SÀI GÒN, Việt Nam (NV) –Chỉ trong một ngày ở Sài Gòn xảy ra hai vụ cháy nhà ở quận Tân Bình và quận 4, khiến ba người thiệt mạng, nhiều tài sản bị thiêu rụi.
Theo báo Pháp luật TP.HCM, đến hôm 6 Tháng Mười Hai, nhiều người dân sống trong hẻm 305 đường Lê Văn Sỹ, phường 1, quận Tân Bình, vẫn chưa hết bàng hoàng, không dám nghỉ ngơi sau vụ cháy được miêu tả là “hơn chục năm rồi chưa thấy.”
Nhiều tài sản hư hại được đưa ra ngoài, chất thành đống trước căn nhà nơi xảy ra hỏa hoạn trong hẻm đường Lê Văn Sỹ, phường 1, quận Tân Bình. (Hình: VietNamNet)
Tin cho biết đêm 5 Tháng Mười Hai, đám cháy phát ra từ căn nhà rộng khoảng 40 mét vuông một trệt, một lầu nằm trong hẻm sâu 305.
Phát hiện đám cháy, người dân khu vực hô hoán, kêu cứu. Nhiều người ở gần dùng bình chữa cháy mini dập lửa song bất thành. Nhà chứa vật liệu chủ yếu là bao nylon, bìa giấy nên ít phút sau lửa bùng lên dữ dội, sức nóng bao trùm khu vực.
Lúc này trong nhà có sáu người ở gồm một cụ già, ba người đàn ông lớn tuổi và hai trẻ nhỏ. Người dân lấy nước dập lửa, đồng thời dùng búa đập cửa cứu nạn nhân.
Nhân được tin báo, Cảnh Sát Phòng Cháy Chữa Cháy quận Tân Bình điều xe chữa cháy cùng hàng chục lính cứu hỏa đến hiện trường. Một nhóm dùng vòi rồng dập lửa từ phía trước, nhóm khác dùng thang tiếp cận đám cháy từ các nhà bên cạnh.
Khi đám cháy được khống chế, cảnh sát phá cửa tiến vào bên trong thì phát hiện hai anh em ruột là ông ĐDH, 70 tuổi, và ông ĐPNH, 62 tuổi, em ruột ông H. đã thiệt mạng, một thi thể ở gần cầu thang và một tại tầng trệt. Nhiều tài sản trong nhà bị lửa thiêu rụi.
Kể với báo Người Lao Động, một người dân dấu tên trực tiếp tham gia cứu người, nói cảnh tượng lúc đó thật hỗn loạn. Trong đám cháy phát ra một số tiếng nổ lớn.
“Nghe mùi khét, tôi chạy ra ngoài thì thấy nhà hàng xóm đang cháy. Không nghĩ ngợi, tôi và bà con láng giềng xông vào bên trong. Chúng tôi đưa được một người đàn ông hai cháu nhỏ ra ngoài,” ông này nói.
Cũng theo người này, lúc đó biết còn người ở trong nhà nhưng lửa cháy nhanh và lớn quá nên đành phải thoát khỏi đám cháy.
Kể về hai nạn nhân, ông Hùng, một người dân sống gần đó, cho biết ông ĐPNH “có phần hơi khờ khạo,” người anh cũng chậm hơn so với người bình thường. Lúc trước ông này có vợ, khoảng một tháng nay thì chuyển về đây.
Các hàng xóm cũng cho biết căn nhà chứa nhiều đồ như ve chai do các thành viên trong nhà nhặt ở đâu đó mang về. Những đồ đạc này họ cũng không chịu bán, trong đó có các vật dễ cháy như vải, giấy, nhựa… “chất cao như nóc nhà, choán hết cả lối đi và bốc mùi.”
Trước đó, báo Tuổi Trẻ cho hay rạng sáng 5 Tháng Mười Hai cũng đã xảy ra một vụ cháy nhà trong con hẻm trên đường Tôn Thất Thuyết, phường 15, quận 4.
Tuy được người dân xung quanh tìm cách dập lửa tại chỗ nhưng bất thành, đám cháy bùng phát dữ dội khiến bé gái PTMD, 8 tuổi, mắc kẹt bên trong thiệt mạng. Vụ hỏa hoạn cũng thiêu rụi năm xe găn máy và một số tài sản trong nhà.
Hiện trường vụ cháy nhà trong hẻm trên đường Tôn Thất Thuyết, phường 15, quận 4, khiến bé gái 8 tuổi thiệt mạng. (Hình: Tuổi Trẻ)
Song, cũng may Cảnh Sát Phòng Cháy Chữa Cháy kịp hướng dẫn cho 10 người thoát nạn ra bên ngoài an toàn.
Nguyên nhân hai vụ cháy đang được điều tra. (Tr.N)
Tăng sinh tại một lớp huấn luyện tu sĩ của Học viện Phật giáo Việt Nam trực thuộc giáo hội “quốc doanh” tại Hà Nội. (Hình: NHAC NGUYEN/AFP via Getty Images)
WASHINGTON, Mỹ (NV) – Hai nghị sĩ Mỹ gửi thư cho Bộ Ngoại Giao thúc giục trừng phạt quan chức CSVN đàn áp tôn giáo, theo đạo luật Magnitsky.
Nghị Sĩ Marco Rubio (Cộng Hòa, Florida) và nghị sĩ John Cornyn (Cộng Hòa, Texas) hôm Thứ Sáu vừa qua đã gửi thư cho Bộ Trưởng Ngoại Giao Mike Pompeo thúc giục đưa tên nước Việt Nam vào danh sách các nước “Cần quan tâm đặc biệt” (Country of Particular Concern viết tắt là CPC) vì nhà cầm quyền CSVN vẫn tiếp tục đàn áp tôn giáo.
Theo các nghị sĩ nêu trên, cần phải áp dụng đạo luật “Global Magnitsky Human Rights Accountability Act” để trừng phạt các quan chức CSVN trực tiếp nhúng tay vào đàn áp tôn giáo tại Việt Nam hầu có thể đảo ngược tình trạng vi phạm nhân quyền nghiêm trọng tại quốc gia độc tài đảng trị này.
“Việt Nam là một đối tác an ninh quan trọng (của Mỹ) ở khu vực nhưng thành tích nhân quyền (tồi tệ) của họ vẫn là trở ngại để tăng cường mối quan hệ.” Bức thư của hai nghị sĩ Rubio và Cornyn viết.
“Do vậy, chúng tôi trân trọng yêu cầu rằng ông bộ trưởng nêu những vấn đề này với nhà cầm quyền CSVN và ông xem lại đạo luật cấm vận Global Magnitsky Act áp dụng đối với các quan chức nào tạo ra các đàn áp nhân quyền trầm trọng.”
Hai nghị sĩ đều thuộc đảng Cộng Hòa cho hay các ông “hậu thuẫn cho chính sách khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và mở rộng của chính phủ, nhưng nhà cầm quyền CSVN bắt giữ phi pháp và kết án tù các người thực hành quyền tự do báo chí cũng như tự do tôn giáo, là các thách đố vẫn còn trong mối bang giao giữa hai nước.”
Công an CSVN sử dụng côn đồ ném đá, tấn công nhà thờ Tin Lành Mennonite ở Bến Cát, Bình Dương, mấy năm trước. (Hình: YouTube)
Theo hai nghị sĩ Cộng Hòa Rubio và Cornyn, “Cách duy nhất để đạt đến tối đa tiềm năng trong mối quan hệ Mỹ-Việt Nam là áp lực họ phải thi hành các biện pháp nghiêm chỉnh để cải thiện tình hình nhân quyền ở nước họ.”
