​Trung Quốc xây thêm một nhà máy điện ở Vĩnh Tân

TTO - Sáng 18-7, dự án nhiệt điện Vĩnh Tân 1 đặt tại xã Vĩnh Tân, Tuy Phong, Bình Thuận đã được lãnh đạo Bộ Công thương VN và Bộ Công thương Trung Quốc cùng các chủ đầu tư công bố chính thức khởi công. 

Dự án này có tổng vốn dự kiến 1,75 tỉ USD, trong đó 80% là đi vay, đều do các ngân hàng Trung Quốc thu xếp vốn

Đáng chú ý, dự án này gần như do các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư.

Theo thông cáo của chủ đầu tư, Công ty TNHH lưới điện Phương Nam Trung Quốc là chủ đầu tư chính với 55% vốn góp; Công ty TNHH Điện lực quốc tế Trung Quốc góp 45% vốn, Tổng công ty điện lực Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản VN chỉ góp 5% vốn.

“Đây là dự án lớn nhất mà doanh nghiệp Trung Quốc tham gia đầu tư tại VN” - chủ đầu tư công bố.

Theo thông tin gửi cho báo chí, chủ đầu tư khẳng định dự án này có tổng vốn dự kiến 1,75 tỉ USD, trong đó 80% là đi vay, đều do các ngân hàng Trung Quốc thu xếp vốn.

Dự án dự kiến xây dựng trong 48 tháng, tổng công suất đạt 1.200MW (với hai tổ máy, mỗi tổ công suất 600MW).

Theo thông báo của chủ đầu tư, dự án này sẽ là dự án đầu tiên sử dụng công nghệ lò hơi siêu tới hạn đốt than phun, sử dụng than của VN.

Ông Triệu Kiến Quốc, chủ tịch Công ty TNHH lưới điện Phương Nam, cam kết sẽ sử dụng công nghệ tiên tiến, sử dụng nhiều lao động địa phương...

Ông Đặng Huy Cường, tổng cục trưởng Tổng cục Năng lượng, Bộ Công thương, khẳng định nhà máy Vĩnh Tân 1 có vai trò quan trọng trong cung cấp điện, đặc biệt cho khu vực phía Nam. Để đạt tiến độ đưa vào vận hành năm 2019, ông Cường cho rằng chủ đầu tư cần tập trung thực hiện ngay từ hôm nay.

Chủ đầu tư công nhận đây là dự án đã trải qua tới... tám năm chuẩn bị từ khi ký biên bản ghi nhớ ngày 16-11-2006. Việc hoàn thành dự án này, theo kế hoạch, sẽ giúp giảm thiếu điện ở miền Nam.

18/07/2015 14:48

C.V.KÌNH

Trung Quốc 2015: Địa ốc tuột dốc

 Vũ Hoàng & Nguyễn-Xuân Nghĩa, RFA 2014-12-31

Các tòa nhà cao tầng tại Thượng Hải, Trung Quốc, ngày 08 tháng 9 năm 2014 (ảnh minh họa).AFP

Ngày nay, thế giới đã công nhận rằng đà tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc không thể khả quan như xưa. Nhưng bên dưới tình trạng suy trầm trì trệ ấy còn có nhiều vấn đề khác nữa mà người ta cần nhìn ra. Diễn đàn Kinh tế sẽ khởi đầu cho năm 2015 qua việc phân tích những vấn đề này. Xin quý vị theo dõi phần trao đổi với chuyên gia Nguyễn-Xuân Nghĩa do Vũ Hoàng thực hiện sau đây.

Chiến dịch bài trừ buôn lậu nông sản

Vũ Hoàng: Xin kính chào tái ngộ ông Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, sau loạt tổng kết cho 2014 và dự báo cho năm mới, kỳ này xin đề nghị ông phân tích cho tình hình kinh tế Trung Quốc trong năm 2015. Theo giới quan sát quốc tế thì kinh tế Trung Quốc khó đạt chỉ tiêu tăng trưởng khoảng 7% cho năm 2015, nhưng ngoài ra, xứ này còn có những vấn đề gì khác nữa?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Trước hết, chúng ta nên đọc vài tin nhỏ mà kém vui vì chúng liên hệ đến kinh tế Việt Nam. Hôm 30, tại Việt Nam, Trung tâm Tư vấn của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO cùng Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam vừa ra một báo cáo có tính khuyến nghị, rằng Việt Nam cần giới hạn dần và chấm dứt việc trao đổi qua biên giới với Trung Quốc để chỉ còn cơ chế xuất nhập khẩu thông thường mà thôi. Việc mua bán qua biên giới, hay mậu biên hoặc xuất nhập khẩu tiểu ngạch, là hiện tượng quá phổ biến, gây thất thu về thuế khóa và đào sâu tình trạng nhập siêu quá nặng của kinh tế Việt Nam với Trung Quốc. Trong năm qua, số nhập siêu này lên tới gần 30 tỷ đô la, tăng gần 22% so với năm ngoái.

Trước đó hai ngày, tờ The Wall Street Journal bên Mỹ lại có cái tin mang tính chất bổ sung. Đó là nạn nhập lậu khá phổ biến tại Trung Quốc. Nhưng chuyện ly kỳ họ nói tới không là nhập lậu các mặt hàng công nghiệp tiêu dùng mà là nhập gạo từ Việt Nam. Con số gây giật mình là số gạo lậu từ ta bán cho Tầu trong 11 tháng đầu năm lên ít nhất là một triệu 200 nghìn tấn, bằng một phần tư của số gạo tiêu thụ tại Hoa Kỳ. Việt Nam đứng đầu trong các nước bán gạo cho Tầu và cung cấp hơn phân nửa số gạo nhập khẩu chính thức vào xứ láng giềng này. Vì giá gạo bên Tầu quá cao, lên tới khoảng 643 đô la một tấn so với giá 498 đô la của Việt Nam, nên trong luồng giao dịch gọi là mậu biên này mới có tình trạng buôn lậu.

Diện tích canh tác của Trung Quốc chỉ bằng một phần ba của bình quân thế giới, bây giờ số đất hiếm hoi ấy lại thiếu nước cho canh tác, rồi còn bị ô nhiễm vì quy cách sản xuất vô trách nhiệm, nên việc nhập khẩu lương thực còn kéo dài mãi mãi.
-Nguyễn-Xuân Nghĩa

Những tin đó từ Việt Nam và bên Mỹ xác nhận điều mà Cục Hải quan Toàn quốc nhắc đền từ đầu tháng 11. Đó là thi hành quyết định của Hội nghị Ban chấp hành kỳ bốn vừa qua, Quốc vụ viện là Hội đồng Bộ trưởng của Trung Quốc phát động chiến dịch bài trừ buôn lậu nông sản và ma túy gọi là Lục Phong, làm gió xanh lục.

Vũ Hoàng: Ông nghĩ thế nào về những vấn đề rất ly kỳ này, thí dụ như Việt Nam là nước bán gạo nhiều nhất cho Trung Quốc mà lại còn bán lậu nữa?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Những tin ấy thấy hơi buồn, buồn nhất là cho người Việt trong cuộc là nông gia. Xứ này nằm dưới chế độ kiểm soát rất khắc nghiệt vậy mà vẫn để xảy ra nạn buôn lậu thì hiển nhiên là các cấp chính quyền địa phương không làm tròm nhiệm vụ, có khi còn trực tiếp nhúng tay vào nghề buôn lậu nữa. Nhân loại đã bước qua năm thứ 15 của thế kỷ 21 rồi mà hai quốc gia tự xưng xã hội chủ nghĩa lại còn hiện tượng lạc hậu đó. Việt Nam hiện dư gạo, nông dân vẫn là nạn nhân vì không hưởng kết quả lao động của mình với giá gạo quá thấp, lại còn buôn lậu qua một xứ đói ăn, khát dầu và thiếu nước mà lại có hành vi áp bức với quốc gia mình.

Chuyện ấy khiến ta nhớ đến một vấn đề khác. Tháng Tư vừa qua, hai bộ Bảo vệ Môi sinh và Tài nguyên Quốc thổ của Bắc Kinh cho biết là một phần năm diện tích đất đai bị nhiễm độc vì hóa chất từ công nghiệp khiến hàng năm họ mất 12 triệu tấn hoa màu, và 30% sản lượng gạo của họ có độ chì cao hơn mức an toàn cho sức khoẻ. Một ví dụ khác là từ nhiều năm rồi, tỉnh Hồ Nam cố khắc phục tình trạng ruộng lúa bị nhiễm chất cadmium mà không xong vì thiếu nước. Và hậu quả là gạo tại Quảng Đông bên cạnh nước ta bị nhiễm cadmium chính là gạo từ Hồ Nam.

Chúng ta biết diện tích canh tác của Trung Quốc chỉ bằng một phần ba của bình quân thế giới, bây giờ số đất hiếm hoi ấy lại thiếu nước cho canh tác, rồi còn bị ô nhiễm vì quy cách sản xuất vô trách nhiệm, nên việc nhập khẩu lương thực còn kéo dài mãi mãi. Mà lương thực là sản phẩm còn sinh tử hơn dầu khí nên tất nhiên họ có tư tưởng cướp đất để trồng gạo bên cạnh một quốc gia như Việt Nam mà lãnh đạo có thói quen là cái gì cũng bán, kể cả bán nước.

Viễn ảnh 2015 của kinh tế TQ

Vũ Hoàng: Trở lại viễn ảnh 2015 của kinh tế Trung Quốc thì giới quan sát nhận định thế nào?

Đường phố Bắc Kinh, tháng Giêng năm 2014

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Nói chung, người ta cho là kinh tế Trung Quốc sẽ bị suy trầm và giảm phát, với đà tăng trưởng không thể là 7%, có khi chỉ 5% mà thôi. Tuy nhiên, từ chuyện đất đai sang nhà cửa thì tôi nghĩ là ta nên tìm hiểu về một quyết định mới của Quốc vụ viện Bắc Kinh.

Hôm 22 vừa qua, họ vừa ra một thông tư sơ khởi để sẽ bắt đầu áp dụng từ đầu Tháng Ba này. Đó là các chính quyền địa phương từ cấp quận huyện trở lên phải lập ra hệ thống kiểm kê và đăng ký mọi loại tài sản gia cư, địa ốc và quyền sử dụng đất trên toàn quốc.

Vũ Hoàng: Thưa ông, vì sao ông lại cho quyết định này là quan trọng?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Việc các địa phương phải lập hệ thống kiểm tra tài sản địa ốc bằng điện tử lẫn ghi trên số sẽ mất nhiều năm mới hoàn thành nhưng trước mắt thì khiến giá nhà tại nhiều nơi sút giảm hơn nữa ngay năm nay. Điều ấy lập tức ảnh hưởng đến sản lượng kinh tế năm 2015.

