Văn hóa... nhang khói

Theo Người Việt-03-06-2016 4:13:09 PM 

Tạp ghi Huy Phương

Tôi ra tù năm 1982. Bảy năm qua các trại cải tạo, tôi hiểu được những người Cộng Sản nhiều hơn ngày trước. Sau khi ra tù, về lại Sài Gòn, tôi lại hiểu được những người Cộng Sản hơn những ngày còn trong nhà tù. Cán bộ coi tù dù có chức phận đi nữa thì số phận cũng không hơn gì thằng tù, cũng thâm sơn cùng cốc, cũng bữa sắn bữa ngô, thằng tù phải lên rừng xuống rẫy giữa mùa Đông giá rét, hay trời Hè nóng nực, thì thằng cai tù cũng phải vác súng đi theo. Gia tài cai tù thì áo quần mỗi năm cũng chỉ hai bộ, đôi dép râu vừa mang trong chân vừa để chà lưng lúc tắm, cũng có thể để gối đầu lúc ngủ, thêm một cái bàn chải đánh răng, một cái chén ăn cơm với đôi đũa mang theo. Sang hơn thì có cái ca nhôm uống nước, nhưng không thì cơm rồi, rót nước vào chén cũng xong. 

(Hình minh họa: Hoang Dinh Nam/AFP/Getty Images)

Cán bộ cấp cao còn có cái “xắc cốt” đeo kè kè bên mình.

Năm 2002, tỉnh Quảng Trị lắp đặt hệ thống thoát nước tại cổ thành Quảng Trị đã phát hiện ra một chiếc hầm chữ A, trong hầm còn nguyên năm bộ hài cốt của lính miền Bắc trong tư thế đang ngồi, trong đó có bộ hài cốt của một sĩ quan, Thượng Úy Lê Binh Chủng, chỉ huy phó chính trị của một tiểu đoàn. Duy nhất bên bộ hài cốt này có chiếc “xắc cốt” da Liên Xô. Trong “xắc cốt” người ta tìm thấy: Một quyển nhật ký một nửa ghi chép công việc, một nửa viết cho cho gia đình, một quyển điều lệ đảng, một quyển 10 điều chính sách của mặt trận GPMN, một chiếc lược làm bằng nhôm, và một cái bút máy Trường Sơn có khắc dòng chữ tặng. Trong cuốn nhật ký còn kẹp những lá thư của người vợ từ quê nhà miền Bắc gửi cho chồng.

Gia tài của một binh sĩ hay một sĩ quan chỉ có ngần ấy.

Lúc không có gì trong tay, đến cả một đồng bạc lẻ, người ta dễ nói chuyện lý tưởng hay hy sinh. Năm người lính Bắc Việt trong chiếc hầm này không chết vì súng đạn mà vì chết đói và hầm bị gạch đá lấp kín, vì lý tưởng “chết là chết cho Liên Xô-Trung Quốc!”Năm 1982, tức là năm năm sau khi “giải phóng,” cán bộ Cộng Sản vào Nam không còn nghèo nữa, họ có thể vơ vét một ít chiến lợi phẩm là “tàn dư” hay “phồn vinh giả tạo” của miền Nam đem về Bắc đắp đổi, hay được ở lại miền Nam là “chuột sa” vào “hũ nếp” Mỹ Ngụy.

Nhà tôi ở Quận 10, Sài Gòn, gần đường Minh Mạng, là nơi chuyên bán đồ mộc. Tôi không chú ý đến chuyện cán bộ miền Bắc mua sắm, bàn ghế, tủ, giường... vì bây giờ họ có nhà cửa, cơ ngơi, sắm đồ đạc là chuyện thường tình. Điều tôi chú ý là cán bộ (giờ đó hầu hết còn mặc đồ bộ đội) đã chở trên xe gắn máy hay những chiếc xích lô những chiếc tran thờ còn mới mua từ những tiệm mộc đem về nhà.

Đó là những tran thờ Thần Tài, Ông Địa, dấu hiệu của chuyện bảo vệ tư hữu, tức là của cải mình có từ vợ con, nhà cửa, tiền của đến chức vụ, quyền lực.

Khi con người chỉ có một cái chén và một đôi đũa, ăn xong, tự rửa lấy và đeo bên mình thì không hề sợ mất và cũng chẳng nhờ con người hay ông Thần, ông Thánh nào giữ giùm.

Bây giờ cướp được chính quyền rồi thì cán bộ có chức phận, có nhà cửa, có tiền bạc. Thực tế là phải nuôi con chó giữ nhà để đêm hôm canh chừng trộm đạo, chức sắc lớn thì có nhân viên bảo vệ, nhà cửa thời đại này chắc chắn phải gắn máy quay phim. Chưa đủ, phải nhờ thêm đến Thần Linh, tức là Ông Địa, ông Thần Tài để giữ của, giữ chức vụ, tức là giữ ghế cho bền. Bàn thờ Ông Địa, ông Thần Tài thì phải nhang khói suốt năm, khi điếu thuốc lá, khi nải chuối, đối với cấp trên cũng vậy phải nhớ “nhang khói” đừng quên. Cấp trên thì không cần chuối, cũng chẳng cần gà, cũng chẳng cần điếu thuốc 555 như thời bao cấp. Bây giờ cái mặt “bác Hồ” cũng chẳng còn giá trị gì nữa mà phải là chân dung quý vị tổng thống Mỹ.

Thói quen là văn hóa, văn hóa hối lộ đã tràn qua địa hạt tín ngưỡng hay mê tín, dân tình trong đó tất nhiên có cán bộ nhét tiền vào tay Phật, đầu rùa, bỏ tiền vào ngai vua, bỏ lên bài vị, tượng La Hán, Kim Cương bị “ép” cầm tiền lễ ở tay, bị nhét dưới râu, thậm chí nhét tiền vào thạch nhũ khi thăm động. Hối lộ để cầu xin may mắn, tiền của vào nhiều, thăng quan tiến chức, giữ yên ổn cho gia đình và bản thân mình.