Đạo luật Global Magnitsky Human Rights Accountability Act được ban hành năm 2016 tiếp theo một đạo luật đã có trước đó vào năm 2012. Ban đầu là trừng phạt các chức sắc Nga liên quan cái chết của Luật Sư Sergei Magnitsky trong nhà tù ở Moscow sau khi ông điều tra những gian lận có dính líu đến các viên chức thuế quan Nga.
Đạo luật năm 2016 áp dụng trên quy mô toàn cầu, cho phép cho chính phủ Mỹ phạt các người bị coi là người vi phạm nhân quyền, đóng băng tài sản của họ và cấm đến Mỹ.
Ngày 10 Tháng Sáu, Ủy Hội Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế (USCIRF) công bố bản tường trình tự do tôn giáo trên thế giới. Ủy hội lên án chế độ Hà Nội vẫn đàn áp tôn giáo, đặc biệt nhắm vào các nhóm tôn giáo không nằm trong các hệ thống tôn giao “quốc doanh,” dưới nhiều hình thức.
Các hình thức đàn áp tôn giáo gồm cả sách nhiễu, đánh đập, bắt giữ, truy tố, theo dõi, cấm đi lại đối với những người theo các nhóm tôn giáo không được nhà nước cho hoạt động. Tài sản, đất đai của họ bị nhà nước tịch thu.
Trước đó, hồi Tháng Tư, USCIRF họp báo cho hay quyền tự do tôn giáo-tín ngưỡng tại Việt Nam vẫn không được thật sự tôn trọng.(TN) [kn]
Công nhân Việt Nam tại Đài Loan biểu tình trước văn phòng Văn hoá - Kinh tế Việt Nam tại Đài Bắc hôm 5/5/2019-Photo: RFA
Vào trưa ngày 5/5/2019, hàng chục lao động Việt tại Đài Loan đã tổ chức biểu tình trước văn phòng Văn Hoá - Kinh tế của Việt Nam ở Đài Bắc, phản đối môi giới lao động tư nhân ở Việt Nam vì coi đây là một hình thức bóc lột người lao động.
Những người biểu tình mang theo các biểu ngữ bằng tiếng Việt và tiếng Trung với các dòng chữ kêu gọi “huỷ bỏ môi giới”, “chấm dứt bóc lột sức lao động”.
Chị Thanh Hải, một người lao động Việt tại Đài Loan, người có mặt tại cuộc biểu tình, cho Đài Á Châu Tự Do biết: “em qua đây hết hơn 6.000 đô la. Ở làng em mọi người đi cũng đông, em hỏi đi công ty nào thì họ chỉ em đi. Qua rồi là không có liên lạc được với môi giới ở nhà”.
Anh Bạch Thế Du, đại diện Công hội di công Việt Nam - một tổ chức chuyên giúp đỡ cho những công nhân và cô dâu Việt Nam tại Đài Loan, đã đọc một tuyên bố ngắn. Tuyên bố viết “Chính phủ Việt Nam có phải là một chính phủ phục vụ vì dân, phục vụ cho nhân dân hay không? Nếu đúng như vậy thì tại sao những người lao động đến từ các nước như Indonesia, Thái Lan hay Philippines, họ chỉ phải trả mức phí từ 1.000 đến 3.000 đô la, mà người Việt chúng ta phải trả mức phí cao ngất ngưởng đến như vậy? Hay chính phủ Việt Nam là chính phủ chỉ biết quan tâm đến thuế phí, tham nhũng, o ép người dân, chỉ biết bắt tay với công ty môi giới bóc lột và hút máu của người lao động”.
Theo số liệu thống kê của Bộ Lao Động Thương Binh và Xã hội, trong năm 2018, số lao động Việt ở Đài Loan là hơn 60.000 người. Đài Loan là thị trường thứ hai sau Nhật Bản về thu hút lao động Việt Nam.
Theo quy định của chính phủ Đài Loan, kể từ ngày 1/1/2017, lương cơ bản của người lao động ở Đài Loan là khoảng 21.000 Đài tệ, tương đương khoảng hơn 15 triệu đồng. Đây là mức lương cao gấp 3 thậm chí 4 lần mức lương của công nhân ở Việt Nam.
Thời gian qua có nhiều người Việt đã đến Đài Loan theo visa du lịch để lao động chui với hy vọng kiếm thu nhập khá. Một số đã bị cảnh sát Đài Loan bắt giữ và trục xuất về lại Việt Nam.
Cát Linh/Người ViệtMột biểu ngữ chống Luật An Ninh Mạng trong cuộc biểu tình ở Sài Gòn ngày 10/6. (Hình: Trần Bang)
VALENCIA, Spain (NV) – Luật An Ninh Mạng ở Việt Nam không còn là một vấn đề của riêng người dùng mạng xã hội trong nước mà nó đã trở thành sự việc đáng lưu ý cho người quan tâm đến tự do internet trên toàn thế giới tại Vietnam Cybersecurity Dialogue 2019 (VCD 2019.)
Đó không ai khác, chính là những người làm trong ngành kỹ thuật công nghệ; phát triển trang web (web developing, web coding); an ninh mạng…tham dự Vietnam Cybersecurity Dialogue (Hội thảo An Ninh Mạng Việt Nam) lần thứ 3 ở Valencia, Tây Ban Nha vào ngày 31 Tháng Ba, 2019.
Cũng như những năm trước, VCD 2019 là một chuyên đề nằm trong chuỗi sự kiện của Internet Freedom Festival (IFF) lần thứ 5 từ ngày 1 đến ngày 5 Tháng Tư, 2019. Sự bảo mật và an toàn cho người tham dự VCD và cả IFF được đảm bảo tuyệt đối. Do đó, trong suốt thời gian hội thảo, việc ghi hình, quay phim hoàn toàn không được thực hiện.
Người dân Sài Gòn biểu tình chống Luật An Ninh Mạng ngày 10/6/2018. (Hình: Facebook Trần Bang.)
Diễn ra chỉ trong một ngày, VCD 2019 có số lượng khách tham dự rất chọn lọc nhưng vẫn nêu lên được tất cả những vấn đề cần trao đổi liên quan đến Luật An Ninh Mạng ở Việt Nam.
Trong buổi hội thảo, các vấn đề như tài khoản Facebook bị khoá, nội dung đăng tải trên Facebook bị xoá nhận được rất nhiều sự quan tâm. Đặc biệt, họ đặt ra những câu hỏi đề cập thẳng đến luật pháp, tìm hiểu về chính quyền CSVN và cả việc làm thế nào để có thể phản đối Luật An Ninh Mạng có hiệu quả.
Rất thú vị khi trong thời gian hội luận, những danh từ quen thuộc với tình hình ở Việt Nam như Viettel, xoá bài, khoá Facebook…được nhắc đến rất nhiều lần, bởi chính những người quan tâm từ các nước khác. Thậm chí, có cả ý kiến nói rằng Luật An Ninh Mạng ở Việt Nam là một bản sao của Luật An Ninh Mạng Trung Quốc.
