'Chống tham nhũng' hay kéo dài độc tôn thêm quyền lực? *

Ánh Liên (VNTB) Câu chuyện chống tham nhũng của đương kim TBT Nguyễn Phú Trọng tiếp tục là sự tranh luận với nhiều quan điểm trái chiều.

Một luật sư bầu chữa cho những nhà đấu tranh dân chủ - nhân quyền tại VN là ông Hà Huy Sơn đã tóm tắt câu chuyện chống tham nhũng bằng luận điểm: Cái vòng kim cô kìm hãm dân tộc. Tham nhũng là quốc nạn nhưng quan trọng hơn nó làm cho cái vòng kim cô lỏng lẻo. Chống tham nhũng mục đích chính là siết lại cái vòng đó.

Quan điểm này được hiểu là, cuộc chiến chống tham nhũng hiện nay là cuộc chiến chống tham nhũng trong Đảng và do Đảng tự thiết lập, tiến hành. Hay nói như Facebooker Hoangducdoanh Hoang là 'chống tham nhũng để... độc quyền tham nhũng!'.

Ông TBT Nguyễn Phú Trọng trong một phiên họp của Ban Chỉ đạo TW về phòng chống tham nhũng. Ảnh: VTV

Quan điểm này có sai? 

Trong ngày 27.04, ông Tổng Bí thư đã ra chỉ đạo, theo đó, ông khẳng định, ‘nói đi đôi với làm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ trong Phòng chống tham nhũng, củng cố niềm tin và tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong cán bộ, đảng viên, được nhân dân hoan nghênh, đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao’. Quan điểm này khoanh vùng trong chủ thể tham nhũng là đối tượng đảng viên và cơ quan chống tham nhũng là sự kết hợp giữa Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng và Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Và cuộc chiến chống tham nhũng chính lại cuộc chiến xây dựng lại sự uy tín, lớn mạnh của ĐCSVN.

Nhiều quan điểm của phía học giả nước ngoài cũng đồng tình về sự kiện này. Khi mới đây, David Brown – một nhà cựu ngoại giao Mỹ tại Việt nam đã chia sẻ quan điểm về cuộc chiến chống tham nhũng của ông Nguyễn Phú Trọng trên trang Asia Sentinel. Theo đó, tác giả dẫn lại mục đích của cuộc chiến chống tham nhũng mà ông TBT Nguyễn Phú Trọng thừa nhận là nhằm tránh rơi vào ‘mất đảng và hệ thống chính trị; tránh cho cuộc cách mạng bị sụp đổ’.

Một logic có vẻ sẽ được đặt ra, đó là khi vai trò của Đảng đi xuống (thời kỳ TBT Nông Đức Mạnh), thì tệ tham nhũng sẽ gia tăng và ngược lại. Quan điểm này củng cố và ủng hộ sự gia tăng mạnh sự lãnh đạo toàn diện trở lại của ĐCSVN, và cuộc chiến chống tham nhũng của ông Nguyễn Phú Trọng sẽ dễ dàng trở thành tiền đề để thiết lập luận điểm: đảng mạnh, thì dân tộc trường tồn trên cơ sở hạn chế tham nhũng. Hay câu nói quen thuộc hơn là 'Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố cơ bản quyết định mọi thắng lợi của cách mạng (bao gồm cả cuộc cách mạng trong phòng chống tham nhũng)'.

Nhưng rõ ràng, tham nhũng trở thành quốc nạn hiện nay lại đến từ chính yếu tố 'mạnh và lãnh đạo toàn diện của Đảng'. Hay đúng hơn, sự quyền lực thái quá trong Đảng là nguồn gốc của tệ tham nhũng hiện nay (độc tôn thêm quyền lực sinh ra quốc nạn tham nhũng).

Vậy tham nhũng tại Việt nam phải được hiểu như thế nào trong mối tương quan với ĐCSVN? Phải chăng chính cái thời kỳ phát sinh mạnh nhất của hoạt động tham nhũng là thời kỳ mà pháp luật và các quy định kèm theo của nó đã không được coi trọng, và bản thân các vụ án tham nhũng hiện nay không phải xuất phát từ làm trái các quy định của đảng mà ngược lại là lách luật và làm trái các quy định của nhà nước.

Ông Trọng làm tốt: rồi sao nữa?

Nhìn theo đúng bản chất của vấn đề, siết chặt tham nhũng hiện nay của ông Nguyễn Phú Trọng là đi theo con đường siết chặt kỷ cương – kỷ luật trong đảng, còn đặt trong chủ thể kiểm soát đảng trong xã hội thì dường như chưa được đụng chạm tới. Trong khi đó, một cá nhân lãnh đạo có thể làm tốt việc ‘kỷ luật’ và làm cho con sâu tham nhũng run sợ, bởi cá nhân đó chưa phát hiện hoặc bị dính líu một cách rõ ràng nào đến đường dây tham nhũng, cũng như bản thân sự ‘quá tuổi nghỉ hưu’ cũng đưa đến tâm thế không còn gì để mất. Tuy nhiên, khi ông Nguyễn Phú Trọng rời nhiệm sở, thì liệu người kế nhiệm của ông có đáp ứng được các yếu tố nêu trên? Hay lúc này, lại rơi vào một giai đoạn mới của sự thiết lập các giá trị lợi ích nhóm mới và mở đầu cho một sự tinh vi của tham nhũng?

Tất cả là sự lo ngại, và không thể loại trừ sự lo ngại đó. Vì vậy, tiến trình chống tham nhũng hiện nay có thể tạm thời đánh giá là thành công theo hướng 'giai đoạn', chứ không đồng nghĩa là đảng hoặc cá nhân ông Nguyễn Phú Trọng đã kiểm soát được tham nhũng và dẫn đến tiến trình 'Đảng trong sạch, đảng vững mạnh' một cách hoàn toàn được. Mặc dù, người viết cũng chạm đến một quan điểm, liệu rằng 'cho ông ấy một điểm tựa để ông ấy có thể “nhấc bổng” Việt Nam lên được không?'.

Vấn đề là, sự phấn khởi niềm tin của nhân dân, lại như một liều thuốc kích thần, khiến duy trì thêm hơn nữa tính chính danh của ĐCSVN, và tính chính danh này nếu không duy trì một chính sách kiểm soát quyền lực một cách rõ ràng thông qua chiến dịch chống tham nhũng lâu dài thì nó sẽ nhanh chóng đưa đến một hệ quả tồi tệ, đó là kéo dài khoảng thời gian dài cho sự độc tôn quyền lực – nơi mà tham nhũng và lạm dụng quyền lực sẽ bộc phát bất cứ khi nào. 

‘Chống tham nhũng để gia tăng độc tôn quyền lực’ vì thế không phải là thiếu căn cứ và bản thân Đảng sẽ không bao giờ dừng nảy sinh những vấn đề tiêu cực. Do đó, chỉ có tiến hành rộng rãi các giá trị pháp luật, trong đó mở rộng sự cải cách liên quan đến pháp luật nhà nước, và lấy chủ thể nhà nước để kiểm soát quyền lực của đảng trong đời sống kinh tế - chính trị thì mới thực sự tạo ra động lực của một cuộc chiến chống tham nhũng toàn diện và lâu dài được, bởi nơi đó, không chỉ còn có một chủ thể là Tổng Bí thư với Ủy ban kiểm tra trung ương, mà phải có thêm sự xuất hiện sự giám sát của nhân dân, của xã hội dân sự,...

Và điều này là rất quan trọng!

* Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả về cuộc chiến chống tham nhũng hiện nay của ĐCSVN - quan điểm được bảo hộ bởi Điều 19 - Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền.

Ông Trọng làm trong sạch Đảng?