Ngày xưa, nghe lời dụ dỗ của đảng, thanh niên miền Bắc “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước,” trên đầu nón cối, dưới đất dép râu, không biết cầu xin, van vái ai, cuộc đời cũng chẳng biết đến nhang khói là gì. Ngày nay khi đã có chính quyền trong tay, với thế giặc phương Bắc, chỉ biết có một điều cư xử là cúi lạy. Khi người dân cúi lạy xin tha mạng trước bạo lực, thì chính phủ phải lấy đó làm nhục, vì chính phủ là đại diện của dân, chính phủ không che chở được cho dân, thì dân lạy vái cũng như chính phủ lạy vái.

Cả nước ngày này không có gì gọi là dũng khí, ngay cả báo chí Việt Nam cũng đã than thở đất nước đã đến hồi “mạt vận.” Thay vì ngẩng cao đầu, đứng thẳng lưng, thì cả biển người lại sống bằng quỳ lạy dập đầu và đi xin xỏ Thần Thánh ban phát sự giàu có, vinh hiển, công danh sự nghiệp.

Ở miền Bắc Việt Nam rộ lên cái gọi là lễ hội văn hóa, tôn giáo, với cảnh chen chúc giẫm đạp nhau nơi đền chùa, dâng đội mâm cao cỗ đầy, sì sụp lạy lục, lâm râm khấn vái, đốt vàng mã cho thần thánh, để xin xỏ, năn nỉ xuýt xoa, rồi giành giật nhau, đánh nhau u đầu chẩy máu để lấy hay cướp lộc mang về.

Xin một cái ấn đền Trần, là được may mắn thăng quan tiến chức. Chính ông Nguyễn Thiện Nhân, khi còn làm phó thủ tướng kiêm bộ trưởng Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, đã “đích thân” đóng ấn để phát cho du khách thì còn ra cái sĩ diện quốc gia gì nữa!

Ba triệu thanh niên miền Bắc với “cái chén ăn cơm và đôi đũa giắt lưng” đã nằm xuống cho ba triệu đảng viên Cộng Sản hôm nay chỉ biết lạy lục kẻ thù và nhang khói Thần Thánh.

Trong bức di thư của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh chết tại cổ thành Quảng Trị, để lại, có viết cho vợ:

-“Thôi nhé em đừng buồn, khi được sống trong hòa bình hãy nhớ tới anh!”

Theo tôi nghĩ, chỉ tiếc thương cho những cái chết trở thành vô nghĩa như của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh. Máu xương của hàng triệu người đó, không phải hy sinh để chúng ta có một đất nước như ngày hôm nay!

Hàng loạt biệt thự không phép 'mọc' gần núi Ba Vì

HÀ NỘI (NV) - Chỉ cách dự án Le Mont Bavi Resort & Spa chưa đầy 10km có 60 biệt thự “mọc” lên không phép tại xã Yên Bài, thuộc huyện Ba Vì, Hà Nội, một số báo đưa tin.

Khu nghỉ dưỡng “Điền Viên Thôn” xây dựng trên đất khai hoang tại xã Yên Bài, cách dự án Le Mont Bavi Resort & Spa chưa đầy 10km. (Hình: Vietnamnet)

Sau khi vụ xây cất lậu khu nghỉ dưỡng mênh mông trị giá hàng chục triệu đô la đầu tư của ông đại tá tình báo công an CSVN Lương Ngọc Anh tại Vườn Quốc Gia Ba Vì bị phơi bày, báo chí trong nước đưa ra hình ảnh và chi tiết của một khu biệt thự đến 60 chục căn được xây cất tại huyện Ba Vì mà quan chức địa phương đều ú ớ giải thích kiểu “không biết.”

Thật ra, các khu biệt thự “Yên Bài Top Hill Villas” và khu nghỉ dưỡng “Điền Viên Thôn” đã được quảng cáo, rao bán từ bốn năm trước. Trên trang mạng “nuibavi.com” của công ty đầu tư công nghệ CFTD của ông Lương Ngọc Anh có mục quảng cáo bán đất thổ cư, bán đất làm trang trại và quảng cáo bán nhà trong khu biệt thự “Yên Bài Top Hill Villas” nhưng không thấy nói chủ đầu tư là ai.

Khu nghỉ dưỡng có tên “Điền Viên Thôn” nằm trong địa phận làng Chóng, xã Yên Bài, huyện Ba Vì, được chủ đầu tư là công ty cổ phần Thăng Long Xanh, “đưa vào khai thác, sử dụng từ năm 2012.” Báo Vietnamnet nói đây là một phân khu nằm trong tổng thể khu nghỉ dưỡng Zen Resort & Camping, đã được xây dựng ở nhiều địa điểm khác nhau.

Điểm chung của các biện thự này là đều chưa có giấy phép xây dựng. (Hình: Vietnamnet)

Khi bị báo chí chất vấn về 60 biệt thự mọc không phép này, theo tờ Đất Việt kể, ông Nguyễn Xuân Chiến, chủ tịch UBND xã Yên Bài, cho biết: “Việc chủ đầu tư rao bán gần hết những căn biệt thư trong khu nghỉ dưỡng này là do họ bán trao tay, không qua chính quyền nên bên xã không biết. Những căn biệt thự này được xây dựng tranh thủ nên xã không kiểm tra hết được vì nơi đây nằm ở vùng sâu trong xóm nên khó quản lý lắm.”

Tờ Tuổi Trẻ ngày 6 Tháng Ba kể lại các cuộc phỏng vấn từ chủ tịch UBND huyện Ba Vì đến lãnh đạo xã Yên Bài cho thấy từ cấp xã đến cấp huyện đều biết rõ việc xây dựng quy mô trên một diện tích đất khoảng 5 hecta thanh tra, phạt hành chính bắt dừng nhưng rồi kẻ xây dựng vẫn cứ xây dựng, cho thấy những mờ ám trong hệ thống công quyền địa phương.

