Bắt Phó Tổng giám đốc Vinalines ngay tại Keangnam

(Dân trí) - Tin từ cơ quan điều tra cho hay, chiều 19/6, cơ quan điều tra đã bắt tạm giam Phó Tổng giám đốc Vinalines Vũ Khắc Từ để phục vụ công tác điều tra vụ tham ô tại Công ty TNHH MTV Cảng Quảng Ninh.
 

Chiều ngày 19/6, theo thông tin từ cơ quan điều tra, ông Vũ Khắc Từ, nguyên Phó Tổng giám đốc Vinalines đã bị bắt tại Hà Nội và được di lý về Quảng Ninh phục vụ công tác điều tra.

Theo đó, cơ quan công an đã thực hiện lệnh bắt tạm giam 4 tháng ông Từ tại nhà riêng ở khu Keangnam (TP.Hà Nội). Nhà chức trách cũng đã thực hiện lệnh khám xét nơi làm việc của ông Từ tại Vinalines và nơi ở của ông.

 

Trước thời điểm ông Từ bị bắt, ngày 16/6 Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) đã có quyết định tạm đình chỉ công tác đối với ông Từ. Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết ông Từ bị điều tra do liên quan đến vụ tham ô tài sản xảy ra tại Cảng Quảng Ninh trong thời gian ông Từ giữ chức Tổng Giám đốc tại đây.

 

Ông Vũ Khắc Từ

                                                                                                                                                                                                     
Liên quan đến sự việc ông Từ bị bắt, đầu tháng 6/2014 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh đã khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với ông Đinh Ngọc Uyên (61 tuổi, nguyên Phó tổng giám đốc Cảng Quảng Ninh), bà Đồng Thị Bé (nguyên kế toán trưởng, Chủ tịch công đoàn) và bà Bùi Thị Thắm (thủ quỹ Cảng Quảng Ninh) để điều tra việc lập chứng từ khống, tham ô trên 8 tỷ đồng.

Theo kết quả điều tra ban đầu, Cơ quan Công an xác định từ cuối năm 2011 đến hết năm 2012, ông Uyên cùng với bà Đồng Thị Bé và bà Bùi Thị Thắm đã làm khống chứng từ, giả mạo giấy tờ, chữ kỹ thanh toán lương cho công nhân để chiếm đoạt tiền chênh lệch.

Ông Uyên đã chỉ đạo bà Bé và Thắm lập khống chứng từ chi, ký giả chữ ký của 36 tổ công nhân bốc xếp và cơ giới thuộc Cảng Quảng Ninh trong danh sách phát lương để chiếm đoạt số tiền trên 8 tỷ đồng.

Lê Tú

Ở Vinalines, phần chia sếp phải bằng... tiền mặt (!?)

(Dân trí) - Yêu cầu lý giải lý do chậm chuyển tiền “lại quả” cho các sếp, Sơn tỏ vẻ khổ sở nói vì phải thu xếp về thời gian. “Bị cáo nói thế nào thì có thể chủ tọa cũng không tin nhưng ở TCty Hàng hải, việc đó phải làm bằng tiền mặt”, Sơn nói.
 

16h53’, Tòa kết thúc phần xét hỏi và tuyên bố nghỉ. Sáng thứ 2 tòa chuyển sang phần tranh luận.

 

16h46’, Luật sư Trần Thị Hồng Phúc hỏi lại đại diện Bộ Tài chính (giám định viên trong cơ quan giám định liên Bộ), có phải ụ nổi gọi là “tàu nối bờ không”, ông này phủ nhận.

Về ý nghĩa của công ước HS, ông này cho biết là để quy ước tên gọi theo mã hàng hóa mang tính chất quốc tế (mã và tên khi áp vào phải song trùng nhau thì hàng hóa mới hợp lệ để được tính thuế thông quan).

 

16h41’, Luật sư Hoàng Huy Được tiếp tục thẩm vấn bị cáo Trần Hữu Chiều, Chiều nói lại quá trình làm ụ nổi Doc 220, tất cả các hoạt động chào giá, khảo sát đều chuyển cho Phó Tổng GĐ Chung, không phải Chiều làm. Chung còn trực tiếp tham gia đàm phán giá.

 

Chiều giải thích, Ban QLDA đã thành lập trước khi xem xét ụ nổi 220 này mà chưa phải do Chiều thực hiện là vì thời điểm đó, Chiều đang ở trong Vũng Tàu lo việc đất đai để làm dự án xây dựng nhà máy sửa chữa tàu biển phía Nam. Công việc xúc tiến Ban QLDA đầu tư ụ nổi vì thế do Phó Tổng  GĐ khác đảm nhận.

 

16h31’, Thanh minh về việc Trần Hải Sơn khai chỉ gặp ông Goh trong chuyến khảo sát ụ nổi 83M, bị cáo Sơn quả quyết, vì trong chuyến đi khảo sát ụ Doc 220 trước đó ông này không xuất hiện.

 

Còn về người Nga mà các luật sư đề nghị triệu tập trong ngày làm việc đầu tiên của phiên xử phúc thẩm, Sơn xác nhận có gặp người này trong chuyến đi khảo sát ụ Doc 220 này nhưng không hiểu mục đích sao luật sư đề cập việc này ở đây.

 

16h21’, Luật sư Nguyễn Huy Thiệp tiếp lời đồng nghiệp. Ông Thiệp đặt vấn đề, khi ông Goh yêu cầu đưa thông tin một công ty để hợp thức hóa thủ tục chuyển tiền 1,666 triệu USD, bị cáo nói với em gái Trần Hải Hà thế nào? Sơn đề nghị công bố lại bút lục vì nếu khai khác đi luật sư lại “vặn” vì không đoán được ý luật sư định hỏi là gì.

 

Ông Thiệp giải thích, hồ sơ là do Sơn yêu cầu Phú Hà. Vậy khi đặt vấn đề công ty Phú Hà phải ký khống hợp đồng hợp tác kinh doanh thì phải giải thích với em gái như nào. Sơn đáp mọi thủ tục đều do Sơn làm, chỉ nhờ em gái ký hộ. Đã có lời nhờ mà vì quan hệ anh em nên bà Hà cũng không xem xét cụ thể, bảo gì ký nấy, chỉ nói “làm để anh tiếp nhận được 1,666 triệu USD”.

Khi nói các em chuẩn bị tiền để đưa cho các sếp, Sơn không nói lý do phải đưa. Nhưng biết số tiền em lấy ra là từ tài khoản 28 tỷ đồng nhận về đó.

 

Luật sư Nguyễn Huy Thiệp

 

16h16’, Luật sư Hoàng Huy Được hỏi thêm Trần Hữu Chiều. Chiều khẳng định lại, chính công ty AP là người giới thiệu ụ nổi Doc 220 trước khi giới thiệu ụ 83M. Trần Hải Sơn có tham gia chuyến khảo sát ụ Doc 220 này. Theo đó, Sơn khai chỉ biết ông Goh tại cuộc khảo sát ụ 83M tại Nga là không đúng sự thật.

Luật sư Được chuyển sang hỏi Trần Hải Sơn. Sơn nhắc lại việc Dũng, Phúc nhắc “tiến hành nhanh” việc nhận tiền lại quả. “2 sếp đã thúc như vậy mà khi nhận được 28 tỷ đồng, 8 tháng sau anh mới chuyển hết tiền theo yêu cầu cho các sếp. Nhận thì một cục, chuyển thì nhỏ giọt là sao?” – luật sư truy. Sơn nói sếp chỉ đạo nhanh là về việc nhận tiền chứ không phải là đưa cho các sếp ngay.

 

16h15’, Tòa hỏi Sơn còn giữ chứng gì về việc rút 2 tỷ đồng từ Ngân hàng Hàng hải để mang đến cho Phúc, Sơn nói không giữ gì.

 

16h7’, Ông Thắng chuyển sang bị cáo Trần Hải Sơn. Luật sư băn khoăn vì sao Sơn lại tự nguyện quan tâm đến Chiều, còn lo cho con Chiều đi du học. Sơn trình bày vì ở TCty, Chiều là người tốt, lại là người có chuyên môn nhất, làm việc tận tâm. Mà khi đưa tiền thì cũng không phải là cho luôn, ban đầu là tiền cho Chiều vay.