Phương Thảo dịch (VNTB) Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trông giống như một người ông nhưng rắn như đinh. Ông ta chắc rằng mọi thứ trước kia tốt hơn nhiều, khi Việt Nam vẫn còn nghèo nhưng Đảng Cộng sản cầm quyền vẫn còn trong sạch. Ông Trọng là một nhà lý thuyết, một người tin tưởng thực sự người đã chiến thắng một cuộc đấu tranh quyền lực huyền thoại. Bây giờ ông Trọng nhắm vào việc dọn sạch nhóm của những kẻ phản bội, những kẻ xu thời và những kẻ cơ hội. Có thích ông ta hay không, đây là lúc chú ý đến Tổng Bí thư Trọng.

 Ông Trọng làm trong sạch Đảng?

Kể từ khi Hồ Chí Minh loại bỏ các đối thủ cạnh tranh và gần một thập kỷ sau đó, buộc Pháp từ bỏ thuộc địa châu Á, Đảng Cộng sản Việt Nam đã nắm quyền lực tuyệt đối - đầu tiên ở Bắc Việt Nam và sau 1975, trên cả nước.

Hào quang cách mạng của đảng đã mờ nhạt trong vài chục năm qua. Đến năm 2016, Đảng Cộng Sản giống như mafia châu Á, hớt và chia nhau một phần đáng kể tăng trưởng kinh tế của Việt Nam cho lợi ích cá nhân.

Tầm nhìn bị thách thức

Đó không phải là tầm nhìn của Trọng. Ông Trọng đã mất nhiều năm để khôi phục kỷ luật nội bộ Đảng và làm như vậy để đánh bóng hình ảnh của Đảng. Có được vị trí hàng đầu trong Đảng, vào năm 2011, Trọng áp dụng truyền thống, niềm tin kiên định vào chủ nghĩa Mác-Lênin và tinh thần đạo đức. Hết bài phát biểu này tới bài phát biểu khác, thông điệp nào của ông ta cũng giống nhau: “nếu để suy thoái, hư hỏng mà mất Đảng, mất chế độ là mất tất cả, bao nhiêu thành quả cách mạng sẽ đổ xuống sông, xuống bể.”

Những nụ cười gượng gạo thường chào đón cảnh báo chết người của Trọng. Mối quan hệ tham nhũng đã trở chất kết đính tổ chức đảng lại với nhau, củng cố phe phái và thúc đẩy các quan chức trẻ tham vọng. Người ông Trọng ghét cay ghét đắng, cựu thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, đã thành công và thức hệ đã bị bỏ quên. Việt Nam đang phát triển theo bất kỳ hướng nào, thì chắc chắn không phù hợp với tầm nhìn của Trọng.

Sự khinh thường của ông Dũng đối với ý thức hệ là hiển nhiên. Theo tiêu chuẩn của đảng, ông Dũng là đồ bỏ đi . Ông Dũng thúc đẩy các nhà kỹ trị, chấp nhận toàn cầu hóa và chống lại sự can thiệp của Bộ Chính trị trong kinh doanh của chính phủ. Ông Dũng coi cơ cấu của đảng là một trở ngại và đã chuẩn cho thu gọn lại. Và, mặc dù là một thủ tướng tương đối có khả năng hai nhiệm kỳ, Dũng đã nổi tiếng khoan dung cho hành vi tham nhũng của cấp dưới. Theo một nhà quan sát, mặc dù không có mấy bằng chứng , nhiều người nhớ tối ông Dũng như, là “ kẻ tham nhũng và một tên côn đồ."

Ghê tởm ông Dũng

Ông Trong không ưa gì ông Dung. Tại một hội nghị Trung ương Đảng năm 2012, Trọng đưa ra một nghị quyết về giám sát đảng. Nghị quyết đã bị thất bại. Nhục nhã, mất uy tín, chức tổng thư ký vẫn giữ được. Kỳ Đại hội Đảng lần thứ 12, ông đã huy động một liên minh "ai cũng được ngoài ông Dũng" và đã buộc ông Dũng nghỉ hưu và bảo đảm cho ông Trọng có thêm một nhiệm kỳ năm năm thứ hai với tư cách Tổng thư ký.

Trên thực tế đó là một sự tháo chạy tán loạn. Trong đảng, sự thù địch với “nhóm lợi ích” - ông Dũng và những người đồng chí giàu có mới nổi cùng những đồng chí của họ - giờ đã bị đốt cháy dữ dội đến mức Trọng chiếm được đa số ủng hộ đáng tin cậy trong số 19 thành viên bộ chính trị. Gốc gác của họ báo hiệu sự thay đổi về quan điểm: sáu thành viên là tướng an ninh. Năm người còn lại được rút ra từ ban thư ký đảng.

Không giống như năm 2011, lần này Trọng có một nhiệm vụ rõ ràng. Tổng bí thư rất thích nói rằng ông chỉ là một cá nhân trong một tập thể lãnh đạo, điều đó không đúng. Không thể nghi ngờ rằng giờ đây ông Trọng là ông chủ, một nhà lãnh đạo đã xem chiến thắng của mình tại Đại hội lần thứ 12 như chiến thắng của truyền thống đảng, có nhiệm vụ tấn công nghiêm túc vào cơ cấu tham nhũng, và cơ hội để kiềm chế sự lây lan ý kiến bất đồng.

Chiến dịch chống tham nhũng được các chế độ độc đoán đưa ra thường trừng phạt những kẻ thua cuộc mà không làm thay đổi hệ thống tạo ra hành vi tham nhũng. Kể từ Đại hội lần thứ 12, các nhà phân tích Việt Nam đã theo dõi xem liệu Trọng có phải là hàng xịn hay không. Có phải ông ta đang cố gắng loại bỏ tham nhũng ở bất cứ nơi nào, hay chỉ đơn thuần là có ý định hủy hoại các đối thủ tham nhũng?

Chiến dịch chống tham nhũng

Chính quyền mới bắt đầu bằng việc phá hủy một phần mạng lưới chính trị của ông Dũng. Vào cuối năm 2016, các công tố viên đã đánh giáp lá cà các lãnh đạo PetroVietnam, Tổng công ty dầu khí quốc gia và một số công ty con, các chi nhánh, ngân hàng liên minh và các quan chức của Bộ chịu trách nhiệm giám sát Petrovietnam. Ngoài các vụ bắt giữ, đã có việc cách chức Bí thư Thành uỷ Sài Gòn, Đinh La Thăng, và cách chức ông Thăng ra khỏi Bộ Chính trị giữa tháng 5 năm 2017. Thăng là cựu Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải và trước đó là người đứng đầu PetroVietnam; ông là quan chức cao cấp nhất thuộc nội các của ông Dũng còn lưu nhiệm.

Tuy nhiên, giữa năm 2017, các vụ bê bối đã dù không rõ ràng liên kết với cựu thủ tướng đã được đưa ra. Tại Đà Nẵng, hành vi trộm cắp trong phát triển các khu nghỉ mát bãi biển cao cấp đã dẫn đến việc bí thư thành uỷ bị mất chức và bắt giữ một sĩ quan cảnh sát cấp cao dưới lốt doanh nhân, người đã bị bắt khi cố chạy trốn khỏi Việt Nam. Kể từ đầu năm nay, sự chú ý của công chúng đã hướng vào việc phá một tổ chức cờ bạc do Bộ Công an tổ chức và được sĩ quan cảnh sát cấp cao bảo kê.

Chiến dịch chống tham nhũng do đó cho thấy không có dấu hiệu suy giảm. Tất cả những điều này đã được báo chí truyền thông Việt Nam đưa tin và các phương tiện truyền thông quốc tế cũng thỉnh thoảng đưa tin. Trọng đã tuyên bố rằng thay vì giảm bớt, ông ta dự định cho thêm dầu vào lửa.