VCD 2019 đưa ra những chuyên đề nhỏ cùng thảo luận như: Xã hội dân sự (Civil Society); Tự do báo chí (Press Freedom); Môi trường luật pháp ở Việt Nam (Legal Operating Environment); An ninh mạng (Cybersecuirty Law); Phần mềm nguồn mở (Open Sources)
Mỗi chuyên đề sẽ được giải thích cho khách tham dự qua một diễn giả chính như người làm trong truyền thông; Cựu tù nhân lương tâm; một Facbooker từng bị “hack” tài khoản Facebook hay một người đang hoạt động trong lĩnh vực an ninh mạng.
Trả lời Nhật Báo Người Việt vì sao Luật An Ninh Mạng ở Việt Nam nhận được nhiều sự quan tâm của các chuyên gia phần mềm cũng như những người trong công nghệ bảo mật, ông Alp Toker, Phó Giám Đốc của NetBlocks Group, một tập đoàn xã hội dân sự hoạt động về quyền kỹ thuật số, an ninh mạng và quản trị mạng cho biết:
“Được biết các thông tin là điều rất quan trọng, với nhiều lý do khác nhau. Chúng tôi rất lo ngại và quan tâm đến những chính kiến không được bày tỏ ở Việt Nam, một quốc gia do Đảng Cộng Sản cai trị.
NetBlocks sẽ cố gắng giúp cho các cơ quan truyền thông hải ngoại hạn chế việc bị khoá trang web ở Việt Nam. Chúng tôi không muốn mọi người bị mất đi cơ hội được lên tiếng và được quyền biết thông tin.”
Ông Alp Toker cho biết thêm, trong công việc tìm hiểu về những trang mạng bị khoá, bị đánh sập, ông đã nhận thấy Viettel, nhà cung cấp dịch vụ viễn thông lớn nhất Việt Nam chính là cái tên đứng sau rất nhiều những tài khoản Facebook bị khoá cũng như những trang mạng bị “block” ở Việt Nam. Điều này cũng tương tự như cách Viettel áp dụng ở một số nước Châu Á khác và Châu Phi.
Arturo Filasto, kiến trúc sư trưởng của công ty phần mềm OONI, một phần mềm miễn phí cho phép mọi người trên toàn thế giới kiểm tra trang mạng của họ và thu thập dữ liệu của các hình thức kiểm duyệt internet khác nhau cho Nhật Báo Người Việt biết về sự quan tâm ông dành cho VCD, đặc biệt là Luật An Ninh Mạng ở Việt Nam:
“Một sự kiện như VCD đã cho chúng tôi học hỏi thêm rất nhiều về những gì đang diễn ra trong thế giới mạng internet ở các quốc gia như Việt Nam. Từ đó chúng tôi nghĩ rằng mình cần phải nghiên cứu và phát triển thêm các kỹ thuật mới để mang đến một thế giới mở, thế giới tự cho internet cho mọi người.”
Ngày 1 Tháng Một, 2019, Luật An Ninh Mạng chính thức có hiệu lực ở Việt Nam. Từ đó cho đến nay, luật này đã nhận được nhiều sự chỉ trích từ Hoa Kỳ, EU cùng các nhóm ủng hộ tự do internet….vì qui định yêu cầu các công ty cung cấp dịch vụ internet xóa “nội dung độc hại” và bàn giao dữ liệu người dùng khi được chính quyền yêu cầu.
Luật An Ninh Mạng cũng quy định các công ty cung cấp internet nước ngoài như Facebook, Google, YouTube phải lưu trữ máy chủ ở Việt Nam. Điều này được cho là vi phạm quyền riêng tư và các mối đe dọa an ninh mạng. (Cát Linh)
Tháng Ba, 2017, Cục Nghệ thuật Biểu diễn CSVN đột ngột ra lệnh “tạm dừng lưu hành” năm ca khúc trước 1975, trong đó có "Con đường xưa em đi". Bị chống đối dữ dội nên lệnh bị rút lại. (Hình: VNExpress)
HÀ NỘI 12-2 (NV) .- Nhà cầm quyền CSVN nới lỏng kiểm soát khi vừa “bỏ cấp phép ca khúc trước 1975” của các nhạc phẩm sáng tác tại miền Nam Việt Nam sau nhiều thập niên cấm đoán rồi cho phép trình diễn giới hạn.
Theo nhiều báo tại Việt Nam, chế độ Hà Nội “chấp thuận chủ trương sửa đổi hai nghị định 79 và 15 về nghệ thuật biểu diễn” chỉ cho phép trình diễn một số nhạc phẩm sáng tác tại miền Nam trước 1975 nếu không nhạy cảm về chính trị.
Tin tức nói rằng Cục Nghệ thuật Biểu diễn thuộc Bộ Văn Hóa – Thể Thao – Du Lịch sẽ “sớm xây dựng quy định cụ thể việc bỏ cấp phép ca khúc trước 1975 và đưa ra lấy ý kiến người dân”, theo VNExpress hôm Thứ Hai 12 Tháng Hai, 2019. Điều này được hiểu là chỉ những nhạc phẩm nằm trong danh sách bị tiếp tục cấm mới không được hát.
Chuyện cấm đoán các nhạc phẩm của các nhạc sĩ tại miền Nam sáng tác trước khi miền Nam bị nhuộm đỏ đã bùng lên một đợt những chỉ trích dữ dội hồi Tháng Tư năm 2017 khi CNTBD đột ngột cấm 5 ca khúc “Con đường xưa em đi”, “Cánh thiệp đầu xuân”, “Rừng xưa”, “Chuyện buồn ngày xuân”, “Đừng gọi anh bằng chú”, dù đã được “cấp phép” trước đó.
Trước những lời đả kích đòi Cục Nghệ thuật Biểu diễn nên “tự xem lại mình”, lệnh cấm đã bị rút lại. Nhạc của miền Nam vốn được coi là “nhạc vàng” đối chọi với thứ nhạc tuyên truyền, được lén lút truyền lan trong quần chúng thời còn nhiều cấm kỵ. Từ thời mở cửa sau khi khi ký hiệp định bình thường hóa quan hệ với Mỹ giữa thập niên 1990, chế độ Hà nội cởi trói dần dần, số nhạc phẩm miền Nam được cho phép hát công khai cũng dần dần được cho phép.
Tháng Mười, 2012 nhà cầm quyền Hà Nội ra Nghị định 79/2012 buộc “Tổ chức, cá nhân muốn phổ biến tác phẩm sáng tác trước 1975 tại các tỉnh phía Nam, hoặc tác phẩm của người Việt Nam đang sinh sống, định cư ở nước ngoài phải nộp hồ sơ đến Cục Nghệ thuật biển diễn xin cấp phép phổ biến.”
Đến Tháng Ba, 2016 lại ra tiếp Nghị định 15/2016 buộc “Tổ chức, cá nhân muốn phổ biến tác phẩm sáng tác trước năm 1975, hoặc tác phẩm của người Việt Nam đang sinh sống và định cư ở nước ngoài nộp 1 bộ hồ sơ đến CNTBD xin cấp phép phổ biến.”
Tháng Ba, 2018, Bộ VH-TT-DL “đề nghị xây dựng nghị định về nghệ thuật biểu diễn là sẽ bỏ cấp phép các ca khúc trước 1975, đồng thời lập danh sách các bài hát cấm nếu những ca khúc đó động chạm đến vai trò thống trị độc tài của đảng CSVN mà họ tuyên truyền là “đi ngược lại lợi ích của dân tộc”. Nay chế độ Hà Nội chấp nhận nới sự kiểm soát thêm một chút nữa chứ không phải là bãi bỏ lệnh cấm hoàn toàn.
