Căn bản nào cho Quốc phục Việt Nam?

Mặc Lâm, biên tập viên RFA 2016-12-11  E

Bộ quốc phục nặng 45 ký có hình ảnh lấy cảm hứng từ thời Lạc Long Quân của nhà thiết kế thời trang Lê Long Dũng.  Photo courtesy of Zing/NVCC

Nhân câu chuyện nhà thiết kế thời trang Lê Long Dũng trình bày bộ quốc phục nặng 45 ký có hình ảnh lấy cảm hứng từ thời Lạc Long Quân mà tác giả cho là đã được người Việt cổ tôn tạo, Mặc Lâm có cuộc phỏng vấn ngắn ông Phan Cẩm Thượng, nhà nghiên cứu phê bình mỹ thuật cổ Việt Nam về trang phục của người Việt từ nhiều thế kỷ qua để thêm khái niệm về một bộ quốc phục của Việt Nam nếu được những cơ quan văn hóa nghĩ tới một cách nghiêm túc.

Ảnh hưởng Trung Quốc và Ấn Độ

Trước tiên ông Phan Cẩm Thượng chia sẻ:

Phan Cẩm Thượng: Văn hóa Việt Nam, đặc biệt về khu vực mỹ thuật thì có những đặc trưng rất là riêng. Mặc dầu Việt Nam nằm ở giữa Trung Quốc và Ấn Độ nên cũng có ảnh hưởng của hai luồng văn hóa ấy nhưng văn hóa làng xã rất là mạnh.

Văn hóa làng xã thì cũng ảnh hưởng một chút về nguyên lý thôi; Họ cũng nghe nói Trung Quốc là như thế, Ấn Độ là như thế chứ họ có bao giờ tận mắt trông thấy đâu.

Những người ở trong làng trực tiếp nhìn thấy những cái mẫu bị ảnh hưởng đâu thành ra người ta phải tự sáng tạo ra cái gì đấy của văn hóa bản địa. Cái đấy từ dân ca, ca dao, trang phục… Ví dụ như khu vực trang phục cung đình thì có ảnh hưởng của Trung Quốc nhưng trang phục bình dân của dân Việt Nam thì rõ ràng phải căn cứ vào địa lý, khí hậu, thổ nhưỡng mà người ta nghĩ ra. Rồi căn cứ vào nghề dệt, nghề may của mình chứ không có ảnh hưởng gì phía Trung Quốc cả. Đó là những đặc trưng riêng của người Việt Nam. Trong những kiến trúc đình, đền, chùa của Việt Nam cũng khác hẳn với những mô hình của Trung Quốc và Ấn Độ.

Văn hóa Việt Nam, đặc biệt về khu vực mỹ thuật thì có những đặc trưng rất là riêng. Mặc dầu Việt Nam nằm ở giữa Trung Quốc và Ấn Độ nên cũng có ảnh hưởng của hai luồng văn hóa ấy nhưng văn hóa làng xã rất là mạnh.
-Phan Cẩm Thượng

Cái bình thường của Việt Nam nó mang tính bản địa rất là sâu sắc. Việt Nam có 54 dân tộc thì mỗi một sắc tộc có một các ăn mặc riêng. Những cái đấy không thể nói trong một câu được. Ở đây phát sinh từ đời sống nội sinh của bản địa, của tín ngưỡng, của từng sắc tộc người chứ không thể đơn giản nói nó bị ảnh hưởng từ đâu đến đâu.

Mặc Lâm: Theo ghi nhận của ông thì quan nhiều thời kỳ lịch sử trang phục của người Việt thay đổi chính nằm trong phần nào của bộ quần áo?

Phan Cẩm Thượng: Tôi thấy trong lịch sử, có những thời kỳ người Việt Nam mặc rất là đơn giản, chẳng hạn như đàn ông, đàn bà gần giống như mô hình phương Nam: đàn ông chỉ ở trần đóng khố, phụ nữ thì chỉ quấn một cái váy. Cái này có thể thấy ở những tượng cổ ở chùa Dâu; Ngay những tượng Phật như Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện mình thì trần và chỉ quấn xà rông phía dưới thôi, giống hệt như trang phục của người phương Nam giống Khmer hay Ấn Độ ngày xưa, đi đâu họ cũng chỉ quấn xà rông, kể cả phụ nữ cũng chỉ mặc một cái váy.