Hiện nay, UBND huyện Ba Vì “đã có văn bản chỉ đạo dừng tất cả các hoạt động xây dựng tại khu nghỉ dưỡng 'Điền Viên Thôn,'” tờ Tuổi Trẻ nói, trong khi việc xây cất đã xong từ lâu và được rao bán cũng từ lâu. (TN)

06-03-2016-4:45:14 PM 

Sự ngu ngơ tinh quái

NGỌC VIỆT - 07/03/16 14:42
(GDVN) - Được đối tác duyệt đội vốn là một trong những thành công của doanh nghiệp Trung Quốc trong việc “ma trận hóa” gói thầu.

Gần đây dư luận tại Việt Nam lại dậy sóng về cái dự án “tai tiếng” đường sắt đô thị Hà Nội tuyến Cát Linh - Hà Đông bị chậm tiến độ. Dự án này được khởi công ngày 10-10-2011, tổng mức đầu tư 552,86 triệu USD, trong đó vốn vay ODA của Chính phủ Trung Quốc 169 triệu USD, vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam 2.123 tỉ đồng.

Tháng 11-2014, PMU đường sắt đã trình Bộ Giao thông Vận tải đề nghị phê duyệt tăng tổng mức đầu tư lên 868,04 triệu USD (18.001 tỉ đồng). Đây là phương án đã được Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng) thẩm định và so với tổng mức đầu tư được phê duyệt từ năm 2008 dự án vay vốn ODA Trung Quốc này tăng thêm 315,18 triệu USD.

Trước việc đội vốn cực kỳ lớn của dự án này, có dư luận cho rằng có tiêu cực ở phía sau nó, song điều ấy thì chưa thể khẳng định.

Tuy nhiên theo người viết thì việc duyệt thầu và duyệt đội vốn cho nhà thầu Trung Quốc trong dự án này có phần do phía Việt Nam bị tung hỏa mù bởi việc đảo ngược quy trình kinh tế cùng với "sự kém cỏi đáng ngờ và sự ngu ngơ tính quái" của người Trung Quốc.

Dự án “tai tiếng” đường sắt đô thị Hà Nội tuyến Cát Linh - Hà Đông. Ảnh: Báo Tuổi trẻ (tuoitre.vn).

Dư luận cho rằng, việc đó dù có tinh vi nhưng không dễ dàng thực hiện nếu chúng ta không sơ ý.

Song có nhiều người dân, nhiều doanh nghiệp Việt Nam và các nước khác trong quan hệ làm ăn với đối tác Trung Quốc còn bị mất tiền trong những trường hợp mọi giao dịch đều dựa trên sự thật, thậm chí quá thật và đến khi đưa tiền cho người khác rồi mà vẫn không tin rằng mình bị thiệt hại bởi sự gian dối.

Câu chuyện vân gỗ và sự trung thực "chết người" 

Do không tạo được thiện cảm với người dân và doanh nghiệp nhiều quốc gia trên thế giới nên thương nhân Trung Quốc ra nước ngoài làm ăn đều bị đối tác nhìn bằng con mắt nghi ngại. Điều đó làm cho việc tiếp cận cơ hội làm ăn của người Trung Quốc ở nước ngoài có nguy cơ sụt giảm nghiêm trọng.

Và trong thế cùng đường, doanh nhân Trung Quốc đã tương kế tựu kế, thay vì gian dối tinh vi thì nay họ tỏ ra trung thực hết mức với đối tác, khách hàng.

Doanh nhân Trung Quốc "chân thật" đến mức chỉ cho đối tác biết trong sản phẩm của họ đâu là điểm chưa hoàn chỉnh, cho đối tác biết đâu là yếu điểm, đâu là ưu điểm của họ. Thậm chí người Trung Quốc còn chỉ cho đối tác biết có những niềm tin của đối tác đã từng bị họ đánh cắp.

Điều này giúp cho các thương nhân Trung Quốc nhanh chóng chiếm được lòng tin của đối tác, khách hàng. Tuy nhiên, khi đi sâu vào tìm hiểu và nghiên cứu chi tiết thì mới thấy đây là một nghệ thuật cực kỳ tinh vi và khôn khéo của người Trung Quốc khi làm ăn ở nước ngoài.

Hàng loạt những hợp đồng mua bán, hợp tác làm ăn diễn ra và mang lại những khoản lợi nhuận kếch xù cho doanh nghiệp, doanh nhân Trung Quốc với tỷ suất lợi nhuận kiểu “một đồng vốn mười bốn đồng lời”.

Và không ai có thể hình dung được phía sau sự trung thực ấy là cả một sự gian dối thể hiện đẳng cấp cao của người vạch kế sách và người thực hiện kế hoạch. Người viết xin lấy một ví dụ rất nhỏ để cho thấy sự tinh quái của kiểu trung thực này.

Năm 2012, một doanh nhân tên là XN tại Thành phố Hồ Chí Minh có đặt hàng cho một nghệ nhân chuyên tạo vân gỗ tự nhiên.

Gỗ tự nhiên là một trong những mặt hàng mà thương nhân Trung Quốc có thể kinh doanh với lợi nhuận “một vốn mười bốn lời” bằng sự trung thực đáng ngờ của họ. Ảnh minh họa, nguồn: hoangviet.net.

Sản phẩm là 10 tấm gỗ tròn có đường kính 1,6m, dày 20cm, trên 2 mặt và toàn bộ cạnh của miếng gỗ có dán từ 12 đến 17 miếng gỗ nu gõ đỏ - một loại gỗ cực kỳ đặt tiền, giá có thể lên đến 4 - 5 tỷ VND/m3 nếu gỗ lớn và có vân đẹp.

Yêu cầu của khách hàng với nghệ nhân là tạo vân (vẽ vân) ở những chỗ nối giữa những miếng gỗ để nhìn như một miếng gỗ liền vậy.

Giá tạo vân gỗ là từ 10 triệu đến 25 triệu VND/tấm gỗ tròn đó. Sau khoảng hơn 3 tháng thì hoàn tất. Những tấm gỗ ấy được ghép bằng những miếng gỗ thường và chỉ được dán phủ gỗ nu ở phía ngoài. Chi phí cho mỗi tấm chỉ khoảng 15 triệu đến 25 triệu VND.