Các phương tiện truyền thông Việt Nam cũng theo sát tiến độ về quyết định của bộ chính trị nhằm kiểm kê tài sản cá nhân của 1000 lãnh đạo đảng hàng đầu, bao gồm cả các cán bộ mới nghỉ hưu. Mong muốn giúp đỡ, báo chí đã đăng tải các bài về các biệt phủ được xây dựng gần đây cũng như các nhà nghỉ, nhà ở lộng lẫy không thể đủ khả năng mua được với mức lương nhà nước. Mặc dù các phương tiện truyền thông có vẻ lơ đễnh khi đề cập đến việc các quan chức Việt Nam giỏi che giấu tài sản bất hợp pháp, nhưng họ lại nghiêm túc cổ vũ Trọng nếu như các cuộc kiểm kê lần này làm lộ mặt hàng loạt quan chức tham nhũng.

Trừng phạt cán bộ

Mộ bản sao kém thú vị hơn nhưng cũng lại một vũ khí mạnh mẽ cho nhiệm vụ của Trọng nhằm khôi phục kỷ luật và đạo đức của đảng là chiến dịch của ông để xác định và trừng phạt các lãnh đạo đảng có tư tưởng tham nhũng.

Vào tháng 10, Ủy ban Trung ương Đảng đã thông qua một danh sách gồm 27 biểu hiện suy thoái đạo đức, lối sống và tự diễn biến của đảng viên ở các cấp. Các cán bộ lãnh đạo phải được xem xét kỹ lưỡng với sự khắt khe đặc biệt và những cán bộ cao cấp chắc chắn đang tranh giành nhau chứng minh rằng họ không có bất kỳ biểu hiện nào trong số 27 biểu hiện đó.

Theo tiền lệ, chiến dịch kiểm kê cũng như chiến dịch chống suy thoái sẽ không có kết quả gì nhiều, nhưng lần này nó có thể khác. Các chiến dịch chống tham nhũng thông thườn và ý thức hệ đã đem đến kểt quả nỗ lực cả đời của Nguyễn Phú Trọng. Ở tuổi 73, Tổng Bí thư đã quá tuổi nghỉ hưu và thiếu kiên nhẫn để hoàn thành sứ mệnh làm trong sạch Đảng cũng như khôi phục quyền lực của ông ta.

Tại thời điểm này, tất cả các bằng chứng cho thấy Trọng có một nắm vững về tổ chức Đảng một cách bất thường và thông qua đó, cũng nắm luôn các tổ chức của chính phủ. Tại buổi hội nghị trung ương sẽ nhóm họp vào tháng Năm, ông Trọng sẽ có thể đưa những người trong phe cánh của mình vào một số vị trí chính trị còn trống. Cuộc họp cũng đã được quảng bá rộng rãi về việc tập trung quyết định xây dựng đội ngũ cán bộ, đặc biệt là ở cấp chiến lược, với đầy đủ đức hạnh, khả năng và uy tín cho công tác.”

Chất lượng có thể thực sự đáng ghi nhớ.

Các tạp chí của Đảng đã chú trọng đặc biệt đến việc phát hiện các cán bộ bị nhiễm các biểu hiện “tự chuyển hóa” và “tự diễn biến”. Xa rời chủ nghĩa Mác -Lê nin, các dấu hiệu gồm mất lòng tin vào ý thức hệ, Xa rời tôn chỉ, mục đích của Đảng, sống ích kỷ và thực dụng, tham vọng chức quyền, phe phái, tham nhũng và lạm dụng quyền lực. Đó là biểu hiện cho những tệ nạn mà Trọng phát hiện trong phong cách lãnh đạo của Dũng và những người thân tín .

Các chiến dịch của Trọng đã thu hút sự chú ý của khoảng 4 triệu Đảng viên, với chức vụ, việc thăng tiến và thu nhập ngoài sổ sách, sẽ gặp rủi ro. Các chiến dịch đó cũng là một vấn đề quan tâm của những người Việt Nam khác mà thu nhập của họ không ít thì nhiều phụ thuộc vào các xu hướng của Đảng.

Tuy nhiên, đối với 90% dân số Việt Nam, điều quan trọng nhất là liệu Đảng Cộng sản, dưới bất kỳ lãnh đạo của ai, có thể lèo lái nhà nước một cách có ý nghĩa để có một mức sống cao hơn, thậm chí hơn thu nhập trên trung bình như dự báo của Ngân hàng Thế giới. Miễn là Đảng mang đến sự thịnh vượng và cải thiện chất lượng cuộc sống rõ rệt cho nhiều người cũng như tầng lớp quan chức, thì quyền lực của Đảng vẫn an toàn.

Tác giả là David Brown - ông là nhà ngoại giao từng làm việc ở Đại sứ quán Mỹ tại Sài Gòn trước năm 1975. Ông rời nhiệm sở năm 1997 và là chuyên gia về Đông Á cũng như những vấn đề năng lượng quốc tế.

Nguồn: Asiasentinel

Vụ lật xe lửa ở Bàu Cá năm 1982: Nghĩa trang của sự quên lãng

Nghĩa trang Đ.S 17-03-1982, nơi yên nghỉ của nhiều thân phận bị lãng quên sau tai nạn lật tàu 183 tại Bàu Cá cách nay 36 năm (Hình: Trần Cẩm cung cấp)

Ngọc Lan/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Những ngày vừa qua, không chỉ nhật báo Người Việt, mà báo chí trong nước cũng bắt đầu khơi lại một vụ tai nạn xe lửa được xem là thảm khốc nhất trong lịch sử ngành đường sắt Việt Nam xảy ra tại ga Bàu Cá, tỉnh Đồng Nai, vào ngày 17 Tháng Ba năm 1982 khiến hơn 200 người thiệt mạng.

Lý do sự kiện này được khơi lại bắt nguồn từ năm 2014, khi chị Trần Thị Cẩm, 59 tuổi, hiện sống ở Phú Nhuận, Sài Gòn, quyết tâm đi tìm tung tích anh trai và chị dâu mình, người mà chị cho rằng đã thiệt mạng trong tai nạn xảy ra từ 36 năm trước, nhưng vì hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn nên chị và gia đình đã không thực hiện được tìm kiếm sớm hơn.

Trong quá trình tìm kiếm này, nhiều sự thật, nhiều câu chuyện đã lần lần được mở ra. Trong đó, chuyện về một nghĩa trang hiện còn hơn 100 ngôi mộ của những người qua đời trong tai nạn đó bị lãng quên khiến nhiều người kinh ngạc, cũng như chuyện làm sao tìm cho ra bản sơ đồ chôn cất những nạn nhân “vô danh” ngày ấy để thân nhân biết mà đến đưa hài cốt về là chuyện được quan tâm nhiều nhất.

Đào 200 lỗ huyệt, chôn hơn 100 hòm trong đêm

Trong kỳ 1 của loạt phóng sự này, chúng tôi có nhắc đến giấc mơ kỳ lạ của chị Trần Thị Cẩm về hình ảnh của một nghĩa trang chìm khuất trong cỏ dại hoang vu mà người anh trai chị “báo mộng” cho biết “Cẩm ơi, anh nằm chết ở đây!”

Ông Nguyễn Kim Hoạt, một trong những người đào huyệt chôn nạn nhân lật tàu ở ga Bàu Cá ngày 17 Tháng 3, 1982, và vẫn đang tiếp tục chăm sóc nghĩa trang này (Hình: Trần Cẩm cung cấp)

Theo lời chị Cẩm, “Lần đầu tiên tôi nhìn thấy nghĩa trang là một cảnh tượng rất đau lòng, cây cỏ bụi bờ hoang vu, có nghĩa là mấy mươi năm rồi hình như không ai đặt chân tới.”