Nhìn về căn bản thì quyết định này còn có ý nghĩa sâu xa hơn. Đây là trận đánh lâu dài về ngân sách giữa chính quyền trung ương và các địa phương, lồng trong chiến dịch diệt trừ tham nhũng ở cấp địa phương, và sẽ giới hạn được nạn cướp đất của dân để đầu cơ và thổi lên bong bóng.

Vũ Hoàng: Xin ông lần lượt trình bày cho thính giả của chúng ta những ý nghĩa quả thật là nghiêm trọng mà rắc rối này.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Trước hết là về bối cảnh thì như diễn đàn của chúng ta đã trình bày từ mấy năm trước, chính sách quản lý đất đai và cấp phát tín dụng để kích thích kinh tế đã dẫn đến hai chuyện. Thứ nhất, các chính quyền địa phương lợi dụng quyền quản lý để ban phát lợi lộc cho tay chân khiến dân oán hận. Lý do là họ thu được 40% ngân sách chi dụng là nhờ số đất thật ra lại rất ít hỏi đó. Thứ hai, chính sách kích thích kinh tế bằng tín dụng ào ạt lại trút tiền vào các doanh nghiệp nhà nước ở trung ương và địa phương và chạy vào túi các đại gia có quan hệ với đảng viên cán bộ. Rồi tiền quá dư thừa với lãi suất rẻ mới thổi lên nạn đầu cơ địa ốc và trái bóng đầu cơ bị bể từ mấy năm nay. Hậu quả là ngoài mấy thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải hay Quảng Châu, Nam Kinh, tại tất cả các thành phố khác giá nhà đều sụt và các tay đầu cơ có thể phá sản, ngân hàng mất nợ và ngành xây cất bị khủng hoảng, công nhân mất việc.

Trong bối cảnh ấy, chính quyền trung ương bèn ra chỉ thị thành lập hệ thống kiểm tra này để vừa nắm vững tình hình thật, vừa tránh nạn địa phương lạm quyền rồi báo cáo sai lên trên và từ đó có hy vọng đẩy lui nạn đầu cơ trên thị trường gia cư.

Trận đánh về ngân sách

Vũ Hoàng: Hồi nãy ông có nói đến trận đánh về ngân sách giữa trung ương với địa phương, vì sao lại có tình trạng này?

Năm nay trung ương mới lập ra sắc thuế thổ trạch sẽ áp dụng năm tới. Loại thuế đánh trên tài sản địa ốc này nhắm vào việc giải trừ đầu cơ và đồng thời cho địa phương một nguồn thu rõ rệt hơn. Nhưng muốn vậy thì phải có hệ thống kiểm tra tài sản địa ốc.
-Nguyễn-Xuân Nghĩa

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Hệ thống ngân sách của Trung Quốc được thiết lập từ 20 năm trước nay đã bị lỗi thời, khi số thu và chi của trung ương và các địa phương đã có thay đổi. Vắn tắt cho dễ nhớ thì trung ương và địa phương thu được bằng nhau, nhưng các khoản chi của địa phương lại tăng mạnh, từ phân nửa của số tổng chi mấy chục năm trước nay đã lên tới khoảng 85%. Khi ấy, họ làm sao giải quyết được nhu cầu chi dụng? Họ cướp đất và bán đất và lập ra cả ngàn công ty mệnh danh là đầu tư để đi vay tiền bừa phứa từ các ngân hàng của nhà nước tại địa phương và đang chất lên một núi nợ rất cao, bên trong có nhiều nợ xấu sẽ mất. Cho đến nay, chưa ai tính được các khoản nợ này là bao nhiêu và bao giờ thì vỡ nợ.

Vì vậy, sau nhiều năm xoay trở, năm nay trung ương mới lập ra sắc thuế thổ trạch sẽ áp dụng năm tới. Loại thuế đánh trên tài sản địa ốc này nhắm vào việc giải trừ đầu cơ và đồng thời cho địa phương một nguồn thu rõ rệt hơn. Nhưng muốn vậy thì phải có hệ thống kiểm tra tài sản địa ốc.

Vũ Hoàng: Hồi nãy, ông có nói đến việc địa phương thiếu tiền chi dụng cho ngân sách nên mới lập ra những công ty đầu tư tại địa phương để hút tiền từ các ngân hàng của nhà nước tại địa phương và chất lên một núi nợ sẽ sụp đổ. Thế Bắc Kinh giải quyết vấn đề này như thế nào?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Để giải quyết chuyện này, từ ba năm truớc, lãnh đạo Bắc Kinh cho thử nghiệm trên 10 thí điểm thể thức trái phiếu địa phương, là các địa phương được vay tiền khi phát hành tờ công khố phiếu của từng địa phương để huy động tiền trong dân gian. Năm 2015 này, họ sẽ thống nhất áp dụng việc đó để các địa phương có tiền trả nợ, tránh nạn cướp đất và tạo cơ hội khác cho giới đầu tư. Nhưng muốn có một thị trường trái phiếu địa phương và đồng thời ban hành sắc thuế thổ trạch thì trước hết người ta cần có một hệ thống sổ sách phân minh và đáng tin cậy. Đấy là ý nghĩa của việc thành lập hệ thống kiểm tra tài sản gia cư địa ốc vừa mới ban hành.

Qua ngần ấy chuyện, ta thấy ra nhiều vấn đề chằng chịt và phức tạp của hệ thống công quyền thiếu dân chủ và chẳng áp dụng thế chế liên bang trên một đất nước quá rộng.

Vũ Hoàng: Câu hỏi cuối, thưa ông, liệu chính quyền Trung Quốc có thành công hay chăng khi một lúc phải giải quyết ít ra ba bốn vấn đề là chi thu ngân sách, tránh nạn đầu cơ và cướp đất và tránh nạn sụp đổ tài chính nếu các công ty đầu tư ở địa phương bị vỡ nợ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Năm nay họ mới có quyết định thành lập các cơ chế giải quyết nên phải mất nhiều năm nữa thì mới thấy kết quả. Một trong những kết quả tích cực là sau này, nông gia sẽ có đất canh tác mà khỏi bị nhà nước cướp mất và từ đó hy vọng khai thác theo lối văn minh hiện đại và lành mạnh hơn để kiếm ra nông sản cho thị trường nội địa.

Nhưng trước mắt thì những biện pháp ấy sẽ làm giá nhà suy sụp hơn nữa trong năm nay. Ngoài ra, ta không thể quên là chính sách mới sẽ xâm phạm quyền lợi của cường hào ác bá địa phương cùng các doanh gia đã mặc tình khai thác thị trường địa ốc cho lợi ích riêng dưới sự bao che của thân tộc trong đảng. Vì vậy, các thành phần này sẽ ra sức phá hoại chính sách mới. Đấy là lý do vì sao mình nên nghĩ đến chiến dịch diệt trừ tham nhũng. Mục tiêu vẫn là đánh tan các thế lực kinh tế chính trị thường cấu kết với nhau để trục lợi và còn thách đố chính quyền trung ương. Năm nay, ngoài nạn suy sụp kinh tế, chúng ta còn chứng kiến nhiều trận đánh ly kỳ ấy.

Vũ Hoàng: Xin cám ơn ông Nghĩa trong chương trình phát thanh cho một đầu năm dương lịch sẽ hứa hẹn nhiều sóng gió.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/EconomicForum/cn-housing-market-going-south-nxn-12312014122110.html/DDKT12312014.mp3/inline.m3u

Bất an với nhà thầu Trung Quốc

Hiện trường vụ sập giàn giáo công trình thi công đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông ngày 28-12 Ảnh: Nguyễn Hưởng

Sự cố sập giàn giáo công trình thi công đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông báo động tình trạng yếu kém trong quản lý công trình xây dựng, đặc biệt là những dự án có mặt nhà thầu Trung Quốc

Chiều 29-12, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Đinh La Thăng ký 3 quyết định kỷ luật các cán bộ phụ trách liên quan đến sự cố sập giàn giáo và bê tông khi thi công hạng mục xà mũ trụ H7 của nhà ga Bến xe Hà Đông thuộc dự án đường sắt đô thị Hà Nội, tuyến Cát Linh – Hà Đông hôm 28-12 (Báo Người Lao Động đã thông tin).

Đội vốn, chậm trễ

Theo đó, quyền Tổng Giám đốc Ban Quản lý dự án (QLDA) đường sắt Nguyễn Mạnh Hùng bị giáng chức xuống làm phó tổng giám đốc kể từ ngày 10-1-2015. Ông Nguyễn Văn Bảo, Phó Tổng giám đốc Ban QLDA đường sắt; ông Triệu Khắc Dũng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông, nhận hình thức kỷ luật cảnh cáo.

Bộ GTVT cũng quyết định lập tổ công tác điều tra sự cố gồm các cơ quan trực thuộc và các chuyên gia đầu ngành. Các tổ chức, cá nhân liên quan phải làm báo cáo, kiểm điểm trách nhiệm gửi về Bộ GTVT trước ngày 3-1-2015.

Dự án đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông dài 13,05 km mang tính chất đặc thù bởi kết hợp xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông với kinh doanh vận tải – một cơ chế tài chính chưa có tiền lệ và công nghệ mới lần đầu tiên được áp dụng tại Việt Nam. Theo dự toán ban đầu, dự án này có tổng mức đầu tư 552 triệu USD, trong đó vốn vay ODA của Trung Quốc là 419 triệu USD. Gói thầu chính của dự án gồm thiết kế, cung cấp thiết bị, vật tư, xây lắp do Công ty Hữu hạn Tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc thực hiện theo hình thức tổng thầu EPC.

Trong quá trình thi công từ tháng 10-2011 đến nay, đại diện chủ đầu tư là Ban QLDA (PMU) Đường sắt – Bộ GTVT đã nhiều lần đề xuất nâng tổng mức đầu tư. Phương án trình mới nhất vào tháng 11-2014 là tăng lên mức 868,04 triệu USD, gồm: tăng 250,62 triệu USD vốn vay ODA Trung Quốc và 64,56 triệu USD vốn đối ứng của Việt Nam. Hiện nay, PMU Đường sắt lại kiến nghị Bộ GTVT phê duyệt tăng vốn đầu tư hạng mục đầu máy toa xe từ 56,51 triệu USD lên 73,19 triệu USD vì phải chuyển đổi vật liệu vỏ tàu từ thép sang inox cho phù hợp với khí hậu Việt Nam.