Biểu diễn thời trang áo dài tại Hà Nội ngày 4/3/2016. AFP/HOANG DINH NAM

Ở thế kỷ 20, tôi xem nhiều ký họa của nhiều họa sĩ đi vẽ ở các vùng sâu, vùng xa của người dân tộc, họ vẫn vẽ những người phụ nữ dân tộc cũng  chỉ độc mỗi một cái váy chứ không mặc gì phía trên cả. Tất nhiên, đi ra chợ thì họ có áo, có khăn, có địu của trẻ con mà họ quấn làm địu trẻ con luôn. Trang phục rất là cổ xưa và phổ thông. Sau đó, ví dụ như phục trang của người Việt Kinh thì nông dân ăn mặc tương đối đơn giản. Ở trong Nam thì bộ áo bà ba đen nhẹ nhàng còn ở Bắc thì may vải nâu. Tất cả những vải mộc nầy người ta may theo kiểu quần “xắn móng lợn” (lý do là người ta may hơi chéo chéo nên có cái đũng hơi to) hay may theo kiểu quần “lá tỏa” tức là người ta may một cái quần rộng rồi lồng một cái dây vào buộc ở bụng làm quần tỏa ra nên gọi là quần “lá tỏa” và ở trên thì mặc một cái áo cánh.

Mặc Lâm: Còn trang phục trong dịp lễ lạc hay hội hè ngay cả khi có quan hôn tang tế thì có gì khác biệt xa lắm đối với ngày thường hay không?

Phan Cẩm Thượng: Nếu đi việc quan hay có nghi lễ gì thì người Việt mặc thêm một cái áo dài. Phụ nữ thì mặc áo dài tứ thân hay năm thân, đàn ông mặc áo dài hai thân giống như áo ta; Đầu thì quấn khăn. Ngày xưa có 3 loại: một là khăn vấn tức là khăn họ tự vấn to sù sù; Loại thứ hai là khăn đóng tức là họ làm cái đầu bằng gỗ rồi họ đóng cái khăn lên rồi họ lấy cái khăn đấy đội; Loại thứ ba thì được làm gần đây ở thế kỷ 19, 20 được gọi là khăn xếp, còn phụ nữ thì làm khăn vành.

Với khăn vành thì họ tết vào trong tóc rồi họ quấn vành lên trên đầu và họ để lại một lọn tóc nho nhỏ như cái đuôi gà để vắt ra ngoài. Khi đi ra ngoài họ lại đội một cái khăn vuông cho ấm. Khi đội lên thì có hình mỏ quạ nên được gọi là khăn mỏ quạ. Sau cùng là đội một cái nón thúng rất là to. Khi nào phụ nữ đi ra ngoài thì họ thường mặc một cái yếm với một cái áo cánh hay áo dài nhưng họ không cài gì cả, họ vắt chéo vào nhau ở phía trước bụng nhưng không ra buộc hay không buộc gì cả mà chỉ vắt vào nhau thành ra hai tà xòa xuống dưới ở phía trước. Ở trong bụng của họ thì ngoài cái cạp váy buộc rất chặt ra thì họ còn có một bao tượng nữa. Cái bao tượng này giữ cho váy chặt hơn nữa và còn để túi tiền. Đấy là trang phục rất là cổ của người nông dân Việt Nam mà tôi nghĩ có lẽ nó tồn tại ba trăm năm gần đây.

Mặc đơn giản nhưng hoa văn thì cầu kỳ

Mặc Lâm: Nhà thiết kế Lê Long Dũng khi tạo mẫu bộ quốc phục dự thi thế giới gần đây tuyên bố rằng ông theo ý tưởng của người Việt cổ 3.000 ngàn trước. Liệu có bằng chứng gì về việc này không?