 

16h4’, Luật sư Trần Đại Thắng hỏi thêm Dương Chí Dũng, tháng 8/2008, khi mang valy ruợu lên máy bay như thế nào? Dũng nói do nhân viên sân bay làm thủ tục, mang vào phòng chờ cho. Ông Thắng hỏi thêm bị cáo Trần Hữu Chiều về cuộc khảo sát ụ Doc 220 nhưng không thành (tháng 3/2007) vì ụ này bị chìm đắm. Từ đó, đến tháng 7/2007, AP mới chào đến Vinlines ụ 83M.

 

16h1’, Bị cáo Trần Hữu Chiều xin giảm trách nhiệm bồi thường dân sự. Lý do nêu ra, ngoài trách nhiệm của HĐQT còn các thành viên, phòng ban chức năng trong TCty mà đã không phải chịu trách nhiệm hình sự thì phải chia sẻ trách nhiệm dân sự.  Chiều đề nghị xem xét trách nhiệm của các thành viên trong HĐQT và lãnh đạo các phòng ban khác tham gia vào việc này.

 

15h52’, Tòa hỏi thêm Mai Văn Khang. Khang khẳng định tham gia đoàn khảo sát ụ nổi chỉ với tư cách người phiên dịch vì bị cáo biết… tiếng Anh, mặc dù là đi Nga. Không dịch giao tiếp được nhưng bị cáo dịch hồ sơ của ụ nổi, dịch trao đổi với ông Goh vì ông này nói tiếng Anh.

 

Cụ thể về giám định kỹ thuật thì Khang không tham gia, chỉ là đi theo chân Lê Văn Dương – đăng kiểm viên Cục Đăng kiểm VN. Báo cáo giám định của Dương theo đó có chữ ký nháy của Khang vì có 1 phần quan trọng về hồ sơ pháp lý, hồ sơ đăng kiểm do Khang dịch. Còn phần trao đổi với chủ ụ thì do người khác dịch tiếng Nga làm. Việc chỉ nhìn thấy ụ nổi lên 1 nửa Khang khẳng định bản thân cũng băn khoăn, đã cảnh báo Trần Hải Sơn nhưng Sơn đã ký vào bản báo cáo đó rồi.

 

Khang mong tòa xem xét minh oan. Chủ tọa hỏi lại, bị cáo kêu oan hay xin giảm nhẹ hình phạt. Khang đáp: “Nếu không minh oan được thì cũng xin được giảm án”. Ngồi bên cạnh, Dương Chí Dũng bật cười.

 

15h46’, Nữ thẩm phán hỏi thêm, khi kể với em là có một khoản phải chuyển cho các bác thì có nói là tiền từ cái gì không? Sơn ấp úng diễn giải loanh quanh. Thẩm phán hỏi lại: “Tự nhiên em gái nhận được khoản tiền rất lớn, 28 tỷ đồng, nếu không giải thích gì có ai chịu không?”. Bị cáo giải thích gia đình làm ăn nên đó là chuyện bình thường, cần bao nhiêu tiền chỉ báo em là được. Vị nữ thẩm phán lắc đầu, nhận định lời giải thích của bị cáo “nghe không lọt”.

 
Yêu cầu lý giải lý do chậm chuyển tiền “lại quả” cho các sếp, Sơn tỏ vẻ khổ sở nói vì phải thu xếp về thời gian. “Bị cáo nói thế nào thì có thể chủ tọa cũng không tin nhưng ở TCty Hàng hải, việc đó phải làm bằng tiền mặt” – Sơn vặn vẹo tay trước vành móng ngựa.

 

15h33’, Tòa hỏi lại Trần Hải Sơn. Về bản tuyên thệ của ông Goh các luật sư đã thu thập được và công bố tại tòa, Sơn nói, chưa tường minh từng nội dung luật sư đọc nhưng có suy nghĩ là ông Goh làm tuyên thệ này khi phiên tòa sơ thẩm đã diễn ra, đã có nội dung của án văn. Những thông tin này thế nào thì bị cáo cũng rất suy nghĩ và chắc chắn nó đã bị nắn cong, không đúng sự thật diễn ra.

 

Trong tài liệu này nói “không bao giờ ông Goh liên hệ với Dũng, Phúc”, Sơn khẳng định là không tin.

 

Bị cáo khẳng định có gặp ông Goh trong quá trình làm thương vụ ụ nổi. Không nhớ cụ thể bao nhiêu lần, có lần gặp ở TCty, ở TPHCM (khi làm thủ tục để nhận khỏan tiền 1,666 triệu USD). Tòa hỏi về lần đầu, lần cuối, Sơn đều trả lời không nhớ rõ.

Chủ tòa phiên tòa nói ông Goh sang Việt Nam rất nhiều, kết quả xác minh thông tin nhập cảnh cho thấy. Tuy nhiên, Sơn khẳng định việc đó bị cáo không liên quan, không biết.

 

Về thời gian làm hợp đồng khống với công ty Phú Hà để chuyển tiền về Việt Nam, Sơn cũng không nhớ rõ thời điểm. Yêu cầu cung cấp một công ty có tài khoản là từ ông Goh, Sơn chỉ cung cấp cho ông này, không chuyển qua công ty trung gian nào khác của Nga.

 

Tuy nhiên, trong bản tuyên thệ, ông Goh khẳng định không biết công ty nào là Phú Hà, chỉ nhận thông tin từ công ty Global Success (Nga) khi đơn vị này chỉ định chuyển tiền.

“Bị cáo suy nghĩ cách trả lời của ông Goh như thế ở thời điểm này không ảnh hưởng gì đến ông ấy nên ông ấy nói vậy”- bị cáo phán đoán.

 

Có một điểm, Sơn trình bày, chỉ cung cấp tài khoản, tên công ty của em gái cho ông Goh, không thực hiện việc gì khác. Mà chắc chắc Dũng, Phúc biết việc có khoản tiền này hoàn lại sau thương vụ 83M. 

 

 Việc này Sơn không báo cáo lại với Chiều mà chỉ đến phòng báo Dũng, Phúc vì Chiều không liên quan. Khi báo cáo, Phúc rõ ràng biết, còn bảo “đồng ý, triển khai nhanh việc này đi”.

 

Lý giải việc tháng 6/2008 đã nhận được tiền từ AP nhưng 7-8 tháng sau mới chuyển Dũng, Phúc, Sơn cho rằng, chỉ có khoản 2 tỷ sau cùng chuyển cho Phúc chậm vì có 1 khoảng thời gian phải sang Nga lo đưa ụ nổi về Nha Trang, nằm tại Nha Trang sửa chữa một thời gian lâu.

 

Tòa hỏi về việc Sơn nhờ em gái tìm cho 1 ngôi nhà 3-4 tầng ở vị trí đẹp đẹp, Sơn trả lời giờ không nhớ rõ. Sơn khai lại, có láng máng nhớ chỉ nói với em gái Huyền là phải chuyển cho Dũng một tài sản gì giá trị, bằng tiền hay nhà thì tính thêm.

Lúng túng, Sơn thanh minh, nói chuyện với em gái có nói “có một khoản tương đương như này phải chuyển cho các bác”. Có thể từ đó em gái hiểu nhầm.

 

15h20’, Đại diện Cục Đăng kiểm phản đối lời khai của Trần Hữu Chiều. Bộ quy phạm tàu biển có chia rõ từng nhóm quy phạm cho tàu biển riêng, ụ nổi tiêng, cần cẩu riêng…

Tòa hỏi nếu về Việt Nam ụ này có cần làm giấy chứng nhận đăng kiểm, giấy chứng nhận đảm bảo phòng ngừa ô nhiễm môi trường? Đại diện Cục đăng kiểm gật đầu xác nhận.

Còn việc đưa ụ về Việt Nam bằng tàu nâng nặng chứ không phải lai dắt thì không cần những giấy tờ này.

Đại diện cục đăng kiểm khẳng định Đăng Kiểm viên đã rất cẩn trọng khi làm báo cáo giám định gửi lại Cục Đăng kiểm sau chuyến đi Nga.

 

15h15’, Tòa hỏi ý kiến thêm đại diện Vinalines. Ông này trình bày, phương án giải quyết ụ nổi 83M hiện tại, phương án hợp tác liên doanh khai thác, tự khai thác, bán thanh lý ụ… đều được tính toán. Báo cáo này nêu rõ, nếu một ụ tương tự mới đóng giá 4,2 triệu USD. Thanh lý ụ theo hướng án phá dỡ để bán sắt vụn thu mua tàu biển thì được khoảng 49 tỷ đồng.