Sau khi tạo vân xong thì doanh nhân XN bán cho khách hàng Trung Quốc với giá từ 80 triệu đến 100 triệu VND/tấm.

Những sản phảm ấy được tiêu thụ tại thị trường Việt Nam chứ không phải được nhập về Trung Quốc như người mua là thương nhân Trung Quốc cho biết khi giao dịch.

Người viết may mắn được nhìn lại một trong những tấm gỗ ấy tại miền Tây Nam Bộ. Người viết sửng sốt khi biết người ta phải mua với giá hơn nửa tỷ VND và còn hào hứng cho là may mắn lắm mới mua được.

Ngạc nhiên hơn nữa là họ cho biết tấm gỗ ấy bị dặm vá một số chỗ và được tạo vân ở những chỗ vá dặm ấy.

Đến đây thì người viết cảm nhận được sự trung thực tinh quái của thương nhân Trung Quốc. Họ không nói là những tấm gỗ đó liền khối, lành lặn mà họ cho biết bị dặm vá và cho người mua biết cả chỗ nào là dặm vá.

Ai cũng hiểu nếu nói là lành lặn thì người mua sẽ không tin và đương nhiên sẽ bị cạo ra, thậm chí cắt ra để kiểm tra, nhưng nếu họ nói là có bị dặm vá thì người mua gần như không còn yêu cầu đó nữa.

Thế là với giá ban đầu tối đa chỉ là 50 triệu VND/tấm, nhưng người Trung Quốc đã đưa giá trị tấm gỗ lên gấp mười lần và chỉ với một thương vụ kinh tế hết sức nhỏ nhoi là mua bán 10 tấm gỗ mà thương nhân Trung Quốc đã bỏ túi hơn 4 tỷ VND.

Điều quan trọng nhất là họ "không nói dối" người mua. Họ trung thực đến mức bạn hàng không thể có một chút nghi ngờ gì gợn lên được nữa. 

Như vậy là trong tình thế bị đối tác nước ngoài nghi ngại, thậm chí tẩy chay vì những hành động gian dối, nay doanh nghiệp, doanh nhân Trung Quốc đảo ngược bằng sự "trung thực một nửa" nhưng thực tế là "lừa đảo đẳng cấp cao" hơn.

Sự trung trung thực không thể ngờ ấy không những mang lại cho họ những khoản lợi nhuận cực lớn mà điều quan trọng hơn là họ có dược niềm tin gần như tuyệt đối của đối tác nước ngoài.

Và khi “niềm tin không giới hạn” được xác lập thì thương nhân Trung Quốc đưa đối tác vào những cái bẫy nguy hiểm mà đối tác không thể tránh được bởi không có sự nghi ngại, đề phòng.

Bởi vậy những thương nhân Trung Quốc gian dối, lọc lừa đã nguy hiểm thì với sự "trung thực một nửa" của họ mức độ nguy hại còn lớn hơn rất nhiều, bởi lẽ đó thực ra là sự “gian dối đẳng cấp cao”.

Sự ngu ngơ tinh quái

Gần đây, truyền thông quốc tế đưa tin nhiều về việc hàng loạt những dự án, công trình do nhà thầu Trung Quốc thắng thầu và triển khai ở nước ngoài bị đội vốn.

Chi phí phát sinh quá lớn và đó là một trong những hậu quả của việc các đối tác bị người Trung Quốc tung hỏa mù trong việc đảo ngược quy trình kinh tế để họ được đối tác lựa chọn hợp tác.

Song việc phát sinh chi phí, đội vốn mà nhà thầu Trung Quốc đề xuất thì hầu hết vẫn được đối tác chấp nhận.

Dư luận cho rằng do không thể có lựa chọn nào khác vì nếu công trình, dự án bị đình trệ thì thiệt hại cho đối tác rất lớn. Do đó họ phải “ngậm đắng nuốt cay” mà duyệt cho nhà thầu để nhanh chóng hoàn tất công công việc.

Cực đoan hơn, dư luận cho rằng có sự chia chác của người duyệt và người được duyệt – nghĩa là tham ô, móc ngoặc – nên việc duyệt tăng chi phí là không có gì lạ.

Điều này không dễ kiểm chứng. Nhưng người viết cho rằng, xác suất xảy ra chuyện này là không lớn. Vì khi đội vốn thì dự án đã trở thành tâm điểm của công luận và dư luận nên người trong cuộc không liều mạng làm việc ấy.

Mặt khác, đội vốn đã trở thành vấn nạn trong các gói thầu do nhà thầu Trung Quốc đảm nhiệm ở nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ.

Tuy nhiên, theo người viết thì chủ đầu tư – đối tác – duyệt tăng chi phí cho dự án là do họ bị người Trung Quốc tung hỏa mù liên tiếp, mà thể hiện ra có cả những sự kém cỏi đáng ngờ và sự ngu ngơ tinh quái của họ.

Điều đó khiến cho người xét duyệt cảm thấy bớt căng thẳng vì tin rằng họ không thể bị doanh nghiệp, doanh nhân Trung Quốc hạ gục một lần nữa.

Sự kém cỏi của người Trung Quốc thể hiện ra bằng việc xé nhỏ, thậm chí rất nhỏ những gói thầu thành những gói thầu nhỏ kiểu như B’, B’.1, B’.1.1, B’.1.1.1…với lý do đảm bảo quản lý chặt chẽ, thậm chí là nhà thầu cho biết luôn năng lực quản lý tổng thầu hạn chế nên chia nhỏ để dễ “quản và trị”.

Thế là khi đề nghị tăng vốn vì những lý do bất khả kháng người Trung Quốc bắt đầu từ những gói thầu “tý hon” trong cái “ma trận gói thầu phụ” ấy.

