Thursday, September 24, 2020

Ba bài học từ Đồng Tâm


 – Luật Khoa Tạp Chí

Tôi tiếp cận Đồng Tâm ở một góc độ khá khác biệt với hầu hết giới ủng hộ dân quyền và nhân quyền tại Việt Nam.

Tôi không ủng hộ việc ông Nguyễn Đức Chung ký giấy “hứa” không khởi tố những người tham gia vào vụ bắt giữ một số cán bộ và công an viên tại xã Đồng Tâm. Tại thời điểm đó, tôi tin rằng kiểu “trả giá” này không giúp ích gì được cho nền tư pháp vốn đã rệu rã của Việt Nam. Những thảo luận trong tương lai càng khó tuân theo các lằn ranh pháp lý cụ thể khi mà những ngoại lệ cho cả bên hành pháp và những người dân đấu tranh đã được thành hình.

Song có một thực tế là Phong trào Đồng Tâm vẫn giành được cảm tình rất lớn từ công chúng.

Ngày ông Lê Đình Kình được chữa trị xong vết thương ở chân và trở về thôn Hoành, người dân ở đây hồ hởi ra tiếp đón ông, báo chí Việt Nam ca ngợi ông không tiếc lời. Ngoại trừ một số cá nhân có chức quyền hoặc thân đảng, người dân cả nước nhìn chung có cái nhìn khá tích cực về phong trào ở đây, ít nhất là đến giai đoạn 2017 – 2018. Riêng bản thân chính quyền cũng phải nhiều lần nhượng bộ.

Đây không phải là một điều dễ dàng đạt được đối với các phong trào xã hội tại Việt Nam. Nếu chúng ta thật sự nhìn lại những phong trào lớn, có mục tiêu chính đáng và thu hút được sự tham gia tích cực của một lực lượng công dân rất đáng kể như biểu tình ôn hòa yêu cầu minh bạch về môi trường ở Formosa trên khắp đất nước, biểu tình ôn hòa vì một Hà Nội xanh hay biểu tình ôn hòa phản đối những hành vi bành trướng của Trung Quốc, ta sẽ thấy họ đều không đạt được hình ảnh mong muốn. Quan điểm của của công chúng về các phong trào này nhìn chung hoặc là hời hợt, hoặc là lẫn lộn. Báo chí luôn dùng văn phong tiêu cực để miêu tả mục tiêu và cách thức thực hiện phong trào, còn chính quyền thì dùng đủ mọi biện pháp vũ lực để ngăn chặn.

Vậy với tất cả những gì Phong trào Đồng Tâm đã có, điều gì khiến cho nó thất bại? Nhiều bạn đọc có thể đang cho rằng Đồng Tâm không thất bại, chính quyền chỉ đang đàn áp người dân dã man và giết chết người lãnh đạo phong trào mà thôi. Song, cũng có nhiều lý do để tin rằng phong trào đã không còn trọn vẹn với những điều tốt đẹp và đúng đắn mà nó đại diện trước đó. Và với công tác thông tin không hoàn hảo, Đồng Tâm sẽ mất đi tính tiên phong và điển hình của một phong trào xã hội.

Ông Lê Đình Kình được dân làng chào đón khi xuất viện về nhà năm 2017. Ảnh: PLO.
Ông Lê Đình Kình được dân làng chào đón khi xuất viện về nhà năm 2017. Ảnh: PLO.

Không bao giờ dùng diễn ngôn bạo lực

Hiển nhiên, cũng như rất nhiều người có lương tri, tôi không tin rằng có lý do gì để một ông cụ 85 tuổi, một chân đã hỏng vì bị giới công an đánh đập trước đó, lại thức dậy lúc nửa đêm và trực tiếp chỉ đạo một nhóm vài chục người cũng lớn tuổi không kém đi đánh úp lực lượng an ninh có con số lên đến hàng ngàn, được huấn luyện chuyên nghiệp, với đầy đủ khí tài. Và tôi cũng có một niềm tin nội tâm mạnh mẽ rằng nhóm người nhà ông Kình cũng như một số người dân Đồng Tâm bị bắt hoàn toàn không muốn leo thang xung đột một mất một còn với chính quyền đông đảo như vậy.

Song, có một sự thật mà chúng ta không thể phủ nhận là chính bản thân những người lãnh đạo phong trào đã để cho rất nhiều video clip và các phát ngôn cụ thể, chi tiết về những hành vi bạo lực chủ động, trực tiếp lan truyền trên mạng trở thành những lời đe dọa dành cho chính quyền. Từ việc ông Lê Đình Công đòi sống chết với “lực lượng giả danh quân đội” xâm phạm khu 59 hecta đất đang tranh chấp, cho đến việc ông Bùi Viết Hiểu tự hào nói về số lượng xăng và bình gas dự trữ cho xung đột. Chưa cần nói đến việc những con số này có thật hay không và họ có thực hiện những hành vi này hay không, những phát ngôn nói trên khiến phong trào xa rời nền tảng ủng hộ đông đảo của quần chúng mà nó có trước đó.

Điều này có phải lạ lùng và không công bình lắm với những phong trào chính trị hiện đại chăng? Chẳng phải những thay đổi quan trọng trong lịch sử nhân loại đều dựa trên bạo lực hay sao? Cách mạng Pháp, Cách mạng Hoa Kỳ, các cuộc cách mạng dân tộc dân chủ hậu Đệ nhị Thế chiến, rồi cả cách mà Đảng Cộng sản Việt Nam nắm quyền hiện nay cũng đã bằng con đường bạo lực cả đấy thôi. Nói theo kiểu Mao Trạch Đông, cách mạng – phong trào mà càng nhiều người chết thì càng thành công.

Nhưng rõ ràng thời đại của các phong trào bạo lực đã đi qua, và có nhiều lý do để lý giải cho việc đó. Phong trào bất bạo động có khả năng tiếp cận đến một nền tảng ủng hộ rộng lớn và đa dạng hơn. Ngưỡng để tham gia vào các hành động vì mục đích chung thấp hơn. Yêu cầu về rủi ro và hy sinh lợi ích cá nhân thấp hơn. Khả năng ảnh hưởng của phong trào đến tâm lý, tình cảm của đại bộ phận nhân dân cao hơn. Không chỉ vậy, trong môi trường kinh tế thế giới gắn chặt với nhau, lợi ích của các quốc gia có phần lệ thuộc và với các cơ quan quốc tế về nhân quyền đã được thành lập có thẩm quyền giám sát và can thiệp tương đối, bất kỳ xu hướng bạo lực nào, kể cả dù nó chỉ là diễn ngôn và chưa được thực hiện thành hành động, cũng là đang tự cô lập mình với phần còn lại của thế giới.

Cổng thôn Hoành, xã Đồng Tâm. Ảnh: Reuters.
Cổng thôn Hoành, xã Đồng Tâm. Ảnh: Reuters.

Cũng sẽ có người cho rằng các phát ngôn bạo lực được lan truyền chỉ nhằm mục tiêu tự vệ, là phản ứng thụ động trước sự tấn công, sự lấn tới của chính quyền. Nhưng như chúng ta đã bàn ở trên, đây không phải thời đại của các phong trào phản kháng bạo lực.

Một mặt, khó có quốc gia nào, dù cấp tiến đến đâu, có thể ủng hộ tư duy cho rằng có bất kỳ lực lượng nào ngoài nhà nước được phép sử dụng vũ lực.

Mặt khác, ngay cả khi chính quyền sở tại là kẻ thủ ác, kẻ gây hấn (mà thông thường đều là vậy), duy trì tâm thế phi bạo lực cho dù bị bắt bớ, đàn áp mới là thứ khiến thông điệp của bản thân phong trào Đồng Tâm, và các phong trào khác tại Việt Nam, nhận được sự ủng hộ nhất định từ phía cộng đồng vốn vẫn luôn “nặng tình” với sự lãnh đạo “ổn định, tài tình” của Đảng Cộng sản.

Nói theo ngôn ngữ của Martin Luther King, bất bạo động không có nghĩa là hèn nhát. Và chỉ có bất bạo động mới có thể đánh trực diện vào những thế lực, ý thức hệ xấu xa, thay vì làm hại đến những con người bằng xương bằng thịt bị trói buộc bởi thứ ý thức hệ đó.

Một lần nữa, tôi vẫn không tin rằng nhóm của ông Lê Đình Kình chủ động tham gia vào xung đột rạng sáng ngày 9 tháng Một năm 2020.

Thời điểm đó không phải là thời điểm để họ có được sự hỗ trợ tốt nhất từ những người dân thôn Hoành có cảm tình với phong trào. Nhưng những phát biểu và tuyên bố mang tính chất ủng hộ xung đột – bạo lực trước đó đã đẩy những nhà hoạt động đất đai khốn khổ vào một thế quá khó để kêu gọi sự ủng hộ và đồng cảm từ một bộ phận quần chúng Việt Nam đông đảo vẫn còn chưa định hình quan điểm, kể cả những người có thể đã từng ủng hộ Phong trào Đồng Tâm hết mình tại thời điểm 2017, khi mà ông Lê Đình Kình bị bắt và đánh gãy chân, dẫn đến khủng hoảng con tin đáng nhớ nhất lịch sử Việt Nam mấy thập niên trở lại đây.