 

Ông này nói thêm, mỗi loại ụ có một đặt thù riêng. 83M là ụ rất đặc biệt, trước đó dùng cho quân đội nên nói tìm ụ tương đồng thì cũng rất tương đối thôi.

Các chi phí cho ụ hiện tại, khoảng 600-800 triệu đồng/tháng. Con số 1 tỷ đồng/tháng đưa ra trước đó là có cả giá hợp đồng neo đậu và bảo vệ khắc phục sự cố, nhưng gần đây không có tiền nữa nên bên neo đậu đang đe dọa có thể cắp hợp đồng bảo vệ. Nếu cắt thì giá thấp hơn.

 

Giá bán thanh lý 49 tỷ đồng là đã tính có cả công phá dỡ, nguyên tiền thu về. Tuy nhiên, Vinalines đã bỏ rất nhiều tiền sửa chữa nên không định bán sắt vụn mà chờ thời điểm tốt hơn của ngành.

 

Phần sửa chữa là ủy quyền cho công ty của Sơn làm còn tiền bỏ ra vẫn là của Vinalines.

 

13h14’, Dũng nói thường xuyên đi công tác nên có 1 túi xách lớn một chút, đủ để mang thêm bộ quần áo chứ không mang theo valy, phải ký gửi hành lý bao giờ.

 

13h9’, Tòa hỏi tiếp Dương Chí Dũng. Dũng nói tại khách sạn Sheraton (TPHCM), Sơn có mang đến tặng Dũng một valy rượu. Khi đó Dũng đi cùng một số người bạn, đang ngồi uống cà phê ở đó. Sơn gọi điện, kéo valy đến, Dũng đứng dậy đưa Sơn lên phòng. Sơn nói “em gửi anh mấy chai rượu để anh tiếp khách”. Sau đó cả 2 cùng xuống dưới.

 

Chiều hôm đó, Dũng ra Hà Nội luôn thì có điện cho người phục vụ ở phòng chờ máy bay, túi rượu này cũng kéo qua cửa an ninh, sau đó mở ra nhưng cũng không nhớ có mấy chai ruợu, là rượu Balantine. Dũng không uống rượu nên mang về rồi cũng lấy dần ra cho anh em. Dũng “thề độc” là khai thật, có vợ ở đây, tòa có thể hỏi xác minh.

 

Dương Chí Dũng nghe tòa hỏi thêm

 

15h5’, Phúc kể bản thân đã từng có bút phê các giấy tờ yêu cầu chuyển ban tài chính kế toán kiểm tra các loại chứng từ, khi nào họ mang sang khẳng định đúng thì mới ký quyệt chi.

 

Tòa gọi bị án Bùi Thị Bích Loan để hỏi đối chứng. Loan nói các lời khai không đúng, chỉ có 2 lần thanh toán chuyển tiền mua ụ nổi. Việc thanh toán 8,1 triệu USD, khi đó ban tài chính kế toán – cán bộ Trịnh Quang Huy có trình chứng từ yêu cầu Loan ký nháy để còn trình Phúc. Loan hỏi lại Huy đủ chưa, Huy nói chưa. Khi đó Loan có lên gặp Phúc báo cáo 2 nội dung: hiện ban tài chính kế toán chưa nhận được bộ hồ sơ chứng từ đầy đủ theo hợp đồng ngoại thương; đề nghị chuyển đủ để ban tài chính kế toán kiểm tra.

 

Khi đó Phúc nói là đoàn đi (anh Chiều) đã nhận đầy đủ, nói Loan cứ ký tắt vào rồi chuyển sau. Quá băn khoăn, Loan từ chối ký tắt vào bản chỉ dẫn thanh toán của Citibank. Từ việc thanh toán bằng 1 chứng từ mà tách ra làm 3 sau đó thì Loan hoàn toàn không biết vì thanh toán qua LC, ngân hàng hoàn toàn có thể chủ động làm.

 

14h55’, Phúc thuật lại lần gặp Goh tại TCty. Thời điểm đó trước khi TCty cử đoàn khảo sát đi Nga. Từ lần gặp đó ông Goh mới có thư mời gửi qua Phúc. Goh cũng không bao giờ có thư từ, mail liên lạc qua lại với bị cáo. Ban đầu bên AP chào giá cao lắm nhưng bị cáo yêu cầu cứ ép giá đi nên mới hạ dần xuống mốc 9 triệu USD.
“Bị cáo ép từ 13 triệu xuống đến 10,3 triệu USD. Đến mốc 9 triệu USD thì các cấp dưới nói nếu tiếp tục ép thì họ sẽ bán ụ cho đơn vị khác, không bán cho Vinalines nữa” – Phúc kể.

 

Thậm chí sau đó, Chiều và Sơn tham mưu báo lên trong hạn 1 ngày nếu không ký hợp đồng thỏa thuận họ sẽ bán cho bên khác. Vì vậy trong vòng 2 tiếng đồng hồ Phúc phải quyết định việc này. Phúc tham khảo lại các ban tham mưu thì đều nhận được những cái “gật đầu”.

 

Nói về việc hồ sơ thanh toán bị tách ra làm 3 hóa đơn thay vì một lần chuyển tiền 8,1 triệu USD, Phúc cũng khẳng định không biết, đến khi bị bắt, điều tra mới được biết có 3 hóa đơn chứng từ như thế. Phúc khi đó đã đề nghị điều tra làm rõ ai là người chỉ đạo tách ra đó. Tuy nhiên, 3 hóa đơn này vẫn có chữ ký của Mai Văn Phúc.

 

Về việc kế toán trưởng Bùi Thị Bích Loan đã từng phát hiện bên bán chưa phát hành đủ các chứng từ, Phúc nói cũng không biết. Đến thời điểm này cũng không rõ thực hư có đúng là thiếu chứng từ không. Bị cáo khẳng định mới chỉ nghe thông tin này 1 chiều từ CQĐT nhưng cũng băn khoăn vì thủ tục qua ngân hàng rất cứng, nếu không đủ chứng từ sao họ giải ngân.

 

14h51’, Bị cáo Mai Văn Phúc trình bày, tham ô rõ ràng là oan. Còn với tội cố ý làm trái, toàn bộ chỉ đạo, hành vi của bị cáo không có chỗ nào là biết rõ việc sai rồi, không đúng mà vẫn cố ý làm. Tòa hỏi: “Trước tháng 7 có đoàn nào hay cá nhân nào đàm phán hoặc giao dịch với AP về ụ nổi 83M?”. Bị cáo trả lời không biết. 

 

14h48’, Nói về khoản tiền 340 triệu đồng nhận của Trần Hải Sơn, Chiều khẳng định lại là trước đó hỏi vay Sơn 1 tỷ. Tổng cộng cả khoản 340 triệu đồng này, Sơn có chuyển cho Chiều hơn 1 tỷ nhưng không có lần nào đưa cho 500 triệu đồng, không lần nào đưa 20.000 USD. Bị cáo vay với mục đích chữa bệnh và xây nhà vì bố mẹ ở Hải Phòng có hoàn cảnh rất thương tâm.

 

Chiều khẳng định, sau thời điểm Sơn nói thôi tiền đó giữ lại “em biếu bác bồi dưỡng” thì Chiều mới hỏi lại cái này có liên quan gì đến ụ nổi không? Sơn lại nói “không có gì, bác cứ yên tâm đi”.

Nói về nhận thức khi nhận khoản tiền này, Chiều vẫn cho rằng mình rất vô tình mà mắc phải tội tham ô chứ không bàn bạc, thỏa thuận gì. Đề nghị HĐXX miễn trách nhiệm hình sự cho bị cáo về tội tham ô.

 

14h38’, Triều khai, khi đi giám định, Chiều nói nếu ai làm trong ngành đều biết tàu biển mà quá 15 tuổi thì không được nhập, ý thức là ụ nổi không phải tàu biển nhưng quản lý theo quy phạm của tàu biển (khi đăng ký), tuổi tác thì không ảnh hưởng gì đến việc khai thác thiết bị. Vậy nên mọi hồ sơ vẫn thể hiện ụ nổi này sản xuất từ năm 1965, không có động thái gian dối gì về tuổi của thiết bị này.