Ngay trong dự án “tai tiếng” đường sắt đô thị Hà Nội tuyến Cát Linh - Hà Đông, về việc ký kết hợp đồng với thầu phụ theo PMU đường sắt, tổng thầu Trung Quốc chia lẻ các hạng mục công trình thành các hợp đồng thầu phụ nhỏ lẻ, không đồng bộ và không tuần tự (ví dụ như tách riêng móng nhà, xây thô, hoàn thiện...) làm giảm tính chủ động và khó khăn khớp nối các khâu, các bước nên tiến độ các hạng mục thường xuyên bị phá vỡ, theo báo Tuổi trẻ ngày 4/3.

Người Trung Quốc sẽ tạo ra trong số những gói thầu tý hon có gói đội vốn, có những gói không đội vốn, thậm chí còn có những gói dư vốn nữa. Đối tác cảm thấy có niềm tin vào nhà thầu Trung Quốc vào sự kém cỏi này.

Và để cho việc đánh gục đối tác một cách chắc chắn, người Trung Quốc còn sử dụng tiếp công cụ thể hiện sự "ngu ngơ tinh quái".

Đó là có những gói thầu người duyệt thấy phải bị đội vốn thì nhà thầu Trung Quốc lại “không nhận ra”. Có những gói thầu phải tăng 25% thì nhà thầu Trung Quốc lại tính toán “sai” bằng những tỷ lệ tăng vốn tượng trưng 2%, 3%.

Thậm chí khi đối chất, giải trình với đối tác để được xét duyệt tăng vốn, nhà thầu Trung Quốc vẫn bỏ quên đi những gợi ý của đối tác cho thấy sự ngu ngơ của họ.

Nhiều công trình nhà thầu Trung Quốc đang thi công ở nước ngoài là sản phẩm của việc “tung hỏa mù toàn tập” của họ. Ảnh một nhà thầu Trung Quốc tại châu phi, nguồn: CRI.

Thực ra, người Trung Quốc đã tính toán cực kỳ kỹ lưỡng trong việc thể hiện sự kém cỏi và ngu ngơ của mình. Đó là trong hàng loạt những gói thầu tý hon không phát sinh tăng vốn nhưng họ vẫn đề nghị, nhưng tỷ lệ không cao và dễ dàng được chấp nhận vì họ đã lấy điểm được đối tác bởi sự "ngu ngơ đáng yêu" của họ.

Thế là thay vì một dự án với khoảng 15 gói thầu nhỏ, họ chia ra thành khoảng 60 – 70 gói thầu cực nhỏ và trong số đó chỉ có khoảng 10 gói thầu tăng vốn nhưng họ ngu ngơ không chịu tăng, song sẽ có khoảng 20 đến 30 gói thầu theo tính toán không phát sinh tăng nhưng họ lại đề nghị tăng.

Do sự giả ngu ngơ của người Trung Quốc cố tình cho đối tác nhận ra nên đối tác dễ dàng bị hạ gục bởi sự tinh quái không dễ dàng nhận ra phía sau ấy.

Việc chia nhỏ gói thầu là hết sức bình thường và bất kỳ nhà thầu nào, trong dự án nào cũng thường làm điều ấy.

Tuy nhiên, với người Trung Quốc thì nó có sự bất thường mà kết quả diễn ra theo sự tính toán của họ đều là những lợi ích phía sau nó. Việc được đối tác duyệt đội vốn là một trong những thành công của doanh nghiệp Trung Quốc trong việc “ma trận hóa” gói thầu.

Bên cạnh đó, trong thời điểm hiện nay, khi họ khó khăn hay cố tình khó khăn vì thiếu vốn thì nguy cơ bị phạt do chậm trễ tiến độ luôn ở mức thấp nhất, không vượt quá xa ngưỡng dao động cho phép.

Bởi lẽ họ thiếu nợ có tính toán  đối với một vài nhà thầu phụ thì chỉ có thể một vài điểm, một vài hạng mục bị đình trệ, chứ toàn bộ công trình không bị dừng lại.

Ngày 3/11/2015 vừa qua, giải trình trước Quốc hội tại kỳ họp thứ 10, khóa 13 về việc đội vối của dự án “tai tiếng” đường sắt đô thị Hà Nội tuyến Cát Linh - Hà Đông, lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải cho biết, tổng mức đầu tư của dự án đã được Bộ phê duyệt từ năm 2008 là 8.769 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau khi tính toán điều chỉnh lại, do trượt giá, do rất nhiều nguyên nhân thì tăng thêm 315 triệu USD so với mức đầu tư được phê duyệt ban đầu.

Theo lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải thì việc đội vốn do 8 nguyên nhân sau:

1- Thay đổi phương án nhà ga từ hai tầng thành ba tầng do không giải phóng được mặt bằng cho nên bớt chiều rộng tăng chiều cao.

2- Bổ sung cho hạng mục xử lý nền đất yếu của khu depot.

3- Bổ sung hạng mục đường tránh quốc lộ 6.

4- Điều chỉnh vật liệu tàu.

5- Bổ sung chi phí đào tạo, chuyển giao công nghệ.

6- Thay đổi vị trí bãi đúc dầm.

7-  Chi phí cho công tác nghiệm thu thiết bị đoàn tàu và vận hành chạy thử dự án.

8 - Kinh phí giải phóng mặt bằng bao gồm cả chi phí di dời công trình hạ tầng kỹ thuật thay đổi do trượt giá và một số thay đổi khác.

Sự việc cực kỳ hợp lý và không ai tìm ra điều gì đáng nghi ngại trong cái “ma trận hóa” ấy ngoài việc phê bình và nhắc nhở Bộ Giao thông Vận tải cần rút kinh nghiệm cho những dự án sau.

Bên cạnh đó, một động thái quan trong khi doanh nghiệp Trung Quốc cố tình tạo ra khó khăn để hướng tới việc tạo ra "những công trường rộn tiếng Hoa" khi họ mang lao động Trung Quốc sang thực hiện tiếp những gói thầu bị dang dở.

Họ giúp chính phủ Trung Quốc giải quyết nạn thất nghiệp cho người lao động Trung Quốc và đương nhiên họ sẽ được Bắc Kinh hỗ trợ. 