Xác định và xây dựng rõ mục tiêu tích cực dài hạn

Mục tiêu tích cực dài hạn ở đây, có thể hiểu là điều mà phong trào hướng tới duy trì, từ đó thể hiện sự tích cực và chính danh của phong trào.

Trong các cuộc biểu tình chống Formosa, có rất nhiều mục tiêu tích cực như đòi bồi thường cho ngư dân bị ảnh hưởng, đòi minh bạch hóa thông tin về kiểm soát ô nhiễm, đòi xác định trách nhiệm của giới chức trách cũng như bản thân công ty Formosa… đều góp phần vào một hệ thống pháp luật và quản lý hành chính lành mạnh hơn trong dài hạn.

Trong các cuộc biểu tình chống hành vi bành trướng của Trung Quốc, các mục tiêu tích cực bao gồm kiến nghị nhà nước Việt Nam khởi kiện Trung Quốc thông qua các tài phán quốc tế, yêu cầu minh bạch hóa kênh thông tin đối ngoại giữa Trung Quốc và Việt Nam, đồng thời là một lời khẳng định về tinh thần dân tộc trước nhà nước Trung Quốc.

Hay kể cả trong xung đột tại Tiên Lãng, vốn cũng mang tính vũ trang với mìn tự cài và súng hoa cải khiến cho một người bên đoàn cưỡng chế thiệt mạng. Quyền lợi tích cực mà ông Đoàn Văn Vươn và gia đình hướng đến là quyền sử dụng đất lâu dài của chính gia đình ông, vốn đã được phía chính quyền trực tiếp giao đất và thừa nhận, cũng như bảo vệ kế sinh nhai và số tiền tâm huyết cả đời ông đầu tư vào khu đất. Cộng thêm thực tế là với việc sử dụng quân đội trái phép trong hoạt động cưỡng chế là nguyên nhân chính khiến xung đột và căng thẳng leo thang, khó có ai có thể phủ nhận những giá trị chính đáng mà ông theo đuổi. Hiện nay, Đoàn Văn Vươn đã ra tù và tiếp tục canh tác, sinh sống trên phần đất mà ông từng bảo vệ.

Một thông điệp của Phong trào Đồng Tâm, chụp ngày 21/4/2017. Ảnh: RFA.
Một thông điệp của Phong trào Đồng Tâm, chụp ngày 21/4/2017. Ảnh: RFA.

Trong những năm 2017 – 2018, Phong trào Đồng Tâm rõ ràng đã có được tiếng vang lớn nhờ vào việc xây dựng tính thiết thực liên quan đến quyền lợi đất đai của người dân đang sinh sống và trồng trọt trên cánh đồng Sênh. Tiếng nói của phong trào, vì vậy, tương tự như tiếng nói của xung đột tại Tiên Lãng, nhắm vào quyền sử dụng đất ổn định và lâu dài của những cư dân có liên quan. Điều này dễ dàng khiến người dân Việt Nam đồng cảm với thông điệp, trong bối cảnh tranh chấp đất đai giữa nhà nước và công dân tiếp tục là một trong những tranh chấp xã hội phổ biến và căng thẳng nhất tại Việt Nam.

Tuy nhiên, nền tảng này lại không được đẩy mạnh và làm rõ.

Phong trào Đồng Tâm đã không thể hiện quan điểm phản đối rõ ràng về các diễn ngôn của chính quyền liên quan đến 14 hộ dân trực tiếp sinh sống và canh tác ở khu đất chấp thuận di dời với phương án tái định cư.

Hiển nhiên, đất cộng đồng – đất hương ước và thậm chí là đất hợp tác xã tồn tại từ lâu trong chiều dài lịch sử Việt Nam. Khả năng rất cao là đất phía Tây đồng Sênh vẫn là mảnh đất nông nghiệp được cộng đồng thôn Hoành sử dụng chung. Đến cuối cùng, người dân và cộng đồng có trước, chứ không phải Luật Đất đai của chính phủ.

Nhưng khi chúng ta không thể xác định được những người trực tiếp đòi hỏi quyền lợi đối với khu đất, và khu đất vốn vài năm qua cũng không còn được người dân trong thôn canh tác trên thực tế, nhiều người quan tâm đến vụ việc hoặc ủng hộ phong trào không khỏi phải thắc mắc liệu mảnh đất sẽ được ai khai thác, cơ sở nào để khai thác, và quan trọng nhất là khai thác như thế nào sau phong trào.

Sự mất kết nối giữa quyền lợi thực tế chính đáng của công dân và tiếng nói, mục tiêu của phong trào khiến thông điệp Đồng Tâm mất đi tầm ảnh hưởng rõ ràng, mạch lạc mà nó từng có.

Luôn xây dựng phương án đấu tranh bất bạo động thay thế

Dựa dẫm quá nhiều vào nhánh hành pháp có lẽ là phương án lợi bất cập hại cho việc xác lập phương án đấu tranh của Phong trào Đồng Tâm.

Ở đầu bài viết, tôi đã nhắc việc mình từng phản đối việc phong trào dùng ông chủ tịch Chung như là tấm khiên hộ pháp cho những hoạt động trong tương lai. Sau sự kiện bắt giữ ông Lê Đình Kình và người dân Đồng Tâm đáp trả bằng việc giam giữ con tin là cán bộ, công an địa phương, ông Bùi Viết Hiểu là người trực tiếp trao đổi với ông Nguyễn Đức Chung, và cũng thể hiện một niềm tin sắt đá rằng bộ máy hành pháp nói chung, hệ thống thanh tra đất đai và cá nhân ông Chung nói riêng, sẽ giám sát, xác minh dứt điểm tranh chấp.

Thực tế cho thấy ông Nguyễn Đức Chung không lừa dân, và làm rất “dứt điểm”.

Ngay trong năm 2017, Quyết định của Thanh tra Hà Nội khẳng định không tồn tại khái niệm đất đồng Sênh trong hồ sơ địa bạ, và toàn bộ diện tích đất tranh chấp thuộc quyền sở hữu quốc phòng.

Đến năm 2019, Quyết định của Thanh tra Chính phủ tiếp tục ủng hộ quyết định của Thanh tra Hà Nội, quả quyết kết quả rà soát là khách quan, chính xác; có sự phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Tài nguyên – Môi trường và Bộ Quốc phòng.

Đây là cấp khiếu nại cuối cùng mà phong trào có thể dựa vào, nhưng vẫn không tìm ra được kết quả như mong muốn.

Vậy bước đi kế tiếp là gì? Liệu có thể sử dụng các biện pháp tư pháp, vốn đã bị chính những người lãnh đạo phong trào gián tiếp phủ nhận về tính khách quan và hợp lý bằng “thỏa hiệp” hồi năm 2017 với ông Nguyễn Đức Chung?

Hay trong cuộc “đấu trí mới” với chính quyền mà ông Lê Đình Kình tuyên bố sau quyết định của Thanh tra Chính phủ năm 2019, vì sao cho đến nay các luật sư liên quan vẫn chưa có động thái nào rõ ràng và cụ thể hơn, đặc biệt trong bối cảnh ông Lê Đình Kình và các hộ dân quan tâm bị cáo buộc là những người không có quyền và nghĩa vụ liên quan đến khu đất?

Hay người dân thôn Hoành cũng như những thành viên của phong trào đã từng nghĩ đến việc số hóa các tư liệu đất đai liên quan đến Đồng Tâm, từ đó chuẩn bị cho một phong trào đấu tranh dài hơi, tranh thủ sự ủng hộ của người dân cả nước?

Có một điều rất rõ ràng là phong trào vẫn còn dựa dẫm quá nhiều về tính minh bạch và lòng chính trực của chính quyền, điều khi có khi không tại Việt Nam, và dường như chưa có những chuẩn bị cần thiết nhằm đối phó với những hành động bất ngờ cùng thẩm quyền vũ lực vượt trội từ phía chính quyền.

***

Bài viết này không nhằm phủ nhận mục tiêu, thành quả và những định hướng tốt đẹp mà Phong trào Đồng Tâm hướng tới; nó lại càng không phải để ủng hộ phương pháp quản lý đất đai hời hợt, lạm quyền, cũng như cách thức giải quyết khủng hoảng yếu kém và bạo lực của chính quyền. Song có thể khẳng định các phong trào dân sự tại Việt Nam trong tương lai có thể học hỏi và rút kinh nghiệm rất nhiều từ sự suy yếu của Phong trào Đồng Tâm.

Quản trị quốc gia theo luật hay theo đạo đức cách mạng?