 

Vì phải có giấy phép đi biển một chuyến nên phải có các giấy phép về an toàn vận hành, đảm bảo phòng ngừa ô nhiễm môi trường như với một tàu biển nên phải đăng ký tàu biển cho ụ nổi. Tuy nhiên, chuyển sang phương thức vận chuyển bằng tàu nâng thay cho lai dắt thì nhiều giấy phép xin khi đó không còn giá trị gì nữa.

 

Nhưng về đến Việt Nam, để đưa vào hoạt động vẫn cần những giấy phép tiêu chuẩn này vì ụ nổi được quản lý theo quy phạm của tàu biển. Đây là một hoạt động có khả năng gây ô nhiễm môi trường nên vẫn phải có chứng nhận phòng ngừa ô nhiễm môi trường. Giấy này do Cục đăng kiểm cấp.

 

Đăng ký chứng nhận hàng hải cũng phải làm để quản lý ụ này. Khi ụ về, Chiều xác nhận chưa được đăng ký vì về phải sửa chữa mới đăng ký được. Mà sửa cũng chỉ là tạm thời nên mới được đăng ký chứng nhận hàng hải tạm thời do Chi cục Hàng hải TPHCM cấp.

 

Chiều trình bày, giá mua của ụ là 9 triệu USD. Giá nâng của ụ là 25.000 tấn nhưng do không được đăng kiểm Nga phân cấp tiếp nên phải giảm tải xuống. So với thiết bị đóng mới mỗi đơn vị tính sức nâng (1,2-1,5 triệu USD), khi về sửa chữa sức nâng lên được thêm thì tính ra được 800.000 đồng/tấn sức nâng nên giá trị của ụ thành con số 9 triệu USD. Giá 9 triệu USD là giao tại Nakhodka, còn sau đó mọi thủ tục phía công ty AP phải làm.

 

Chiều cho biết cũng đã đề nghị làm rõ vấn đề, tiền ứng trước là 9000.000USD, sau đó chỉ cần thanh toán nốt 8,1 triệu USD là xong nhưng không hiểu sao AP sau đó lại tách ra làm 3 lần chứng từ.

 

“Ai là người thỏa thuận với AP để tách hóa đơn như thế thì mới có 1 phần 4,3 triệu USD chuyển cho trung gian Global Success. Ai là người chuyển nghĩa vụ làm thủ tục thanh toán cho Việt Nam?” – Chiều băn khoăn.

 

14h30’, Trần Hữu Chiều được tòa hỏi thêm. Chiều nói rằng trước thời điểm đi khảo sát ụ nổi 83M thì chưa biết công ty AP nhưng có biết thông tin khi TCty tổ chức khảo sát ụ Doc 220 thì cũng là công ty AP này chào bán. Khi ụ 220 này bị chìm, TCty có nhờ AP tìm cho một ụ khác. Trước đó Chiều cũng chưa có tin tức gì về ụ 83M này.

 

Dự án mua ụ có từ tháng 7/2007 nhưng là giao cho Phó Tổng GĐ Chung. Đáng ra việc đi khảo sát cũng là của anh Chung nhưng vì người này có việc bận nên giao lại cho Chiều. 

 Mọi giấy tờ ký của Chiều đều dưới tư cách Trưởng Ban QLDA nhà máy sửa chữa tàu biển phía Nam chứ không phải tư cách Phó Tổng GĐ TCty.

 

Các cuộc họp của TCTy về việc này, Chiều không được mời với tư cách thành viên HĐQT mà là Trưởng Ban QLDA. Chiều nhắc lại không hề nhận chỉ đạo trực tiếp nào từ Dũng, Phúc. Chỉ có lần đi khảo sát ụ nổi, Sơn có nói với Chiều là mọi việc Dũng, Phúc đã trao đổi “bác cứ để cho em làm”. Chiều nghĩ là vì trước đó Sơn đã tham gia việc khảo sát ụ Doc 220 nên cứ thế làm.

 

Việc giám định độc lập Marilex, không ai chỉ đạo mà Chiều cho rằng khảo sát của bên Đăng kiểm không đủ tư cách giám định nên gọi điện về xin ý kiến của Phúc về việc thuê thêm một đơn vị giám định độc lập, được đồng ý, Chiều đã ký hợp đồng.

 

Khi về, trong các hồ sơ trình đều có báo cáo của giám định độc lập này. 2 báo cáo giám định của Đăng kiểm viên và của Marilex Chiều cho là có giá trị như nhau, báo cáo của Lê Văn Dương chỉ khác là có yêu cầu sửa chữa trước để đảm bảo môi trường còn báo cáo của Marilex không thể hiện nội dung này.  

 

14h28’, Về chi tiết người lái xe tên Quỳnh đã đến khách sạn Victory đón Sơn khi Sơn mang 5 tỷ đồng đến đây cho Dũng, Sơn nói không nhớ Quỳnh làm việc cho mình từ khi nào. Khi Sơn bị bắt tại sân bay, anh này vẫn đang làm cho công ty của Sơn, đã ra tận sân bay đón Sơn.

 

14h26’, Tòa hỏi sao tại cơ quan điều tra lại khai nhà Phúc có cổng, cửa dù đó là chung cư? Sơn lý giải hỏi thì cứ khai như vậy thôi nhưng không đọc lại chi tiết nên có thể bỏ qua. Bị cáo chỉ nhớ nhà đó gần một tòa nhà của TCty Hàng hải.

 

14h15’, Bị cáo Trần Hải Sơn đứng dậy. Tòa hỏi, khi mua ụ nổi 83M làm gì, Sơn nói là Giám đốc của Cty TNHHH sửa chữa tàu biển thuộc Vinalines, là Phó Trưởng Ban QLDA nhà máy sửa chữa tàu biển phía Nam.

Về đề xuất đi khảo sát ụ nổi 83M, Sơn nói vì phụ trách mảng dự án ở Vũng Tàu, khi ra Hà Nội thì thấy có 1 giấy chào bán cho Phó Tổng GĐ Đào Văn Chung do công ty AP gửi. 

Việc giao dịch, đàm phán về ụ nổi này, đánh giá vai trò của từng người, Sơn khẳng định, Phúc giao cho Chiều làm trưởng đoàn. Không có phân công công việc cụ thể của TCTy nhưng vì Chiều là Phó Tổng GĐ nên cũng điều hành cả đoàn luôn.

 

Liên quan việc này, TCty có các cuộc họp, Sơn chỉ tham dự 1 cuộc, còn lại đều không có mặt. Về số tiền đưa cho Dũng, tòa hỏi lại, Sơn nói không nhớ cụ thể những ngày nào, chỉ nhớ theo khoảng thời gian với một vài tình tiết cụ thể của những lần đó. Lần đưa valy tiền đến khách sạn Victory Sơn khẳng định có điện thoại trước cho Dương Chí Dũng nhưng không nhớ rõ khoảng mấy giờ, không nhớ rõ sau khi điện có mang tiền đến ngay không.

 

Lần Sơn khai rút 2 tỷ đồng bằng chứng minh thư tại Ngân hàng Hàng hải ở Hà Nội để mang cho Phúc, Sơn phân trần đã nhiều lần rút tiền bằng chứng minh thư nhưng không nhớ cụ thể.

 

14h14’, Nói về khoản vay Citibanks để mua ụ nổi (130 triệu USD), Dương Chí Dũng giải thích, tài sản bảo đảm chắc phải là của TCTy vì không có bảo lãnh vay của Chính phủ. Vốn chủ sở hữu của TCty khi đó khoảng 8000 tỷ đồng.

 

14h10’, Chủ tọa hỏi lại Dương Chí Dũng về việc có lần khai Trần Hải Sơn mang biếu 1 valy rượu. Dũng nói không nhớ rõ thời gian đó nhưng cũng là một cuộc vào Sài Gòn làm việc. Lần Trần Hải Sơn khai mang 5 tỷ đồng đến khách sạn Victory, Dương Chí Dũng xác nhận, đợt đi công tác TPHCM khi đó thì đúng là ở khách sạn này.

 

Được hỏi về thời gian lưu trú cụ thể tại đây, Dương nói không nhớ ở mấy ngày nhưng chắc chắn về Hà Nội trước cả đoàn vì công việc rất bận. Về thời điểm Sơn có thể đến gặp, Dũng khẳng định chỉ có thể là chiều tối ngày bay vào vì ngay sáng hôm sau là họp hành liên miên cùng cả đoàn. Mà điều đó thì vô lý vì chuyến bay cùa bị cáo đến tận 17h30 hạ cánh tại Tân Sơn Nhất, phải 6-7h tối mới về đến khách sạn vì đường tắc.