Như vậy, trong quan hệ hợp tác làm ăn với người Trung Quốc, các đối tác luôn bị “tung hỏa mù toàn tập” mà người Trung Quốc dù lọc lừa hay trung thực, dù tinh quái hay ngu ngơ thì đều có những tính toán hết sức tinh vi mà mục đích là hướng tới hạ gục đối tác khiến họ phụ thuộc, lệ thuộc vào người Trung Quốc.

Người Trung Quốc “tung hỏa mù” hay đến mức Tổng thống Ecuador Rafael Correa đã phải thốt lên: “Trung Quốc có lịch sử của một nền văn minh và nó đánh thức sự ngưỡng mộ cho những ai biết nó".

Nhưng đối lập với những lời tốt đẹp ấy là lời thừa nhận cay đắng của ông Rafael Correa: “ Khi đập nước trong dự án thủy điện San Rafael do nhà thầu Trung Quốc thi công hoàn tất thì nước được dẫn đến nhà máy phát điện chỉ còn ở mức nhỏ giọt bằng 1/5 của công suất thiết kế”, theo the New York Times ngày 24/7/2015.

Người Trung Quốc móc túi bạn hàng, lấy tiền đối tác ở tất cả các cấp độ từ người mua bán lẻ đến bộ, ban ngành từ trung ương tới địa phương hay các định chế kinh tế có sự bảo lãnh của chính phủ các quốc gia.

Người viết cho rằng những thủ thuật ấy không có gì là mới, nhất là với những cá nhân, những tổ chức có quan hệ làm ăn với đối tác Trung Quốc, song họ vẫn bị người Trung Quốc qua mặt và đưa vào những cái bẫy đã giăng sẵn.

Vi vậy cần phải nhìn vào bản chất của người Trung Quốc trong các hoạt động mua bán hay hợp tác đầu tư thông qua triết lý kinh doanh và cơ chế hợp tác của họ, vì họ luôn hướng vào mục tiêu chiến thắng đối thủ, hạ gục đối phương nhằm thực hiện ý đồ toàn cục của họ với những thủ thuật gian dối ngày càng thể hiện ở đẳng cấp cao. 

Bộ trưởng Vinh: Trả hết được nợ thì 5 năm tới sẽ không còn tiền đầu tư

Linh Ngọc-07-03-2016

Bộ trưởng Bùi Quang Vinh

Một số bộ, ngành có thể sẽ không còn tiền đầu tư trong 5 năm tới nếu trong trung hạn bố trí để thanh toán hết số nợ và số vốn ứng trước.

Lo ngại trên được Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinhđưa ra khi báo cáo kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm 2016 – 2020 tại phiên họp 46 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo đó, dự kiến tổng vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Nhà nước giai đoạn này là 1,846 tỷ đồng. Tuy nhiên, tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước do các Bộ ngành và địa phương đề xuất lên tới khoảng 4 triệu tỷ đồng, gấp 20,5 lần kế hoạch năm 2015, gấp 2,1 lần khả năng cấn đối vốn 5 năm giai đoạn 2016-2020.

Nhu cầu đầu tư gấp tới... 20,5 lần so với dự kiến

Trong khi đó, báo cáo về tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư phát triển giai đoạn 2011-2015, Bộ trưởng chỉ ra thực tế là việc huy động vốn đầu tư toàn xã hội chỉ đạt khoảng 31,7% GDP, không đạt mục tiêu đề ra là 33,5%-35%.

Nguyên nhân do bối cảnh trong nước, quốc tế không thuận lợi. Ngoài ra, chất lượng công tác quy hoạch, quản lý dự án đầu tư vẫn còn bất cập; một số dự án sử dụng vốn vay hiệu quả chưa cao, không trả được nợ, phải tái cơ cấu tài chính hoặc chuyển sang cơ chế nhà nước đầu tư vốn, làm tăng nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ…

Mặc dù trong 5 năm tới sẽ xử lý xong tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản nguồn vốn ngân sách trung ương. Có nghĩa, sau 2020 sẽ không còn tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản; ngân sách trung ương sẽ tập trung đầu tư chủ yếu cho các dự án lớn và nâng cao đáng kể hiệu quả đầu tư.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cho rằng, do cân đối ngân sách còn khó khăn, nhu cầu chi thường xuyên lớn nên khả năng cân đối nguồn vốn ngân sách còn hạn chế.

Dẫn chứng là tổng mức ngân sách trung ương trung hạn 5 năm 2016-2020 (vốn trong nước) chỉ đáp ứng được khoản 30% nhu cầu đầu tư của cả nước. Số vốn ứng trước chưa bố trí được nguồn thanh toán còn khá lớn so với khả năng cân đối vốn ngân sách trong 5 năm tới.

Ngoài ra đối với các dự án của một số Bộ, ngành trung ương, địa phương có số nợ đọng xây dựng cơ bản, số vốn ứng trước nguồn ngân sách trung ương lớn, nếu trong kế hoạch trung hạn bố trí để thanh toán hết số nợ và số ứng trước thì sẽ không còn nguồn để đối ứng các chương trình, dự án ODA và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ, bố trí vốn cho các dự án chuyển tiếp và thực hiện các mục tiêu khác.

Tổng mức đầu tư quá lớn, nhiều Bộ ngành không cân đối nổi

Bộ trưởng Bùi Quang Vinh còn nhấn mạnh: “Thậm chí sẽ không còn nguồn để khởi công mới như Bộ Giao thông Vận tải, các tỉnh Ninh Bình, Hà Tĩnh, Bình Thuận...”

Trong khi trên thực tế, nhiều dự án cấp bách đã có ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đưa vào kế hoạch đầu tư trung hạn nhưng do tổng mức đầu tư quá lớn, các Bộ, ngành trung ương và địa phương chưa cân đối được số vốn được phân bổ. Đồng thời vẫn chưa bố trí được đủ vốn đối ứng cho các chương trình, dự án ODA trọng điểm.