Tôi nghĩ là áo dài vẫn là trang phục đặc trưng của phụ nữ Việt Nam. Trong thời kỳ thế kỷ 20, họ vẫn đi cùng người đàn ông mặc áo the, khăn xếp hoặc là mặc Âu phục cũng được.
-Phan Cẩm Thượng

Phan Cẩm Thượng: Trước đây thì chúng tôi không quan niệm thời kỳ Đông Sơn cách đây 2.500 năm người ta nghĩ ra vải mặc dù trên đồ đồng tôi thấy người ta cũng có khắc phụ nữ mặc váy hẳn hoi và vấn khăn hẳn hoi. Tuy nhiên, để tìm được chứng cứ về vải thì rất là khó vì vải không tồn tại được lâu như thế. Gần đây, tôi có xem vài di tích do nhà khảo cổ học Nguyễn Việt cho xem. Trước đây khi khảo cổ thì người ta thường bỏ qua phần bùn vì họ cho rằng không quan trọng. Bây giờ, anh Nguyễn Việt cho rằng phải có loại kính gì đấy hoặc loại chất gì đấy để khám phá xem có những hợp chất gì đi theo con người mà nó bị tan ở trong bùn.  Bằng cách đó, anh Nguyễn Việt đã cho tôi xem rất nhiều những mẫu vải thời kỳ Đông Sơn.

Chúng tôi xem bằng cái kính phóng to lên thì rõ ràng là người ta dệt bằng cái sợi gì đó, anh ấy bảo có cả những sợi lụa nhưng đã bị tan mất rồi chứ còn sợi gai hay sợi tơ thì họ dệt khá đẹp. Chất lượng dệt khá đẹp, có ý thức tạo hoa văn giống như hình khắc trên trống đồng Đông Sơn. Như vậy có thể chắc chắn khẳng định nghề dệt vải có ở Việt Nam từ hai đến ba nghìn năm.

Biểu diễn thời trang áo dài tại Hà Nội ngày 4/3/2016. AFP/HOANG DINH NAM

Vấn đề là có biết may thành quần thành áo hay không. Tôi nghĩ Việt Nam thuộc giòng Nam Á nên không chú trọng đến may lắm mà chỉ quấn thôi. Đặc trưng nhất là phụ nữ Mường có ba cái quấn: một là quấn bên dưới - là cái váy; Hai là quấn ở trên ngực mà sau nầy trở thành váy cao mà sau này, cái váy của họ kéo lên đến sát nách và người ta chỉ cần mặc thêm một cái áo rất ngắn bên ngoài nữa gọi là áo khóm; Cái quấn thứ ba là cái quấn trên đầu một cái khăn.

Việc mặc thì đơn giản như thế nhưng hoa văn thì rất cầu kỳ.

Mặc Lâm: Nếu được cố vấn về mẫu mã cho một bộ quốc phục cả nam lẫn nữ thì ông sẽ có ý kiến ra sao và căn cứ vào điều gì để mà triển khai ý tưởng ấy?

Phan Cẩm Thượng: Từ trước tơi nay tôi hay dự các hội lễ ở làng thì các cụ mặc giống nhau. Họ mặc đơn giản: nhà vua thì mặc áo vàng, quần vàng còn đàn ông trong làng thì mặc áo dài the, quần trắng và đầu đội khăn xếp. Đó là những hình ảnh đặc trưng mà tôi thấy rất phù hợp với khổ người đàn ông Việt Nam. Phụ nữ cổ thì họ vẫn mặc áo tứ thân mà giống với các cô quan họ Bắc Ninh hay mặc. Nếu mà mặc đẹp hơn một chút thì mặc màu mè một chút với “mớ bảy, mớ ba” thì nó có thêm một chút màu mè nữa tức là trong thì áo cánh mà ngoài thì áo lụa và vấn khăn vành. Tuy nhiên đến những năm 50 thì có sự cách tân về mặt phục trang của hai họa sĩ Cát Tường và Lê Phổ khai sinh ra cái áo dài. Cho đến nay thì áo dài là một “design” thành công nhất vì nó nêu được vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam hiện đại mà lại rất là truyền thống.