Chỉ có những ca khúc được xếp vào loại vô thưởng vô phạt “có nội dung lành mạnh” mới “không cần xin cấp phép phổ biến” trong khi “những sáng tác có nội dung phản động, chống phá nhà nước” thì không thể không cấm đoán. Kẹt trong số này có cả “Tiến quân ca” của Văn Cao và “Nối vòng tay lớn”, “Ca dao mẹ” của Trịnh Công Sơn vốn bị coi là những ca khúc phản chiến.
Ngày 31 Tháng Ba, 2018, báo Tuổi Trẻ thăm dò dư luận độc giả thấy 662 người đòi “Bỏ quy định cấp phép các tác phẩm âm nhạc, sân khấu trước 1975 cũng như tác phẩm do người Việt định cư ở nước ngoài sáng tác” trong khi chỉ có 66 người muốn “Quy định điều kiện với các tác phẩm được phổ biến lưu hành để cấp phép”. Còn chỉ có 32 người là muốn “Tiếp tục quy định thủ tục cấp phép như hiện nay, Cục Nghệ thuật biểu diễn là đơn vị cấp phép.” (TN)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Truyền thông nhà nước Việt Nam hôm 31 Tháng Giêng dẫn lời Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc: “Thống Đốc Ngân Hàng Nhà Nước Lê Minh Hưng có báo cáo tôi là trong tháng qua, chúng ta mua trên $4 tỉ dự trữ ngoại hối. Giá trị đồng Việt Nam trong bối cảnh quốc tế như vậy là đáng mừng.”
Theo báo Tuổi Trẻ, tại phiên họp Chính Phủ CSVN thường kỳ Tháng Giêng, ông Phúc còn viện dẫn một loạt con số “tăng trưởng” của nền kinh tế: CPI Tháng Giêng tăng 0.1%, tỉ giá, lãi suất “ổn định”, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp tăng gần 8% so với cùng kỳ năm 2018, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 12.2%…
Lâu nay, “dự trữ ngoại hối” là khái niệm mà người dân Việt Nam chỉ được biết đến qua phát ngôn của lãnh đạo theo kiểu “nói vậy thì biết vậy”, chứ họ không có quyền hoài nghi, phản biện hay đòi hỏi phải minh bạch số liệu.
Thống Đốc Ngân Hàng Nhà Nước Lê Minh Hưng. (Hình: VietnamMoi.vn)
Cứ sau mỗi năm, con số dự trữ ngoại hối được truyền thông nhà nước Việt Nam ghi nhận “tăng đều cả chục tỉ đô la sau mỗi năm”: Năm 2016 là “hơn $40 tỉ”, năm 2017 là $50 tỉ và đến Tháng Mười Hai, 2018, con số này đã là “$63.5 tỉ”.
Báo Diễn Đàn Doanh Nghiệp hôm 8 Tháng Giêng bình luận rằng việc dự trữ ngoại hối của Việt Nam tăng liên tục sau mỗi năm “là một thành công lớn của Ngân Hàng Nhà Nước CSVN trong bối cảnh tỷ giá năm 2018 chịu khá nhiều sức ép”.
Tuy vậy, giới quan sát cho rằng rất khó kiểm chứng thực hư các số liệu về dự trữ ngoại hối do Thủ Tướng Phúc hay Thống Đốc Hưng loan báo. Bởi nếu Việt Nam có dự trữ ngoại hối dồi dào như tuyên bố thì đã không có việc biến động tỷ giá quá lớn trong thời gian qua.
Các phát ngôn của ông Phúc hay ông Hưng được cho là “đòn gió” nhằm mục tiêu tuyên truyền để người dân thấy chính phủ của ông Phúc đang điều hành kinh tế “hiệu quả”, mà bỏ qua quan ngại về nợ công gia tăng.
Hồi Tháng Mười, 2018, báo Kinh Tế và Tiêu Dùng dẫn báo cáo của Công Ty Cổ Phần Chứng Khoán thành phố ở Sài Gòn (HSC) nói số liệu về dữ trữ ngoại hối của Việt Nam giữa IMF (Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế) và Ngân Hàng Nhà Nước CSVN “đang chênh nhau khoảng $7 tỉ”.
“Phần lớn dự trữ ngoại hối của Việt Nam đến từ các khoản đầu tư gián tiếp nước ngoài nên rất dễ biến động và chịu áp lực nhiều hơn khi tỉ giá thay đổi. Phần lớn dự trữ ngoại hối tích lũy gần đều là từ các khoản đầu tư gián tiếp nước ngoài chứ không phải từ thặng dư thương mại hay kiều hối, những yếu tố vốn được chấp nhận rộng rãi là nguyên nhân chính dẫn đến tăng trưởng dự trữ ngoại hối,” tờ báo viết.
Báo Kinh Tế và Tiêu Dùng cũng tiết lộ rằng đã có thời điểm, Ngân Hàng Nhà Nước CSVN “phải bán hơn $600 triệu chỉ trong hai tuần” nhằm giữ tỉ giá không tiếp tục suy giảm. (T.K.)
Hàng chục ngàn người biểu tình tại Sài Gòn và nhiều tỉnh thị tại Việt Nam, chống “Luật Đặc Khu Kinh Tế...” và “Luật An Ninh Mạng”. Hàng trăm người đã bị bắt và bị đánh đập dã man với hơn một trăm người đã bị kết án tù. (Hình: Kao Nguyen/AFP/Getty Images)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Mạng xã hội loan truyền rộng rãi một bản “Yêu sách 8 điểm năm 2019 của người dân Việt Nam” đòi chế độ Hà Nội trả lại tất cả các quyên dân sự và chính trị mà họ đang tước đoạt dù có trong hiến pháp.
Từ ngày 19 Tháng Mười Hai, 2018, người ta thấy xuất hiện trên nhiều trang mạng xã hội một bản yêu sách của 100 tổ chức và cá nhân người Việt Nam trong ngoài nước phổ biến qua trang thông tin vận động toàn cầu Change.org với tiêu đề “Yêu sách tám điểm năm 2019 của người dân Việt Nam.”
Bốn ngày sau khi công bố, hơn 600 người đã tham gia ký tên ủng hộ bản yêu sách và số người tham gia ký tên trên mạng Change.org tiếp tục gia tăng. Những ai muốn tham gia ký tên có thể vào địa chỉ:
Bản yêu sách gửi đến “Toàn thể nhân dân Việt Nam và người Việt sống ở nước ngoài đồng thời gửi tới ông Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc và các cơ quan ngoại giao quốc tế tại Việt Nam” với mục đích đòi hỏi chế độ Hà Nội phải thi hành 8 điểm mà từ 100 năm trước, chính Nguyễn Ái Quốc đã đòi thực dân Pháp phải thi hành tại Việt Nam.
Hiện nay Việt Nam không còn là thuộc địa của thực dân Pháp nhưng những điều mà nhóm 5 người ký tên chung “Nguyễn Ái Quắc” có Nguyễn Tất Thành tức tên tục của Hồ Chí Minh đòi Pháp phải thi hành, cũng vẫn không có trong thực tế. Một trăm tập thể và cá nhân nhắc lại chuyện 100 năm trước chính kẻ đã rước chủ nghĩa cộng sản vào Việt Nam, và những kẻ tiếp nối theo ông ta, vẫn ngang nhiên tước đoạt.