Tiến độ công trình cũng đang là vấn đề nhức nhối khi thời điểm dự kiến khai thác là tháng 6-2015 đã không thể thành hiện thực. Sự cố tai nạn sắt rơi gây chết người vào ngày 6-11 càng kéo lùi tiến độ khi dự kiến sẽ chạy thử đoàn tàu vào tháng 10-2015 và vận hành thương mại vào ngày 31-12-2015.

Vì sao Trung Quốc thắng thầu?

Theo ông Nguyễn Văn Thụ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI), từ năm 2003-2011, ngoài dự án này, nhà thầu Trung Quốc đã làm tổng thầu EPC 5/6 dự án hóa chất, 2/2 dự án chế biến khoáng sản, 49/62 dự án xi măng, 16/27 dự án nhiệt điện…

Nhiều dự án giao thông khác, như đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai, có một phần do Công ty Cầu đường Quảng Tây (Trung Quốc) thực hiện. Dự án cao tốc Hà Nội – Hải Phòng do Tập đoàn Cầu đường tỉnh Sơn Đông đảm nhiệm gói thầu EX 8-9; Liên danh Công ty TNHH Đường cao tốc Trường Đại Quảng Đông – Công ty Hợp tác kỹ thuật và kinh tế quốc tế Quảng Châu phụ trách gói thầu EX-5. Tổ hợp Bauxite Tây Nguyên do nhà thầu Chalieco (Trung Quốc) là đơn vị tổng thầu thi công, đội vốn khoảng 3.800 tỉ đồng với dự án Tân Rai và 4.300 tỉ đồng với dự án Nhân Cơ…

Theo ông Thụ, đặc điểm của các dự án này là chậm tiến độ từ 3 tháng đến 3 năm, chất lượng thiết bị không đồng đều. Một số thiết bị phụ trợ chất lượng thấp thường bị thay thế, thay đổi tiêu chuẩn vật liệu, thay đổi hoặc bổ sung nhà cung cấp. Do đó, giá hợp đồng đội lên khá nhiều.

Ông Thụ chỉ ra nguyên nhân tồn tại tình trạng này là do Luật Đấu thầu ưu tiên các nhà thầu có giá trị bỏ thầu thấp mà chưa quan tâm đến nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng thiết bị. Bên cạnh đó, luật này cũng thiếu hướng dẫn về hệ số quy đổi liên quan đến xuất xứ vật tư, phụ kiện hàng hóa, khi xét đánh giá gây nhiều khó khăn trong công tác xét thầu nên chỉ chọn được nhà thầu giá thấp.

“Cả thế giới phải thua Trung Quốc nếu chỉ xét về giá. Do đó, Trung Quốc thắng thầu hầu hết các dự án lớn tại Việt Nam” – ông Thụ nhận xét. Ngoài ra, do nhà thầu Trung Quốc thu xếp tài chính từ nguồn vay ở nước này với lãi suất thấp, thủ tục vay đơn giản… cũng là lợi thế để họ thắng thế.

Trước thực trạng này, ông Bùi Trung Dung, Cục trưởng Cục Quản lý hoạt động xây dựng – Bộ Xây dựng, cho biết sắp tới, có thể giao cho các hiệp hội tiến hành phân loại năng lực nhà thầu. Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng, với tư cách là cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng, sẽ chịu trách nhiệm chung về quản lý các công trình và tiến hành xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật để tạo điều kiện cho công tác phân loại nhà thầu.

Nâng cao quản lý đấu thầu

Thủ tướng Chính phủ ngày 29-12 đã yêu cầu các cơ quan có trách nhiệm nâng cao công tác quản lý đấu thầu. Theo đó, với các gói thầu chưa phát hành hồ sơ mời thầu, nội dung hồ sơ phải phù hợp với quy định của điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế đã ký với nhà tài trợ; tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật về đấu thầu của Việt Nam…

Đối với các gói thầu đang thực hiện hợp đồng, phải tăng cường giám sát, bảo đảm thực hiện hợp đồng theo đúng kế hoạch, tiến độ đã nêu trong hồ sơ dự thầu, phân cấp rõ trách nhiệm giữa chủ dự án và Ban QLDA theo đúng quy định.(P.Nhung)

Người đi đường sợ hãi
Ngày 29-12, hiện trường vụ sập giàn giáo vẫn được quây kín bởi bạt xanh. Do hiện trường vẫn đang chờ cơ quan chức năng xử lý nên xe chưa được lưu thông dưới gầm công trình như trước. Các phương tiện đi lại phải vòng vào đường xe buýt bên cạnh.
Trong ngày, Ban Quản lý dự án Duy tu hạ tầng giao thông đã chỉ đạo Công ty Cổ phần Công trình giao thông 2 mở rộng lòng đường khu vực xảy ra sự cố. Sở GTVT Hà Nội cũng đã tổ chức phân luồng giao thông. Tuy nhiên, tình hình giao thông vẫn chưa thực sự thông suốt. Nhiều người dân cho biết khi đi qua dưới các hầm nhà ga đang thi công, họ cảm thấy rất sợ hãi. N. Hưởng
“Cháy nhà” mới lo: Rất đáng ngại!
Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC), chúng ta bây giờ bị động đi lo sự cố khi đang làm một việc vượt tầm khả năng chuyên môn
(Tô Hà thực hiện)
Phóng viên: Sự cố tại công trình đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông một lần nữa lại liên quan đến nhà thầu Trung Quốc. Ông đánh giá thế nào về vấn đề chọn nhà thầu?
- Ông Nguyễn Quốc Hiệp:
VACC đang triển khai đánh giá, xếp hạng năng lực nhà thầu xây dựng như nhiều nước đã làm. Việc này cần thống nhất quan điểm với Bộ Xây dựng. Trước đây, Bộ Xây dựng từng muốn làm vì đã có những cảnh báo về các nhà thầu không đủ năng lực. VACC đã trao đổi với Bộ Xây dựng và sẽ tiến hành làm trong thời gian tới. Từ đó, chủ đầu tư có thể tham chiếu, tham khảo, đánh giá năng lực nhà thầu tương xứng ở mức độ nào khi giao thầu, ký kết hợp đồng.
Căn cứ nào để đánh giá, xếp hạng nhà thầu, thưa ông?
– Dự kiến sẽ xếp hạng nhà thầu các mức A, B, C. Căn cứ để xếp hạng được xác định dựa vào năng lực quản trị doanh nghiệp, kinh nghiệm, doanh thu, thiết bị thi công, đội ngũ kỹ sư, công nhân… Nếu làm được, trong năm 2015, các nhà thầu nước ngoài khi vào nhận thầu công trình ở Việt Nam phải đáp ứng các tiêu chí và được xếp hạng để có tham khảo, đối chiếu.
Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI) từng có văn bản đề xuất Chính phủ thống kê các dự án do nhà thầu Trung Quốc đảm nhiệm bị chậm tiến độ hoặc đội vốn, không có khả năng hoàn thành để đánh giá lại và giao nhà thầu Việt Nam tiếp nhận. Ý kiến của ông về vấn đề này?
– Mặc dù gần đây, nhà thầu Trung Quốc vào nhiều nhưng không nên đặt vấn đề đối xử riêng với họ vì nhiều lý do. Chúng tôi đề xuất xem xét tất cả các nhà thầu châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Indonesia… thì hợp lý hơn.
Ông có nhận định thế nào khi Bộ trưởng Bộ GTVT khẳng định dự án đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông phải bảo đảm an toàn mới được khai thác nhưng trong quá trình thi công đã liên tục để xảy ra các vụ tại nạn nghiêm trọng và đội vốn?
– Điều này tôi nói ở góc độ suy nghĩ cá nhân. Đây là lĩnh vực mới hoàn toàn, chúng ta chưa từng có kinh nghiệm làm nên dự toán đội vốn tới 1,6 lần. Thông thường thì mức đội vốn như vậy là rất kỳ quặc vì phát sinh thường chỉ khoảng 10%. Ở đây, quản lý, thi công và thiết kế đều có vấn đề. Chính vì vậy mới xảy ra trục trặc như vừa qua. Cho nên cần rút kinh nghiệm, lựa chọn nhà thầu thi công phải thận trọng hơn.
Tôi cho là cứ làm theo kiểu cháy nhà rồi mới lo là rất đáng ngại. Lẽ ra, khi triển khai một công trình lớn và công nghệ mới như thế thì phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Rõ ràng là chúng ta bây giờ bị động đi lo sự cố khi đang làm một việc vượt tầm khả năng chuyên môn.

Theo Người Lao Động

Trung Quốc: Sập nhà đang thi công, 14 người thương vong

Giới chức Trung Quốc ngày 20/12 cho biết, một tòa nhà đang thi công bất ngờ đổ sập ở tỉnh Hà Nam, miền trung nước này khiến 5 người thiệt mạng và 9 người khác bị thương.

Hiện trường một vụ sập nhà ở Trung Quốc.

Tân Hoa xã dẫn nguồn tin chính quyền địa phương cho biết, vụ tai nạn xảy ra vào 16h35' ngày 19/12 tại công trường đang thi công của một dự án bất động sản tại huyện Quang Sơn.

Lực lượng cứu hộ đã đưa 9 người bị thương đến điều trị tại bệnh viện địa phương, 5 trong số này đã tử vong do vết thương nặng.

Ngay khi vụ việc xảy ra, cảnh sát đã bắt giam nhà thầu công trình và đang điều tra làm rõ nguyên nhân tai nạn.

Hôm 13/12, một trường mẫu giáo ở huyện Vĩnh Thanh, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc cũng bất ngờ đổ sập khiến 3 trẻ thiệt mạng và làm bị thương 3 trẻ khác.

Trước đó một tuần, 5 học sinh tại một trường học ở miền Đông Trung Quốc đã thiệt mạng sau khi một bức tường dọc một sân bóng rổ ngoài trời bất ngờ đổ sập vào các em.

 Thứ Bảy, ngày 20/12/2014 - 20:44

Theo Tân Hoa Xã

Tham vọng đường sắt TQ: Muốn kiểm soát kinh tế toàn cầu?

(Baodatviet) - TQ tiếp tục có hàng loạt dự án đường sắt trị giá nhiều tỷ USD trên khắp thế giới. Bắc Kinh muốn dùng đường sắt nhằm kiểm soát kinh tế toàn cầu?

Thêm hợp đồng nhiều tỷ USD

Ngày 20/11/2014, Tập đoàn Xây dựng đường sắt Trung Quốc (CRCC) tuyên bố họ vừa có hợp đồng chính thức với Chính phủ Nigeria để xây dựng một tuyến đường sắt dài hơn 1.400 km dọc bờ biển quốc gia này.