 

Các bị cáo chuẩn bị nghe phán quyết của tòa  

 

14h06', Chủ tọa phiên tòa tuyên bố chưa tuyên án, quay lại phần xét hỏi để làm rõ một số nội dung.

 

Chủ tọa phiên tòa hỏi Dương Chí Dũng, trước đoàn khảo sát của Trần Hữu Chiều làm trưởng đoàn có đoàn nào đi khảo sát ụ nổi 83M không? Dũng trả lời không nhớ rõ... Chủ tọa nhắc lại cụ thể về vụ nổi 83M chứ không phải ụ nào khác, Dũng trả lời lại, ụ nổi 83M này thì có 1 đoàn do Mai Văn Phúc ký quyết định cử đoàn đi.

 

Trước đó, Ban quản lý dự án nhà máy sửa chữa tàu biển phía Nam đã trình lên Phúc về việc có ụ nổi này được chào bán rồi. Không có thông tin này thì trước đó, TCty không biết về ụ nổi này. 

 

13h55', Tất cả các bị cáo đã được đưa vào phòng xét xử. Dương Chí Dũng, Mai Văn Phúc cùng ngồi trên hàng ghế đầu tiên sát sau vành móng ngựa.

 

13h30, tại cổng tòa, bà Phạm Thị Mai Phương - vợ bị cáo đã đứng cùng các luật sư, người thân chờ xe chở phạm đến. Dương Chí Dũng nhanh chóng được áp giải thẳng vào phòng xử án.

 

Dương Chí Dũng được áp giải vào phòng xử sớm nhất

 

Trước đó, trong phần luận tội, đại diện VKSND tối cao giữ nguyên quan điểm truy tố Dương Chí Dũng về 2 tội tham ô tài sản, cố ý làm trái, bác kháng cáo kêu oan của bị cáo, đề nghị tòa tuyên y án sơ thẩm 18 năm tù về tội cố ý làm trái, tử hình về tội tham ô tài sản với cựu Chủ tịch Vinalines. Kiểm sát viên thậm chí còn kiến nghị tăng mức bồi thường thiệt hại với Dương Chí Dũng vì đánh giá mức phạt 110 tỷ đồng tòa sơ thẩm đưa ra vẫn nhẹ so với “tội trạng” của bị cáo.

 

Phương Thảo

Lời cuối, Trần Hải Sơn xin tha tội chết cho "hai sếp"

Dương Chí Dũng tươi cười bước vào xe đặc chủng

(PLO) - Kết thúc phiên xét xử phúc thẩm vụ án tham nhũng ở Vinalines, trước khi HĐXX vào nghị án, các bị cáo đã nói lời sau cùng.

Phần nói sau cùng của Trần Hải Sơn đã làm nhiều người khá bất ngờ. Tuy bị cáo này vẫn khẳng định bị cáo Phúc, bị cáo Dũng đã nhận tiền và “hai anh đổ lỗi cho nhau, đổ lỗi cho người khác”, bị cáo Sơn cũng rất ấm ức khi mình bị đổ tội "ăn" hết 1,666 triệu USD, nhưng lại đề xuất: “Vụ án có hai mức án cao nhất đối với anh Dũng và anh Phúc. Mong HĐXX có mức án để các anh có thể có cơ hội sống, có cơ hội để được xem xét chứng cứ lại cho các anh ấy."

Trần Hải Sơn sụt sùi nói lời cuối

Được nói lời sau cùng, bị cáo Dương Chí Dũng giãi bày: “Bị cáo rất hối hận và đau khổ. Bị cáo xin lỗi Đảng, Nhà nước và nhân dân. Bị cáo yêu quê hương, yêu đất nước, trung thành đến cùng. Bị cáo tâm huyết cho ngành nhưng do nôn nóng nên mắc sai lầm, phải chịu tội. 

Bố bị cáo 91 tuổi, bị bệnh tim, hiện gia đình vẫn phải giấu chuyện của bị cáo và em bị cáo (tức vụ Dương Tự Trọng- PV), gia đình có truyền thống cách mạng, tham gia kháng chiến, có anh em, con cái đều ở trong ngành công an” 

Đối diện với mức án tử hình do Tòa sơ thẩm tuyên, Dũng nói “Bị cáo không chối cãi. Trước pháp luật, bị cáo rất thật nhưng phải nhận một điều không có thì không thể được. Bị cáo đã từng bị đắm thuyền ở Trường Sa, tưởng chết mà không chết. Nếu Tòa không có chứng cứ xác đáng thì xin giảm án cho bị cáo, để có cơ hội làm rõ chứ bị cáo không hề trốn tránh trách nhiệm. Mong HĐXX thận trọng, cho bị cáo sống để minh oan. Bản thân bị cáo sẽ vận động gia đình khắc phục hậu quả.

Cũng thể hiện những tâm huyết với ngành hàng hải, trong lời nói sau cùng của mình, bị cáo Mai Văn Phúc mong HĐXX xem xét thật sự khách quan và nói: “Bị cáo bị oan. Bị cáo là nạn nhân của vụ án này”.

Sau phần nghị án kéo dài, dự kiến chiều mai (25/4), HĐXX sẽ tuyên án./.

Vinalines giá bao nhiêu?