Mỹ Thuận (VNTB)Làm việc với Đảng ủy Công an trung ương, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhắn nhủ: “Xây dựng con người trong sạch, gương mẫu, liêm chính; đừng vì chức, vì quyền, vì tiền mà làm việc xấu… danh dự là thiêng liêng cao quý nhất”.

Báo Tuổi Trẻ đã có bản tin tường thuật với giọng văn cứ như trong truyện diễm tình (*), và đã trình bày đóng khung lời của ông Nguyễn Phú Trọng:

“Lực lượng công an cần có chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa, giữ cho được an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; tiếp tục chấn chỉnh tổ chức, kiện toàn bộ máy tinh, gọn, mạnh…; xây dựng lực lượng, xây dựng tổ chức, xây dựng con người trong sạch, gương mẫu, liêm chính; đừng vì chức, vì quyền, vì tiền mà làm việc xấu; nội bộ phải đoàn kết, không được để mất uy tín, danh dự Công an nhân dân, bởi danh dự là điều thiêng liêng cao quý nhất”.

Từ phần “đóng khung phát biểu” ở trên có thể thấy rằng trên cương vị Tổng bí thư – Chủ tịch nước, ông Nguyễn Phú Trọng đang kêu gọi vấn đề đạo đức – điều mà Nho giáo nói gọn qua 4 bước là “tu thân – tề gia – trị quốc – bình thiên hạ”.

Viết trong chương đầu tiên của cuốn sách mang tên Đại Học (nằm trong bộ Luận Ngữ: Đại Học, Trung Dung, Luận Ngữ, Mạnh Tử), có đoạn như sau:

“Thời cổ đại, phàm những thánh nhân muốn phát huy tính thiện của con người đến khắp thiên hạ (bình thiên hạ), trước hết phải lãnh đạo tốt nước mình, bang mình (trị quốc). Muốn lãnh đạo tốt nước mình, bang mình, trước hết cần chỉnh đốn tốt gia đình, gia tộc mình (tề gia). Muốn chỉnh đốn tốt gia đình, gia tộc mình, trước hết phải tu dưỡng tốt phẩm đức bản thân mình (tu thân). Muốn tu dưỡng tốt phẩm đức bản thân mình, trước hết phải làm cho tâm tư của mình ngay thẳng (chính tâm), đoan chính. Muốn cho tâm tư của mình ngay thẳng, đoan chính, trước hết phải có ý nghĩ thành thật. (thành ý) Muốn có ý nghĩ thành thật, trước hết phải có nhận thức đúng đắn. (trí tri). Mà con đường nhận thức đúng đắn chính là nghiên cứu đến nơi đến chốn, lĩnh hội được cái nguyên lý của sự vật (cách vật)”.

Ở đoạn trên, Khổng Tử nói rằng ai làm được 8 bước này thì người đó là thánh nhân.

Như vậy nếu không căn cứ vào hệ thống văn bản pháp luật để điều chỉnh các hành vi chức trách, thì để làm được những yêu cầu mà Tổng bí thư – Chủ tịch nước đặt ra, là “xây dựng con người trong sạch, gương mẫu, liêm chính; đừng vì chức, vì quyền, vì tiền mà làm việc xấu; nội bộ phải đoàn kết, không được để mất uy tín, danh dự Công an nhân dân, bởi danh dự là điều thiêng liêng cao quý nhất”, thì họa chăng đó là bậc thánh nhân như Khổng Tử đề cập ở trên.

Quản trị quốc gia cần theo luật chứ không phải chỉ cần đạo đức cách mạng kiểu “bởi danh dự là điều thiêng liêng cao quý nhất”.

Ở đây, nói theo lập luận của ông Nguyễn Phú Trọng, “bởi danh dự là điều thiêng liêng cao quý nhất”, thì cần phải có sự tham gia của người dân trong quyền lực giám sát ngay trong bộ máy quyền lực của Đảng.

Mỗi người dân bị ảnh hưởng hoặc có sự quan tâm đều phải được lôi cuốn vào quy trình ban hành quyết định của Đảng, vì Hiến định ở Điều 4 là Đảng “chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân về những quyết định của mình. Các tổ chức của Đảng và đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”.

Điều này có thể thực hiện bằng cách: người dân được cung cấp thông tin và được tham vấn ý kiến hoặc được tạo điều kiện để đưa ra khuyến nghị của mình, và trong một số trường hợp, được trực tiếp tham gia vào quy trình ban hành quyết định của Nhà nước và của Đảng. Việc làm này nhằm bảo đảm cho chính sách được thiết kế phù hợp với cuộc sống, đáp ứng mong mỏi của nhân dân.

Việc làm này cũng đồng thời nâng cao tính tích cực chính trị của người dân, biến họ trở thành những chủ nhân thật sự của đất nước. Chỉ khi người dân thật sự tham gia vào quá trình quản trị, họ mới tích cực ủng hộ và thực hiện những chủ trương, chính sách được đề ra.

Khi ấy, người dân chính là trọng tài công minh nhất cho phán xét ai đó có hay không việc xem trọng danh dự; coi danh dự là điều thiêng liêng cao quý nhất!

____________

Chú thích:

(*) https://tuoitre.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-dung-vi-chuc-vi-quyen-vi-tien-ma-lam-viec-xau-20200921161802186.htm

Hết… ‘giấy’ vẫn vẽ… voi!

 

Dựng pano và cờ chuẩn bị cho một khóa họp Quốc Hội tại Hà Nội, 2016. Hình minh họa.
Theo VOA-Trân Văn/24/09/2020

Sang quý hai, dựa trên báo cáo của nhiều ngành, ông Nguyễn Đức Hải. Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội Việt Nam ước đoán, tổng thu ngân sách cho cả năm 2020 có thể thất thu từ 130.000 tỉ đến 150.000 tỉ (2).

Tuy số lây nhiễm – tử vong vì COVID 19 ở Việt Nam không cao song tác động nguy hại của COVID 19 đến kinh tế - xã hội Việt Nam không giảm. Tháng trước, Tổng cục Thống kê cho biết, có lúc số doanh nghiệp tạm ngưng kinh doanh lên tới hơn 34.000 tăng khoảng 71% so với cùng kỳ năm ngoái. Các chỉ số như số lượng doanh nghiệp giải thể, số lượng doanh nghiệp mới, số lượng lao động trong doanh nghiệp nhà nước, trong doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài… đều giảm (3).

Giữa lúc ngân sách thất thu trầm trọng vì doanh nghiệp giải thể, tạm ngưng hoạt động, thất nghiệp tràn lan, phải áp dụng các biện pháp hỗ trợ như cho doanh nghiệp chậm trả thuế, chậm trả tiền thuê đất, giảm thuế thu nhập cho những doanh nghiệp nhỏ và cá nhân,… thiên hạ chưng hửng khi thấy hệ thống chính trị, hệ thống công quyền tại Việt Nam thản nhiên duyệt chi nhiều khoản khổng lồ như… tổ chức đại hội đảng các cấp và ra lệnh ngưng sáp nhập các sở, ngành và chuẩn bị tách ra, tái lập như trước năm ngoái (4)!

Vì sao các nguồn thu cho ngân sách đang èo uột như thế mà lại duy trì hoặc đề ra các chủ trương gia tăng chi tiêu như vậy, cho dù chúng không những không giúp kinh tế - xạ hội hồi phục mà còn làm cạn kiệt nội lực, tạo thêm nợ nần?..

***

Ở góc độ quản trị, điều hành, “thừa giấy vẽ… voi” đã là đáng trách, huống chi đã cạn… “giấy” mà vẫn còn tiếp tục vẽ… “voi”. Có những dấu hiệu cho thấy những cá nhân đang điều hành hệ thống chính trị, hệ thống công quyền tại Việt Nam vừa bất trí, vừa bất nhân.

Cho đến nay vẫn chưa rõ Bộ Chính trị của đảng CSVN dựa trên cơ sở nào để ra lệnh dừng thí điểm sáp nhập, hợp nhất sở, ngành tại các tỉnh, thành phố và chính phủ nhắm mắt làm theo bằng cách ban hành Nghị định 107.

Trong quá khứ đã có vô số những sự kiện dở khóc, dở cười, những bài học đắt giá về tách, nhập nhưng đến giờ, hệ thống chính trị, hệ thống công quyền Việt Nam vẫn thích thử nghiệm… nhập, tách!

Câu chuyện Hà Tĩnh – nơi… thực hiện thành công việc sáp nhập một số xã dường như chỉ là chuyện ở… Hà Tĩnh và của… Hà Tĩnh. Cho nên không ai bận tâm về việc nhập ba xã Thạch Lâm, Thạch Hương, Thạch Tân của huyện Thạch Hà thành xã Tân Hương Lâm khiến cho hai trụ sở xã, hai trạm xá xã bỏ hoang cho dù những công thự này vừa xây xong và công thự nào cũng ngốn của công quỹ vài tỉ. Chẳng riêng huyện Thạch Hà, tình trạng tương tự còn diễn ra ở huyện Đức Thọ và các viên chức cấp tỉnh thản nhiên bảo rằng, giải quyết thế nào là chuyện của các viên chức cấp… huyện (5)!