Và cũng trong lần đầu tiên tìm đến nơi này, chị Cẩm đã gặp một ông cụ ngoài 80 tuổi ngồi lặt điều trong vườn điều cách nghĩa trang không xa. Đó chính là ông Nguyễn Kim Hoạt, một trong số những người đã đào huyệt chôn cất nạn nhân thiệt mạng trong chuyến tàu định mệnh mang số hiệu 183 từ mấy mươi năm trước.

Nói chuyện với phóng viên Người Việt qua điện thoại, ông Hoạt kể, “Tôi nhớ trưa hôm đó nghe báo có tai nạn lật tàu, tôi cùng với nhiều người dân trong ấp ra giúp chính quyền đào mộ. Họ nhờ chúng tôi đào 200 lỗ huyệt. Đào đến tối thì xong, lúc đó có xe tải chở hòm vô và chúng tôi chôn họ trong đêm.”

Theo lời ông Hoạt, “Bên trong hòm là đàn ông hay đàn bà, là xác nguyên vẹn hay bị gì chúng tôi không biết, chỉ biết là một người có trách nhiệm chỉ hòm nào đưa xuống huyệt nào thì chúng tôi cứ theo vậy mà mang hòm bỏ xuống và lấp đất lại thành mộ đất đàng hoàng. Còn việc họ có đánh dấu mộ đó là của ai không thì tôi không hề biết.”

Cũng theo ông Hoạt, “Lúc đầu chính quyền nhờ đào 200 huyệt, nhưng chôn không hết, chỉ có 117 hòm, nên những huyệt dư được lấp lại.”

“Ngay lúc đó thì không có mộ nào có bia hết. Tuy nhiên, sau đó có một vài mộ có bia bằng xi-măng, nhưng mà ít lâu sau thì những ngôi mộ đó cũng đều đã được bốc đi. Tôi nghĩ có lẽ đó là mộ của những người có giấy tờ, thân nhân biết tìm đến. Còn lại tất cả đều không có bia,” ông Hoạt nói thêm.

Tìm thân nhân trong nghĩa trang nhờ có sơ đồ, hình ảnh

Trong bài viết trước chúng tôi có nhắc đến trường hợp của anh Lý Thoại Phương, hiện ở Gò Vấp, Sài Gòn, là người không đi trong chuyến tàu định mệnh mang số hiệu 183, nhưng lại “may mắn” nhận được xác mẹ mình ngay tại hiện trường tai nạn, dù khi đó xác bà đã được gói vào bao nilong chuẩn bị đưa đi chôn.

Tuy nhiên, số người biết tin để chạy đến tìm người thân như anh Phương khi đó không nhiều. Thế nên những người hay tin sau đó phải đi nhận thân nhân mình trong một nghĩa trang cách nơi xảy ra tai nạn khoảng 3-4 cây số.

Chị Trần Thị Cẩm, người đầu tiên “lật lại” hồ sơ tai nạn lật tàu khiến hơn 200 người chết vào ngày 17 Tháng 3, 1982 tại ga Bàu Cá (Hình: Trần Cẩm cung cấp)

Trong số này có ông Tâm Trần, hiện đang ở Garden Grove, California, người có vợ và hai người con gái thiệt mạng trong tai nạn thảm khốc nói trên.

Ông Tâm kể, “Lúc đó tôi ở Nha Trang, mới ra tù cải tạo, còn bị giữ ở địa phương vì không có giấy tờ gì hết. Tai nạn xảy ra, có người biết tin báo về cho hay. Người nhà tôi mới lên đồn công an trình bày và bảo lãnh tôi ra để đi tìm vợ con.”

“Tôi đón xe đò đi vào đến nơi thì cũng đã hai ngày sau tai nạn. Hình ảnh tôi nhìn thấy rất hãi hùng. Các toa tàu bị lật, nát ra, đổ vỡ, rồi hàng hóa, hàng lý của khách đi tàu văng tung tóe, nhìn thấy sợ lắm. Nhưng xác người thì đã đưa đi hết rồi,” ông Tâm nhớ lại.

Ông nói tiếp, “Thực ra lúc đó mình cũng đâu biết là vợ con sống chết thế nào, chỉ biết là có đi trên chuyến tàu đó. Tôi đến cơ quan chính quyền địa phương hỏi thăm. Ai chết thì họ có danh sách, có hình ảnh để mình nhận dạng. Còn mình không tìm thấy tên, thấy hình ở đó tức là không chết ở đó mà đã đưa đi bệnh viện.”

Ông Tâm cho rằng do vợ ông có mang giấy tờ, các con ông cũng có nên khi “mình nói tên thì họ xem trong danh sách rồi chỉ mình ra nghĩa trang tìm.”

“Khi tôi đến thấy cũng có nhiều người đến đi tìm thân nhân. Vợ và hai con tôi không phải chôn cạnh nhau mà chôn lung tung hết, mình phải đi tìm một hồi mới ra,” ông Tâm kể.

Ông nói, “Do lúc đó xác mới chôn, lại thêm điều kiện quá khó khăn, tôi lại vừa mới ra tù nên tôi không bốc xác mang về liền mà để lại đó đến hơn một năm sau mới quay trở lại hốt cốt đem về.”

Ông Tâm cũng cho biết ông có được nhận số tiền 3 ngàn đồng gọi là tiền “bồi thường” hay “bảo hiểm” cho cái chết của vợ và hai con ông.

Cũng như anh Lý Thoạt Phương, ông Tâm cũng xác nhận một điều, rằng: khi đó có một sơ đồ đánh dấu vị trí chôn các nạn nhân. Nạn nhân có giấy tờ thì họ ghi lại tên tuổi vào quyển sổ. Nạn nhân không có giấy tờ thì họ chụp hình lại, hình đen trắng và ghi vị trí ngôi mộ phía sau mỗi tấm hình.

Ngôi mộ đôi trong Nghĩa Trang Đ.S 17-03-1982 (Hình: Trần Cẩm cung cấp)

Điều này cũng trùng khớp với sự xác nhận của gia đình bà Phan Thị Tư hiện ở Nha Trang, người có mẹ mất trong vụ lật tàu 183.

Chị Cẩm kể, “Sau khi nghĩa trang được phát quang, thì ngoài một vài tấm bia có tên nạn nhân còn sót lại nhưng hài cốt đã được bốc đi, thì nơi đây chỉ có một ngôi mộ đôi được xây cất cẩn thận, và trên tấm bia có một ghi chú khá đặc biệt cùng với số điện thoại liên lạc.”

Theo số điện thoại đó, chị Cẩm gọi thì được biết đó là ngôi mộ của mẹ bà Phan Thị Tư. Ngày ấy, khi thấy người mẹ đi lâu không về, gia đình bà Tư đã đi nhiều nơi tìm kiếm và có đến cơ quan đường sắt ở đường Hàm Nghi, Sài Gòn để hỏi. Tại đây, gia đình bà Tư được đưa cho một số hình ảnh và sơ đồ nghĩa trang để xác minh người thân. Nhờ hình ảnh và sơ đồ đó mà bà Tư xác định ngôi mộ mang số B17 là mộ của mẹ mình.

“Bà Tư cùng người nhà tìm đến nghĩa trang, tìm đúng vị trí ngôi mộ và lấy đá sỏi viền xung quanh phần mộ đó như một kiểu làm dấu trong khi họ chưa có điều kiện làm bia hay bốc cốt mang về,” chị Cẩm kể lại những gì nghe được từ bà Tư.

Nhiều năm sau, gia đình bà Tư quay trở lại để xây mộ đá cho mẹ chứ không bốc cốt về quê do “vấn đề tâm linh,” thì lại phát hiện ra là có tới hai phần mộ viền đá sỏi và họ không thể nào xác định được cái nào là mộ của mẹ mình.