Trong số các tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải cổ phần hóa hai năm 2014-2015 theo nghị quyết của Chính phủ có tên Tổng công ty Hàng hải (Vinalines). Bộ Giao thông Vận tải quyết tâm cổ phần hóa công ty mẹ Vinalines ngay trong quí 1-2015 song song với việc đẩy nhanh tái cơ cấu các công ty con.
Báo cáo tài chính mới nhất được kiểm toán bởi kiểm toán độc lập quốc tế và các dữ liệu tài chính công khai là điều mà giới đầu tư cũng như dư luận đang mong mỏi ở Vinalines.
Bộ trưởng Đinh La Thăng gần đây phát biểu với báo giới khi đề cập đến Vinalines: “Cổ phần hóa không chỉ thuần túy để thu tiền về mà để thay đổi bản chất công tác quản lý”. Vinalines sẽ sớm bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), giá của nó sẽ bao nhiêu?
Lỗ từ bao giờ?
Nhà đầu tư từ cá nhân đến tổ chức khi đăng ký và đặt cọc mua cổ phần của các đơn vị cổ phần hóa, quan tâm hàng đầu đến hiệu quả kinh doanh đi kèm tính minh bạch. Doanh nghiệp lãi nhiều giá cổ phiếu sẽ cao, lãi ít giá thấp, thậm chí lỗ cũng có người mua, nhưng mọi số liệu, thẩm định nợ, xác định giá trị phải rõ ràng, công khai, minh bạch.
Với Vinalines, dư luận chỉ biết rằng tổng công ty đang lỗ, khó khăn về dòng tiền để trả nợ ngân hàng và đảm bảo vốn lưu động. Thậm chí hai công ty thành viên là Vinashinlines và Falcon đang tiến hành thủ tục phá sản. Vậy Vinalines lỗ từ bao giờ?
Trên trang web của mình, Vinalines đăng tải kết quả kinh doanh hàng năm một cách sơ sài. Theo đó, năm 2010 tổng công ty đạt lợi nhuận 1.241 tỉ đồng; năm 2011 lãi hơn 62 tỉ đồng; năm 2012 lỗ 2.439 tỉ đồng. Năm 2013 Vinalines chỉ công bố doanh thu, không công bố lợi nhuận. Nhìn vào đây, tổng công ty bắt đầu thua lỗ từ năm 2012.
Một tài liệu khác, báo cáo số 146/BC-CP ngày 12-6-2012 của Chính phủ về tình hình Vinalines gửi Quốc hội được báo chí thông tin rộng rãi thời gian đó, cho biết năm 2011 tổng công ty đã gặp nhiều khó khăn và đã lỗ 434 tỉ đồng, trong khi năm 2010 còn lãi 142 tỉ đồng, năm 2009 lãi 317 tỉ đồng. Thời điểm thua lỗ của Vinalines, như thế, sớm hơn một năm.
Sau đó kết luận của Thanh tra Chính phủ về việc chấp hành pháp luật trong công tác quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại Vinalines giai đoạn 2007-2010 nêu rõ năm 2009 tổng công ty lỗ 412 tỉ đồng, năm 2010 lỗ 1.274 tỉ đồng. Đáng chú ý số lỗ của năm 2010 quá lớn (chưa tính năm doanh nghiệp chuyển từ Vinashin sang cho Vinalines quản lý), độ vênh cũng quá cao so với số liệu được chính tổng công ty công bố trên trang web. Nếu tin vào kết luận của Thanh tra Chính phủ, Vinalines đã lỗ từ năm 2009.
Câu hỏi đặt ra là từ đó đến nay, lỗ lũy kế của Vinalines tổng cộng bao nhiêu? Và đã làm âm vốn chủ sở hữu chưa?
Ngân hàng và những khoản nợ Vinalines
Theo báo cáo của Chính phủ số 146 được báo chí trích dẫn, vào cuối năm 2011 tổng nợ của Vinalines lên tới 43.135 tỉ đồng, trong đó có 9.309 tỉ đồng nợ ngắn hạn, còn lại là trung, dài hạn. Đến nay nhiều khoản vay đã quá thời hạn trả từ lâu. Một số ngân hàng lớn như BIDV đã trích lập dự phòng rủi ro dần từng năm cho các khoản dư nợ của Vinalines, nhưng nhiều chủ nợ khác vẫn chưa trích lập.
Không có khả năng trả nợ ngay, Vinalines chỉ còn cách thương lượng xin tái cơ cấu nợ. Theo báo cáo của Bộ trưởng Đinh La Thăng tại kỳ họp Quốc hội tháng 11 năm ngoái, Vinalines đã tái cơ cấu được 7.855 tỉ đồng nợ tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam, đồng thời đàm phán với các chủ nợ khác để giãn, giảm số tiền phải trả cho năm 2013-2014 được 20.412 tỉ đồng. Mới nhất, trong buổi làm việc với lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải ngày 24-2-2014, đại diện Vinalines khẳng định tổng công ty đã xây dựng xong đề án tái cơ cấu khoản nợ hơn 54.700 tỉ đồng của công ty mẹ và các doanh nghiệp vận tải biển, cảng biển liên doanh; cơ cấu lại 196 triệu đô la Mỹ nợ vay các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; cơ cấu lại 43.000 tỉ đồng nợ vay ngân hàng trong nước.
Câu hỏi thứ hai mà giới đầu tư cần được biết rõ là hiện tổng nợ của Vinalines đến mức nào? Những nhà đầu tư bỏ tiền mua cổ phiếu tổng công ty hiểu hơn ai hết góp vốn vào Vinalines tức là có trách nhiệm phải trả những khoản nợ đã vay. Những khoản nợ ấy có thể được giãn, được khoanh, được giảm lãi nhưng trước sau gì thì cũng phải trả. Trong trường hợp vốn chủ sở hữu không còn, hoặc còn ở mức thấp, mà tổng nợ lại cao, thì sự chú ý sẽ phải tập trung vào tổng tài sản của Vinalines.
Dấu hỏi tổng tài sản
Tài sản của Vinalines phân bổ nhiều nhất ở đội tàu và các cảng biển. Các cảng biển trước đây trực thuộc tổng công ty, sau đã cổ phần hóa và niêm yết, nhất là các cảng phía Bắc như Đoạn Xá (DXP-Hnx), Đình Vũ (DVP-Hose), Nam Hải… hiện đều kinh doanh hiệu quả và báo lãi nhiều, có năm có doanh nghiệp lãi 100% trên vốn điều lệ. Trong khi đó, các cảng ở miền Trung và miền Nam đạt hiệu quả kinh doanh thấp hơn, song nhìn chung mảng khai thác, dịch vụ cảng không đến mức tồi tệ mặc dù khủng hoảng vận tải biển chưa qua đáy. Nếu quản lý, khai thác tốt các cảng biển, Vinalines có khả năng có lời từ mảng này. Chỉ không biết vì sao nhiều năm qua dưới sự điều hành của tổng công ty, nó lại không mang lại lợi nhuận.
Riêng đội tàu – một trong những hoạt động cốt lõi của Vinalines – thông tin khá mờ nhạt. Trên trang web, tổng công ty cho biết năm 2010 đã đầu tư 10 tàu hàng khô, với số tiền 220 triệu đô la Mỹ. Sang năm sau Vinalines đầu tư thêm ba tàu hàng khô 86 triệu đô la Mỹ và tiếp tục đóng mới hai tàu containers. Tuy nhiên từ năm 2012 Vinalines chuyển từ mua sang bán, cụ thể năm đó bán 10 tàu và năm 2013 bán tiếp 12 tàu. Việc bán tàu cũ, tậu thêm tàu mới nhằm trẻ hóa và nâng trọng tải đội tàu là cần thiết trong bối cảnh bình thường, nhưng liệu nó có hợp lý trong điều kiện ngặt nghèo tài chính và vận tải biển thu không đủ chi?
Vinalines đang tái cấu trúc các công ty con, đã thu gọn 11 đầu mối doanh nghiệp. Năm ngoái đã cổ phần hóa xong hai đơn vị, sáu đơn vị khác đang trong quá trình phê duyệt, xác định, công bố giá trị doanh nghiệp. Báo cáo tài chính mới nhất được kiểm toán bởi kiểm toán độc lập quốc tế và các dữ liệu tài chính công khai là điều mà giới đầu tư cũng như dư luận đang mong mỏi ở Vinalines. Có thế IPO tổng công ty mới hy vọng thành công với mức giá đấu thầu bình quân phản ánh chính xác thực trạng, tiềm năng, triển vọng của doanh nghiệp này.
THEO TBKTSG

SBIC chính thức thay thế Vinashin

Chiều ngày 30-12, Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (SBIC) đã chính thức ra mắt, thay thế Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Vinashin kể từ ngày 1-1-2014.

Mặt tiền trụ sở của Vinashin phố Ngọc Khánh chiều 30-12 đã không còn logo của Vinashin nữa. Cái tên “Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Vinashin” đã được gỡ bỏ, thay vào đó là logo mới SBIC, nhỏ hơn, với dòng chữ Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (SBIC).

Phát biểu tại buổi ra mắt chiều cùng ngày, Chủ tịch hội đồng thành viên SBIC, cũng là cựu Chủ tịch hội đồng thành viên Vinashin, ông Nguyễn Ngọc Sự ví von: “Con tàu Vinashin vừa được trục vớt lên mặt nước”.

Còn Thứ trưởng bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Công thì nhấn mạnh rằng để có thể tồn tại và phát triển được, SBIC phải nhớ lại những sai lầm trước đây của Vinashin để không được lặp lại con đường cũ. “(Lãnh đạo tổng công ty) phải làm sao để thay đổi mô hình về chất, để bình mới rượu mới chứ không phải bình mới rượu cũ, phải chứng minh được những sai lầm khó khăn trước đây chỉ là tạm thời”, ông Công nói.

Trước đó, trong bài phát biểu kiểm điểm lại quá trình hình thành và phát triển của Vinashin, ông Sự thừa nhận tập đoàn đã bộc lộ nhiều khuyết điểm, sai sót, không phù hợp với việc hoạt động, quản lý điều hành của một tập đoàn kinh tế.

Ông Sự cho biết, đến nay số nợ còn lại của tổng công ty là khoảng 10.000 tỉ đồng, nằm trong các công ty cổ phần và sẽ được xử lý theo trình tự tái cơ cấu trong thời gian tới. Con số này đã giảm đáng kể nếu so với thời điểm 31-12-2012, là 77.000 tỉ đồng.

Theo ông Sự, trước đây do gánh nặng nợ gốc lớn nên tập đoàn làm không đủ trả nợ, thế nhưng, nhờ việc tái cơ cấu nợ mà năm 2013 sau khi cân đối tài chính đã có lãi 7.900 tỉ đồng. “Tuy nhiên hiện con tàu Vinashin chỉ vừa mới được trục vớt lên khỏi mặt nước. Có đi được ra biển lớn hay không thì đây là cả quá trình đầy thách thức đối với SBIC”, ông Sự nói.

Ông Sự cũng cho biết, dự kiến, trong năm 2014, SBIC sẽ tăng trưởng 120% so với năm qua, với tổng giá trị sản lượng đạt 7.458 tỉ đồng, trong đó chủ đạo là ngành đóng tàu, tăng trưởng 125%, với giá trị sản lượng dự kiến đạt 5.231 tỉ đồng.