Dự án này có giá trị 12 tỷ USD, nối giữa thành phố Lagos, trung tâm tài chính của Nigeria tới thành phố Calabar ở phía Đông. Được biết, Nigeria là nền kinh tế lớn nhất, đồng thời là quốc gia sản xuất dầu hàng đầu của châu Phi.

Thời gian gần đây, Trung Quốc không ngừng phát triển hợp tác thương mại với quốc gia đầu tàu kinh tế châu Phi này. Riêng trong năm 2013, kim ngạch thương mại song phương là 13,6 tỷ USD. Trung Quốc là một trong những quốc gia đầu tư mạnh mẽ nhất vào Nigeria từ vốn, khoa học, kỹ thuật, cơ sở hạ tầng..., và sẽ còn tiếp tục đầu tư qua lời cam kết của Thủ tướng Lý Khắc Cường.

Dự án này được Trung Quốc tuyên bố khi chỉ khoảng 2 tuần trước đó, CRCC vuột mất một hợp đồng đường sắt béo bở với Mexico trị giá 4,3 tỷ USD vì những lý do thiếu minh bạch trong đấu thầu, dù CRCC đã nắm chắc phần thắng thầu trong tay. Mexico là nền kinh tế lớn thứ hai châu Mỹ Latinh và là một quốc gia có nhiều tài nguyên khoáng sản, đặc biệt là kim loại.

Một công trình xây dựng của Trung Quốc ở Nigeria

Trung Quốc và Nga cũng có thêm một dự án xây dựng tuyến đường sắt kỷ lục với tổng giá trị đầu tư khoảng 150 tỷ USD nối Bắc Kinh - Moscow. Dù Nga là đơn vị thi công, nhưng Trung Quốc rót tới 85 tỷ USD vốn đầu tư.

Tuyến đường sắt tốc độ cao này sẽ nối hai thủ đô Moscow và Bắc Kinh, cắt giảm thời gian đi lại từ 6 ngày còn 33 giờ, chuyên chở 200 triệu hành khách/năm.

Bản thân Trung Quốc cũng phát triển ồ ạt các dự án đường sắt trong nước. Gần đây nhất là tuyến đường sắt cao tốc chạy dọc biên giới Nga với tổng vốn đầu tư 27,7 tỷ USD. Hiện tại, các phần của dự án này đang được đẩy mạnh xây dựng là tuyến đường sắt Cáp Nhĩ Tân - Mãn Châu Lý – Xuyên Siberia; Cáp Nhĩ Tân – Tuy Phân Hà - Baikal-Amur và Cáp Nhĩ Tân - Đồng Giang

Phải nói rằng, đường sắt của Trung Quốc đang ngày càng phát triển ồ ạt, có thể lấy dấu mốc từ năm 2011, và Thủ tướng Lý Khắc Cường được mệnh danh là "nhân viên chào hàng số một của ngành đường sắt."

Ngoài những hợp đồng có giá trị "khủng" kể trên, Trung Quốc còn có một loạt các hợp đồng xây dựng đường sắt ở Châu Âu, châu Phi, Đông Nam Á, Trung Á...

Vì sao là đường sắt?

Những năm gần đây, đường sắt Trung Quốc nổi lên như một hiện tượng trên thế giới. Từ đó người ta không khỏi đặt câu hỏi, vì sao Bắc Kinh muốn lựa chọn đường sắt để vươn ra quốc tế, khi họ sẽ phải đối mặt với rất nhiều cái tên tầm cỡ. Của châu Âu có các ứng viên đến từ Pháp, Hà Lan, Thụy Sĩ... còn châu Á có những cái tên quen thuộc của Nhật Bản, Hàn Quốc.

Thực tế thì Trung Quốc đã quá quen với cái tiếng công xưởng của quốc tế. Và họ đang từng bước thay đổi bộ mặt gia công như vậy. Thời kỳ kinh tế bùng nổ mạnh mẽ ở thập niên đầu của thế kỷ 21, Trung Quốc nhanh chóng tích lũy cho mình một khoản ngoại tệ khổng lồ. Từ năm 2005 - 2013, đặc biệt tập trung vào giai đoạn 2005 - 2010, dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc tăng gấp 4 lần, lên mức hơn 3,8 nghìn tỷ USD.

Trong bối cảnh nền kinh tế sản xuất trong nước suy giảm cùng thời điểm với kinh tế toàn cầu, Bắc Kinh bằng số tiền dự trữ này đã khôn khéo xuất khẩu đồng vốn này tới các thị trường nước ngoài với các dự án cơ sở hạ tầng nhiều tỷ USD.

Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu đường sắt

Lấy ví dụ, với dự án đường sắt với Nigeria, sẽ hoàn toàn sử dụng công nghệ Trung Quốc. Điều này đồng nghĩa với việc Bắc Kinh sẽ xuất khẩu được máy móc, đầu máy, sắt thép, các thiệt bị cơ sở hạ tầng... với tổng trị giá 4 tỷ USD (theo lời Chủ tịch CRCC Meng Fengchao). Ngoài ra, tạo ra được 200.000 việc làm trong khi xây dựng và 30.000 việc làm khác khi đi vào hoạt động.

Việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng như vậy góp phần đưa các ngành sản xuất thiết bị, máy móc, nguyên vật liệu trong nước của Trung Quốc phát triển, giải quyết được số lượng lao động dư thừa đáng sợ. Và còn một điều đáng chú ý hơn, Bắc Kinh nhận được những khoản đối đáp rất hậu hĩnh từ các bên đối tác.

Những quốc gia nhận được khoản đầu tư của Trung Quốc sẽ vui vẻ trả lại họ với các nguyên liệu như năng lượng, khoáng sản giá rẻ, chưa kể những lợi ích địa chính trị khác. Đó là cách tư duy của Trung Quốc theo hướng những người có tiền.

Tham vọng chi phối kinh tế thế giới?

Thủ tướng Lý Khắc Cường năm 2011 đã tự vỗ ngực mà nói rằng Trung Quốc đang có những thành tựu vượt bậc với "những tuyến đường sắt nhanh nhất và tốt nhất thế giới." Chưa kể, ông Lý Khắc Cường còn vẽ ra tham vọng vô địch thế giới về xuất khẩu đường sắt.

Nhưng tham vọng đó chưa dừng lại ở việc xuất khẩu. Theo như tờ Railyway đã từng có bài viết về việc những tuyến đường sắt của Bắc Kinh là "giấy thông hành" để chi phối kinh tế nước ngoài.

Có thể điểm lại những quốc gia mà Trung Quốc chịu đầu tư những dự án đường sắt khổng lồ. Đó là những nền kinh tế đầu tàu của một khu vực nào đó, như Nigeria của châu Phi, Mexico của Mỹ Latinh, Nga của châu Âu... Cần phải nhấn mạnh rằng, Trung Quốc không chỉ là công xưởng, mà còn là quốc gia xuất khẩu hàng tiêu dùng mạnh nhất thế giới.

Những tuyến đường sắt này vừa giải quyết nhu cầu trước mắt, vừa là phương tiện để chiếm lĩnh thị trường các nước phát triển sau này. Là công cụ để thúc đẩy nền kinh tế của Trung Quốc.

Một nhà ga với những con tàu cao tốc của Trung Quốc

Chưa dừng ở đó, nhiều tuyến đường sắt sẽ còn mang tính địa chính trị quan trọng. Tiêu biểu như sự hợp tác với Nga ở dự án Moscow - Bắc Kinh, hay tuyến đường sắt xuyên Siberia - vùng Viễn Đông của Nga mà hiện tại, người Trung Hoa đã có thể nhiều hơn người dân tộc Nga.

Trung Quốc đang từng bước sử dụng chiến lược "tằm ăn lá" để chi phối kinh tế thế giới bằng những thế mạnh của mình. Trung Quốc không che giấu tham vọng ấy. Và Bắc Kinh đã công khai thể hiện ước muốn làm nhạc trưởng kinh tế thế giới thông qua một loạt hành động được thể hiện ở APEC vừa qua, tiêu biểu như ông Tập Cận Bình tuyên bố đầu tư 40 tỷ USD cho Quỹ Con đường tơ lụa mới.

Hay việc Trung Quốc cùng 4 nước còn lại của BRICS là Brazil, Nga, Ấn Độ, Nam Phi thành lập Ngân hàng Đầu tư hạ tầng châu Á với vốn ban đầu 50 tỷ USD.

Cách đây hơn 150 năm, người Anh xây dựng tuyến đường sắt đầu tiên cho Trung Quốc và khi đó, nhà Thanh đã nghi ngờ đây là âm mưu thôn tính Trung Quốc. Nhưng đến thời điểm hiện tại, Trung Quốc đang đi xây dựng đường sắt trên toàn thế giới.

Thứ Hai, 24/11/2014 13:57

• Đỗ Minh Tú (Tổng hợp)

Tờ trình 'lạ'

Tỉnh Trà Vinh có một vùng bờ biển giàu và đẹp. Trên vùng bờ biển ấy, có huyện Duyên Hải. Ở huyện Duyên Hải, có Nhà máy nhiệt điện Duyên Hải 3. Trong nhà máy ấy, có... người Trung Quốc sang làm việc xây dựng. Cũng như các công trình nhiệt điện khác trên đất nước ta, hễ có hai chữ “nhiệt điện” thì có người Trung Quốc đến làm.

Hễ nói đến công trình nhà máy nhiệt điện thì thế giới xếp công nghệ và kỹ thuật xây dựng theo tiêu chuẩn Hoa Kỳ, Nhật Bản và khối EU là tiên tiến nhất. Máy móc của họ bền, gọn nhẹ, ít tốn nhiên liệu. Công tác chỉ đạo, hướng dẫn của họ cao cường và đầy tinh thần trách nhiệm. Họ có xây dựng ở đâu thì cũng chỉ đi những kỹ sư, chuyên gia, kỹ thuật viên đầu ngành; phần nhân công họ lấy người bản địa. Ít khi nào họ dẫn nhân công đi theo.

Thế nhưng, không hiểu tại sao nhiệt điện nào trên đất ta cũng toàn là nhà thầu và kỹ sư và công nhân Trung Quốc... Tôi không dám nói nhiều, chỉ mong bạn so sánh chiếc xe Dream do người Thái Lan hoặc nhà máy ở bên ta làm ra với chiếc Dream dỏm của Tàu. Hàng của ai cao cường hơn thì bạn biết rồi vậy.