Chính vì vậy mà gia đình bà Tư quyết định xây chung một mộ đá cho cả hai phần mộ đó, và trên tấm bia ghi rõ dòng chữ “Trong hai ngôi mộ này có phần mộ mẹ chúng tôi. Phần mộ còn lại nếu có thân nhân xin liên hệ cùng chúng tôi để tìm hiểu. Liên lạc số điện thoại…”

Tuy nhiên, chị Cẩm nói, “Bao năm rồi vẫn không có một ai liên lạc với họ.”

Nhọc nhằn một cái tên, gian nan một bản sơ đồ

Ngày nay, sau 4 năm chị Cẩm thực hiện hành trình tìm kiếm tung tích anh trai và chị dâu mình, thì nhiều người nghe nhắc đến “Nghĩa trang Đ.S 17-03-1892.” Tuy nhiên, để có được tấm bảng tên cho nghĩa trang này cũng là một câu chuyện khá lạ lùng.

Chị Cẩm cho biết, “Từ năm 1982 sau khi chôn cất nạn nhân xong, người ta có xây tường rào cao 70cm xung quanh và nghĩa trang cũng có cái cổng nhưng không ghi dòng chữ nào.”

Ông Hoạt kể, “Ngày trước, thỉnh thoảng cũng có người tìm đến nghĩa trang này, nhưng sau đó thì không ai chăm sóc nên cỏ dại mọc um tùm, che kín hết. Cho đến năm 2014, khi bà Cẩm tìm đến đây, bà ấy nhiệt tình quá, cứ lên thắp hương hoài, nên tôi mới nói với bà con trong ấp là người ta đã đến tìm như vậy thì thôi mình phát quang nghĩa trang cho sạch sẽ.”

“Đây là một nghĩa cử mà tôi không bao giờ quên. Sau đó thấy cổng đã xỉn màu đen như than, bà con lại bàn nhau sơn màu trắng cho bớt âm u, lại còn góp tiền định khắc hàng chữ nổi ‘Nghĩa Trang Tai Nạn Đường Sắt 17/3/1982’ để đánh dấu sự kiện tai nạn, đồng thời cho mọi người biết đó là nơi chôn người, vì thực tế khi phát quang rồi thì nhìn vào chỉ thấy đó bãi đất trống với trên 10 cái lỗ huyệt bốc rồi, không còn dấu tích gì của những ngôi mộ đất ngày trước. Ba mươi mấy năm, tất cả đều bị san bằng là điều tất nhiên thôi,” chị Cẩm cho hay.

Cũng theo lời kể của chị, “Khi đắp chữ lên cổng, bà con nhận thấy là nếu ghi đầy đủ như dự tính lúc đầu thì chữ quá nhỏ nên bà con ghi tắt là ‘Nghĩa Trang ĐS 17-03-1982.’”

Người dân tự sơn lại chữ “Đ.S” sau khi chính quyền đục bỏ tại Nghĩa Trang Đ.S 17-03-1982 (Hình: Trần Cẩm cung cấp)

“Không dừng lại ở đó, người dân địa phương còn đóng góp tiền thuê đúc 100 bia ghi ‘Mộ VD’ (vô danh) cắm tạm 4 hàng theo dấu mấy mộ đã bốc. Việc khắc tên cổng và cắm bia nhằm mục đích bảo vệ sự tồn tại của nghĩa trang này,” chị Cẩm nói thêm.

Tuy nhiên, nói với phóng viên Người Việt, ông Hoạt cho biết thực tế chỉ có 80 bảng “Mộ VD” được cắm lên.

Giải thích lý do vì sao chỉ có 80 bảng, ông Hoạt nói, “Tôi đoán là trên 100 nhưng có một số lỗ họ đào rồi thì tôi nhắm còn lại chừng đó thì tôi làm 80 cái chứ thực ra các ngôi mộ không còn chia rõ ràng nữa.”

Kể từ sau ngày tìm được nghĩa trang này cũng như liên lạc được với thân nhân có người lâm nạn năm xưa, chị Cẩm đã liên tục đi nhiều nơi để kêu gọi sự giúp đỡ làm sao có được sơ đồ chôn cất năm xưa để những người như chị còn có thể biết đâu chính là nơi thân nhân mình đang yên nghỉ.

Chị nói, “Tôi đi đến ga Sài Gòn ở đường Hàm Nghi, rồi đến công an tỉnh Đồng Nai, là nơi xảy ra tai nạn, qua đến nơi lưu trữ hồ sơ có liên quan đến tai nạn đường sắt của tỉnh Đồng Nai, đến cả phòng kỹ thuật hình sự của tỉnh để hỏi, nhưng câu trả lời chung là: những người đang làm việc hiện tại đều là người mới, họ không biết gì đến tai nạn ngày đó, mà thậm chí có người biết loáng thoáng thì cũng không còn giữ lại bất kỳ hồ sơ gì liên quan đến những người thiệt mạng.”

Dù vậy, trước hành trình kiên trì của người phụ nữ này, cuối năm 2015, cơ quan đường sắt đã cho chỉnh trang lại tường rào và cổng vào nghĩa trang cho khang trang hơn. Nhưng họ lại gỡ bỏ hai chữ “Đ.S.”

“Người dân ‘bức xúc,’ tự cho sơn lại màu đỏ trên dấu chữ cũ cho đến hôm nay,” chị Cẩm kể. Đó là lý do hiện nay ai nhìn vào cũng sẽ thấy chữ “Đ.S” không phải là chữ nổi như những chữ còn lại.

Chị Cẩm cho biết, hiện mỗi năm 4 lần, vào các ngày 20 Tháng 11 (ngày đạo Công giáo tổ chức Lễ các linh hồn), Mùng 2 Tết, ngày 17 Tháng Ba (ngày xảy ra tai nạn) và Rằm Tháng Bảy (ngày xá tội vong nhân của đạo Phật), ông Hoạt cùng những người dân địa phương đến nhổ cỏ, dọn nghĩa trang và thắp hương những người đã khuất.

“Sở dĩ chọn 4 ngày này là để người theo đạo Phật và Công giáo đều dự được,” ông Hoạt giải thích thêm.

Cổng nghĩa trang chôn cất nạn nhân vụ lật tàu ngày 17 Tháng 3 năm 1982 lúc ban sơ (Hình: Trần Cẩm cung cấp)

Ước nguyện của người ở lại

Chị Cẩm nói, “Vào Tháng Mười, 2015, sau khi một vài tờ báo trong nước lên tiếng, ông Trần Ngọc Thành, nguyên là Chủ Tịch Hội đồng quản trị Đường Sắt Việt Nam đã ‘âm thầm về thăm nghĩa trang.’ Được tin này, tôi cùng bác Hoạt chạy đến và đề đạt bốn nguyện vọng.”

Các nguyện vọng đó là:

– Xin chỉnh trang lại hàng rào đã sụp đổ để bảo vệ dấu vết nghĩa trang.

– Xin cho tìm lại hình ảnh nạn nhân tử nạn và sơ đồ chôn cất 113 nạn nhân giúp thân nhân có căn cứ xác định mộ người thân.

– Khu đất chôn mộ đắp đất năm xưa giờ đây không còn dấu vết. Xin cho khai quật để xác định rõ số người nằm dưới (cho giám định lưu trữ mẫu ADN nếu có thể).

– Xây cho mỗi người một ngôi mộ nhỏ hoặc chỉ ô vuông gạch để không dẫm đạp lên.

Tuy nhiên, kết quả mà chị Cẩm đạt được đến giờ chỉ là hàng rào đã được chỉnh trang.