Theo ông Sự, dù co lại đáng kể so với trước tái cơ cấu, từ chỗ 234 doanh nghiệp thì nay chỉ giữ lại 8 doanh nghiệp đóng tàu nhưng tổng năng lực đóng tàu của toàn tổng công ty vẫn chiếm 70-75% tổng năng lực cả nước.

LÂM KHOA/THEO THỜI BÁO KINH TẾ SÀI GÒN

Đại án Vinalines và bật mí về chiếc ụ nổi 83M

Thứ tư, 2013-12-18 06:47:12 - Nguồn: XaLo.vn

Vụ án "đại tham nhũng Dương Chí Dũng" gắn liền với tang chứng, vật chứng là chiếc ụ nổi. Cả bàn dân thiên hạ, dù cả đời chưa thấy tàu bè sửa chữa trên những chiếc ụ ra sao, cũng có dịp được hàng trăm tờ báo hình, báo giấy ra rả nói về vụ án và cái ụ nổi này... Có lẽ không nên cử người sang Singapore để hỏi han ông Goh Hoon Seow làm gì...

Là người tạm được coi là trong nghề, tôi muốn cùng các bạn săm soi xem số phận chiếc ụ đó trôi nổi ra sao, vì chúng ta biết rằng ụ nổi cũng là một con tàu.

Cũng như con người, con tàu cũng được sinh ra, chết đi, cũng bệnh tật, cũng vinh quang, ô nhục... Chả thế mà có một thời trong tiếng Anh, con tàu được gọi là " she", tức là cô ấy... mà đô đốc Nimitz Hoa Kỳ có một cái giải thích rất hay. Gọi là cô vì tiền son phấn, tức là tiền sơn phết cạo hà cho một con tàu quá khủng khiếp, chẳng thua gì tiền làm đẹp cho các nàng!

Ụ nổi mà các ông Vinalines mua về cũng nhằm sửa chữa, sơn phết làm đẹp cho các con tàu. Nhưng vì sao nó lại chết yểu như vậy kéo theo tù tội một lô các cán bộ, kỹ sư nghe nói là có học hành tử tế?

Chiếc ụ 83M nằm chết tại bến thuộc Cảng Đồng Nai

MHI nơi sinh ra chiếc ụ nổi 83M

Vào những năm 60, 70 của thế kỷ trước, kinh tế Liên Xô vẫn tiếp tục tăng trưởng trước sự ngạc nhiên của nhà quan sát trên thế giới.

Với chỉ đạo tập trung triệt để, với nguồn tài nguyên dồi dào mà Liên Xô sẵn sàng chế tạo một cách phung phí, với lao động tập trung bao gồm lao động tự nguyện hăng say theo các mô hình mà bộ máy tuyên truyền khổng lồ vẽ ra cộng với lao động cưỡng bức tại các Gulag, với lợi thế "người đi sau" mô phỏng và cải tiến các mẫu kỹ thuật của phương Tây và Nhật, Đức - hai kẻ bại trận, với truyền thống trí thức Nga mà các phát minh "sinh tại Moskva, nở hoa tại ....Washington ", Liên Xô đã có một đội tàu hùng hậu.

Nhiều chiếc mang danh là tàu buôn hoặc tàu nghiên cứu biển nhưng thực chất là tàu tình báo trá hình, ngang dọc khắp đại dương trong cuộc Chiến tranh Lạnh mà Việt Nam phơi thân làm điểm nóng. Nhu cầu sửa chữa tàu rất lớn, cần có thiết bị nâng tàu lên để sửa, tức là ụ nổi.

Ngoài việc tự đóng lấy ụ nổi, Liên Xô đặt mua một loạt ụ lớn cỡ từ 25 nghìn tấn tới 80 nghìn tấn từ các nước như Nam Tư, Thụy Điển, Nhật. Nam Tư là nước "anh em " rồi, tuy là anh em hờ vì Tito nổi tiếng là tên "xét lại" nhưng có công nghiệp biển mạnh mẽ, tàn dư của đế quốc Áo Hung để lại.

Thụy Điển cũng như Phần Lan là hai nước trung lập, buôn bán làm ăn với Liên Xô, đóng nhiều tàu cho Liên Xô và nhiều phương án công nghệ của phương Tây đã lọt vào Nga qua cửa này. Còn kẻ bại trận Nhật Bản, láng giềng với vùng Viễn Đông Nga đang mong có nhiều hợp đồng với kẻ chiến thắng để vực dậy nền kinh tế thảm bại sau Thế Chiến II.

Những năm 60, 80 tại Hà Nội, thông tin về MHI tức Mitsubishi Heavy Industries vẫn đến với chúng tôi một cách đều đặn. Chẳng là nằm trong nhóm biên dịch tạp chí kỹ thuật đóng tàu và hàng hải tóm tắt của Liên Xô, chúng tôi có dịp tiếp cận với những bản tin tóm tắt các tạp chí Anh Mỹ nổi tiếng như Motor Ship, Lloyd's List... đăng lại bằng tiếng Nga của bản referat thuộc Trung tâm Thông tin Viện Hàn lâm Xô Viết.

Các tin đó được chúng tôi dịch thành tin "tham khảo nội bộ" cho các lãnh đạo ngành giao thông vận tải. Không rõ các sếp có đọc không, nhưng chúng tôi có dịp biết bọn giẫy chết đang "khốn cùng" ra sao, biết MHI là kẻ đi tiên phong tại nước Nhật với nghề đóng tàu chuyển dần trục từ châu Âu sang Đông Á .

Từ MHI, công nghệ tiên tiến nhất thế giới đã được áp dụng, khiến Mỹ và nhiều nước phải tổ chức sang nghiên cứu học tập. Và MHI đã giúp Hàn Quốc xây dựng ngành đóng tàu. Xưởng đóng tàu đầu tiên của Hyundai được xây dựng tại Ulsan theo hình mẫu của MHI với cái tên là HHI (Hyundai Heavy Industries).

Dân ta ai cũng biết Mitsubishi với chiếc máy khâu bền tốt nhưng ít ai biết đó là một tổ hợp công nghiệp, có cả vũ trụ, quân sự. Vào năm 1965, MHI đã đóng cho Liên Xô chiếc ụ nổi 25 nghìn tấn tại Yokohama. Sau khi đóng xong, nó được kéo vượt biển Nhật Bản trong một hành trình dài 1000 ki lô mét. Đó là một đoạn hành trình ngắn trong hai lần di chuyển trong đời. Lần từ Nhật về "nhà chồng" tự đi với tàu kéo phía trước và lần thứ hai từ nơi trưởng thành về Việt Nam để dưỡng lão, với chặng đường dài gấp 5 lần.

Về tới xưởng sửa chữa tàu Nakhodka

Vào những năm 60, Nakhodka là một thành phố trẻ trung đang phát triển mạnh mẽ. Từ một làng chài nhỏ bé, nằm cách Vladivostok hơn 100 ki lô mét về phía đông nam, tận dụng cảng nước sâu, người ta tập trung xây dựng kinh tế biển nơi đây bằng cách huy động hàng vạn nhân công là những người cần được "cải tạo", những kẻ thù của nhân dân mà tiếng Nga gọi là vreditels/vrag narodov mà chuyển ngữ sang tiếng Việt đúng nhất là "thế lực thù địch" hiện đang được dùng phổ biến.

Nhà máy sửa chữa tàu biển Nakhodka ra đời từ năm 1948 nhưng chính thức đi vào hoạt động từ năm 1951 và được tăng cường một chiếc ụ nổi 4 nghìn được điều từ Kaliningrad tới.

Với cỡ đó, nhà máy có thể sửa chữa các tàu cỡ vạn tấn, trong đó có nhiều tàu thuộc đội tàu Viễn Đông thường xuyên chạy sang cảng Hải Phòng giúp Việt Nam. Một chiếc ụ cỡ vài vạn tấn để chữa các tàu lớn, đặc biệt là tàu dầu là niềm ao ước của nhà máy.

Phải 14 năm sau, vào năm 1965, nhà máy mới nhận được chiếc ụ nổi mới tinh từ Yokohama. Đó là con chủ bài của nhà máy và tới những năm cuối thế kỷ 20, chiếc ụ đã bị kiệt sức do nhiều lần nâng hạ tàu, người ta đã phải đặt vấn đề tương lai của chiếc ụ già lão này sẽ ra sao?