Tôi nghĩ là áo dài vẫn là trang phục đặc trưng của phụ nữ Việt Nam. Trong thời kỳ thế kỷ 20, họ vẫn đi cùng người đàn ông mặc áo the, khăn xếp hoặc là mặc Âu phục cũng được. Ái dài nữ cùng áo the khăn xếp hay Âu phục vẫn đi đôi với nhau không có vấn đề gì cả. Tôi không phải là người design nhưng tôi thấy những trang phục đó hợp mắt và hợp thẩm mỹ là được.

Mặc Lâm: Xin cám ơn ông.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/LiteratureAndArts/what-s-the-fundamental-for-vn-traditional-clothes-ml-12082016135026.html/vhnt120816.mp3

Xô xát giữa chính quyền và người dân ở Hà Tĩnh, 1 người bị thương

Theo RFA-2016-12-11  

Hàng trăm người dân tập trung trước trụ sở UBND xã Thạch Lạc, huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh hôm 10/12/2016 yêu cầu giải thích việc cán bộ đánh dân. Courtesy VTC

Xô xát giữa cán bộ và người dân dẫn đến thương tích trong cuộc họp về bồi thường thảm họa do Formosa gây ra, đã khiến hơn 300 người dân kéo đến vây trụ sở ủy ban xã yêu cầu giải thích.

Theo tin của truyền thông trong nước, vào sáng ngày 10/12, UBND xã Thạch Lạc, huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh) tổ chức cuộc họp giữa lãnh đạo xã và các trưởng thôn để đánh giá, chuẩn bị việc cấp phát tiền đền bù thảm họa môi trường do công ty Formosa Hà Tĩnh gây ra hồi tháng 4/2016.

Tuy nhiên, khi gần kết thúc cuộc họp, một số người dân đã vào phòng họp, thắc mắc lý do tại sao không được đền bù, và yêu cầu ông Phượng, xóm trưởng Bắc Lạc nói rõ việc đền bù. Sau đó, giữa ông Phượng và người dân xảy ra mâu thuẫn dẫn đến xô xát.

Trong lúc xô xát, ông Lâm bảo vệ chợ Chùa đã lao vào đánh một người dân đến thắc mắc tiền đền bù là anh Trần Văn Rô, khiến anh Rô bị thương, phải tới Bệnh viện Đa khoa thành phố Hà Tĩnh điều trị.

Sau cuộc ẩu đả, hàng trăm người dân xã Thạch Lạc cho rằng người của chính quyền đánh dân nên đã kéo nhau, tập trung tại trụ sở xã để yêu cầu chính quyền ra đối chất, làm rõ sự việc.

Trả lời báo điện tử VNExpress, một người dân xã Thạch Lạc nói:  “Chúng tôi đến phản ánh bức xúc việc đền bù thì tại sao lại đánh dân, yêu cầu lãnh đạo xã giao người đã đánh anh Rô ra để đối chất, giải trình tại sao hành xử như vậy".

Các cán bộ, công an kêu gọi người dân bình tĩnh, tránh kích động.Courtesy of Tuoitre

Về phía chính quyền, mãi đến chiều vẫn không có người ra đối chất, nhưng đã huy động một lực lượng công an, anh ninh hùng hậu đến để ứng phó, đồng thời kêu gọi người dân bình tĩnh, tránh kich động, và chính quyền sẽ giải quyết thỏa đáng sự việc.

Đến 19 giờ tối người dân mới chịu giải tán.

Ông Dương Kim Mậu, Chủ tịch UBND xã Thạch Lạc cho báo Tuổi Trẻ biết: “Sau khi sự việc xảy ra, chính quyền xã báo cáo lên Công an huyện Thạch Hà, huy động nhiều cán bộ, chiến sỹ xuống hiện trường. Đồng thời bắc loa thông báo đề nghị bà con bình tĩnh, không được kích động đập phá cơ sở vật chất trong trụ sở.”

Được biết, xã Thạch Lạc có hơn 1.000 gia đình bị ảnh hưởng bởi thảm họa môi trường biển do Formosa gây ra.

Vì sao cựu quan chức DongA Bank bị bắt?