“Một trăm năm trước, năm 1919, một bản “Yêu sách của dân tộc An Nam” (Revendications du Peuple Annamite) do một nhóm người Việt Nam yêu nước soạn thảo và ký tên là Nguyễn Ái Quắc được gửi đến Hội nghị các nước thắng trận trong thế chiến thứ nhất (1914-1918), họp tại cung điện Versailles, Paris, Pháp.” Trong đó bản yêu sách gồm 8 điểm như sau:
1. Tổng ân xá cho tất cả những người bản xứ bị án tù chính trị;
2. Cải cách nền pháp lý ở Đông Dương bằng cách cho người bản xứ cũng được quyền hưởng những đảm bảo về mặt pháp luật như người Âu Châu; xóa bỏ hoàn toàn các toà án đặc biệt dùng làm công cụ để khủng bố và áp bức bộ phận trung thực nhất trong nhân dân An Nam;
3. Tự do báo chí và tự do ngôn luận;
4. Tự do lập hội và hội họp;
5. Tự do cư trú ở nước ngoài và tự do xuất dương;
6. Tự do học tập, thành lập các trường kỹ thuật và chuyên nghiệp ở tất cả các tỉnh cho người bản xứ;
7. Thay chế độ ra các sắc lệnh bằng chế độ ra các đạo luật;
8. Đoàn đại biểu thường trực của người bản xứ, do người bản xứ bầu ra, tại Nghị viện Pháp để giúp cho Nghị viện biết được những nguyện vọng của người bản xứ.
Những người ký tên trên bản “Yêu sách năm 2019” nhắc lại là suốt một trăm năm qua, hằng triệu người con ưu tú của dân tộc Việt Nam đã hy sinh để giành lấy những quyền căn bản mà yêu sách 1919 đã nêu.
“Đảng cộng sản Việt Nam, đảng duy nhất cầm quyền ở Việt Nam hiện nay, khẳng định rằng Hồ Chí Minh, lãnh tụ của đảng, chính là Nguyễn Ái Quắc, người đứng tên ký bản yêu sách 1919.” Bản yêu sách 2019 viết. “Vậy mà, một trăm năm sau, dưới quyền toàn trị của đảng cộng sản Việt Nam, phần lớn những điểm nêu trong yêu sách 1919, tuy đã được thể hiện trong Hiến Pháp của một nước Việt Nam đã tuyên bố độc lập, và được Nhà nước Việt Nam long trọng cam kết trong những hiệp ước, tuyên ngôn quốc tế mà Việt Nam tham gia, nhưng trên thực tế đã không được thực thi hoặc bị bóp méo, bị hạn chế tối đa khi thi hành, thậm chí thi hành trái ngược.”
Trước thực tế như thế, các người ký tên trên bản yêu sách 2019 đòi 8 điểm như sau:
1. Trả tự do vô điều kiện cho tất cả tù nhân chính trị, tù nhân lương tâm, những người thực hiện quyền tự do biểu đạt đã bị toà án Việt Nam tuỳ tiện quy kết là “gây rối trật tự,” “tuyên truyền chống nhà nước,” “hoạt động lật đổ chính quyền nhân dân”…;
2. Cải cách căn bản nền pháp lý để mọi người dân được hưởng các đảm bảo pháp lý như nhau, xoá bỏ những luật và điều luật đặc biệt dùng làm công cụ khủng bố và áp bức bộ phận trung thực nhất trong nhân dân (như những người biểu tình ôn hoà đòi quyền lợi chính đáng, bảo vệ môi trường, bảo vệ chủ quyền đất nước…, những người phản biện chính sách, những người đối lập chính trị…);
3. Thực thi quyền tự do báo chí và tự do ngôn luận, công nhận báo chí tư nhân, chấm dứt chế độ kiểm duyệt dưới mọi hình thức (bao gồm các quy định kiểm soát thông tin trên mạng);
4. Ban hành và thi hành nghiêm túc luật về hội với nội dung bảo đảm quyền tự do lập hội và tự do hội họp;
5. Đảm bảo quyền tự do cư trú và đi lại trong nước, quyền tự do ra nước ngoài và từ nước ngoài trở về;
6. Thi hành quyền tự do học tập, tự do học thuật, quyền tự trị đại học, phi chính trị hóa trường học;
7. Đảm bảo để tất cả các điều luật và các hướng dẫn thi hành luật trung thành với Hiến Pháp. Thực hiện trưng cầu ý dân đối với những luật có tác động lớn đến đời sống của đông đảo người dân và an nguy của quốc gia. Lấy pháp trị thay cho đảng trị (của đảng cộng sản), tiến tới phân lập ba quyền: lập pháp, hành pháp, tư pháp;
8. Thực hiện chế độ bầu cử (bao gồm quyền ứng cử) tự do, công bằng, minh bạch, xoá bỏ cơ chế “đảng cử dân bầu.”
Các người ký tên trên yêu sách 2019 “hoàn toàn tin tưởng rằng, việc nhà nước Việt Nam thực hiện Yêu Sách Tám Điểm về các quyền căn bản nói trên của người dân là con đường duy nhất đưa nước Việt Nam thoát khỏi thực trạng trì trệ về kinh tế, thối nát về chính trị xã hội, và nguy cơ đánh mất chủ quyền quốc gia vào tay ngoại bang; để từng bước phát triển bền vững, thực hiện được mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.”
Họ kêu gọi “mọi người dân Việt Nam hãy thực hiện các quyền hiến định của mình mà không đợi ai cho phép; bằng cách đó gây sức ép để buộc chính quyền ban hành và thực thi các luật đảm bảo những quyền hiến định, nghiêm trị bất kỳ ai hay tổ chức nào cản trở việc công dân Việt Nam thực hiện những quyền thiêng liêng đó của mình”.
Đồng thời kêu gọi Liên Hiệp Quốc và các nước đối tác với Việt Nam quan tâm đến nguyện vọng, ý chí của người dân Việt Nam để có tác động cần thiết, giúp cho những yêu sách nói trên được đáp ứng thuận lợi.
Hàng trăm người dân Việt Nam bị chế độ độc tài đảng trị theo đường lối Công Sản do Hồ Chí Minh rước về nước, bắt giữ, qui chụp lên đầu họ những tội danh dựa trên các điều luật hình sự mà các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế lên án là “mơ hồ,” “không tương ứng với luật lệ quốc tế,” đặc biệt là công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị mà chế độ Hà nội ký tên tham gia, cam kết tuân hành.
Tất cả các hội đoàn, tổ chức được phép hoạt động tại Việt Nam đều là cánh tay nối dài của đảng CSVN và phải nằm trong cái dù “Mặt trận tổ quốc.” Không những các cuộc biểu tình chống đối chính sách của nhà nước bị đàn áp, thành phần dân chúng kêu gọi dân chủ hóa đất nước bị coi là “phản động” đều bị theo dõi, khủng bố thường xuyên. Tất cả các quyền tự do hộp họp, lập hội, tự do thông tin báo chí đều không có. Tự ứng cử vào các cơ quan lập pháp chỉ là chuyện không tưởng. (TN)
Phiên tòa xử vụ PMU18, nhà báo Nguyễn Văn Hải (đứng bên trái) và Nguyễn Việt Chiến (đứng, bên phải) bị truy tố tội làm lộ bí mật nhà nước. 2008-AFP
Cuối tháng 10/2018, một bộ luật tên là Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (LBMNN) được Quốc hội Việt Nam thông qua.