Còn những đề nghị khác rơi vào im lặng.

Anh Liêm Thanh Đoàn, hiện sống ở Orange County, một trong những người “nhảy tàu” liên tục từ năm 1978 đến năm 1990, cũng là người chứng kiến tai nạn lật tàu 183, nói với phóng viên Người Việt, “Tôi là người đi tàu suốt từ Nam ra Bắc, chứng kiến không biết bao nhiêu tai nạn xe lửa, nhưng tai nạn tàu 183 ngày đó là tai nạn để lại ấn tượng kinh hoàng nhất trong đời tôi.”

“Kể từ ngày đó, mỗi lần tàu qua đoạn đường này, dù xuôi hay ngược, họ đều kéo một hồi tàu dài, rất dài. Riêng với những người từng buôn chuyến mà biết chuyện, thì mỗi lần qua đây, họ đều lặng lẽ lấy chuối bày lên và thắp nhang,” người đàn ông gần 60 trầm giọng kể, cố đè lại tiếng khóc…

Đến bao giờ, những danh tánh, hình ảnh của người còn nằm lại nơi “Nghĩa trang Đ.S 17-03-1982” mới được công bố ra cho mọi người cùng biết, để, nói như anh Liêm, “là câu trả lời cho nhiều người biết lý do vì sao ngày đó có những người con, người mẹ, người chị, người anh, người bà của mình đã ra đi và mãi mãi không về…”

—-

Đà Nẵng: Chỉ một cơn mưa, hầm đường bộ biến thành sông

Nước lênh láng trong hầm đường bộ Nguyễn Tri Phương sáng 30 Tháng Tư. (Hình: Tuổi Trẻ)

ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Chỉ sau một cơn mưa, hầm đường bộ (thường gọi là hầm chui) Điện Biên Phủ-Nguyễn Tri Phương, cửa ngõ vào trung tâm thành phố Đà Nẵng bất ngờ bị ngập nước. Đỉnh điểm, mực nước nhiều thời điểm cao hơn nửa mét biến 2 hầm lưu thông thành sông sau ít phút.

Theo tường thuật của báo Tuổi Trẻ, vụ này xảy ra khoảng gần 1giờ sáng ngày 30 Tháng Tư, tuy nhiên, do không có người túc trực để cảnh báo, tại cửa hầm hướng cầu vượt ngã ba Huế không đặt bảng báo nên người dân chạy xe qua lại khu vực này đi vào hầm và rồi nhiều xe bị chết máy giữa chừng hàng loạt.

“Không ai nghĩ hầm chui lại ngập nước sâu thế nên tui đánh liều cho xe qua. Đi được giữa đường thì nước lên gần tới cabin, hết đường quay đầu nên đành chết dí trong hầm,” ông Lê Tấn, tài xế xe tải, cho biết.

Nói với VNExpress, ông Lương Thạch Vỹ, trưởng Ban Quản Lý dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ưu tiên thành phố Đà Nẵng, cho biết nguyên nhân vụ việc là do hầm chui thiết kế có hệ thống bơm tự động. Thời điểm xảy ra vụ việc, máy bơm trong hầm đang dừng để lắp bơm thay thế và gặp mưa lớn nên hầm bị ứ nước. Khu vực này lại mất điện, chưa kịp chuyển nguồn điện nên hệ thống không phát hiện bất thường.

Bể nước trong hầm Nguyễn Tri Phương sau cơn mưa. (Hình: Tuổi Trẻ)

Trong khi đó theo báo Tuổi Trẻ, vào rạng sáng cùng ngày, tại khu vực này không hề có việc cúp điện, nhưng hầm vẫn ngập kéo dài nhiều giờ.

“Chúng tôi đang lắp máy bơm chính thức vào. Đơn vị thi công làm chưa xong. Đêm qua mưa bất ngờ, anh em trực phát hiện không kịp nên vận hành trạm bơm chậm, dẫn đến hầm bị ngập,” ông Vỹ nói.

Trước đó, ngày 19 Tháng Ba, hầm chui Điện Biên Phủ đã xảy ra ngập nước dù trời không có mưa.

Tin cho biết, hầm chui Điện Biên Phủ được xây dựng với chi phí 118 tỷ đồng, là công trình trọng điểm phục vụ APEC 2017 tại Đà Nẵng từ dự án “phát triển bền vững thành phố Đà Nẵng,” có tổng chiều dài hầm hơn 400 mét, trong đó hầm kín dài 80 mét.

Công trình đưa vào sử dụng vào ngày 1 Tháng Mười Một, 2017. Nhiều công nhân làm việc tại công trình này cho biết, do ủy ban thành phố ép tiến độ để kịp hội nghị cấp cao APEC, nên trong lúc thi công làm ẩu vô cùng. Bản thân nền đất tại đây là đất yếu, cát sình mà không được làm nghiêm túc, nên hiện đường hầm bị lún, mặt đường chắp vá chỉ sau mấy tháng khánh thành. (Tr.N)

Lâm Đồng: Tham ô hàng trăm tỷ đồng trong dự án ‘cải tạo quốc lộ 20’

Một đoạn đường của dự án quốc lộ 20 đang thi công. (Hình: Báo Pháp Luật TPHCM)

LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Ông Đinh Ngọc Hệ, tức Út “trọc,” hay “Út bộ trưởng, thượng tá quân đội, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị công ty Thái Sơn, Bộ Quốc Phòng, lúc chưa bị khởi tố, bắt giam được xem là “ông trùm” của các dự án BOT (hợp đồng xây dựng-chuyển giao-kinh doanh) và BT (hợp đồng xây dựng-chuyển giao) khi liên tục được chỉ định thầu hoặc trúng thầu những dự án lớn. Trong đó có “dự án đầu tư xây dựng công trình khôi phục cải tạo quốc lộ 20,” dài hơn 124 cây số đi qua thành phố Bảo Lộc, các huyện Di Linh, Đơn Dương, Đức Trọng và thành phố Đà Lạt.

Tổng mức đầu tư của dự án này hơn 4,100 tỷ đồng, trong đó đầu tư theo hình thức BT hơn 1,300 tỷ đồng và đầu tư bằng hình thức BOT hơn 2,600 tỷ đồng, được thủ tướng CSVN đồng ý áp dụng hình thức chỉ định thầu cho liên danh của Út “trọc” làm chủ đầu tư gồm Tổng Công Ty 319; công ty Thái Sơn, Bộ Quốc Phòng và công ty Yên Khánh.

Theo hợp đồng, phương án thu hồi vốn cho dự án BOT “được tính toán trên cơ sở tổng hợp vốn đầu tư dự án, lưu lượng đếm xe thực tế, tốc độ tăng trưởng lưu lượng xe hàng năm; chi phí vận hành, duy tu, lãi vay,… Thời gian thu phí hoàn vốn cho dự án là 21 năm 4 tháng 5 ngày.”

Thế nhưng, báo Pháp Luật TPHCM ngày 1 Tháng Năm loan tin, qua kiểm tra Thanh tra Chính phủ đã phát hiện dự án này có nhiều sai phạm. Trước tiên, “liên danh Út trọc” bỏ ra hơn 250 tỷ đồng mua lại quyền thu phí của trạm thu phí Bảo Lộc-Lâm Đồng và đưa số tiền mua bán trên vào tổng mức đầu tư con đường “không thuộc danh mục theo qui định trong cơ cấu tổng mức đầu tư.” Vì vậy “Bộ Giao Thông-Vận Tải phải xác định, điều chỉnh lại cho phù hợp trong phương án tài chính của dự án.”