Hình như các nhà thầu Trung Quốc rất giỏi phàm trần, đi sang nước nào làm bất cứ công trình thầu nào, họ cũng dẫn theo toàn là người của họ. Vừa rồi, trên tuần san này tôi có bàn chuyện những tay lang băm Trung Quốc cũng xưng là giáo sư bác sĩ trong hoạt động khám chữa bệnh. Trong hoạt động xây dựng, người Trung Quốc nào cũng được gọi là kỹ sư, chuyên gia cao cấp hết ráo. Vậy đó mà khi làm công việc xây dựng, các “kỹ sư”, “chuyên gia” cao cấp kia vẫn khiêm tốn đào hố móng, đổ nước trộn hồ, bắt trụ sắt đổ bê tông.

Đây tôi nói về cái tỉnh Trà Vinh. Có cái Công ty China Chengda Engineering của Trung Quốc đang làm Nhà máy nhiệt điện Duyên Hải 3. Họ thiếu người nên muốn tuyển 3.800 lao động người Việt Nam làm lao động phổ thông, lao động kỹ thuật và cán bộ quản lý tính đến năm 2017. Riêng trong năm 2013, họ tuyển 150 người, trong đó cán bộ quản lý phải tốt nghiệp đại học và có trình độ ngoại ngữ tiếng Anh hoặc tiếng Trung Quốc.

Thông báo tuyển dụng người được trình lên Sở Lao động - Thương binh - Xã hội tỉnh Trà Vinh. Thế nhưng không hiểu làm sao, sở này lại ngâm cho một thời gian 20 ngày rồi mới triển khai chuyện thông báo tuyển người. Sở nói họ đã gửi thông báo đến nhiều đơn vị hữu quan thế nhưng... không có người Việt Nam nào đến xin tuyển dụng. Và sở đành có tờ trình UBND tỉnh, trong đó có câu văn danh tiếng nhất...

Trà Vinh rằng: “Sở Lao động - Thương binh - Xã hội trình Chủ tịch UBND tỉnh xem xét cho nhà thầu tuyển 2.163 lao động Trung Quốc theo từng vị trí công việc”. Cái hay nhất là thông báo tuyển chỉ xin tuyển lao động người Việt Nam mà trong tờ trình này lại lái sang lao động người Trung Quốc.

Tờ trình không đề cập đến việc không tuyển được người Việt Nam.Trên cơ sở nội dung của tờ trình, UBND tỉnh phê duyệt mà rằng: “Đồng ý với đề nghị của giám đốc Sở Lao động - Thương binh - Xã hội để Công ty China Chengda Engineering được tuyển 2.163 lao động người nước ngoài (quốc tịch Trung Quốc) vào các vị trí không tuyển được lao động Việt Nam”. Than ôi, Trà Vinh có cả chục công ty tuyển người lao động cho các công trình mà cả sở và ủy ban... quên mất họ. Vậy là huề vốn, không có một thằng em trai Việt Nam nào xin vào làm được trong nhà máy nhiệt điện này dù họ là người Trà Vinh và đồng bằng sông Cửu Long chính cống con cò hương.

Việc của mọi người thì mọi người bàn tán. Bàn rằng, phải chăng đất nước này thiếu hẳn anh em lao động phổ thông, lao động kỹ thuật có tay nghề cao và cán bộ quản lý tốt nghiệp đại học nói được tiếng Anh, tiếng Hoa mà phải đi thỉnh từ Trung Quốc sang cho nó gườm gà, gắc gối? Hình như ngành lao động Trà Vinh không biết được rằng đất nước ta còn có trên 72.000 ngàn em đậu cử nhân xong, tiếng Anh và tiếng Trung có thừa; nhiều em có tay nghề kỹ thuật và lao động phổ thông nhưng chưa có việc làm?

Dư luận lại bàn rằng ngành lao động Trà Vinh triển khai thông báo tuyển người này một cách rất chi là ấm ớ. Họ trả lời báo chí rằng họ gửi thông báo qua nhiều đơn vị hữu quan ở Trà Vinh như báo Trà Vinh, đài Trà Vinh, Đại học Trà Vinh, Trung tâm giới thiệu việc làm, Trường trung cấp dạy nghề... từ khuya rồi. Thế nhưng, khi báo chí đi hỏi thăm thì nhiều đơn vị trả lời rằng họ không hề được nhận thông báo tuyển người. Vậy ai đã nói dối trong trường hợp này và động cơ diesel nào đã đưa người ta đến chuyện nói dối?

Giới giang hồ còn bàn rằng tại sao Sở Lao động - Thương binh - Xã hội Trà Vinh không nghĩ đến việc thông báo việc tuyển người này rộng rãi trên các phương tiện truyền thông thông tin toàn Nam bộ và cả nước? Bảo đảm chỉ cần hai tờ báo lớn và hai đài truyền hình lớn đóng ở khu vực Nam bộ loan tin không công cho thì số người nộp hồ sơ xin vào làm ở nhiệt điện này sẽ có cả vạn người nộp đơn. Bởi nhu cầu kiếm việc làm đang là nhu cầu rất thật và người có tay nghề phù hợp công việc của ta là khá phong phú. Than ôi, tại sao sở không công khai như vậy mà cứ giấu giấu, đút đút, lén lút làm theo kiểu hành chính như vậy nhỉ?

Cuối cùng, UBND tỉnh Trà Vinh và Sở Lao động - Thương binh - Xã hội của tỉnh có hình dung ra được một nhà máy ở vùng duyên hải đông đến trên 2.000 người nước ngoài làm việc và cư trú sẽ tạo ra bao nhiêu việc khó khăn cho địa phương và cơ quan an ninh về việc quản lý an ninh địa bàn không nhỉ? Và nếu mà vợ con của các “bằng hữu” ấy đòi đi theo họ để sang... Trà Vinh nâng khăn sửa túi cho vẹn tình vẹn nghĩa thì không hiểu các vị ở Trà Vinh xử lý thế nào? Lập thêm vài phường xã mới cho họ ở chăng?

Bộ Công thương và ngành điện dường như chỉ lo nhiệt điện và chỉ quan tâm đến công nghệ Trung Quốc. Tỉnh Trà Vinh cũng chỉ lo nhiệt điện mà không cần biết người làm nhiệt điện đó là ai, từ đâu tới, tới đông đen để làm gì. Thành phố Đà Nẵng để cho biển hiệu viết bằng chữ Tàu bung xòe y như một khu phố Tàu, chỉ vừa ra lệnh gỡ bỏ cách đây không lâu. Lẽ nào ta mất cảnh giác đến vậy sao?

Vũ Đức Sao Biển

Nhà thầu Trung Quốc trúng thầu 10.6 km cao tốc Đà Nẵng-Quảng Ngãi

HÀ NỘI 27-6 (NV) - Bất chấp những lời kêu ca đủ thứ về nhà thầu Trung Quốc và sự căng thẳng giữa hai nước, nhà cầm quyền CSVN vừa ký hợp đồng trao một dự án đường cao tốc cho nhà thầu Trung Quốc.


Lễ ký hợp đồng giữa quốc doanh VEC với nhà thầu Trung quốc gói thầu xây lắp A3, cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi. (Hình: Diễn Đàn Doanh Nghiệp)

Theo báo Diễn Đàn Doanh Nghiệp hôm Thứ Sáu 27/6/2014, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (gọi tắt là VEC và là một công ty quốc doanh trực thuộc Bộ Giao Thông Vận Tải CSVN) và Công ty công trình giao thông tỉnh Giang Tô, Trung Quốc vừa ký hợp đồng gói thầu A3 dự án xây dựng đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi.

Dự án đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi là một phần của tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam, có chiều dài hơn 139 km, trong đó gồm 131.5 km cao tốc và 8.02 km đoạn tuyến nối với quốc lộ 1A. Dự án được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc 4 làn xe, bề rộng mặt đường 26 mét, vận tốc thiết kế đạt 120km/h. Tổng mức đầu tư của dự án là 27,968 tỷ đồng.

Theo nguồn tin trên, “gói thầu A3 thuộc Hợp phần vay vốn của Ngân hàng Thế giới, đi qua địa phận huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi dài 10.6 km, được xây dựng theo quy mô đường cao tốc 4 làn xe. Ngoài phần đường, các hạng mục chính của gói thầu A3 gồm việc xây dựng 3 cầu dài 1.03 km; 14 cống hộp dân sinh, 28 cống thoát nước với tổng khối lượng đất đá đào đắp trên 1.6 triệu m3; hơn 220,000 cấp phối đá dăm; trên 111,000 tấn bê tông nhựa các loại.”

Nguồn tin nói rằng “Công ty công trình giao thông tỉnh Giang Tô sẽ có 1,072 ngày để hoàn thành hợp đồng có giá trị 1.362,6 tỷ đồng” (hay khoảng 65 triệu USD). Công ty và nhà thầu này đã vào Việt Nam kiếm ăn từ năm 2006, hiện đang xây dựng cầu Niệm và đường Trường Chinh, Hải Phòng.

Hai tháng trước đây, báo chí ở Việt Nam đưa tin dự án đường sắt trên cao ở thành phố Hà Nội do nhà thầu Trung quốc làm tổng thầu không những ỳ ạch “chậm tiến độ” trái với hợp đồng mà còn đòi tăng tiền xây dựng lên thêm 339 triệu USD. Dự án ban đầu dự trù 552 triệu đô la, nay “đội vốn” tăng tới 61.4%. Dự án này sử dụng tín dụng của Trung quốc và nhà thầu của Trung quốc đương nhiên trúng thầu.

Trong một cuộc phỏng vấn của tờ Lao Động, ông Đinh La Thăng, Bộ trưởng Bộ Giao Thông Vận Tải CSVN nhìn nhận có tình trạng bắt tay nhau giữa chủ đầu tư (trường hợp này là công ty quốc doanh, hay nhà cầm quyền các địa phương CSVN) và công ty tư vấn “bắt tay nhau” nâng đơn giá lên gấp hai gấp ba lần giá trị thực tế.

“Tôi xin thẳng thắn là có tình trạng “bắt tay” nhau. Có chuyện trúng thầu bằng mọi giá, trúng bằng giá thấp, sau đó cố tình kéo dài thời gian để dẫn tới trượt giá để xin điều chỉnh. Thậm chí, có tình trạng người ta không muốn làm đúng tiến độ để vin vào đó xin điều chỉnh cái này, xin điều chỉnh cái kia”. Ông Thăng nói trên báo Lao Động ngày 29/3/2014.

Theo tin tức, hầu hết các dự án xây dựng các nhà máy điện, xi măng rơi vào tay nhà thầu Trung Quốc. Không ít các dự án lớn khác gồm cả cầu đường, luyện kim, hóa chất đều lọt vào tay nhà thầu Trung quốc. Một trong những lý do chính là nhà thầu Trung quốc bỏ thầu với giá thấp nhất, nhiều khi chỉ bằng một nửa giá bỏ thầu của những nhà thầu khác.