Trong bộ luật này có qui định thời gian giữ kín, không công khai các “bí mật nhà nước”, sau thời gian đó các “bí mật” đó được tự động bạch hóa.
Lần ngược thời gian, vào năm 2009, Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam có ra một qui định về thời gian giải mật các tài liệu của đảng là 60 năm. Sáu năm sau, vào năm 2015, một bộ Văn kiện tên gọi là Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam giai đoạn 1996-2000 được xuất bản, mà báo chí trong nước nói rằng trong bộ văn kiện này có những thông tin được đưa ra dựa theo qui định về giải mật của Đảng Cộng sản.
Tuy nhiên việc cho phép giải mật vào năm 2009 chỉ là một qui định chứ không phải luật, và cũng không thấy nói là người dân thường có được phép tiếp cận những thông tin đó một cách trực tiếp hay không.
Nhà báo Mai Phan Lợi, cũng như Thạc sĩ luật Hoàng Việt, đều cho rằng LBMNN là một tiến bộ trong việc minh bạch xã hội tại Việt Nam. Ông Hoàng Việt cho biết:
“Đây là một tiến bộ về mặt lý thuyết, vì ở Việt Nam có những chuyện không biết bao giờ mới được minh bạch, không bao giờ được thông tin, không biết là nó có thật hay không, dư luận nói thế này thế kia, nhưng không có sự xác nhận của tài liệu. Thế nên việc đưa ra luật này về mặt lý thuyết thì nó cũng tốt, ít nhất là một xu hướng minh bạch hóa thông tin.”
Ông Hoàng Việt đưa ra một ví dụ cho việc những sự việc được đồn đãi rất nhiều nhưng không biết là có thật hay không, ví dụ như lời đồn đãi về sự nhân nhượng của Việt Nam quá nhiều cho Trung quốc, trong cái gọi là Hiệp ước Thành Đô, 1990, dẫn tới việc bình thường hóa quan hệ Việt Trung. Cho tới nay, vẫn không có tài liệu chính thức nào của nhà nước Việt Nam công bố rằng “Hiệp ước Thành Đô” là có thật hay không.
Nếu ở các quốc gia khác, có một hệ thống tòa án độc lập thì có thể khởi kiện được chứ ở Việt Nam thì vô phương. -Thạc sĩ Hoàng Việt.
Theo nhà báo Mai Phan Lợi, LBMNN được đưa ra là để bổ sung cho bộ luật Tiếp cận thông tin, đã được đưa ra hồi năm 2016, và có hiệu lực vào tháng 7 năm 2018. Luật này đưa ra những qui định về chuyện công dân và các tổ chức được phép yêu cầu cơ quan chức năng cung cấp thông tin như thế nào.
“Trước đấy, khi soạn thảo (Luật tiếp cận thông tin) thì người ta lường trước là sẽ đụng tới vấn đề bí mật nhà nước. Việc lập ra LBMNN như vậy là hiển nhiên nằm trong lộ trình, chỉ sợ người ta không đưa ra thì không biết làm sao thực hiện cái luật kia. Nó vừa nằm trong lộ trình, mà nó cũng là tiến bộ.”
Tuy nhiên cả hai ông Hoàng Việt và Mai Phan Lợi đều có những nghi ngại về một số điểm trong bộ luật mới này.
Ông Hoàng Việt nói:
“Ngay trong luật cũng có ghi rằng có thể tiếp tục gia hạn để không giải mật. Và ở Việt Nam hiện nay có vấn đề tùy tiện trong việc đóng dấu mật hay không mật. Và còn một vấn đề nữa là ở Việt Nam ai sẽ phán quyết các cơ quan nhà nước nếu họ không tuân thủ? Nếu ở các quốc gia khác, có một hệ thống tòa án độc lập thì có thể khởi kiện được chứ ở Việt Nam thì vô phương.”
Ông Hoàng Việt đưa ra ví dụ về sự tùy tiện đóng dấu mật là những hợp đồng mà Phó Bí thư thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Tất Thành Cang, ký hợp đồng giao đất tại Thủ Thiêm, đổi cơ sở hạ tầng với nhiều công ty, việc này chỉ là những hợp đồng giữa tư nhân và chính quyền mà thôi, nhưng cũng đóng dấu mật.
Ông Tất Thành Cang vừa bị Đảng Cộng sản kỷ luật vào ngày 7/12/2018 vừa qua do những sai phạm tại Thủ Thiêm.
Theo nhà báo Mai Phan Lợi, việc tùy tiện đóng dấu mật là do ở qui định lâu nay rằng người đứng đầu các cơ quan đơn vị được phép làm điều đó.
“Trao quyền xác định độ mật cho người thủ trưởng đơn vị rộng quá nên có thể dẫn đến việc sử dụng tùy tiện dấu mật. Như vậy người ta sẽ lợi dụng che đậy những gì người ta không muốn cho công chúng giám sát.”
Ông dẫn ra một ví dụ gần đây, trong vụ mua công ty AVG của tập đoàn viễn thông nhà nước, chính Thanh tra chính phủ Việt Nam cũng nói rằng những hợp đồng của vụ mua bán này đã được đóng dấu mật một cách tùy tiện.
Qui cả trách nhiệm (lộ bí mật) cho cả công dân và nhà báo là không đúng. -Nhà báo Mai Phan Lợi.
Nhà báo Mai Phan Lợi còn đưa ra một sự khác biệt rất lớn nữa giữa LBMNN của Việt Nam và các quốc gia khác, đó là ai phải chịu trách nhiệm về việc tiết lộ bí mật thông tin:
“Qui cả trách nhiệm (lộ bí mật) cho cả công dân và nhà báo là không đúng, vì nhà báo chỉ đi săn tin, họ đâu có năng lực để biết cái nào là bí mật nhà nước.”
Ông Mai Phan Lợi đưa ra dẫn chứng vụ án PMU18 năm 2008. Trong vụ án này, một công ty quản lý vốn xây dựng cơ sở hạ tầng là PMU18 đã sử dụng vốn sai mục đích. Trong vụ án này một viên tướng công an là ông Phạm Xuân Quắc được giao điều tra. Ông Quắc đã tiết lộ thông tin cho hai nhà báo là ông Nguyễn Văn Hải, Báo Tuổi Trẻ, và ông Nguyễn Việt Chiến, Báo Thanh Niên. Ông Mai Phan Lợi nói rằng lẽ ra chỉ có ông Phạm Xuân Quắc mới bị truy tố, nhưng cả hai nhà báo cũng bị rơi vào vòng lao lý.
Trong dự thảo về LBMNN, vẫn còn qui định tại điều số 4 rằng trách nhiệm bảo vệ bí mật nhà nước thuộc về cơ quan, tổ chức, và cá nhân, và việc qui định thông tin mật hay không mật vẫn được người đứng đầu cơ quan hay tổ chức có thẩm quyền qui định. Ông Mai Phan Lợi cho rằng đáng ra những người có thẩm quyền này phải là những nhân vật từ cấp bộ trưởng trở lên mà thôi.
Nhà bà Nguyễn Thị Xuân Ngọc đang trát nền. (Hình:Tiền Phong)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Giải thích lý do dựng nhà trên nền cũ, người dân cho rằng, từ khi chính quyền đập nhà lấy đất ở Thủ Thiêm, họ sống lay lắt nay đây mai đó, giờ bệnh tật, họ làm liều.