Trụ sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ở Hà Nội.

Viễn Đông

Theo VOA-11.12.2016 

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) hôm 11/12 đã lên tiếng giải thích lý do vì sao cựu tổng giám đốc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á (DongA Bank) Trần Phương Bình cùng một số người khác bị Cơ quan Cảnh sát Điều tra tội phạm kinh tế và tham nhũng (C46) thuộc Bộ Công an bắt giữ hai ngày trước đó.

Theo DongA Bank hôm 10/12, ông Bình cùng bà Nguyễn Thị Ngọc Vân - nguyên Phó Tổng giám đốc DongA Bank và ba nhân viên có liên quan “bị khởi tố do vi phạm các quy định của pháp luật trong hoạt động tiền tệ ngân hàng” hôm 9/12.

Ngân hàng thương mại cổ phần này cho biết thêm rằng những người bị bắt giữ trên đã bị Ngân hàng Nhà nước và DongA Bank “đình chỉ chức vụ vào tháng 8/2015 và đã không tham gia quản lý, điều hành ngân hàng gần một năm rưỡi qua” nên việc khởi tố vụ án và bị can “không ảnh hưởng hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Đông Á”.

Hai ngày sau đó, Ngân hàng Nhà nước ra thông cáo cho biết rằng hồi “tháng 8 năm 2015, NHNN đã công bố kết luận thanh tra DongA Bank theo quy định của pháp luật và Quyết định kiểm soát đặc biệt đối với ngân hàng này do DongA Bank đã có nhiều vi phạm pháp luật về quản lý tài chính, cấp tín dụng và hoạt động kinh doanh khác đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình tài chính và kinh doanh của DongA Bank”.

"Tôi xin tiết lộ với quý vị là Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cùng với một đối tác tư nhân Việt Nam cũng đang có kế hoạch xử lý mua lại một ngân hàng thương mại yếu kém của Việt Nam và có thể giới thiệu cho những đối tác khác để hỗ trợ Việt Nam trong xử lý nợ xấu và các ngân hàng thương mại yếu kém."Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc nói.

“NHNN cũng đã quyết định đình chỉ quyền và nghĩa vụ của ông Trần Phương Bình đối với chức danh thành viên Hội đồng Quản trị và chức danh Tổng Giám đốc DongA Bank; đình chỉ quyền và nghĩa vụ của bà Nguyễn Thị Ngọc Vân đối với chức danh Phó Tổng Giám đốc DongA Bank. Đồng thời, NHNN đã cử các cán bộ có trình độ chuyên môn, có năng lực quản trị tiếp quản và nắm các vị trí chủ chốt vào quản trị, điều hành DongA Bank để chỉ đạo xây dựng Đề án tái cơ cấu, củng cố toàn diện tổ chức và hoạt động của DongA Bank”, thông cáo có đoạn.

“Đến nay, các chỉ tiêu tài chính của DongA Bank đã được cải thiện và có mức tăng trưởng khả quan, khách hàng tiếp tục tín nhiệm trong việc sử dụng các sản phẩm, dịch vụ của DongA Bank”.

Hôm 9/12, đúng ngày các cựu quan chức DongA Bank bị bắt giữ, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại “Diễn đàn phát triển Việt Nam năm 2016” rằng “xử lý nợ xấu là một vấn đề hết sức quan trọng” và “nếu không xử lý tốt sẽ ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô và tăng trưởng”.

Ông Phúc được VGP News dẫn lời nói: “Tôi xin tiết lộ với quý vị là Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cùng với một đối tác tư nhân Việt Nam cũng đang có kế hoạch xử lý mua lại một ngân hàng thương mại yếu kém của Việt Nam và có thể giới thiệu cho những đối tác khác để hỗ trợ Việt Nam trong xử lý nợ xấu và các ngân hàng thương mại yếu kém”.

Hồi tháng Chín, Việt Nam tuyên án tù đối với 36 cựu nhân viên, trong đó có cả cựu chủ tịch, của Ngân hàng Xây dựng về tội “mua bán khống, rút tiền trái phép của Ngân hàng Xây dựng Việt Nam để tiêu xài, gây thiệt hại hơn 9.000 tỷ đồng (400 triệu đôla)”.