Do đó, mục tiêu giai đoạn 2016-2020 sẽ đẩy mạnh thu hút và huy động các nguồn của khu vực doanh nghiệp và tư nhân để đầu tư hệ thống kế cấu hạ tầng; ưu tiên đẩy mạnh đầu tư theo hình thức PPP. Tuy nhiên, thực tế số dự án đầu tư theo hình thức PPP ở các Bộ, ngành trung ương và địa phương đề xuất trong giai đoạn này còn rất ít.

Bên cạnh đó, việc phân bổ vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020 phải dựa trên các nguyên tắc chặt chẽ, đó là phải phục vụ cho việc thực hiện các mục tiêu, định hướng phát triển; tuân thủ các quy định của Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước; ưu tiên bố trí vốn cho các vùng miền, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số…

Theo Trí thức trẻ

Đã đến lúc trả lời phỏng vấn ‘đài địch’

Phạm Chí Dũng (Người Việt)

“Trả lời phỏng vấn các đài RFA, VOA, BBC... là trả lời giặc”

Dù không khí “mở miệng” trong nước có đỡ bị bóp nghẹt so với những năm trước, trong vài năm gần đây đài RFA vẫn chỉ tiếp cận được những quan chức phần nào đại diện cho lực lượng vũ trang nhưng đã nghỉ hưu như Thiếu Tướng Lê Văn Cương - nguyên viện trưởng Viện Nghiên Cứu Chiến Lược, Bộ Công An, và Thiếu Tướng Lê Mã Lương - nguyên giám đốc Bảo Tàng Quân Sự Việt Nam.

Nhưng chỉ ba tuần sau Đại Hội 12 của đảng cầm quyền, một quan chức cao cấp còn đang làm việc của đảng là Vũ Ngọc Hoàng, phó trưởng Ban Tuyên Giáo Trung Ương, đã toát lộ một biểu cảm chưa từng có tiền lệ: Trả lời phỏng vấn đài RFA.

                               Ông Vũ Ngọc Hoàng, phó trưởng Ban Tuyên Giáo Trung Ương 

Một tín hiệu mới? Dù gì chăng nữa, cuộc trả lời phỏng vấn trên vẫn là một hiện tượng “chuyển hóa tư tưởng” rất đáng phân tích.

Từ nhiều năm qua, trong số các đài Việt ngữ quốc tế, RFA luôn bị bị xem là “đài địch” đầu bảng. Không hiếm việc những tờ báo đảng sắt son nhất với sự nghiệp “bảo vệ thành quả cách mạng” như Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân, Công An Nhân Dân... đã nhiều lần lôi tên RFA như một kẻ tử thù và mạt sát không thương tiếc.

Trong một lần bắt giữ trái phép rồi hỏi cung nhà báo độc lập Phạm Chí Dũng vào giữa năm 2015, cơ quan an ninh điều tra - công an ở Sài Gòn - còn khẳng khái tuyên bố: “Trả lời phỏng vấn các đài RFA, VOA, BBC... là trả lời giặc.”

Nhưng không những trả lời “giặc,” dường như Phó Trưởng Ban Tuyên Giáo Trung Ương Vũ Ngọc Hoàng còn không né tránh những câu hỏi nhạy cảm của RFA.

Khi được hỏi, “Đảng đã đề cập rất nhiều đến chuyện kiểm soát quyền lực, một bộ trưởng đề cập thẳng ở đại hội chuyện độc lập giữa ba nhánh chính của nhà nước. Vậy cụ thể sẽ có gì mới trong việc kiểm soát quyền lực sắp tới?”, ông Vũ Ngọc Hoàng trả lời: “Kiểm soát quyền lực là việc nhất thiết phải làm. Đại hội 12 vừa rồi đã khẳng định như vậy. Trong đó, theo tôi nghĩ, cần thiết và quan trong hàng đầu là việc phân quyền giữa ba nhánh lập pháp, hành pháp và tư pháp cho hợp lý nhằm bảo đảm độc lập tương đối và thực hiện kiểm soát quyền lực lẫn nhau để hạn chế tối đa các sai sót hoặc sớm phát hiện và sớm điều chỉnh khi có sai, bảo đảm sử dụng quyền lực đúng quyền hạn và đúng mục đích, không lạm quyền, không lộng quyền, không để tha hóa quyền lực.”

Cũng là lần đầu tiên, cụm từ “độc lập tương đối” được một quan chức cao cấp của đảng phác tả về cơ chế kiểm soát quyền lực ba nhánh, tuy vẫn chưa nói thẳng về tính “tam quyền phân lập” mà phương Tây đã áp dụng hữu hiệu rất nhiều thế kỷ trước.

Điều gì đang xảy ra?

Những người sống trong nội bộ đều nằm lòng: Không một đảng viên nào có quyền “qua mặt” đảng Cộng Sản. Không một bài viết hay cuộc trả lời phỏng vấn cho báo đài nước ngoài nào mà không được báo cáo cho chi bộ và cấp ủy theo các quy định khắc nghiệt bằng văn bản và cả quy định bất thành văn nhưng ai cũng phải tự hiểu.

Không hiếm trường hợp những cán bộ A, B... bị thi hành kỷ luật chỉ vì trả lời phỏng vấn của đài BBC Việt ngữ khá trung dung về quan điểm chính trị, chưa nói đến một đài “chống cộng” như RFA.

Hẳn thời thế đang đổi khác và diễn biến khôn lường. Đời thay đổi khi “chúng ta” - giới quan chức xu thời và kể cả những quan chức có tiếng thủ cựu - buộc phải thay đổi. Cách tốt nhất để “hội nhập quốc tế” là hội nhập truyền thông. Cách can đảm nhất để hội nhập truyền thông là bình thường hóa quan hệ với các đài VOA, BBC, RFI, báo chí quốc tế và cả đài RFA. Nếu cả Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng lẫn Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đều chẳng mệnh hệ gì sau khi trả lời phỏng vấn BBC thì mọi đảng viên đều có quyền bình đẳng ngang nhau.

Tuyên giáo trung ương - cơ quan hàng đầu về tư tưởng của Việt Nam - càng có trách nhiệm gương mẫu đi đầu. Chẳng gì thì trước và trong đại hội 12, không phải bất kỳ tờ báo nhà nước nào mà những trang mạng xã hội luôn bị coi là “địch” như Ba Sàm, Dân Luận, Tin Tức Hàng Ngày mới là địa chỉ được “chọn” để công khai hóa về nhiều khuất tất tài sản và tham nhũng trong nội bộ đảng.