Báo Tuổi Trẻ ngày 4 Tháng Mười Hai, 2018, dẫn lời đại diện Ủy Ban Nhân Dân Quận 2 cho biết, theo ghi nhận của quận, hiện có ba gia đình về dựng lại nhà tôn trong khu vực đất thuộc dự án Khu Đô Thị Mới Thủ Thiêm.
Trong đó, có hai gia đình ở khu phố 1, phường Bình An nằm trong ranh dự kiến khu 4.3 héc ta được Thanh Tra Chính Phủ xác định nằm ngoài ranh quy hoạch Khu Đô Thị Mới Thủ Thiêm, gia đình còn lại ở phường An Khánh. Còn ở phường Bình Khánh, người dân chỉ rào đất lại chưa xây dựng nhà.
“Hiện Quận 2 đã lập biên bản và xử lý theo đúng quy định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng,” vị đại diện cho biết.
Theo báo Tiền Phong, “nhà” giống như mội cái chòi, nhưng bà Nguyễn Thị Xuân Ngọc, ngụ B19/6A, đường Lương Định Của, phường An Bình, quận 2, nói: “Dựng tạm nhà để có chỗ tựa tạm cái lưng, không tốn tiền thuê trọ chú à. Họ cưỡng chế lấy đất xong không sắp xếp cho dân chỗ tạm cư. Hơn 6 năm qua tôi mang đơn đi cầu cứu khắp nơi nhưng không nơi nào giải thích thỏa đáng. Tiền không còn, bệnh tật bủa vây, tôi chỉ còn cách về đây trú tạm.”
Cũng theo bà Ngọc, vào năm 2012, nhà bà bị chính quyền cưỡng chế giải tỏa.
“Tài sản của gia đình tôi chở đi đâu giờ tôi không rõ. Họ chỉ biết phá nhà, không tạo điều kiện cho dân nơi tạm cư và đưa ra mức giá bồi thường hợp lý. Hơn sáu năm qua, tôi cùng hàng chục gia đình ở năm khu phố mang đơn đi cầu cứu khắp nơi nhưng vô vọng. Không nhà, không cửa, bệnh tật bủa vây. Tiền dành dụm dưỡng già đã hết, giờ tôi không biết đi về đâu, lúc vô vọng tôi chỉ nghĩ nơi quê cha đất tổ… và về dựng tạm mấy tấm tôn để che mưa che nắng,” bà Ngọc nói thêm.
Sợ chính quyền phát giác, bà Ngọc cùng những người giúp đỡ, cũng là những người dân Thủ Thiêm bị cưỡng chế giải tỏa, dựng nhà vào ban đêm. Tuy nhiên, việc làm rất khó khăn do đường sá bị cày xới, san lấp, xe chở vật liệu vào không được, họ phải chở vật liệu xây dựng bằng xe máy. Từng bao cát, xi măng, miếng tôn… đều phải vận chuyển như vậy.
Hiện các tuyến đường ra vào khu nhà bà Ngọc đều có lực lượng dân phòng, cảnh sát khu vực ngồi chốt chặn. Ngoài bà Ngọc ra, hiện có một hộ khác có động thái xây dựng nhưng chính quyền can thiệp, giải thích, yêu cầu giữ nguyên hiện trạng.
Một người dân nói: “Dân Thủ Thiêm tuy khó khăn, thiếu thốn về vật chất nhưng ở khía cạnh tình làng nghĩa xóm thì chúng tôi không nghèo. Hay tin bà Ngọc dựng tạm chỗ ở thì mọi người cùng chung tay giúp đỡ cho hoàn thành. Tôn dựng nhà phần lớn là tôn cũ, do những người buôn bán ve chai cho. Còn xi măng và các vật dụng khác những người có điều kiện hơn gửi tặng.”
Sáng ngày 4 Tháng Mười Hai, nói với báo Tuổi Trẻ ngoài hành lang kỳ họp Hội Đồng Nhân Dân thành phố, về việc một số gia đình tại Khu Đô Thị Mới Thủ Thiêm quay trở lại dựng nhà, làm rào trên đất đã di dời, ông Nguyễn Thiện Nhân, bí thư Thành Ủy cho biết: “Đã làm việc phải đúng thủ tục pháp luật, nếu làm ngược sẽ phức tạp thêm.”
Theo ông Nhân, việc giải quyết vấn đề Thủ Thiêm đang được các cơ quan trung ương và thành phố triển khai, vấn đề là thời gian. Chính quyền thành phố cam kết làm đúng luật pháp, còn cần phải có thời gian để xác định ranh đất và chính sách…
Do những chính sách này từ trước tới nay chưa từng được đưa ra nên sau khi xây dựng phải tham khảo ý kiến các bộ ngành và trình Hội Đồng Nhân Dân để thông qua mới áp dụng được.
“Quan điểm là giải quyết đúng pháp luật còn hơn làm vội vàng không phù hợp, phải sửa chữa nữa sẽ rắc rối. Giải quyết là để tăng niềm tin, chứ không giải quyết làm mất niềm tin thêm. Người dân cần bình tĩnh không để chính mình phải khổ thêm,” ông Nhân nói thêm. (Tr.N)
Tin Sài Gòn, Việt Nam – Một người phụ nữ mang 200,000 KRW (South Korean Won) ra ngân hàng Vietcombank Hà Nội đổi sang tiền Việt Nam đồng, bị mất 1/4 số tiền. Sự việc khiến chủ nhân số tiền trên bất mãn, cho rằng ngân hàng này đã cướp tiền “đúng quy trình.”
Trang Chính trị Việt Nam ngày 01 tháng 12 loan tin, sự việc một người dân ở Cần Thơ bị phạt 90 triệu đồng vì đổi 100 Mỹ kim ở tiệm vàng đã khiến một người phụ nữ đang số ở Hà Nội lo sợ, vì vậy bà không dám mang ngoại tệ ra chợ đen đổi mà phải mang vào ngân hàng theo quy định nhà cầm quyền CS.
Vào ngày 22 tháng 11, người phụ nữ này thấy trên Website của Ngân hàng Vietcombank niêm yết giá mua tiền mặt KRW của Nam Hàn là 19,08 nên bà mang 200,000 KRW ra ngân hàng này đổi sang tiền Việt Nam đồng. Tuy nhiên, tại đây phía ngân hàng nói chỉ mua vào với giá 14,08 tức chỉ được 2,816,000 đồng thay vì 3,816,000 đồng như giá mua vào bằng tiền mặt mà ngân hàng niêm yết. Với giá này, vị khách hàng mất 1 triệu đồng tức là 1/4 số tiền chị đổi, nên chị cho rằng Ngân hàng Vietcombak đã ăn cướp tiền của người dân một cách trắng trợn “đúng quy trình.”
Tiệm vàng Thảo Lực, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, 10/2018
Ban Tuyên giáo Thành ủy Cần Thơ hôm 30/10 tổ chức họp báo về vụ việc gây nhiều chỉ trích hơn một tuần qua, trong đó công an địa phương phạt nặng một tiệm vàng do “đổi 100 đô la trái phép” và thu giữ kim cương, đá quý từ tiệm này.
Theo báo chí Việt Nam, đại diện chính quyền thành phố không “trả lời thỏa đáng” các câu hỏi từ đông đảo phóng viên.