Ngày Quốc tế Nhân Quyền trong mắt người Việt

Tư liệu - Người dân biểu tình phản đối công ty Đài Loan Formosa xả chất thải gây ô nhiễm môi trường biển miền Trung, tại Hà Nội, Việt Nam, ngày 1 tháng 5, 2016.

Trà Mi-VOA-11.12.2016 

Ngày 10 tháng 12 năm nay thế giới đánh dấu 68 năm ngày công bố Tuyên Ngôn Nhân Quyền, một văn kiện quan trọng phác thảo các chuẩn mực căn bản về quyền của con người trên toàn cầu.

Liên Hiệp Quốc, trong ngày này, một lần nữa gióng lên lời kêu gọi tất cả mọi người đứng lên bảo vệ nhân quyền giữa lúc các quyền phổ quát vẫn còn bị chà đạp tại nhiều nơi trên thế giới.

Tại Việt Nam, quốc gia lâu nay vẫn nằm trong danh sách các nước bị lưu ý về các vi phạm nhân quyền, Ngày Nhân Quyền 10/12 chưa thật sự được mọi người chú ý, những ai quan tâm thì trĩu nặng tâm tư.

Trần Minh Nhật, một người trẻ ở Vinh từng lãnh 4 năm tù vì các hoạt động cổ súy cho nhân quyền, chia sẻ:

“Khi cả thế giới đón chào Ngày Quốc tế Nhân quyền, là một người trẻ tại Việt Nam, một nước tương đối khác biệt với các nước khác, điều này làm cho mình cảm thấy ‘giằng xé’ và thao thức vì thấy mình và người dân nước mình không được hưởng những quyền như người dân nước khác. Cũng cảm thấy ghen tị với họ, khao khát quyền làm người, quyền sống còn của dân tộc và của cả thế hệ tương lai.”

Chính phủ Hà Nội lâu nay vẫn khẳng định rằng tại Việt Nam, nhân quyền luôn được tôn trọng đáp lại những chỉ trích của quốc tế về vi phạm nhân quyền tại Việt Nam.

Anh Trần Việt Hoa, một nạn nhân trong tâm điểm thảm họa môi trường Formosa ở Hà Tĩnh, nói bất chấp những lời tuyên bố hùng hồn của nhà nước, những gì xảy ra trên đất nước Việt Nam cho thấy những điều ngược lại. Anh đưa ra một minh chứng thực tế:

“Nói đến nhân quyền thì ví dụ như vụ Formosa đây, quyền con người được sống, được hưởng sự trong lành, được có môi sinh, nhưng khi con người đứng lên tranh đấu cho sự thật để đảm bảo môi trường sống thì lại bị nhà nước dùng côn đồ, dùng công an để đánh đập, ngăn cản.”

"Trong Ngày Quốc tế Nhân quyền hôm nay, tôi đặc biệt nhớ về các anh chị em tù nhân lương tâm vì thực hiện quyền của mình mà bị đẩy vào chốn lao tù."Trần Minh Nhật

Nhà nước viện dẫn đời sống, giáo dục người dân được nâng cao là những biểu hiện về quyền con người được tôn trọng, nhưng giới hoạt động nói còn rất nhiều quyền sơ đẳng mà người Việt cần phải được bảo đảm bình đẳng như mọi người dân các nước khác trên thế giới.

Nhà hoạt động Trần Minh Nhật:

“Người dân Việt Nam còn thiếu rất nhiều quyền, nhưng có lẽ căn bản nhất là thiếu tự do ngôn luận. Người dân không thể tham gia vào tiến trình chính trị của đất nước, không được thể hiện quan điểm đưa tới các quyền dân sự cũng không được bảo đảm. Thật đáng tiếc. Trong Ngày Quốc tế Nhân quyền hôm nay, tôi đặc biệt nhớ về các anh chị em tù nhân lương tâm vì thực hiện quyền của mình mà bị đẩy vào chốn lao tù. Mỗi lần nghĩ tới họ, tôi cảm thấy rất đau đớn, xót xa cho thân phận dân tộc Việt Nam mình.”