Nhiều bài báo những năm gần đây đưa ra nhiều chứng cớ cụ thể tố cáo nhà thầu Trung Quốc bỏ thầu rất thấp, làm dở dang rồi dở chứng, đòi tăng tiền làm cho dự án từ rẻ thành quá đắt. Vậy mới có tình trạng xây dựng một km đường lộ ở Việt Nam đắt gấp ba gấp bốn lần ở Mỹ, thậm chí còn đắt hơn cả Trung Quốc. Sau khi hoàn tất thì “gặp nhiều trục trặc khi đi vào vận hành”, lệ thuộc hoàn toàn vào thiết bị Trung quốc, theo báo Dân Trí viết về hệ lụy của việc chọn nhà thầu giá rẻ Trung quốc.

Đã vậy, các nhà thầu Trung Quốc còn ngang nhiên đưa công nhân đủ loại của họ sang Việt Nam mà theo hợp đồng, họ chỉ được mang chuyên viên, những người không thể tìm được ở Việt Nam. (TN)

10 dự án lớn của nhà thầu Trung Quốc tại Việt Nam

 Một Thế Giới - 12:40 02-06-2014

Đường sắt đô thị Cát Linh- Hà Đông, dự án bị chậm tiến độ 2 năm

Nhà thầu Trung Quốc đang tham gia nhiều dự án trọng điểm về hạ tầng, năng lượng của Việt Nam, trong đó nhiều trường hợp chậm trễ, đội vốn và gây tranh cãi.

Theo thống kê của Viện Nghiên cứu cơ khí (Bộ Công Thương) được công bố hồi đầu tháng 4/2014, Việt Nam hiện có 20 dự án nhiệt điện thì có 15 công trình được phía Trung Quốc làm tổng thầu. Với xi măng, tuy không nêu cụ thể nhưng đối với các dự án do Trung Quốc làm tổng thầu (trong tổng số 24 dự án), tỷ lệ nội địa hóa cơ bản được xác định là 0%.

Số liệu của Ủy ban Tài chính và Ngân sách Quốc hội công bố trước đây cũng cho thấy, tính đến năm 2010, có đến 90% các dự án tổng thầu EPC (tư vấn, thiết kế - cung cấp thiết bị - xây lắp, vận hành; hay nói cách khác là thực hiện dự án theo phương thức chìa khoá trao tay) của Việt Nam do nhà thầu Trung Quốc đảm nhiệm, trong đó chủ yếu là dầu khí, hóa chất, điện, dệt kim. Trong số này, các doanh nghiệp đến từ bên kia biên giới thực hiện tới 30 dự án trọng điểm quốc gia, trong đó có nhiều dự án “tỷ đô” của ngành điện. Dưới đây là 10 dự án lớn tại Việt Nam, do nhà thầu Trung Quốc đảm nhận vai trò chính hiện nay:

1. Đường sắt đô thị Cát Linh- Hà Đông

Cát Linh - Hà Đông là tuyến đường sắt đô thị đầu tiên ở Việt Nam với tổng mức đầu tư 552 triệu USD (thời giá năm 2008). Trong đó vốn ODA Trung Quốc 419 triệu USD, vốn tín dụng 169 triệu USD và đối ứng của Việt Nam là 133 triệu USD. Dự án gồm các hạng mục 13 km đường sắt trên cao, 1,7 km ra vào khu depot (sửa chữa), đường sắt đôi, 12 ga trên cao, nhà điều hành 9 tầng trong khu depot rộng 23 ha.

Công trình do Cục đường sắt Việt Nam làm chủ đầu tư. Tổng công ty Tư vấn và Thiết kế giao thông vận tải (TEDI) là tư vấn thiết kế. Gói thầu chính (thiết kế, cung cấp thiết bị, vật tư và xây lắp) do Công ty hữu hạn Tập đoàn cục 6 đường sắt Trung Quốc thực hiện theo hình thức tổng thầu EPC.

Theo báo Tiền Phong, nhà thầu Trung Quốc chuyên về xây lắp và lần đầu tiên làm tổng thầu EPC trên lĩnh vực đường sắt đô thị. Dù đã biết rõ năng lực của nhà thầu, nhưng do những ràng buộc trong hiệp định vay ODA, chủ đầu tư vẫn phải chấp nhận đơn vị này. Công ty hữu hạn Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc cũng đang tìm hiểu Dự án đường cao tốc Hạ Long – Móng Cái với tổng mức đầu tư dự kiến lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.

Thời gian triển khai của dự án Cát Linh - Hà Đông được đề ra lúc đầu là từ tháng 8/2008 đến 11/2013. Do chậm tiến độ, công trình giãn đến cuối năm 2015 mới hoàn thiện. Nguyên nhân được đưa ra là gần 2 km đường sắt đi qua các tuyến phố Đê La Thành - Hoàng Cầu - Láng quận Đống Đa vẫn chưa đổ trụ bê tông. Tại khu vực quận Hà Đông, 2 trong số 6 nhà ga chưa giải phóng xong mặt bằng… Việc chậm giải phóng mặt bằng, cùng với nhiều hạng mục thay đổi, biến động về giá nguyên vật liệu… đã khiến tổng mức đầu tư từ 552 triệu USD lên tới 891 triệu USD, tăng 339 triệu USD.

2. Dự án cao tốc Hà Nội - Hải Phòng

 

Trên công trường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng . Ảnh: Vidifi

Dự án đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng có tổng mức đầu tư gần 25.000 tỷ đồng với chiều dài 105,5km từ đường vành đai 3 qua Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng. Đây là con đường cao tốc hiện đại nhất Việt Nam với 6 làn xe lưu thông và 2 làn dừng xe khẩn cấp, vận tốc thiết kế đạt 120 km mỗi giờ.

Chủ đầu tư là Tổng Công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI). Dự án có 10 gói thầu trong đó Tập đoàn cầu đường tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc đảm nhiệm gói thầu EX 8-9, Liên danh Công ty TNHH Đường cao tốc Trường Đại Quảng Đông và Công ty Hợp tác kỹ thuật và kinh tế quốc tế Quảng Châu (Trung Quốc) phụ trách gói thầu EX-5.

Công trình khởi công năm 2008 và dự kiến thông xe vào tháng 10/2015, nhưng đến nay vẫn vướng mắc ở nhiều vấn đề như giải phóng mặt bằng , thi công và tài chính. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tiến độ khó hoàn thành là thiếu vốn. Tại một cuộc họp với Bộ Giao thông vừa qua, cùng với một số nhà thầu Hàn Quốc, đại diện nhà thầu Sơn Đông, Tổng công ty Cầu đường (Trung Quốc) cam kết sẽ cung cấp đủ tài chính theo tiến độ và đang làm thủtục chuyển tiền nhưng khi được hỏi về mốc thời gian thì đại diện các nhà thầu bỏ ngỏ.

3. Đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Dự án xây dựng cao tốc Nội Bài - Lào Cai có tổng chiều dài là 245 km đi qua Hà Nội và các tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai, được chia làm 8 gói thầu xây lắp với tổng mức đầu tư gần 20.000 tỷ đồng. Đây là một trong những tuyến cao tốc lớn nhất hiện nay do Tổng công ty đường cao tốc (VEC) làm chủ đầu tư dự án. Phần lớn tuyến đường do nhà thầu Hàn Quốc thi công (chiếm 6/8 gói thầu). Gói thầu còn lại do Công ty cầu đường Quảng Tây (Trung Quốc) thực hiện.

Dự án khởi công từ tháng 9/2009 và dự kiến thông xe toàn tuyến vào cuối tháng 6/2014, chậm 2 năm so với kế hoạch ban đầu.

Chủ đầu tư lý giải dự án chậm tiến độ do khâu giải phóng mặt bằng ì ạch. Bên cạnh đó, năng lực thi công của các nhà thầu yếu kém, không huy động đủ thiết bị, vật liệu... Còn đại diện cơ quan tư vấn giám sát chỉ ra nguyên nhân dự án trì trệ do nhà thầu chính thuê các nhà thầu phụ yếu kém. Tại dự án cao tốc này, trong khi tập đoàn Doosan thuê 20 nhà thầu phụ thì Công ty cầu đường Quảng Tây chỉ thuê 3 thầu phụ và tự triển khai nhiều hạng mục. Các thầu phụ thường thuê lao động địa phương có tay nghề thấp, thậm chí là nông dân để làm đường.

Tháng 8/2012, dự án lại gây xôn xao về chi phí đền bù giải phóng mặt bằng. Thấy người dân xã kế bên nhận gần 240 triệu đồng một sào ruộng phục vụ cao tốc, còn mình chỉ nhận được hơn 40 triệu đồng, cả trăm người dân thị xã Phúc Yên (Vĩnh Phúc) đã dựng lều bạt ngay trên công trường để phản đối.

Tháng 12/2013, đoạn cao tốc từ huyện Sóc Sơn (Hà Nội) đến huyện Tam Dương (tỉnh Vĩnh Phúc) dài 26 km đã chính thức hoạt động. Đầu tháng 4, đoạn đường từ điểm giao cắt với quốc lộ 2B sang quốc lộ 2, qua huyện Tam Dương, Lập Thạch, Sông Lô (tỉnh Vĩnh Phúc) và huyện Phù Ninh (tỉnh Phú Thọ) đã thông xe.

4. Bô xít Tây Nguyên

Tổ hợp bô xít Tây Nguyên gồm hai dự án Tân Rai và Nhân Cơ có công suất thiết kế giai đoạn I là 650.000 tấn alumin mỗi năm do Tập đoàn Công nghiệp Than khoáng sản VN làm chủ đầu tư. Nhà thầu Chalieco của Trung Quốc là đơn vị tổng thầu thi công. Nhà máy Tân Rai, Nhân Cơ lần lượt được khởi công vào năm 2008-2010 với tổng mức đầu tư lượt lên tới hơn 15.400 tỷ đồng và 16.800 tỷ đồng, tăng 3.800 tỷ đồng và 4.300 tỷ đồng so với dự kiến ban đầu.

Dự án bô xít Tây Nguyên ngay từ khi bắt đầu triển khai đã thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận bởi có nhiều ý kiến trái chiều về hiệu quả kinh tế - xã hội, môi trường và an ninh quốc phòng.