Chưa hết, mới chỉ kiểm tra ba gói thầu 1, 2, 3 của dự án này, Thanh tra Chính phủ đã phát hiện nhiều  sai phạm tiền tỷ. Cụ thể, gói thầu số 18 duy tu, bảo dưỡng mặt đường với giá trị 3.9 tỷ đồng nhưng khi kiểm tra tổng mức đầu tư được duyệt lại không có hạng mục chi phí này. Ngoài ra, đối chiếu khối lượng trong tổng mức đầu tư có đề cập nhưng thiết kế bản vẽ thi công lại không có giá trị lên đến 16.5 tỷ đồng.

Song, nghiêm trọng nhất là hạng mục chi phí giải tỏa mặt bằng. Giá trị được phê duyệt trong dự án này là 459 tỷ đồng. Tuy nhiên trên thực tế, số tiền chi ra để giải tỏa mặt bằng chỉ có 32 tỷ đồng, tức chênh lệch lên đến hơn 420 tỷ đồng.

Ngoài ra, đối với “dự án đầu tư xây dựng công trình khôi phục, cải tạo quốc lộ 20,” trên cơ sở tách ra từ dự án tai tiếng trên thành dự án độc lập, đi qua hai tỉnh Đồng Nai và Lâm Đồng cũng có nhiều chi phí sai lệch.

Dự án này cũng đầu tư theo hình thức “chỉ định thầu rút gọn” không có cơ sở, trong đó năng lực nhà đầu tư chưa bảo đảm. Dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư ngày 28 Tháng Tám, 2013, nhưng đã “cầm đèn chạy trước xe hơi.” Cụ thể, trước đó gần hai năm, những nhà đầu tư đã biết mình được chỉ định thầu nên cuối Tháng Mười Hai, 2011 đã tổ chức… khởi công “lụi” dự án.

Đặc biệt, việc điều chỉnh, bổ sung các khoản lãi vay, phí thu xếp vốn… đã làm thay đổi vốn đầu tư lên đến hơn 5,200 tỷ đồng, nhưng nhà đầu tư chưa thực hiện thủ tục cấp điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư theo qui định.

Điều đáng nói là công ty Cửu Long CIPM, một trong 4 nhà đầu tư trong liên danh của dự án này mới ghi danh doanh nghiệp lần đầu vào cuối Tháng Tám, 2011, trước ngày khởi công “lụi” chỉ bốn tháng. Đặc biệt trong gần hai năm sau đó, công ty này chưa góp được một đồng nào vào liên danh, nhưng vẫn được phê duyệt kế hoạch đấu thầu. Theo Thanh tra Chính phủ “việc phê duyệt này là sai.”

Kiểm tra dự toán các gói thầu, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện một số nội dung “chưa đúng qui định, phương án thi công phê duyệt chưa hợp lý làm chênh lệch tăng so với thiết kế kỹ thuật hơn 61 tỷ đồng. Chỉ riêng việc không sử dụng lượng bê tông nhựa tại các trạm trộn nằm gần gói thầu mà lại vận chuyển ở nơi xa hơn đến đã làm tăng hơn 27 tỷ đồng nữa.”

Theo Tổng Thanh tra Chính phủ, lẽ ra theo quy định Bộ Giao Thông-Vận Tải, phải thực hiện quy trình xây dựng và công bố danh mục dự án BOT, BT vào Tháng Giêng hàng năm. Tuy nhiên cả hai dự án này, Bộ Giao Thông-Vận Tải “đã thực hiện chưa đúng theo quy định. Việc công bố chỉ thực hiện sau khi phê duyệt danh mục dự án để thực hiện quy trình lựa chọn nhà đầu tư là chưa đầy đủ.”(Tr.N)

Trưởng ban bồi thường nhà bị giải tỏa cùng dâu, rể tham ô tiền tỷ

Trụ sở ban bồi thường nhà bị giải tỏa quận Tân Phú. (Hình: Báo Người Lao Động)

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Không chỉ tham ô tài sản nhà nước, cựu trưởng ban bồi thường giải tỏa nhà đất của người dân quận Tân Phú còn lôi kéo cả dâu, rể cùng tham gia.

Xác nhận với báo Người Lao Động, Viện Kiểm Sát Sài Gòn, cho biết vừa hoàn tất cáo trạng truy tố ông Thi Danh (61 tuổi), cựu trưởng ban bồi thường giải tỏa mặt bằng quận Tân Phú, và ông Nguyễn Duy Linh (37 tuổi), nguyên kế toán trưởng ban này cùng về tội “Tham ô tài sản.”

Liên quan đến vụ án này, còn có 4 người khác là dâu, rể và người quen của ông Thi Danh cũng bị xử về tội “Tham ô tài sản.”

Theo kết luận điều tra, lợi dụng chức năng, quyền hạn được giao là trưởng ban và là chủ 3 tài khoản của ban bồi thường giải tỏa mặt bằng, ông Danh đã chỉ đạo kế toán trưởng lập, ký thủ tục kế toán sai quy định hàng chục tỷ đồng từ nguồn ngân sách 6 dự án cho 16 người và công ty không thuộc danh sách bồi thường, hỗ trợ trong dự án, để Danh chiếm đoạt số tiền này sử dụng mục đích cá nhân.

Báo Người Lao Động  dẫn cáo trạng cho biết, từ Tháng Mười Một, 2003, đến Tháng Giêng, 2016, ban bồi thường giải tỏa mặt bằng quận Tân Phú có 6 dự án liên quan bị chiếm đoạt hơn 54 tỷ đồng.

Cụ thể, trong quá trình thực hiện dự án “Cải tạo kênh và đường dọc kênh Tân Hóa-Lò Gốm,” ông Danh cùng đồng phạm đã rút ruột 23 tỷ đồng. Ngoài ra, lợi dụng nhiệm vụ được giao, ông Danh còn “thụt két” 5 dự án khác với số tiền 31 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong những người nhận tiền có bà Trần Thị Thùy Trang, con dâu ông Danh nhận 21.4 tỷ đồng, ông Nguyễn Huy Quỳnh, con rể ông Danh, nhận 2.1 tỷ đồng…

Riêng ông Nguyễn Duy Linh, làm việc với công an ông này khai, do  thấy ông Danh nợ nần chồng chất nên đã đồng ý lập, ký chứng từ kế toán chi sai quy định, giúp ông Danh chiếm đoạt tiền của 6 dự án để trả nợ.

Thế nhưng, đến ngày 14 Tháng Mười Hai, 2015, ủy ban quận Tân Phú thành lập đoàn kiểm tra việc quyết toán hoạt động thu chi tài chính thì mới phát hiện sự việc nên chuyển cơ quan điều tra. (Tr.N)

30 Tháng Tư qua cái nhìn của giới trẻ: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Văn Lan/Người Việt

Các bậc truởng thượng và giới trẻ trong buổi hội thảo Tháng Tư Đen. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

WESTMINSTER, California (NV) – Buổi hội thảo tưởng niệm Tháng Tư Đen với chủ đề “43 năm: quá khứ, hiện tại và tương lai qua cái nhìn của giới trẻ” (43 Years: The Past, the Present, and the Future Through the Eyes of the Youth) do Ban Liên Lạc Các Hội Đoàn Giới Trẻ Việt Nam tổ chức vào chiều Chủ Nhật, 29 Tháng Tư, tại phòng hội trong khuôn viên Westminster City Hall, 8200 Westminster.

“Ngày 30 Tháng Tư, năm 1975 là ngày chiến tranh Việt Nam kết thúc, là ngày Sài Gòn thất thủ, là ngày tất cả Việt Nam theo chế độ Cộng Sản. Ba má, anh chị em, và bạn bè rời khỏi đất nước quê hương để tìm tự do, và sinh ra cộng đồng người Việt hải ngoại. 43 năm sau, chúng em nhớ qua cội nguồn và hiểu biết hiện tại để cải thiện tương lai.”