Anh Nhật nói trong một đất nước độc tài, toàn trị đã lâu, đòi hỏi nhân quyền bị xem là một cái tội và anh lý giải bằng thực tế rằng Việt Nam có biết bao người tù được quốc tế gọi là tù nhân lương tâm nhưng lại bị Hà Nội xem là phạm pháp.

Đánh dấu Ngày Nhân quyền năm nay, người đứng đầu Cao ủy Nhân Quyền Liên hiệp quốc Zeid Ra'ad Al Hussein nói: “Đã đến lúc mỗi chúng ta phải đứng lên vì nhân quyền. Không một việc làm nào là không đáng kể, cho dù bạn đang ở đâu, bạn đều có thể tạo nên sự khác biệt. Chúng ta hãy cùng nhau lên tiếng cho quyền con người nhiều hơn.”

Đáp lại lời kêu gọi này, anh Việt Hoa ở Hà Tĩnh bày tỏ mong muốn được sự ủng hộ nhiều hơn nữa từ quốc tế giúp ‘tạo sự khác biệt’ ở những quốc gia còn nhiều hạn chế về nhân quyền như Việt Nam:

“Dân hầu hết ai cũng muốn có các quyền đó hết nhưng họ sợ không dám lên tiếng vì thấy lên tiếng một cái là bị tù tội, bị trù dập. Lâu nay họ vẫn còn đen tối vì bóng tối của chế độ, nhưng ước vọng thì rất mong có sự can thiệp lên tiếng của thế giới, mong báo đài và các tổ chức nhân quyền trên thế giới quan tâm đến Việt Nam nhiều hơn nữa.”

Bất chấp những đe dọa và sách nhiễu thường xuyên từ nhà cầm quyền, theo ghi nhận của cựu tù nhân lương tâm Trần Minh Nhật, càng ngày càng có nhiều người trong nước, nhất là những người trẻ như anh, cố gắng học hỏi, tìm kiếm, và thực thi quyền của mình. Giữa những khắc khoải ưu tư, đây chính là niềm an ủi cho những người Việt Nam khát khao quyền con người nhân ngày Quốc tế Nhân quyền năm nay.

'Hôi của’, xẻ thịt trâu và… Gia đình văn hóa

Nếu như những tiêu chí “Gia đình văn hóa” được đánh giá đúng, thì từng thành viên của gia đình chắc chắn phải là những thành viên mẫu mực của xã hội.

Cứ dịp cuối năm, “đến hẹn lại lên” các tổ dân phố lại đi phát một tờ khai, các gia đình tự khai vào đó theo các tiêu chí đánh giá “Gia đình văn hóa.” Sau khi nộp đi, đâu như chục ngày nửa tháng, nhà nào cũng được cấp một giấy chứng nhận in đẹp như một tấm bằng khen. Như nhà tôi thì nó được để một xấp trong tủ, chẳng bao giờ treo lên cả, vì… chán.  

Năm nào cũng như năm nào, cùng một nội dung lấy thông tin và tất cả các nhà đều được phát đồng loạt. Thường thì chỉ có những nhà gia đình có người phạm pháp thì mới không được phát tờ khai, còn lại kể cả vợ chồng cãi cọ đánh chửi nhau thường xuyên hay vẫn vứt rác ra đường, nay vì thành tích của địa phương nên cũng “được” Gia đình văn hóa tất. 

Theo Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, năm 2015, cả nước có gần 19 triệu gia đình đạt danh hiệu "Gia đình văn hóa" trong tổng số hơn 22 triệu gia đình, đạt 85,03%, tăng 2% so với năm 2014. (Theo Dangcongsan.vn)

Trên cả nước, chắc chỉ có Đà Nẵng là quý trọng “tỷ lệ Gia đình văn hóa thấp nhất nước” và coi đó là con số thực chất. Ngay ông Nguyễn Hữu Chiến, Phó giám đốc Sở VH-TT-DL Đà Nẵng, cũng thẳng thắn rằng việc dễ dãi trong công nhận Gia đình văn hóa dễ dẫn đến coi thường danh hiệu. 