Dự án Tây Nguyên còn gây không ít quan ngại khi xuất hiện nhiều công nhân Trung Quốc tại công trường. Khu vực Lâm Đồng có khoảng 255 công nhân người Trung Quốc và cao điểm có khoảng 500 người sống tại khu nhà dành cho lãnh đạo nhà thầu, và công nhân. Ban quản lý dự án giải thích, sở dĩ dự án có lao động Trung Quốc vì đây là gói thầu EPC. Việc sử dụng, chọn lựa lao động do nhà thầu quyết định. Mặt khác dự án bô xít cũng khó tuyển lao động, do đó, công nhân Trung Quốc làm phù hợp hơn vi có công nghệ của Trung Quốc. Một số ý kiến lo ngại khả năng hình thành làng người Trung Quốc tuy nhiên ban quản lý khẳng định "đây là dự án của Việt Nam, tiền của Việt Nam, người Trung Quốc chỉ làm thuê".

Ngoài ra, nhà máy tại Tân Rai có thể lỗ khoảng 460 tỷ đồng trong 3 năm đầu, trong khi con số ở Nhân Cơ là 3.000 tỷ cho 6 năm nhưng chủ đầu tư vẫn tin có lãi nếu xét cả vòng đời 30 năm. Dự án alumin Tân Rai chính thức vận hành vào cuối tháng 9/2013 sau hơn một năm chạy thử. Theo chủ đầu tư, chất lượng cỡ hạt chưa phù hợp với nhu cầu thế giới và nhà máy đang trong gia đoạn chạy thử chưa ổn định cũng là nguyên nhân khiến lợi nhuận không được như kỳ vọng. Vinacomin cho rằng, khi cỡ hạt alumin được cải thiện, tương đương với cỡ hạt alumin giao dịch trên thị trường thế giới, giá bán sẽ được tăng lên. Do đó, hai dự án bô xít theo kế hoạch sẽ hoàn vốn trong 13 năm.

Vinacomin khẳng định, thị trường tiêu thụ sản phẩm alumin cũng không đáng lo ngại, bởi năm 2014, Vinacomin đã ký hợp đồng nguyên tắc tiêu thụ dài hạn sản phẩm alumin với Công ty Marubeni (Nhật Bản); Công ty Nhôm Vân Nam (Trung Quốc) và tiếp tục bán cho các đối tác khác.

5. Nhà máy gang thép Lào Cai

Dự án Nhà máy gang thép Lào Cai được khởi công vào cuối tháng 4/2008, với công suất một triệu tấn mỗi năm (lớn gấp 4 lần Nhà máy gang thép Thái Nguyên trước khi mở rộng) do Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt – Trung làm chủ đầu tư. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 340 triệu đôla, trong đó Việt Nam góp 55%. Đơn vị trúng thầu thi công xây dựng là Công ty TNHH khống chế cổ phần gang thép Côn Minh (Trung Quốc).

Dự án được chia thành 3 giai đoạn đầu tư. Giai đoạn 1 (2008 - 2009) xây dựng và vận hành phân xưởng luyện gang với công suất 1 triệu tấn mỗi năm; giai đoạn 2 (năm 2012) xây dựng xưởng luyện thép công suất 500.000 tấn phôi thép mỗi năm; giai đoạn 3 (năm 2015) xây dựng dây chuyền cán thép công suất 500.000 tấn thép một năm. Khi đi vào hoạt động cùng với mỏ Quý Sa, nhà máy sẽ tạo việc làm cho trên 1.200 lao động. Tuy nhiên, sau hơn 4 năm triển khai xây dựng, hiện dự án này đang chậm tiến độ.

Tháng 3/2013, Dự án nhà máy Dự án nhà máy gang thép Lào Cai gây xôn xao dư luận với thông tin nhà thầu Trung Quốc “bùng” tiền. Một nhà thầu phụ Trung Quốc sau khi ký hợp đồng mua vật liệu và thuê nhân công san ủi mặt bằng đã lặng lẽ rời khỏi công trường, để lại khoản nợ các cá nhân, đơn vị Việt Nam gần 5 tỷ đồng. Chủ đầu tư nhận định, lỗi thuộc đơn vị thi công, trong khi đó, phía Côn Minh cho rằng, hoạt động nhà thầu phụ do chủ đầu tư kiểm soát, không phải lỗi tại tổng thẩu.

6. Nhà máy nhiệt điện Duyên Hải I

 

Dự án Nhà máy nhiệt điện Duyên Hải 1 do EVN làm chủ đầu tư. Công trình thuộc Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia giai đoạn 2006 - 2015 có xét đến năm 2025 đã được Thủ tướng phê duyệt. Tổng vốn đầu tư dự án gần 1,6 tỷ USD, gói thầu EPC trị giá 1,3 tỷ đôla. Trong số vốn trên, dự án sử dụng 85% vốn vay thương mại do Ngân hàng Xuất Nhập khẩu Trung Quốc tài trợ và 15% vốn đối ứng của EVN.

Nhà máy nhiệt điện Duyên Hải I nằm trong Trung tâm Điện lực Duyên Hải thuộc tỉnh Trà Vinh gồm hai tổ máy, tổng công suất lắp đặt 1.244 MW. Sản lượng điện sản xuất hàng năm khoảng 7,2 tỷ kWh. Dự án do Nhà thầu Dongfang Electric Corporation Ltd. (DEC) làm tổng thầu EPC, Công ty CP Tư vấn Xây dựng Điện 2 cùng Tư vấn phụ nước ngoài là tư vấn giám sát thi công. Nhà thầu DEC đảm nhận vai trò thiết kế, cung cấp vật tư thiết bị và lắp đặt cho đến khi dự án đi vào hoạt động chính thức.

Dự án được khởi công năm 2010 và dự kiến vận hành tổ máy số I vào tháng 9/2014 và tổ máy số 2 vào tháng 11/2014. EVN cho hay, hiện tiến độ thi công các hạng mục của dự án đang bám sát tiến độ trong hợp đồng EPC, riêng phần lò hơi đang sớm hơn dự án khoảng một tháng.

7. Nhiệt điện Mông Dương 2

Dự án có công suất 1.200 MW gồm hai tổ máy được xây dựng tại tỉnh Quảng Ninh theo hình thức BOT. Thời gian khởi công năm 2011 và hoàn tất vào 2015.

Dự án có tổng mức đầu tư ước tính khoảng 1,95 tỷ USD, tăng 550 triệu đôla so với dự kiến ban đầu. Đây là là dự án BOT nhiệt điện thứ 3 đã thu xếp vốn thành công kể từ năm 2001 (sau 2 dự án BOT Nhiệt điện chạy khí Phú Mỹ 2.2 và Phú Mỹ 3). Hoạt động vận hành thương mại của nhà máy sẽ bắt đầu vào giữa năm 2015 và dự kiến chuyển giao cho Chính phủ Việt Nam sau 25 năm hoạt động.

Dự án do Tập đoàn AES của Mỹ liên doanh với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam hợp tác từ tháng 11/2006. Tuy nhiên, đến tháng 3/2011, Tập đoàn công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) đã rút vốn khỏi dự án để đầu tư cho các công trình nhiệt điện trọng điểm khác. Sau khi Vinacomin xin rút khỏi dự án, Tập đoàn AES sẽ bán 49% cổ phần trong dự án Nhà máy điện Mông Dương 2 cho Tập đoàn Posco Power và Tập đoàn Đầu tư Trung Quốc.

Nhà đầu tư hiện tại của dự án là Tập đoàn AES của Mỹ (51%), Tập đoàn Posco Power (30%) và Tập đoàn Đầu tư Trung Quốc CIC (19%). Các hợp đồng thiết kế, mua sắm và xây lắp (EPC) theo kiểu chìa khóa trao tay đã được ký vào tháng 12/2010. Sau khi xây dựng hoàn tất (dự kiến vào tháng 7/2015),  Mông Dương 2 sẽ là dự án nhiệt điện đốt than đầu tiên đồng thời là dự án điện tư nhân lớn nhất của Việt Nam và sẽ đóng góp 7% tổng công suất hệ thống điện cả nước. Mông Dương 2 là một trong số ít các dự án có phía Trung Quốc góp mặt không chịu nhiều tai tiếng.

8. Nhà máy thuỷ điện sông Bung 4

Công trình do Công ty cổ phần Tư vấn Xây dựng điện 1 (thuộc EVN) là nhà thầu tư vấn thiết kế; Sinohydrro Corporation Limitted (Trung Quốc) là nhà thầu thi công công trình chính. Nhà thầu Trung Quốc đóng vai trò cung cấp thiết bị như tu bin máy phát... Khi lắp đặt thiết bị, Sinohydrro Corporation Limitted thường sử dụng nhân công của Trung Quốc.

Nhà máy thủy điện Sông Bung 4  nằm trên sông Bung thuộc huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam, có tổng công suất lắp máy 156MW, tổng mức đầu tư gần 5.000 tỷ đồng, trong đó, huy động từ nguồn vốn vay Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) 196 triệu USD. Dự án thủy điện Sông Bung 4 được xếp vào danh mục công trình trọng điểm Nhà nước là một trong 8 nhà máy thủy điện nằm trên hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn có quy mô lớn, chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật tốt và được ưu tiên xây dựng sau 2 dự án thủy điện A Vương và Sông Tranh 2.

Công trình khởi công vào tháng 6 năm 2010 và theo kế hoạch, tổ máy số I nhà máy Thủy điện Sông Bung 4 sẽ vận hành vào tháng 10, tổ máy số 2 vận hành vào tháng 11 năm nay. Công trình dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2014 đầu năm 2015. Mỗi năm sẽ cung cấp cho hệ thống điện quốc gia 586,25 triệu kWh và tạo ra doanh thu từ 450-500 tỷ đồng.

Cuối năm 2013, do đưa lao động người Trung Quốc chưa có giấy phép lao động vào làm việc tại công trình xây dựng nhà máy thủy điện Sông Bung 4, nhà thầu Sinohydrro Corporation Limitted đã bị phạt 570 triệu đồng.

9. Golden Westlake

Golden Westlake là khu căn hộ cao cấp với 2 toà tháp 23 tầng, nằm trên khu đất rộng 2 ha, tiếp giáp với đường Thụy Khuê và Hoàng Hoa Thám (Hà Nội).

Dự án dược khởi công vào cuối năm 2005 và hoàn thành vào cuối năm 2007 do Công ty TNHH Hà Việt - Tung Shing làm chủ đầu tư với vốn đầu tư khoảng 50 triệu đôla. Golden Westlake có thiết kế theo kiến trúc đối xứng và nối với nhau bằng hệ thống tầng trệt dành cho thương mại, công cộng như siêu thị mini; phòng tập thể thao với tắm hơi khô, ướt, bể tắm mát xa; nhà trẻ.