Vũ Ngọc Hoàng = Nguyễn Phú Trọng?

Câu chuyện chuyển hóa tư tưởng ở Việt Nam ngày càng hấp dẫn.

Ngay trong thời gian diễn ra đại hội 12, ông Vũ Ngọc Hoàng đã trả lời phỏng vấn báo Người Lao Động, mà theo báo này tường thuật thì ông Hoàng “tỏ ý tin tưởng nếu quyết tâm, tích cực, chủ động thì có thể tiến tới bầu trực tiếp tổng bí thư tại đại hội đảng.”

Trước câu hỏi của báo Người Lao Động “Ông có cho rằng thực hiện tranh cử trong đảng sẽ giúp đánh giá, lựa chọn chính xác hơn những người giữ trọng trách?”, ông Vũ Ngọc Hoàng bộc lộ: “Tôi nghĩ về lâu dài, công tác bầu cử trong đảng nên có tranh cử để nhiều người lên trình bày phương án của mình trước đông người, nói rõ dự định nếu trúng cử vào vị trí đó sẽ làm gì... Sau đó, các ứng cử viên tranh luận với nhau một cách công khai. Đó là một cơ chế tốt, tiến bộ, cần tích cực chuẩn bị nhằm sớm triển khai.”

Có thể cho rằng, đây là lần rất hiếm hoi một tờ báo nhà nước dám vượt qua rào cản tuyên giáo để đặt câu hỏi về vấn đề tranh cử trong đảng - mà thực chất là “tranh cử kiểu phương Tây.” Nhưng là lần đầu tiên, một quan chức có trách nhiệm và lại là lãnh đạo Ban Tuyên Giáo Trung Ương - cơ quan nổi tiếng là xơ cứng và giáo điều - không phủ nhận tính cần thiết của cơ chế tranh cử trong đảng, cho dù vẫn chưa hứa hẹn khi nào đảng Cộng Sản sẽ thực thi cơ chế này.

Trước đại hội 12, ông Vũ Trọng Hoàng bất chợt nổi bật trên tạp chí Cộng Sản như một cây viết chống trả và hạ bệ các nhóm lợi ích, những kẻ tham vọng quyền lực. Nhiều dư luận cho rằng đích nhắm của ông Hoàng là Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng và nhóm “sân sau” gắn liền.

Được xem là cánh tay mặt của tổng bí thư, phát ngôn của Ban Tuyên Giáo trung ương khá thường mang tính “định hướng” về những việc mà đảng Cộng Sản có thể thực hiện trong tương lai, dù chưa biết tương lai ngắn hạn, trung hạn hay dài hạn. Logic có thể hình dung là nếu não trạng của ông Vũ Ngọc Hoàng có thể “chuyển” thì điều đó có nghĩa là tư duy của ông Nguyễn Phú Trọng đã có hơi hướng thay đổi.

Nhưng thay đổi theo hướng nào?

Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa?

Trước và trong đại hội 12, một hiện tượng đáng chú ý khác là cụm từ “xã hội chủ nghĩa” xuất hiện với tần số ít hơn hẳn các đại hội đảng trước đây. Thay vào đó, dường như giới quan chức tuyên giáo đang gắn tư tưởng Hồ Chí Minh chặt chẽ hơn với những gì đã diễn ra cách đây bảy chục năm - nghĩa là Hiến Pháp năm 1946.

Cũng đang xuất hiện một luồng quan điểm trong đảng muốn đưa đảng Cộng Sản trở về tên đảng Lao Động thời Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa. Cho tới lúc này, hình như gần hết giới quan chức đương nhiệm và về hưu đều nhận ra chủ nghĩa xã hội là một cuộc đuổi bắt bất tận của những cái bóng.

Những lãnh đạo trẻ tuổi như tân ủy viên bộ chính trị Võ Văn Thưởng càng ít đá động tới chủ nghĩa xã hội, cho dù tốt nghiệp ngành Mác-Lê.

Vậy ẩn ý gì của Nguyễn Phú Trọng khi sắp xếp Võ Văn Thưởng vào vị trí trưởng ban tuyên giáo trung ương?

Mặc dù bị xem là người có quá ít kinh nghiệm về công tác tư tưởng, đặc biệt trong việc chỉ đạo và quản lý trí thức và văn nghệ sĩ cây đa cây đề và cả khụng khiệng ở Bắc Hà, Võ Văn Thưởng không bị xếp vào hàng bảo thủ không nhìn qua sống mũi của mình.

Nếu Nguyễn Phú Trọng muốn mở ra một sự thay đổi về tư tưởng, dù là nhỏ, Võ Văn Thưởng sẽ là một cành ô liu. Cấp dưới của ông Thưởng - phó trưởng ban thường trực Vũ Ngọc Hoàng - tất nhiên là người có nhiều kinh nghiệm hơn để đi những nước cờ mang tính mạo hiểm nhưng còn thể hiện đôi chút bản lĩnh như việc trả lời phỏng vấn “đài địch” RFA mới đây.

Vài biểu hiện mang hơi hướng “thoát Trung” gần đây của Bộ Chính Trị đảng, cùng chuyến công du Việt Nam Tháng Năm tới đây của tổng thống Mỹ, sẽ khiến Tổng Bí Thư Trọng được nâng cao thể diện lần thứ ba liên tiếp, sau Tháng Bảy, 2015 ở Washington và Tháng Giêng năm nay với “Tôi bất ngờ” tại đại hội 12 của đảng cầm quyền.

Tôn tạo thể diện và tập trung quyền lực hơn bao giờ hết, Nguyễn Phú Trọng đang có những điều kiện lớn để tự thay đổi và thay đổi, nếu ông muốn thế.

“Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa” có thể là một trong những kịch bản đổi thay ấy.

Phạm Chí Dũng-7.3.16

(Người Việt)