Chẳng lẽ tại Việt Nam, chỉ cần có quyền là có thể đề ra chủ trương và chỉ đạo để chi, bất kể chủ trương, chỉ đạo đó phung phí đến mức nào và dân tình ra sao? Cách nay ba năm, cả dân chúng lẫn báo giới từng chỉ trích kịch liệt việc chính quyền đủ mọi cấp thi nhau dựng… cổng chào (6) nhưng các… cổng chào vẫn tiếp tục mọc lên ở khắp nơi (7). Thậm chí có những cổng chào như cổng chào của huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, vừa ngốn hết… sáu tỉ nhưng sẽ bị đập bỏ khi cải tạo quốc lộ 10 (8)!

Vì sao tài nguyên quốc gia, nội lực dân tộc, thuế, phí - mồ hôi, nước mắt của nhiều giới, đặc biệt là của người nghèo lại bèo bọt tới thảm thương như vậy? Sự ưu việt của một đảng “của dân, do dân, vì dân” là như vậy sao?

Chú thích

(1) https://tuoitre.vn/moi-ngay-ngan-sach-that-thu-150-ti-dong-tien-thue-do-dich-covid-19-202002282050103.htm

(2) https://tuoitre.vn/ngan-sach-nha-nuoc-nam-2020-co-the-hut-thu-toi-150-000-ti-dong-20200515151433425.htm

(3) https://forbesvietnam.com.vn/tin-cap-nhat/so-doanh-nghiep-tam-ngung-kinh-doanh-8-thang-tang-71-12698.html

(4) https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-phu-chot-khong-sap-nhap-bat-cu-so-nganh-nao-674059.html#inner-article

(5) https://tuoitre.vn/sap-nhap-xa-o-ha-tinh-nhieu-tru-so-tien-ti-du-doi-dang-bi-bo-do-20200921074652098.htm

(6) https://tuoitre.vn/chao-cac-cong-chao-bac-ti-20171231132545197.htm

(7) https://tuoitre.vn/can-giam-bot-nhung-cong-chao-bac-ti-20200706190503907.htm

(8) https://dantri.com.vn/xa-hoi/huyen-xay-cong-chao-6-ty-dong-nhung-khong-biet-ton-tai-den-bao-gio-20200228091230563.htm

Đại hội 13 và những cảnh không nhà

 

ĐBQH Phạm Phú Quốc vừa bị phát hiện có thêm quốc tịch Cyprus. (Ảnh chụp màn hình SGGP)
Theo VOA/Nguyễn Hùng/24/09/2020

Chuyện Đảng cộng sản kiên quyết chỉ duy trì một ngôi nhà chính trị duy nhất – ngôi nhà của những người theo Marx và Lenin – khiến cho hàng chục triệu người trở thành vô gia cư về chính trị. Họ chẳng tha thiết gì với chủ nghĩa cộng sản và các đồng chí trong đảng cộng sản. Nhưng còn có lựa chọn nào khác ở Việt Nam?

Trong khi các tin tức về việc chuẩn bị cho đại hội 13 đang diễn ra ở Việt Nam, tại Anh Đảng Lao động, đảng cũng tự coi là đại diện của giai cấp công nhân và dân nghèo, đang có đại hội đầu tiên sau khi có tân lãnh đạo, ông Keir Starmer. Sau khi cầm quyền trong 13 năm liền qua hơn hai nhiệm kỳ của Thủ tướng Tony Blair và gần một nhiệm kỳ của ông Gordon Brown, Lao Động đã thất cử năm lần liền từ đó tới nay. Chính ông Starmer thừa nhận rằng Đảng Lao động dưới sự lãnh đạo của người tiền nhiềm Jeremy Corbyn “đáng thua” trong cuộc đua với Đảng Bảo thủ đương quyền và nhiều đảng khác. Ông Jeremy Corbyn có lẽ gần về ý thức hệ với các lãnh đạo ở Việt Nam hơn bất kỳ lãnh đạo Đảng Lao động nào từ trước tới nay. Ông muốn quốc hữu hoá các công ty lớn trong đó có hãng viễn thông BT. Ông cũng có đường lối lãnh đạo độc đoán và quá thiên về ý thức hệ. Và người Anh đã khiến cho Đảng Lao động thua đau nhất trong 100 năm qua. Chẳng phải ông Borish Johnson hiện nay giỏi giang gì hơn ông Corbyn trong tranh cử. Chỉ là ông đỡ bị ghét hơn mà thôi.

Nhìn về Việt Nam, Đảng Cộng sản không phải không có những điểm sáng khi bước vào đại hội 13 trong đó có việc kiểm soát dịch bệnh Covid-19 khá thành công và tiếp tục cuộc chiến chống tham nhũng. Nhưng sự đổ đốn và hà khắc của đảng này cũng là điều khiến họ có thể bị trọng thương trong một nền chính trị tự do.

Điều đầu tiên là hàng loạt các vụ tranh chấp chết người liên quan tới đất đai mà gần đây nhất là vụ ở Đồng Tâm. Chỉ có ở thời mạt một chế độ mới đưa cả ngàn quân vào giết chết cụ già ngoài 80, đã hơn nửa thế kỷ đóng góp cho chính Đảng Cộng sản, vào lúc tờ mờ sáng. Tiếp đó họ còn hành hung nhiều người trong gia đình, bắt những người dám đưa tin về vụ việc và bắt báo chí cả nước phải im miệng. Cách hành xử này kéo Việt Nam về lại thời Trung Cổ về mặt văn hoá, điều mà ông Nguyễn Phú Trọng nói rất cần để Việt Nam phát triển.

Điểm thứ hai là tốc độ phát triển của Việt Nam so với các nước trong khu vực không có gì đáng nói. Thu nhập bình quân đầu người thua xa so với những nước không giàu có gì lắm như Thái Lan hay Malaysia. Về sức mạnh của hộ chiếu, Việt Nam thậm chí từng thua cả Lào hồi năm 2018.

Điểm thứ ba và có lẽ là điểm quan trọng hàng đầu là tự do cá nhân. Việt Nam thậm chí không lọt nổi vào số 100 nước đầu tiên về tự do cá nhân cho người dân. Làm sao có thể khá được khi chỉ cần nói ra sự thật là người dân đã có thể bị kết án tù. Nếu họ muốn lập ra các tổ chức chính trị, họ sẽ có thể bị kết tội lật đổ. Trong khi đó chính sự minh bạch về thông tin cũng như sự giám sát các cơ quan công quyền qua các tổ chức dân sự và chính trị sẽ góp phần đáng kể vào việc chống tham nhũng. Nếu cái lò của ông Trọng chỉ xử lý những việc đã rồi, sự tự do của báo chí trong điều tra và tự do giám sát của các tổ chức có thể ngăn ngừa được tham nhũng. Và một khi chính những người tham nhũng chính trị lại giữ toàn bộ quyền lực thì ai kiểm soát họ?

Trong hơn 30 năm qua, cái bụng của người dân Việt Nam có ấm thêm nhưng cái vòng kim cô trên đầu họ vẫn gần như không có gì thay đổi. Cái vòng kim cô ý thức hệ đó làm cho đất nước mãi ở chiếu dưới của sự phát triển, người dân mướt mải mới xin được visa vào những nước giàu, nhiều người đành chui vào thùng công-ten-nơi để rồi mất mạng. Những người khác bỏ ra cả triệu đô la mua lấy tấm hộ chiếu phòng thân. Nhiều người dân thấy tiền đồ của họ chẳng khác gì của chị Dậu ngày xưa. Nhưng ông chủ Đảng lại bảo tiền đồ đất nước chưa bao giờ tươi sáng như thế. Chẳng rõ họ có phải người cùng một nước hay không.

Tỉnh nghèo Quảng Bình chi hơn nửa triệu đô xây cổng chào

 QUẢNG BÌNH, Việt Nam (NV) – Tỉnh Quảng Bình lại gây xôn xao với vụ chi 13.7 tỷ đồng ($587,303) từ tiền thuế dân để xây cổng chào thành phố Đồng Hới.

Giới chức Ủy Ban Nhân Dân thành phố Đồng Hới biện hộ rằng công trình này nhằm “chỉnh trang đô thị và tạo điểm nhấn nơi cửa ngõ ra vào Đồng Hới, góp phần quảng bá hình ảnh Đồng Hới, trung tâm kinh tế-chính trị, văn hóa-xã hội của tỉnh Quảng Bình.”

Bản vẽ phối cảnh cổng chào thành phố Đồng Hới. (Hình: Xây Dựng)

Tuy vậy, đáng lưu ý, ngay cả báo nhà nước cũng phê phán vụ xây cổng chào tiền tỷ tại Quảng Bình. Hôm 22 Tháng Chín, báo Nhà Báo và Công Luận viết: “Dự án xây dựng cổng chào Đồng Hới được cho là chưa cần thiết vào thời điểm này, đặc biệt khi Quảng Bình đang dồn sức cho mặt trận phòng chống COVID-19.”