Đó là lời khai mạc buổi hội thảo do sinh viên Sarah Quỳnh Giang, chủ tịch Tổng Hội Sinh Viên Việt Nam Nam Califoria, trưởng ban tổ chức phát biểu.

Tiếp theo, sinh viên Nguyên Nguyễn cho hay: “Hàng năm tổng hội đều tổ chức hội thảo này để tưởng niệm ngày 30 Tháng Tư, và ngày càng có đông giới trẻ tham gia. Mục đích buổi hội thảo là để tạo mối dây liên kết giữa thế hệ đi trước và giới trẻ gốc Việt tại Mỹ, nghe và hiểu được một cách đúng đắn về lịch sử Việt, trong đó có chiến tranh Việt Nam và để giới trẻ được nghe kinh nghiệm của những người đã đi qua cuộc đấu tranh cho tự do.”

Quang cảnh buổi hội thảo về Tháng Tư Đen. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Buổi hội thảo diễn ra qua 3 phần chính:

1- Từ quá khứ cho đến 1975. Ông Nguyễn Phục Hưng giải thích về sự hình thành của quốc gia VNCH cho đến giai đoạn phải bỏ nước ra đi.

2- Hiện tại, dính liền với những gì mà thế hệ trẻ hiện nay đang quan tâm. Đề tài được trình bày thuộc về tâm lý (Mental Health) do Bác Sĩ Xuyến Matsuda, thuộc Southland Integrated Services, Inc, nói về trong gia đình có ông bà cha mẹ mang nặng tâm lý chiến tranh, ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của các em ra sao, tâm lý của các em sống trong gia đình như thế nào.

3- Tương lai, trong cái nhìn của giới trẻ ngày nay. Các em muốn thấy gì trong tương lai, sự sinh hoạt chung của nhiều thế hệ, hoặc các em muốn hội nhập trong sinh hoạt cộng đồng, nhất là dấn thân vào dòng chính nhiều hơn nữa để phục vụ cho những lý tưởng cao đẹp.

Sau phần hội thảo là các em trẻ và những vị cao niên cùng nhau chơi trò “Gió Thổi, Gió Thổi” để hoán đổi vị trí từng người trong một vòng tròn thật lớn. Sau đó chia thành 2 nhóm cùng ngồi với nhau để nghe những kinh nghiệm, những chuyện kể từ những thế hệ ông bà cha mẹ. Ngược lại các em sinh viên, học sinh cũng đựợc dịp trình bày những tâm tư tình cảm của mình.

Bác Sĩ Xuyến Matsuda cho biết: “Buổi hội thảo hôm nay mục đích là giúp cho các thế hệ trẻ sinh ra tại Mỹ hiểu được những gì mà thế hệ cha anh đã trải qua trong cuộc chiến Việt Nam. Sau năm 75 chuyện gì đã xảy ra, như đi tù cải tạo, vượt biên, những mất mát và hội nhập,… đó là những chấn thương tinh thần rất lớn cho thế hệ ông bà cha mẹ của các em.”

Sinh viên Sarah Quỳnh Giang, chủ tịch Tổng Hội SVVN Nam California (thứ ba, phải) và ban tổ chức hội thảo về Tháng Tư Đen trong lúc khai mạc. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

“Khi hiểu được, các thế hệ trẻ sẽ cảm thông những vết thương lòng của ba mẹ mình ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống trong gia đình như thế nào, nếu các em hiểu được những điều đó thì các em cũng hiểu được chính mình, nhất là người Việt rất nhiều nghị lực,” Bác Sĩ Xuyến Matsuda nói thêm.

Bà Frances Nguyễn Thế Thủy, ủy viên giáo dục Học Khu Westminster, cựu chủ tịch Tổng Hội SVVN Nam California, chia sẻ: “Giới trẻ ở đây muốn là người Việt chân chính, phải biết tìm hiểu cội nguồn và lịch sử Việt Nam, tại sao phải bảo vệ lá cờ vàng ba sọc đỏ, tại sao phải cảm ơn người lính VNCH đã chiến đấu tới phút cuối cùng để chúng ta có mặt tại đây hôm nay.”

“Bổn phận của nguời đi trước phải đem những kiến thức, những sách vở đúng sự thật giúp các em học hỏi. Nếu không các em sẽ hiểu chiến tranh Việt Nam qua lăng kính của những người phản chiến. Tôi mong rằng buổi hội thảo hàng năm với những nguời rất trẻ sẽ cùng nhau song hành với những thế hệ đi trước, luôn nhắc nhở và giúp đỡ các em biết thế nào là người Việt,” bà Thủy nói thêm.

Trong sự xúc động tột cùng, ông Nguyễn Nam Hà, cựu quân nhân QLVNCH nói: “Khi nghe các cháu yêu cầu được nghe thuyết trình bằng tiếng Việt và tiếng Mỹ, cho thấy các em cháu vẫn không quên cội nguồn. Đó là điều quý nhất, giữ mãi tiếng Việt để chúng ta trở thành một khối duy nhất cộng đồng Việt Nam trong tương lai.”

Thảo luận sôi nổi về Tháng Tư Đen giữa giới trẻ và các cụ cao niên. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Bác Sĩ Mai Khanh cho biết: “Hôm nay là ngày rất quan trọng cho cộng đồng, để tiếp nối những thế hệ Việt Nam, giúp con em mình hiểu vì sao Tháng Tư Đen luôn ghi nhớ trong tim. Giới trẻ nên lắng nghe những chia sẻ từ thế hệ ông cha, nhất là phải biết trở về cội nguồn qua việc học hỏi thêm tiếng Việt, văn hóa Việt và phục vụ cộng đồng ngày càng tốt hơn.”

Em Nhân Lê, học sinh trung học Westminster cho hay: “Hồi ở trong nước, em hoàn toàn không biết gì về ngày 30 Tháng Tư. Khi Qua Mỹ dự những hội thảo này mới biết rằng nếu không có Tháng Tư Đen, em sẽ có một đời sống và học hành tốt hơn ở Việt Nam. Hiện tại em có ước mơ học thật giỏi, có việc làm nuôi gia đình, nhất là làm được nhiều điều có ích cho xã hội.”

Sinh viên Nguyên Nguyễn thuộc đại học UCLA, cho biết: “Nhiều nguời trong gia đình em phải ra đi khỏi đất nước để có cuộc sống tốt đẹp hơn. Lúc nào em cũng suy nghĩ nếu không có ngày 30 Tháng Tư thì em có phải sống ở Mỹ không, hay vẫn sống ở Việt Nam với những ước mơ cao đẹp. Em muốn làm những hội thảo này thật nhiều cho lịch sử, giúp ghi nhớ trong ý nghĩ của các đàn em mình sinh ra ở Mỹ được hiểu đúng sự thật về ngày này.”

Nói với phóng viên nhật báo Người Việt, Nghị Viên Thu Hà Nguyễn, thành viên ban tổ chức cho hay: “Ngày càng đông giới trẻ tham gia hội thảo tưởng niệm Tháng Tư Đen, các em muốn tìm hiểu về nguồn gốc của mình nhiều hơn, đó là những thay đổi rất tốt trong cộng đồng. Các thế hệ đi trước truyền đạt lại những trải nghiệm, những hiểu biết cho thế hệ tiếp nối, giúp các em gốc Việt hiểu được tại sao các em lại ở Mỹ, với lòng tự hào mình là người Việt, và ngày càng dấn thân nhiều vào dòng chính tại Hoa Kỳ.”

Đến dự hội thảo Tháng Tư Đen có các vị dân cử, các bậc trưởng thượng, các hội đoàn và các sinh viên học sinh và giới trẻ cùng tham gia sôi nổi. (Văn Lan)