Chủ dự án Golden Westlake vừa qua gặp nhiều rắc rối khi xây dựng khu biệt thự liền kề và khu chung cư cao cấp đã gây ảnh hưởng trực tiếp tới hơn 100 hộ gia đình xung quanh, làm các căn nhà này bị sụt, lún, nứt, xô nghiêng... Một số hộ gia đình đã kiện chủ đầu tư với số tiền bồi thường 500 triệu đồng. Chủ dự án này đã gây sốc dư luận bằng việc bán chỗ đỗ xe với giá lên tới gần 1 tỷ đồng một chỗ. Ngay sau đó, dư luận và các hộ dân sinh sống tại đây phản ứng gay gắt buộc chủ đầu tư phải nhượng bộ, hạ mức phí gửi xe ôtô xuống 1 triệu đồng mỗi tháng.

10. Nhà máy dệt may tại khu công nghiệp Lai Vu

Tháng 8/2013, UBND tỉnh Hải Dương cho biết, Tập đoàn Crystal của HongKong (Trung Quốc) sẽ đầu tư khoảng 425 triệu USD vào dự án dệt Pacific Crystal và 120 triệu USD vào dự án may Tinh Lợi mở rộng, sử dụng khoảng hơn 70 hecta đất tại khu công nghiệp Lai Vu.

Theo đó, Dự án dệt Pacific Crystal có tổng vốn đầu tư 425 triệu USD – tương đương khoảng 8.882,5 tỷ đồng, sử dụng 35,1 ha đất và dự kiến thu hút khoảng 6.000 lao động. Dự án may Tinh Lợi mở rộng có vốn đầu tư 120 triệu USD – tương đương khoảng 2.340 tỷ đồng, sử dụng 35 ha đất, dự kiến thu hút khoảng 16.900 lao động, chủ yếu là lao động địa phương.

Hai dự án trên là tổ hợp dệt may lớn nhất Việt Nam và đã được tỉnh Hải Dương cấp giấy chứng nhận đầu tư. Khu công nghiệp Lai Vu được Tổng công ty Công nghiệp Tàu Thủy Việt Nam (nguyên là Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam - Vinashin) xây dựng từ năm 2004. Khi Chính phủ tái cơ cấu Vinashin vào năm 2010, dự án được chuyển giao cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam nhưng nhiều hạng mục vẫn còn dang dở, gây khó khăn trong thu hút các dự án đầu tư.

Bên cạnh đó, việc giải phóng mặt bằng gặp vướng mắc do người dân khiếu kiện về quyết định thu hồi đất, mức bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp, dẫn tới khu công nghiệp còn nhiều diện tích đất bỏ hoang, khai thác kém hiệu quả. Sự tham gia của 2 dự án kỳ vọng sẽ giúp tỉnh Hải Dương khắc phục tình trạng đất bỏ hoang, làm hồi sinh khu công nghiệp Lai Vu.

Hoàng Lan – VNexpress.net

Nhà thầu Trung Quốc đội vốn gần 100%:Không thể chấp nhận được!

“Không có cơ sở để tính được mức giá đội thầu lên tới gần 100% tổng mức đầu tư ban đầu của dự án”.

• Làm rõ trách nhiệm đội vốn của nhà thầu Trung Quốc
• Đội vốn của nhà thầu Trung Quốc: Bộ sẽ tính xin thêm!

PGS.TS Nguyễn Đình Thám - Bộ môn Công nghệ và Quản lý xây dựng, Đại học Xây dựng Hà Nội khẳng định.

Không có cơ sở điều chỉnh tổng đầu tư gần 100%

Theo Luật Xây dựng quy định nhà thầu chỉ được điều chỉnh vốn đầu tư dự án tăng tối đa 10% tổng mức đầu tư. Nếu vượt quá 10% là phải thực hiện thẩm định dự án lại từ đầu và trên cơ sở đội vốn công trình phải có lợi cho nhà đầu tư.

Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông bị đội vốn lên gần 100%

Tuy nhiên, với dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông, con số nhà thầu Trung Quốc đưa ra đã bị đội vốn gần 100% (từ 552 triệu USD lên 891 triệu USD, tăng thêm 339 triệu USD so với tổng mức đầu tư được phê duyệt trước đó), điều này theo luật là không được phép.

PGS.TS Nguyễn Đình Thám nhấn mạnh, khi một công trình xây dựng bị đội giá như vậy bắt buộc phải làm lại từ đầu, từ khâu giải trình, thẩm định… không phải nghiễm nhiên công bố con số là được.

“Không thể để tình trạng “chuyện đã rồi” như vậy được, trên thực tế nhiều nhà thầu bắt tay các nhà quản lý áp dụng thủ thuật đưa giá thầu rẻ rồi chờ thời cơ đẩy vốn đầu tư lên. Nếu không quản lý nghiêm khắc, dễ dẫn tới việc công trình đội giá vô tội vạ”, ông cho biết.

Thông tin, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải vừa có ý kiến giao Bộ GTVT thẩm định, quyết định và chịu trách nhiệm vụ đội vốn 339 triệu USD. Đồng thời cũng giao, Bộ GTVT phối hợp chặt chẽ với Bộ Kế hoạch - đầu tư cùng các cơ quan liên quan làm việc với phía Trung Quốc để bổ sung nguồn vốn ODA của Trung Quốc cho phần vốn tăng thêm của dự án.

Theo giải trình, các khoản phát sinh lớn nhất tại dự án là chi phí xây dựng (tăng 221 triệu USD), chi phí thiết bị (tăng 20 triệu USD), chi phí giải phóng mặt bằng (tăng 25 triệu USD)... Tuy nhiên, lý do này cũng không nhận được sự đồng tình của PGS.TS Nguyễn Đình Thám.

“Xin điều chỉnh tổng vốn đầu tư với lý do chi phí thiết bị xây dựng tăng giá là không thể chấp nhận được, đó là mức giá bỏ thầu nên không được coi là yếu tố bị ảnh hưởng và được điều chỉnh. Về giải phóng mặt bằng có thể xem xét nhưng phải có giải trình cụ thể”.

Trước ý kiến Thứ trưởng Bộ GTVT cho rằng, việc thiếu vốn xin thêm là bình thường và đang xem xét đề xuất phía Trung Quốc cho vay thêm, ông Thám cho rằng chính quan điểm này của lãnh đạo nên mới dẫn tới tình trạng “việc đã rồi” và không theo kế hoạch ban đầu.

“Ngay cả cơ quan quản lý nhà nước mà còn không nhất quán trong chủ trương ban đầu thì sai phạm là đương nhiên. Phải quy trách nhiệm rõ ràng cho người lập dự án, người điều hành dự án. Nói thế nào thì nói việc để xảy ra tình trạng đội vốn rõ ràng là lỗi của quản lý yếu kém. Không thể coi đó là “bình thường”, chính đáng”.

Ông đặc biệt lưu ý, cách làm này gây ảnh hưởng trực tiếp tới đường lối, chiến lược kinh tế vĩ mô, đẩy nhà nước vào thế bị động, ngân sách thâm hụt, nợ công tăng lên.

Đã xong đâu mà đòi...đội giá?

Một chuyên gia khoa cầu đường trường ĐH GTVT cho biết, Phó Thủ tướng phải chỉ đạo làm rõ trách nhiệm đội vốn công trình đường sắt Cát Linh - Hà Đông là đúng. Vì trước thực tế, thiết kế công trình đưa ra một giá mà thi công chưa xong đã phải bổ sung vốn rõ ràng là điều không hợp lý.

Theo Nghị định 83 của Chính phủ, quy định rất rõ, thay đổi tổng mức đầu tư công trình xây dựng gần như là không cho phép.

“Nó chỉ được điều chỉnh đối với một số công trình đặc biệt và được sự xem xét, đồng ý của thủ tướng. Nghĩa là việc điều chỉnh không phải thích là làm được mà phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của luật pháp”, vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Ông cho rằng, việc phải làm là xem xét việc đội vốn đó do nguyên nhân nào, biến động thị trường hay phát sinh khối lượng, hay do thực hiện không đúng luật lúc đo mới quyết định được.

“Tôi có thể khẳng định, nguyên nhân chính của hàng loạt các dự án bị đội giá chính là do chậm tiến độ. Hiện công trình đã xong đâu mà tính được mức đội giá?”, vị chuyên gia giấu tên cho biết.

Quá đắt!

Ông Trần Hải Minh, giảng viên khoa Vận tải kinh tế - trường ĐH Giao thông vận tải Hà Nội, việc đội giá công trình cũng có thể xảy ra, vì trên thế giới có xảy ra tình trạng với những dự án lớn khi lập dự toán để giảm sức ép từ dư luận nên thường được xây dựng rất khiêm tốn.

Đáng ra đầu tư 100 triệu nhưng chỉ tính khoảng 50-70 triệu. Tuy nhiên, phần đội giá sẽ được tính toán công khai, minh bạch dựa trên khối lượng và đơn giá thị trường.

Một cách kiểm chứng nhanh nhất là kiểm chứng theo suất đầu tư trung bình của thế giới. Ví dụ khi làm một dự án đường sắt tương tự như vậy, trên thế giới họ làm mất bao nhiêu.

Trong khi đó, TS Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông, mức đầu tư bình quân trên thế giới với tàu điện ngầm từ 60 - 100 triệu USD/km, đường sắt đô thị trên cao chỉ bằng 1/3 tức khoảng 20 - 30 triệu USD/km. Với 13 km đường sắt mà tổng mức đầu tư (dự kiến điều chỉnh) lên tới 891,92 triệu USD, tức mỗi kilomet tốn gần 70 triệu USD là quá đắt đỏ. Ông Thủy cho rằng, phải xem xét lại trách nhiệm của các đơn vị thực hiện dự án, bởi gánh nặng tăng chi phí vốn vay sau này người dân sẽ phải chịu.

Dự án sẽ xây dựng 13km đường sắt trên cao và 1,7km đường sắt vào khu depot. Đường sắt có khổ rộng 1,435m, vận tốc thiết kế tối đa 80km/g, bình quân 35km/g với thời gian chạy tàu từ Cát Linh đến Hà Đông 23,63 phút. Toàn tuyến có 12 nhà ga trên cao, trong đó có hai ga trung chuyển là ga Cát Linh và ga Đại học Quốc gia. Dự án được trang bị 13 đoàn tàu, mỗi đoàn bốn toa xe (một toa chở khoảng 300 người), tần suất vận chuyển tối đa 2 phút/chuyến, tương đương lưu lượng 1,02 triệu người/ngày.

Thời gian thực hiện dự án được phê duyệt là từ tháng 11/2008 đến tháng 11/2013. Nhưng do nhiều vướng mắc nên đến tháng 10/2011 dự án mới được khởi công. Dự kiến tuyến sẽ khai thác vào tháng 6/2015 với điều kiện GPMB hoàn thành trong năm 2013.

Xuân Tùng - Trần Thị Hoài