Bài báo cũng dẫn lời ông Hoàng Đình Thắng, chủ tịch thành phố Đồng Hới, rằng kế hoạch xây dựng cổng chào “được các cấp thông qua năm 2017.”

Tuy vậy, khi phóng viên báo này đòi xem hồ sơ thầu xây cổng chào thì đại diện chính quyền, ông Nguyễn Văn Sỹ, giám đốc Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng và Phát Triển Quỹ Đất thành phố Đồng Hới, nói: “Chủ tịch [Hoàng Đình Thắng] chỉ đạo là chỉ cung cấp thông tin, không cung cấp hồ sơ mà các anh đã yêu cầu, mong các anh thông cảm và tạo điều kiện.”

Báo Nhà Báo và Công Luận cũng đề nghị nhà chức trách Quảng Bình “cần tiến hành thanh tra, kiểm tra dấu hiệu sai phạm tại dự án, trong trường hợp cần thiết, phải hủy thầu và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với những vi phạm nếu có.”

Tuy vậy, qua những hình ảnh mà tờ báo đăng tải, người ta thấy công trình này đang được thi công và không có dấu hiệu bị dừng lại.

Vụ xây cổng chào diễn ra gần một tháng sau khi tỉnh này phải hủy gói thầu chi 2.2 tỷ đồng ($95,114) mua cặp tài liệu phục vụ đại hội đảng do bị công luận chỉ trích kịch liệt.

Như vậy, chỉ mới ngồi ghế bí thư Tỉnh Ủy Quảng Bình được hơn một tháng, ông Vũ Đại Thắng đã phải chứng kiến hai vụ thuộc cấp mạnh tay chi tiền thuế dân. Khác với lần trước, trong vụ cổng chào, công luận chưa thấy ông cho ý kiến chỉ đạo.

Hồi giữa Tháng Sáu, lãnh đạo tỉnh Quảng Bình bị công luận phê phán vì “vung tay” chi 78.8 tỷ đồng ($3.4 triệu) dựng tượng Hồ Chí Minh. Chỉ sau hơn một tháng khánh thành, quảng trường và tượng Hồ Chí Minh tại Đồng Hới, Quảng Bình, nay “đang trong tình trạng nứt, lún nhiều nơi,” theo trang cá nhân của nhà báo Dương Phong.

Một trong hai cổng chào thành phố Đồng Hới đã thành hình. (Hình: An Ninh Tiền Tệ)

Quảng Bình là một trong những tỉnh nghèo của Việt Nam, theo Wikipedia Tiếng Việt, năm 2018, tỉnh này đứng hạng 51 trên 63 tỉnh thành, với thu nhập bình quân đầu người đạt 37.5 triệu đồng ($1,628)/năm. Còn theo trang Cổng Thông Tin Quảng Bình, vào đầu năm 2020, tỉnh này có 12,393 hộ gia đình nghèo (chiếm tỉ lệ 4.98%) và 16,613 hộ gia đình cận nghèo (chiếm 6.67%).”

Theo truyền thông nhà nước, Quảng Bình “nhiều năm nhận gạo hỗ trợ cứu đói cho người dân trong thời gian giáp hạt. Năm 2018, tỉnh nhận 1,368 tấn gạo; năm 2017, gần 790 tấn; năm 2016, hơn 1,999 tấn.” (N.H.K) [qd]

Wednesday, September 23, 2020

Thanh niên, sinh viên VN làm gì khi tuổi trẻ Thái Lan đòi cải cách dân chủ ?

 09/23/2020 - 04:05 — nguyenvandai


Vào hôm 20/09/2020, trong một cử chỉ đầy tính chất biểu tượng, phong trào thanh niên, sinh viên Thái Lan biểu tình đã gắn một tấm biển đồng hình tròn tại khu Sanam Luang - Cánh Đồng Hoàng Gia - gần Hoàng Cung ở Bangkok. 


Tấm biển với hàng chữ “Đất nước thuộc về nhân dân” chứ không phải thuộc về nhà vua. Sau đó ít lâu tấm biển này đã bị gỡ mang đi.

Nhưng riêng sự kiện tấm biển được gắn đã cho thấy thái độ bất bình hiện nay của phong trào biểu tình đối với chế độ quân chủ Thái Lan. Tấm bảng giống như tấm bia kỷ niệm việc chế độ quân chủ chuyên chế chấm dứt đặt ở trước Hoàng Cung.

Phải nói là thoạt đầu, lúc mới bùng lên vào năm ngoái, phong trào biểu tình chỉ nhắm vào chính quyền của thủ tướng Prayuth Chan-ocha, trước đây lãnh đạo chính quyền quân phiệt. Sau một thời gian tạm lắng vì Covid-19, các cuộc xuống đường đã được tái lập từ giữa tháng 7, cũng với các yêu sách như đòi ông Prayuth từ chức, soạn thảo một Hiến Pháp mới và chấm dứt sách nhiễu những người đấu tranh.

Tuy nhiên, nhiều người đã đi xa hơn, đánh vào một điều cấm kỵ tại Thái Lan là hoàng gia và đưa ra một danh sách gồm 10 điều cải tổ chế độ quân chủ.

Người biểu tình cho rằng họ không đòi chấm dứt mà chỉ muổn cải tổ chế độ quân chủ, điều mà chính quyền của thủ tướng Prayuth cho là đã đi quá xa.

Một cách cụ thể, những người biểu tình muốn bãi bỏ Hiến Pháp 2017 vốn tăng cường quyền hạn của nhà vua, được đưa ra một năm sau khi tân vương kế vị người cha Bhumibol Adulyadej rất được dân Thái kính mến.

Những nhà hoạt động dân chủ cho rằng Thái Lan đã thụt lùi kể từ khi chế độ quân chủ lập hiến ra đời, và cũng muốn xóa bỏ luật khi quân, phạt người chỉ trích nhà vua.

Về luật khi quân rất bị phản đối, điều khoản 112 trong bộ luật Hình Sự Thái xác định rằng nền quân chủ Thái Lan được bảo vệ, và bất kỳ ai vu khống, miệt thị hay đe dọa quốc vương, hoàng hậu, thái tử hay nhiếp chính sẽ bị từ 3 đến 15 năm tù.

Vào tháng Sáu vừa qua, thủ tướng Prayuth nói rằng luật này sẽ không còn áp dụng nữa do quan điểm “khoan hồng của đức vua”.

Đó là những gì mà tuổi trẻ, sinh viên của Thái Lan đã và đang làm để đòi cải tổ nền dân chủ.

Vậy tuổi trẻ, sinh viên Việt Nam cần phải làm gì để dân chủ hóa Việt Nam từ đó xây dựng một nước Việt Nam tự do, dân chủ và hùng cường?

Ngày nay, với sức mạnh đáng sợ của truyền thông mạng XH, tuổi trẻ, sinh viên Việt Nam hoàn toàn có thể làm được những điều lớn lao, kỳ diệu để đem lại tự do, dân cho đất nước.

Thứ nhất, tuổi trẻ, sinh viên Việt Nam sử dụng MXH kêu gọi đảng CSVN trả lại quyền lực về tay Nhân dân.

Các bạn có thể đưa ra các khẩu hiệu trên Facebook cá nhân, Fanpage, Youtube, Blog,… như: “Đất nước là của Nhân dân Việt Nam, không phải của Ban chấp hành TƯ, Bộ Chính trị đảng CSVN”;

“Quyền quyết định và bầu chọn người lãnh đạo đất nước thuộc về Nhân dân, không phải là quyền của Bộ chính trị đảng CSVN”;

Thứ hai, Sử dụng MXH như Facebook, Youtube, … để bày tỏ khát khao tự do dân chủ, tự do biểu lộ quan điểm chính trị khác biệt, mong muốn được tự do thành lập và hoạt động đảng phái chính trị.

Ví dụ: Qua Facebook của mình, các bạn gửi thông điệp tới Nguyễn Phú Trọng và tập đoàn cộng sản cầm quyền rằng: Chúng tôi không thích chế độ cộng sản, chúng tôi thích đa đảng;

Chúng tôi mong muốn được thành lập hoặc tham gia các đảng phái chính trị khác để đóng góp xây dựng đất nước;…

Thứ ba, thông qua MXH, các bạn có thể tìm những người cùng quan điểm, chính kiến, … để kết bạn giao lưu, hình thành lên các nhóm bạn bè,… chưa cần phải thành lập hội, đảng hay tổ chức chính trị.

Thứ tư, thông qua MXH để liên hệ với các tổ chức chính trị, XHDS ở trong và ngoài nước để tạo liên kết, hình thành liên minh.