Đặc biệt, sau khi cổ phần hóa, ông chủ cùa nhà máy tức là Chủ tịch hội đồng quản trị tên Trizh Evgenij và ông Tổng giám đốc Trizh Andrej, con trai của ông chủ tịch. Chẳng cần phải bay 5 nghìn ki lô mét tới Nakhodka giá lạnh, với những tòa nhà dọc phố đơn điệu mang phong cách kiến trúc từ thời Stalin, chúng ta cũng có thể biết được sức khỏe của cô gái già ụ nổi 83M ra sao.

Nếu khai thác tốt, một chiếc ụ có thể làm việc tới năm 50 tuổi là tuổi nên chui vào lò nấu thép giống như ta "trèo lên nóc tủ ngắm gà khỏa thân". Đã tới 30, 40 tuổi, chiếc ụ chủ chốt này trở thành mối quan tâm của cả cộng đồng hàng hải Viễn Đông.

Từ trường đại học kỹ thuật quốc gia Viễn Đông có tên viết tắt là DVGTU, Tiến sĩ khoa học chuyên về kết cấu thân tàu có tên là Kulesh V.A đã có nhiều nghiên cứu chuyên về chiếc ụ này và còn dùng chiếc ụ này để làm đề tài đào tạo được một ông tiến sĩ (candidat) có tên là Vorontsov I.A.

Những tài liệu này công khai trên mạng, bấm vào liên kết này và đọc nó ta hình dung được đầy đủ tình hình chiếc ụ này chẳng cần phải hỏi ông Đăng kiểm Việt Nam đi nghiên cứu về bình luận ra sao.

Có ai đọc cái này ?

Bản nghiên cứu của Vorontsov nói sao về ụ nổi 83M?

Báo cáo nghiên cứu giành học vị Tiến sĩ của Vorontsov có đầu đề "Thiết kế và chẩn đoán kỹ thuật các ụ nổi bằng thép có tính đến độ tin cậy và giới hạn vận hành" viết năm 2001 nhằm nghiên cứu các ụ nổi thép nói chung, trong đó lấy dẫn chứng thực tế từ 3 ụ nổi,đặc biệt là chiếc 83M của nhà máy sửa chữa tàu Nakhodka.

Báo cáo có dẫn chứng hồ sơ nguyên gốc của MHI cho biết 83M là số chế tạo của ụ nổi. Kích thước trong lòng ụ là: dài 171 mét x 30 mét đủ để nhận những con tàu dài 180 mét, rộng 28 mét với mớn nước 7 mét.

Ụ có hai cẩu sức nâng mỗi chiếc 15 tấn. Kết cấu của ụ giống kết cấu tàu dầu theo hệ thống dọc với các khung khỏe hướng dọc. Ngoài việc phải làm việc cật lực trong khi nâng hạ tàu vào sửa chữa, ụ còn gặp một số tai nạn. Ngày 1 tháng 4 năm 1998 trong khi nâng ba chiếc tàu kéo, mỗi chiếc có trọng lượng 1000 tấn vào ụ tại làm biến dạng dư tới 1 mét, kéo dài 1-2 sườn khỏe.

Nguyên nhân của tai nạn là do hệ thống đo nước ballast không làm việc; không kiểm tra độ võng của ụ. Chính Tiến sĩ khoa học Kulesh V.A đã tiến hành khảo sát ngay sau tai nạn và trong nghiên cứu của Vorontsov đã chỉ rõ sức bền tổng thể của tàu đã bị xâm phạm vì tính toàn vẹn của cơ cấu dọc không còn đảm bảo, sức bền cục bộ cũng rất kém với tình trạng gỉ mòn nghiêm trọng.

Bản nghiên cứu cũng đề ra các biện pháp: giảm sức nâng không còn là 25 nghìn tấn nữa, giảm chu kỳ làm việc tức là một năm chỉ cho nâng hạ tàu vài lần và giảm độ sâu cho đánh chìm (điều này là tất nhiên khi đã giảm sức nâng ).

Dựa trên kết quả nghiên cứu này, Đăng Kiểm Nga quyết định không cấp phép cho ụ nổi này nữa vào năm 2006. Nhà máy còn có một Đăng Kiểm nữa là Đăng Kiểm Na Uy DNV đang làm việc với các dự án đầy tham vọng với Nhật và phương Tây.

Tất nhiên họ chỉ coi cái ụ này là đống sắt vụn !

... và Việt Nam mua giúp họ gánh nặng?

Nhà máy sửa chữa tàu Nakhodka viết tắt là HCPZ đã được cổ phần hóa, các cổ đông quan tâm đặc biệt tới tài sản, hoạt động kinh doanh của mình. Bước sang thế kỷ 21, hoạt động sửa chữa của nhà máy đã ngày càng giảm, trước sự cạnh tranh gay gắt của đối thủ làng giềng, đó là Nhà máy sửa chữa tàu Primorsk.

HCPZ chuyển dần sang các hoạt động công nghiệp khác, những chương trình dầu mỏ với dự án Sakhalin-2, một chương trình hợp tác quốc tế có Nga, Nhật và phương Tây tham dự. Trong nội bộ ban điều hành nhà máy có một cuộc đấu đá nội bộ sâu sắc mà các báo chí địa phương tại Nakhodka và Vladivostok cũng phải tham dự.

Ông chủ chính của nhà máy, Chủ tịch hội đồng quản trị Trizh Evgenij đã có 30 năm gắn bó với nhà máy. Tốt nghiệp khoa máy tàu Đại học Vladivostok năm 1961, sau 20 năm từ một sĩ quan máy tàu bậc ba trên tàu biển, ông đã trở thành một lãnh đạo xưởng sửa chữa của Cục Hàng hải vùng 2 Viễn Đông và năm 1986 được trên bổ về làm giám đốc HCPZ.

Trong gần 30 năm làm việc tại đây, ông đã đào tạo được cậu con trai Trizh Aleksej trở thành Tổng giám đốc thay mình vào năm 2003. Cuộc đấu tranh nội bộ gay gắt về cổ phần tham gia. Trizh Evgenij sinh năm 1937 mất chức Chủ tịch hội đồng quản trị vào năm 2008 cũng là năm bán được chiếc ụ nổi "gánh nặng" cho Việt Nam. Người có cổ phần cao nhất bây giờ là bà Irina Irbot trong một chiến dịch quyết tâm giảm bớt vốn điều lệ.

HCPZ và Công ty AP Singapore 

Không rõ các ông chủ HCPZ đón các "đồng chí" Việt Nam ra sao, mặc dù có cả anh phiên dịch tiếng Nga từ một trường đại học tại Hà Nội. Tiếng Nga hiện đại trong làm ăn tràn ngập các từ của bọn "tư bản rác rưởi" nhập luôn từ tiếng Anh chỉ có khác là phiên âm ra chữ viết Slave như mister (ngài), managemnt (quản lý), bank (ngân hàng), business lunch (bữa ăn doanh nghiệp ) ...

Cho nên nếu quân ta đá vài câu tiếng Anh dù hơi ngọng nhưng cũng có thể làm đối tác... nể(?).Tại phiên tòa, người ta cố truy hỏi tại sao lại phải mua thông qua công ty môi giới? Thực ra, hỏi câu đó là phạm luật vì đó là thông lệ hàng hải. Xưa như trái đất, nghề hàng hải đã hình thành với muôn trùng luật lệ, quy định, công ước, thói quen ... để nó tồn tại và giúp nhân loại phát triển...

Đó là kinh tế thị trường với muôn mặt tốt đẹp và cũng rất xấu xa như thực tế cuộc sống. Chỉ vì anh thòng thêm cái đuôi mà không thèm hay cố ý không chăm nom cái đuôi đó nên mới để đến nông nỗi này.

Chuyện mua ụ nổi của các anh gấu Misha đã... diễm xưa và hôm nay, xem tivi, chắc chắn có một anh cựu tù nhân nay đang trở thành người hùng biết hối cải sẽ cười khẩy vì các anh chàng bị lộ! Có lẽ không nên cử người sang Singapore để hỏi han ông Goh Hoon Seow làm gì!

KS Đỗ Thái Bình

Hội Hải dương học Việt Nam