Như tin đã đưa, hôm 23/10, chính quyền thành phố Cần Thơ ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 90 triệu đồng đối với ông Nguyễn Cà Rê vì đã mang đổi 100 đôla lấy 2,3 triệu đồng vào ngày 30/1 năm nay tại tiệm vàng Thảo Lực, nơi không có giấy phép để đổi ngoại tệ.
Chính quyền cũng phạt tiệm vàng của ông chủ có tên là Lê Hồng Lực 180 triệu đồng trong vụ này. Các bản tin cho hay, ngoài việc công an bắt quả tang vụ đổi đô la trái phép, họ còn khám nhà và thu giữ của tiệm vàng 20 viên kim cương và nhiều đồ quý giá khác.
Vụ việc “gây bão” trong dư luận một mặt vì số tiền phạt quá lớn so với giao dịch đổi tiền. Mặt khác, nó làm nhiều người đặt nghi vấn về sự lạm quyền và mờ ám của công an.
Báo chí trong nước tường thuật rằng, tại cuộc họp báo hôm 30/10, đại diện Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Cần Thơ thừa nhận chỉ trong 7 ngày qua, đã có hơn 280 tin bài liên quan đến vụ việc, chưa kể vô số các bài viết đăng trên mạng xã hội và các diễn đàn trên internet.
Báo giới và dư luận chỉ ra sự bất cập của nghị định số 96/2014/NĐ-CP liên quan đến quản lý ngoại hối, và đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét sửa đổi nghị định. Bên cạnh đó, họ cũng đặt ra nhiều câu hỏi như vì sao công an lại tịch thu 20 viên kim cương của vợ chồng ông Lực, chủ tiệm vàng, để trong tủ của gia đình; hay lệnh khám nhà của chính quyền địa phương là đúng hay sai.
Tại cuộc họp báo ngày 30/10, đại diện chính quyền Cần Thơ “đã không trả lời cụ thể câu hỏi của nhiều cơ quan báo chí”, theo các bản tin trong nước.
Báo chí trong tuần qua dẫn ý kiến các chuyên gia pháp lý chỉ ra một số điều bất hợp lý rõ rệt trong quy trình phát hiện, xử phạt và thu giữ tài sản tại tiệm vàng Thảo Lực.
Thứ nhất, công an phát hiện việc ông Rê mang 100 đô la đến đổi tại tiệm vàng vào ngày 30/1, nhưng phải đến hơn 7 tháng sau, vào ngày 13/8, công an mới lập biên bản vi phạm hành chính. Về việc này, luật sư Trần Thu Nam nói với VOA:
“Biên bản vi phạm hành chính không được lập vào ngày khám xét, cái ngày bắt quả tang ấy, mà biên bản đó lại lập sau 8 tháng, như thế đã là không phù hợp rồi, đã là trái luật về vi phạm hành chính rồi”.
Chung quan điểm với luật sư Nam, một luật sư khác không nêu tên nói trên báo Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh hôm 31/10 rằng “quyết định xử phạt dựa trên biên bản làm sai thì quyết định này không có giá trị pháp lý, cơ quan có thẩm quyền cần thu hồi”.
Thứ hai, sau khi công an ập vào bắt quả tang hành vi đổi tiền, họ đã tiến hành khám xét tiệm vàng ngay. Việc này bị báo chí và dự luận xem là “có dấu hiệu mờ ám” vì thông tin báo giới thu thập được cho thấy quyết định khám nhà đã được chính quyền địa phương ban hành từ hôm 24/1, trước khi vụ việc xảy ra tới gần 1 tuần. Luật sư Trần Thu Nam phân tích thêm với VOA:
“Ra một cái quyết định khám nhà mà cái quyết định đó nó đã ký trước 6 ngày, sau đó có dấu hiệu ghi khống ngày, có nghĩa là để trống ngày thực hiện và sau đó người thực hiện ghi ngày tháng năm vào. Thế thì quyết định khám xét đó không hợp lệ rồi”.
Vấn đề thứ ba báo chí và công luận bày tỏ bất bình là ngoài việc thu giữ tờ 100 đôla của ông Rê, công an còn “tịch thu tang vật” là 20 viên kim cương và rất nhiều hạt đá nhân tạo của vợ chồng Lực.
Ý kiến của những người am hiểu pháp luật thể hiện trên báo chí hoặc mạng xã hội nhìn chung cho rằng những gì công an gọi là tang vật thực chất là tài sản riêng của chủ tiệm vàng, nên việc tịch thu “cần được hủy bỏ”, và số tài sản phải được “trả về cho chủ sở hữu ban đầu”.
Luật sư Nam đồng ý với quan điểm này. Ông nói với VOA:
“Hai mươi viên kim cương đó đang nằm trong két của nhà ông ấy. Đây là tài sản cá nhân hai vợ chồng tiết kiệm được, chứ không tham gia một giao dịch nào cả. Và người dân không có nghĩa vụ phải chứng minh đây là tài sản trong sạch. Ông chủ tiệm vàng đó có quyền khởi kiện cái quyết định xử phạt hành chính đó ra tòa án để yêu cầu hủy quyết định xử phạt và trả lại số tài sản đã thu giữ của ông ấy”.
Trước tất cả những thắc mắc được nêu ra đó, cho đến nay, chính quyền Cần Thơ vẫn đưa ra những câu trả lời vòng vo.
Ngoài cuộc họp báo hôm 30/10, ông Trần Việt Trường, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Cần Thơ, nói với báo Tuổi Trẻ trong một cuộc phỏng vấn riêng về vụ việc rằng lãnh đạo chính quyền thành phố đã chỉ đạo công an và các cơ quan liên quan “phải rà soát thật kỹ” quy trình kiểm tra, xử lý tiệm vàng Thảo Lực để có hướng xử lý “hợp tình, hợp lý và đúng quy định của pháp luật”.
Ông Trường nói “các nhà báo cần bình tĩnh chờ thêm vài ngày nữa sẽ có kết quả”, theo Tuổi Trẻ. Người đứng đầu cơ quan tuyên giáo của thành phố nói thêm rằng “Vụ việc này xảy ra rất đáng tiếc, thành phố có bài học kinh nghiệm sâu sắc”.
Vụ việc không chỉ “gây bão” trong dư luận mà còn làm nóng các tranh luận tại quốc hội Việt Nam.
Cùng ngày 30/10, sau khi Bộ trưởng Công an trình bày về vụ việc tại quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nói Bộ Công an phải khám nhà đúng luật và phải thực hiện đúng thời gian phạt hành chính. “Đừng để 6 tháng, 9 tháng sau mới đưa ra quyết định”, bà nói.
Bà Ngân cũng được báo chí trích lời nói rằng bà đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét sửa đổi quy định liên quan đến quản lý ngoại hối. Bà nhấn mạnh: “Còn quy định nào mà chưa hợp lý thì phải sửa cho dân nhờ".
Trước đó, tin tức hôm 28/10 cho hay Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã giao Ngân hàng Nhà nước “nghiên cứu tính hợp pháp, hợp lý” của mức tiền phạt lên đến tổng cộng 270 triệu đồng đối với ông Rê và tiệm vàng Thảo Lực.
Về phần mình, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng nói với báo chí hôm 26/10 rằng cơ quan của ông “đang có kế hoạch” sửa đổi nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng trong năm nay.