Thứ năm, khi có đủ sức mạnh số đông lên tới hàng trăm nghìn nhóm với hàng triệu người thì phát động biểu tình đòi dân chủ theo Điều 25 Hiến pháp.

Vậy các bạn mất bao lâu đề hình thành liên minh hàng triệu người?

Nếu có 20 nghìn bạn trẻ đọc bài viết này hay xem video do tôi trình bày, sau đó tất cả cùng thực hiện bằng cách mỗi bạn bắt đầu xây dựng nhóm nhỏ 3 người cho riêng mình. Trong vòng một tháng có được 20 nghìn nhóm với 60 nghìn thành viên.

Các bạn sinh hoạt chung với nhau trong vòng 3 tháng và trong 3 tháng đó mỗi người tìm thêm 2 người bạn. Như vậy, sau 4 tháng, các bạn có 180 nghìn thành viên. Cứ như vậy thì chỉ sau 1 năm là chúng ta sẽ có liên minh hàng triệu người.

Những việc làm trên của tuổi trẻ, sinh viên Việt Nam có vị phạm Hiến pháp và pháp luật Việt Nam không?

Tôi khẳng định là không!

Bởi vì các bạn chỉ thể hiện quan điểm, chính kiến, nỗi khát khao, mơ ước chính đáng và hợp hiến của mình.

Các bạn không chống lại chính quyền cộng sản mà các bạn chỉ đòi hỏi quyền con người về chính trị của chính các bạn.

Luật pháp của nhà nước cộng sản Việt Nam không có điều nào xử phạt hay bắt cầm tù những người chỉ bày tỏ việc thích hay không thích chế độ cộng sản. Hay việc chỉ bày tỏ ước mơ tự do, dân chủ của mình.

Thảo nào….



09/22/2020 - 13:53 — canhco

Trong bài phát biểu tại Đại hội “Thành lập Hội triết học Việt Nam” Ông Võ Văn Thưởng, Trưởng ban Tuyên giáo T.Ư, Thạc sĩ triết, đã có những lời lẽ làm cộng đồng mạng che miệng trong vài ngày qua. Không ít người ngạc nhiên khi thấy chế độ mà ông Thưởng đang góp phần cai trị không những đã đi ngược lại với những gì phổ cập mà nền giáo dục cả thế giới đang theo đuổi mà còn cổ vũ lấy được một thực tế đầy khôi hài: Triết học tại Việt Nam.

Đi ngược, bởi bản thân triết học là một ngành khoa học tự nhiên, giáo dục con người tư duy hết khả năng, phản biện không ngừng nghỉ qua các nhà hiền triết mà sự nghiệp của họ đã được xác định bởi tư tưởng vượt qua thời đại mà họ đang sống.

Khôi hài, vì bản thân là một thạc sĩ triết do nhà trường Xã hội Chủ nghĩa đào tạo ông Thưởng không hề có tư duy rộng mở để ý thức được rằng triết học trước hết làm cho con người học nó khả năng phản biện, phản biện tới cùng trước bất cứ vẩn đề gì mà người học triết được khai minh. Ông Thưởng cũng như bao nhiêu người học triết khác ở Việt Nam chỉ khoanh vùng trong ba cái vòng tròn: chủ nghĩa Marx-Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh vốn tự cho rằng học thuyết của họ là vô địch, là chân lý.

Ông Thưởng mạnh miệng cho rằng cái hội mà ông ta đang cổ vũ là “muốn sánh ngang với triết học Hy Lạp - La Mã” và tự ca ngợi rằng “…trước hết là đổi mới tư duy, đã đem lại cho chúng ta nhận thức đầy đủ hơn, đúng đắn hơn về chủ nghĩa tư bản, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên xã hội chủ nghĩa…”

Thói quen lắp ráp những lời hoa mỹ cộng sản đã góp phần làm ông Thưởng vô tình thọc gậy bánh xe và góp phần phê bình ông Nguyễn Phú Trọng, Tiến sĩ xây dựng đảng, từng công khai nhìn nhận rằng không ai biết cái chân diện mục của chủ nghĩa xã hội là như thế nào, ít nhất tới hết thế kỷ này…

Nói về cương lĩnh hoạt động ông Thưởng nhấn mạnh “Hội Triết học cần đẩy mạnh thực hiện nhiệm vụ đấu tranh phê phán, bác bỏ các quan điểm triết học sai trái, thù địch, đi ngược lại với lợi ích của dân tộc, đất nước.”

Đọc tới phần này người dân Việt Nam ngay cả những người chưa bao giờ biết triết học là gì đã “ngộ” ngay lập tức: Thì ra là vậy!

Thảo nào trên trang tuyển sinh các trường đại học đều ghi “chương trình đào tạo ngành triết học trang bị cho sinh viên hệ thống kiến thức cơ bản về Triết học, giúp nắm vững lập trường, quan điểm của chủ nghĩa Marx-Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh”.

Thảo nào Triết gia Trần Đức Thảo, người Việt Nam được công nhận là bậc thầy triết học đã bị chế độ triệt hạ, trù dập cả đời vì dám phản biện một cách triệt để trong vụ Nhân Văn Giai Phẩm. Bởi cái gốc của triết học Việt Nam là tiêu diệt tư tưởng phản biện.

Thảo nào một triết gia lớn của Pháp là Jean Paul Sartre đã lập tức từ bỏ tư tưởng ủng hộ cộng sản khi nhận ra tính cách hủy diệt và côn đồ của nó khi Liên xô tiến hành cuộc xâm lược Hungary. Ông tuyên bố “đối với tôi, tội ác không chỉ là việc xe tăng của quân đội xâm lăng Budapest, mà là sự thật rằng điều này đã trở nên khả dĩ bởi mười hai năm khủng bố và hành động ngu xuẩn … Hiện tại hay tương lai tôi đều không thể thiết lập lại bất cứ hình thức liên lạc nào với những người hiện đang đứng đầu Đảng Cộng sản Pháp. Mỗi câu họ nói, mỗi hành động mà họ thực hiện đều là đỉnh điểm của 30 năm gian dối và bảo thủ.”

Thảo nào hàng trăm tù nhân lương tâm đang nằm trong nhà giam đề nghiền ngẫm “sai lầm” của họ vì không chịu học chủ nghĩa Marx-Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh, vốn nghiêm cấm bất cứ tư tưởng phản biện nào có hại cho đảng cầm quyền.

Thảo nào chỉ có những nước theo chế độ cộng sản mới nuôi một lực lượng dư luận viên đông đảo để sẵn sàng chống lại bất cứ ai có tư tưởng khác với tư tưởng Marx-Lenin.

Thảo nào, khi nhận thấy lực lượng này ngày một tụt hậu vì thiếu kiến thức ngụy biện, ông Thưởng trong vai trò Trưởng ban Tuyên giáo lập tức thành lập Hội triết học để thay thế cái lực lượng què quặt này bất kể cái tên “Hội triết học” ngay bản chất đã sai be bét ngữ pháp Việt Nam.

Và thảo nào một cái hội tầm cỡ quốc gia như thế lại bị người dân bóc mẻ một cách hả hê và nhanh chóng làm vậy.

Sau cái chết của một cảnh sát cơ động, liệu có hết cảnh công an, cảnh sát đu, bám xe ô tô?

 

Hiện trường vụ ông Nguyễn Văn Mạnh thiệt mạng. (Hình: N.Chương/Lao Động)

Ngày 14/9 vừa qua, tại cao tốc Bắc Giang - Hà Nội đã xảy ra một vụ tai nạn thương tâm. Một cảnh sát cơ động đu, bám lên đầu xe ô tô 16 chỗ ngồi chở hàng lậu, đi được một quãng đường ngắn thì anh này rơi xuống, và xe ô tô chèn lên dẫn tới tử vong. Thông tin trên báo chí nói rằng, chiếc xe 16 chỗ không tuân theo hiệu lệnh của cảnh sát, đã nhấn ga tông thẳng vào nhóm cảnh sát cơ động đứng lề đường, một cảnh sát trong nhóm đã bám vào cần gạt nước và đu lên xe ô tô. Tuy nhiên, theo logic thông thường, khi đang đứng mà bị xe ô tô tông thẳng, phản xạ bình thường là nhảy dạt ra, chứ không có ai nhảy lên và đu vào cần gạt nước được. Như vậy, nhiều khả năng, người cảnh sát cơ động đứng ở một bên xe đã chủ động nhảy lên bám lấy cần gạt nước để ngăn cản chiếc xe bỏ chạy. Dù là bị tông nhảy lên bám vào xe, hoặc chủ động từ cạnh xe nhảy lên bám vào, thì việc đu lên xe bám vào cần gạt nước ngăn xe bỏ chạy là việc làm quá nguy hiểm tới tính mạng của mình.  

     Nhưng ở Việt Nam, chúng ta lại thấy hiện tượng công an, cảnh sát bám vào xe ô tô đủ các loại: taxi, xe tải, xe khách, xe 16 chỗ… rất phổ biến và thường xuyên. Có phải những người thực thi nhiệm vụ giữ gìn trật tự giao thông không ý thức được mức độ nguy hiểm khi đu, bám vào các ô tô bỏ chạy trốn hay không? Và tại sao họ biết nguy hiểm nhưng vẫn làm việc đó? Liệu sau vụ người cảnh sát cơ động chết trên cao tốc Hà Nội - Bắc Giang, tình trạng đu, bám ô tô của công an, cảnh sát có hết hay không?

     Trước hết, phải khẳng định ngay rằng, những chiếc xe vi phạm luật giao thông khi cảnh sát, công an giao thông tuýt còi dừng bắt lỗi, thì công an có thể ghi, chụp hình ngay được biển số xe. Thậm chí xe bỏ chạy thì ở phía sau cũng đọc và sau đó ghi được biển số. Như vậy, việc phạt nguội bằng thông báo sau đó tới chủ phương tiện vẫn có thể đạt được mục đích phạt xe vi phạm. Trường hợp chủ phương tiện chây ỳ không nộp phạt nguội thì khi xe đi đăng kiểm cũng không thể thoát được phải trả cả tiền lãi nộp phạt. Nhưng tại sao hầu như tất cả cảnh sát giao thông đều không làm như vậy? mà họ bằng mọi cách giữ được chiếc xe để phạt vi phạm thậm chí bằng cách đu, bám vào xe như mọi người đều biết? Có hai lý do cho việc này.

     Thứ nhất, khi xe vi phạm bị phạt trực tiếp, có nhiều khả năng chủ xe sẽ hối lộ, làm luật cho cảnh sát giao thông để giảm bớt số tiền nộp phạt, không mất thêm thời gian đi nộp tiền ở kho bạc, không bị thu giữ giấy tờ xe.

     Thứ hai, công an, cảnh sát giao thông thường nghĩ rằng, các chủ xe thấy người đu bám nguy hiểm dễ rơi chết sẽ không dám chạy nhanh và có thể dừng lại, hoặc các đồng đội sẽ đuổi theo bắt kịp chiếc xe chạy trốn. Như vậy khi đó, ngoài việc chủ xe phải nộp phạt hoặc làm luật lỗi vi phạm ban đầu, sẽ cộng thêm lỗi rất nặng là bỏ chạy, tương đương với tội chống người thi hành công vụ nếu công an đưa vụ việc thành tội hình sự. Điều đó đồng nghĩa với việc chủ xe sẽ phải làm luật, xin xỏ rất nặng. Mạo hiểm một chút nếu không bị rơi ngã, không sao thì sẽ trúng đậm. Đó là logic của các đồng chí công an, cảnh sát khi làm việc đu, bám ô tô nguy hiểm như vậy.

     Phân tích sâu hơn, tại sao các đồng chí công an, cảnh sát giao thông lại phải mạo hiểm như vậy? lý do cũng không khó hiểu lắm. Đó là do sức ép phải kiếm được nhiều tiền để ngoài việc cống nộp cho cấp trên (rất nặng) thì bản thân và gia đình có thêm thu nhập. Hơn nữa, nếu tất cả không đu, bám ô tô, nếu có luật cấm đu, bám ô tô thì các chủ phương tiện sẽ bảo nhau bỏ chạy, lực lượng cảnh sát giao thông sẽ thất thu một lượng lớn trực tiếp từ các chủ phương tiện vi phạm giao thông. Đó là điều các đồng chỉ trong ngành từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên không ai muốn như vậy.

     Tóm lại, do đặc trưng nghề nghiệp, do nhu cầu cuộc sống thúc đẩy, những công việc mạo hiểm các chiến sỹ đôi khi vẫn phải thực hiện. Chính vì vậy, tình trạng đu, bám xe ô tô vi phạm luật giao thông sẽ vẫn tồn tại, không thể chấm dứt kể cả sau cái chết của chiến sỹ cảnh sát cơ động vừa qua./.

Hà Nội, ngày 22/9/2020

N.V.B

nguyenvubinh's blog

Vòng lẩn quẩn đói nghèo, lao động trẻ em và buôn người ở Việt Nam

 Hình minh hoạ. Trẻ em đánh giầy trên phố ở Hà Nội hôm 15/11/2006

Hình minh hoạ. Trẻ em đánh giầy trên phố ở Hà Nội hôm 15/11/2006-AFP

Theo RFA- Thanh Trúc- 23-09-2020

Nghèo, lao động trẻ em, buôn bán người ở Việt Nam là tựa bài báo tiếng Anh trên  tờ ASEAN Post hôm 21/9 vừa qua.

Bài báo khiến người ta liên tưởng đến cái mắt xích, cái vòng luẩn quẩn giữa nghèo với lao động thiếu nhi và tệ nạn buôn bán người, không riêng ở Việt Nam mà cả những nước Đông Nam Á khác, là nhận định của bà Diệp Vương, Chủ tịch tổ chức Pacific Links - Vòng Tay Thái Bình, hoạt động tại Việt Nam hơn 2 thập niên qua:

“Mình phải thấy chuyện chênh lệch giàu nghèo là  vấn đề. Việc trẻ em nghèo phải bỏ học sớm để đi làm là cái khổ tâm vì chúng tôi có những chương trình học bổng và chúng tôi biết năm nay là năm các em bỏ học nhiều hơn những năm vừa qua. Tại vì gia đình nào mà mất việc thì cũng nghĩ con ở nhà phải đi kiếm việc mà không biết rằng trong toàn cảnh dịch COVID bây giờ việc làm không có. Thành ra có bỏ học đi kiếm việc cũng không ra. Đây là lúc phải tăng cường hỗ trợ đối với người nghèo để bảo vệ cho họ thoát chuyện trở thành nô lệ, trở thành nạn nhân bị mua bán”.

Bài báo trên ASEAN Post hôm thứ Hai 21/9 đã nhắc lại sự kiện kinh hoàng hồi tháng 10/2019, gọi là “Cái chết trong xe tải ở Essex”, với 39 thi thể đông cứng mà nhà chức trách sở tại  khẳng định là 39 người Việt trên đường đi chui vào nước Anh để kiếm việc làm.

Theo bà Diệp Vương, cả thảy 39 người xấu số đều có điểm xuất phát chung từ vùng nghèo Nghệ An miền Trung, được một đường dây buôn người đưa ra khỏi nước với điểm đến sau cùng là Anh quốc:

Số tiền họ phải trả là 11.000 Đô La/người  để có một  ghế trong cuộc đánh cược với từ thần. Mười một ngàn Đô La này là giá từ quảng  đường qua Anh thôi, chứ còn tổng số tiền đi từ Việt Nam qua Anh  khoảng chừng 30.000 Bảng Anh tức 40.000 Đô La”.

Báo ASEAN Post cũng nêu tên một bản phúc trình hồi tháng 3/2019, có  tên Precarious Journey, Hành Trình Gian Khổ, do ECPAT UK – tổ chức chuyên hỗ trợ làm việc với nạn nhân buôn người, cùng với  Anti Slavery International - Quốc Tế Phòng Chống Nô Lệ và Pacific Links - Vòng Tay Thái Bình phối hợp thực hiện.

Hình minh họa. Hình chụp hôm 20/10/2018: những người ở trên một căn nhà nổi ở kênh Xuyên Tâm ở thành phố Hồ Chí Minh
Hình minh họa. Hình chụp hôm 20/10/2018: những người ở trên một căn nhà nổi ở kênh Xuyên Tâm ở thành phố Hồ Chí Minh AFP

Kết quả điều tra từ phúc trình này cho thấy chỉ tính trong vòng một năm rưỡi trở lại, trên 3.100 người lớn và trẻ vị thành niên Việt Nam đã bị bán qua Anh, Pháp, Hà Lan, Cộng Hòa Czech, Ba Lan để lao động chui tức không có giấy tở hợp pháp.

Đó là chuyện năm ngoái, còn năm nay, theo bà Diệp Vương, vì đại dịch kéo dài nên có vẻ những đường dây đưa người ra khỏi nước bằng máy bay đang tạm dừng lại:

Tuy nhiên việc mua bán người bằng đường bộ thực sự đang trên đà tăng lên. Vấn nạn xảy ra  ngày 11/9 vừa qua là bộ đội biên phòng Lào Cai chận bắt hai mươi mấy người bị đưa bán qua biên giới. Đồng thời, chính những chủ Trung Quốc sử dụng lao động Việt Nam trái phép, khi mà không có việc làm nữa thì lại đi kêu công an Trung Quốc tới xúc mấy người này thảy trở về Việt Nam. Trong số bị đẩy trở về như vậy cũng có rất nhiều cô gái đã bị lạm dụng đã bị bán qua Trung Quốc, coi như bị những gia đình mua những cô này thảy các cô trở về. Hậu quả của Covid đối với người nghèo càng nặng nể hơn”.

Nói chung nghèo là lý do, nhưng có người không nghèo, nghĩa là có nhà, có đất mà muốn đi để có nhiều tiền hơn. Tôi thấy phụ nữ nghèo mới là nạn nhân, con của người ta còn nguy cơ hơn nữa. Đối với tôi là có trường hợp bị mua bán và trường hợp tự đi - George Blanchard

Vì nghèo mà trở thành nạn nhân của buôn người thì có nhưng không hoàn toàn đúng, là nhận định của ông Georges Blanchard, giám đốc ATT Liên Minh Chống Buôn Người hoạt động tại Việt Nam từ năm 1992:

Nói chung nghèo là lý do, nhưng có người không nghèo, nghĩa là có nhà, có đất mà muốn đi để có nhiều tiền hơn. Tôi thấy phụ nữ nghèo mới là nạn nhân, con của người ta còn nguy cơ hơn nữa. Đối với tôi là có trường hợp bị mua bán và trường hợp tự đi”.

Cô Tăng Thị Duyên Hồng, tổ chức phi lợi nhuận  Coins4Change do cô sáng lập để hoạt động trong lãnh vực bảo vệ quyền phụ nữ và trẻ em,  cho rằng nạn buôn bán phụ nữ và trẻ em ở Việt Nam là có, báo chí và chính quyền cũng thừa nhận và cũng có nhiều vụ việc được tiếp cận một cách công khai như câu chuyện “Cái Chết Trong Xe Tải Ở Essex” mà báo ASEAN Post nói đến:

Hầu hết đều nói rằng  nguyên nhân là đói nghèo, nhưng theo tôi nguyên nhân không phải là đói nghèo mà chính xác hơn là nỗi ám ảnh về sự đói nghèo. Cụ thể như vụ 39 người chết chẳng hạn, họ có nhà có cửa, thậm chí nhà rất to chứ không phải túp lều tranh của người nhất định phải ra khỏi sự đòi nghèo”.

Vậy thì cái ám ảnh về sự đói nghèo là vấn nạn chung của hầu hết người Việt Nam, đặc biệt những người  vùng Thanh-Nghệ Tĩnh lcó truyền thống, có câu chuyện và có những bài vè về đói nghèo nó ám vào tâm trí rằng họ là nghèo đói và phải vượt qua bằng mọi giá”.

“Có thể thấy  rõ ở những làng quê của tỉnh Nghệ An, nạn buôn người hay đúng hơn là những người chủ động trở thành nạn nhân của nạn buôn người, chủ động để bị bán đi sang Anh. Còn ở miền Tây là hôn nhân sắp đặt, gả con gái cho người Trung Quốc, người Đài Loan, người Hàn Quốc, chủ động cho con  trở thành nạn nhân buôn người, nghĩa là chủ động bị bán đi. Mỗi lần gả bán đó thì phụ huynh kiếm được một khoản tiền”.

Cùng với buôn người thì lao động trẻ em, theo ASEAN Post, cũng phải được nêu lên như một vấn đề nghiêm trọng của Việt Nam.

Kết quả từ chương trình Khả Sát Quốc Gia Về Lao Động Trẻ Em mà Hà Nội khởi đông hồi 2012 cho thấy Việt Nam có hơn 1,7 triệu trẻ lao động với 85% là trẻ ở nông thôn, và trên 1/3 phải làm việc trên 42 giờ/tuần.

Đây là cuộc khảo sát do Tổng Cục Thống Kê phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Tổ Chức Lao Động Quốc Tế ILO.

Trong một lần trao đổi với RFA, bà Võ Kim Hiền, chuyên viên Trung tâm Nghiên cứu Dân số, Lao động - Việc làm, Viện Khoa Học Lao Động và Xã Hội từng nhận định rằng :

Đối với các trẻ em sống trong gia đình nghèo thì việc đi kiếm sống là một hiện tượng xã hội đã có từ rất lâu. Ở Việt Nam có hiện tượng trẻ đi  kiếm sống sớm thì các em đã bị bóc lột sức lao động, hoặc phải lao động nặng nhọc trong các điều kiện nguy hiểm, độc hại và thủ đoạn bóc lột ngày càng tinh vi hơn. Vấn đề là không thể để trẻ em phải làm việc trong các điều kiện nguy hiểm”.

Còn theo bà Võ Thị Cẩm Nhung, cựu cán bộ Ủy ban Dân số Kế hoạch hóa gia đình và Bảo vệ bà mẹ, trong một đất nước phát triển , gia đình có khả năng nuôi con thì 18 là độ tuổi hợp pháp để có thể làm việc:

Thực tế ở Việt Nam là con còn nhỏ vẫn phải đồng ý cho nó đi làm để kiếm tiền, thậm chí còn bắt con đi làm. Nhưng bây giờ bảo họ phải chấp hành theo quy định của luật thì gia đình họ lấy gì sống? Mình có can thiệp nuôi được gia đình họ không? Có những cái mà luật phải tùy tình hình thực tế nên phải có những áp dụng cho phù hợp để người dân có thể thực thi mà không vi phạm quy định pháp luật”.

Tuy nhiên theo ASEAN Post, công bằng mà nói thì Việt Nam đã thực hiện nhiều bước tích cực nhằm giảm thiểu số lượng trẻ dưới tuổi vị thành niên.

Bài báo dẫn số liệu của Tổ Chức Bảo Vệ Trẻ Em Save The Children, cho thấy số trẻ lao động ở Việt Nam từ 67% năm 2000 đã giảm dần xuống còn 28% 2 thập niên qua và nay  đang ở mức 9%.

Ngoài việc phê chuẩn các công ước của tổ chức Lao Động Quốc Tế ILO. Việt Nam còn là quốc gia đầu tiên tại Châu Á và thứ hai trên thế giới đã ký tên vào Công ước Quốc tế về Quyền Trẻ Em của Liên Hợp Quốc năm 1990.

Tháng 11 năm 2000, Chính phủ Việt Nam phê duyệt Công Ước số 182 liên quan các hình thức lao động thiếu nhi tồi tệ nhất (năm 1999).

Đến 2003, Việt Nam phê duyệt Công Ước 138, qui định tuổi làm việc tối thiểu (năm 1973).

Năm 2015, Việt Nam cam kết sẽ xóa bỏ các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất, để tới 2020 sẽ không còn nạn trẻ lao động trong điều kiện nặng nhọc, nguy hiểm.

Việt Nam cũng thành công nâng cao mức sống cho người dân nông thôn, tăng cường ý thức về nạn buôn người, đầu tư mạnh vào giáo dục và giảm thiểu tình trạng lao động trẻ em trong vài năm trở lại đây, là đánh giá của ASEAN Post.

Chủ tịch Vòng Tay Thái Bình, bà Diệp Vương, đồng ý với nhận xét của ASEAN Post:

Thực sự trong thời gian qua chính phủ Việt Nam đã làm rất nhiều và cũng có rất nhiều cố gắng. Tuy nhiên trong đại dịch này thì sự quan tâm về kinh tế sẽ đưa tới chuyện không quan tâm đúng mức đối với nguy cơ buôn người.  Hiện thời chuyện quan trọng nhất là nâng cao ý thức vì nếu không họ sẽ liều mạng, sẽ dấn thân hơn là biết có nguy cơ này”.

Đối với ông George Blanchard của Liên Minh Phòng Chống Buôn Người, Việt Nam hoàn toàn có khả năng chống nạn buôn người, vấn đề là :

Tôi làm ở Việt Nam từ 1992 nên là tôi có được kinh nghiệm gần 30 năm. So với nhiều nước ở khu vực Đông Nam Á phải nói Việt Nam là phát triển tốt, chắc chắn phải có thay đổi, phải có thành công. Nói chung là có tiến bộ nhưng vẫn chưa ổn, quan trọng là giáo dục phòng ngừa về nguy cơ xâm hại tình dục, về nguy cơ buôn bán người”

“Luật pháp Việt Nam không có vấn đề, cán bộ và công an không thiếu, người ta biết tất cả, biết rất rõ, vấn đề là có người không muốn làm. Người ta đã tập huấn vấn đề buôn bán người với Thái Lan 30 năm rồi, làm hay không muốn làm là chuyện khác”.

Theo kết luận của ASEAN Post, muốn xóa sạch nạn buôn người mà nhất là buôn bán trẻ em, Việt Nam phải kiên trì xóa nghèo, phải làm sao cho người dân nhập tâm và nhận thức rằng trường học là nơi trẻ được bảo vệ, học tập và vui chơi chứ không phải môi trường làm việc bên ngoài học đường.

Luật Phòng Chống Mua Bán Người của Việt Nam được Quốc Hội thông qua ngày 29/03/2011, tiếp đó được sửa đổi  bổ sung và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/2/2012.

Kế tiếp là Luật Trẻ Em, được Quốc Hội thông qua ngày 5/4/2016, có hiệu lực ngày 1/6/2017. Đến năm 2018 luật được sửa đổi, bổ sung một số điều khoản để chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2019.