Mỗi năm, nhận tờ khai điền thông tin, trong lòng tôi lại dấy lên những băn khoăn, rằng trên toàn đất nước chúng ta như thế có rất, rất nhiều “Gia đình văn hóa,” tức là rất nhiều “tế bào của xã hội” được công nhận là “có văn hóa.” Thế mà chỉ cần bước chân ra đường là có thể gặp những hành vi có thể coi là xấu xí của người Việt, mà nổi lên là sự ích kỷ, tham lam.  

Bất cứ ai cũng có thể gặp tai nạn vì một cú tạt đầu vô trách nhiệm của một “tay lái lụa” muốn vượt trước hoặc người nào đó vượt đèn đỏ vì muốn tham lam cho bản thân một vài giây. 

Cứ thỉnh thoảng chúng ta lại gặp những tin tức, nào là đổ xô vào “hôi” bia ở Đồng Nai, nào là “hôi” của từ chiếc xe tải cháy… hay gần đây nhất là hình ảnh những người xông vào xẻ thịt con trâu chết tai nạn ngay trên mặt đường. 

Cảnh “hôi” bia trước sự bất lực của tài xế ở Đồng Nai mấy năm trước. Ảnh: Kênh 14

Tôi nhớ cách đây mấy năm, người bạn công tác trên huyện ở miền núi phía Bắc kể, buổi chiều khi làm đường, công nhân phát hiện một ghềnh đá trong đá có chứa vàng. Chỉ trong một đêm cái ghềnh đá rộng sâu mấy chục mét, dài đến 300 mét bị dân địa phương và cả những vùng lân cận đổ ra đào bay mất, sáng hôm sau để lại một con mương cạn trong sự bất lực của chính quyền. 

Câu chuyện “hôi” thịt trâu y hệt vậy, chỉ khác là thay vì đào vàng thì người ta cướp thịt trâu.  

Cũng chỉ vài ngày trước, xem những đoạn video chia sẻ trên mạng về cảnh “xếp hàng” mua vé trận bán kết lượt về AFF Cup giữa ĐT Việt Nam và Indonesia ở Mỹ Đình mà nản. Một đám đông hỗn loạn, đè lên nhau và gây sức ép lên lực lượng cảnh sát cơ động làm nhiệm vụ. Chúng ta tự hỏi tại sao không thể xếp hàng mua vé một cách trật tự được mà cứ hễ đụng vào các sự kiện “hot” thì người Việt Nam lại trở nên náo loạn đến vậy? 

Cảnh chen lấn đến nghẹt thở trong ngày mở bán vé xem ĐTVN – Indonesia. Ảnh: Song Ngư

Và sau trận đấu, thật xấu hổ khi nghe tin đội bạn phải cố thủ trong vòng vây cảnh sát bảo vệ vì ô tô bị ném vỡ kính xe. Có bao nhiêu cổ động viên như thế có giấy chứng nhận “Gia đình văn hóa” treo ở nhà? 

Một trong những tiêu chí “Gia đình văn hóa” là ”Giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; vệ sinh môi trường; nếp sống văn hóa nơi công cộng; bảo vệ di tích lịch sử văn hóa, cảnh quan của địa phương; tích cực tham gia các hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.” Đọc tiêu chí đó, nhưng lại chứng kiến người Việt ngày càng thiếu đi cách cư xử văn hóa, chỉ cần có mối lợi, lòng tham nổi lên, sợ mất phần là sẵn sàng… “tham chiến” bất cứ lúc nào, sẽ thấy rõ ràng có một khoảng cách quá lớn giữa thành tích được báo cáo với những gì đang diễn ra trong đời sống hàng ngày.  

Nếu như những tiêu chí “Gia đình văn hóa” được đánh giá đúng, thì từng thành viên của gia đình chắc chắn phải là những thành viên mẫu mực của xã hội. Sẽ không có những người mẫu mực trong gia đình nhưng sẵn sàng cư xử thiếu văn hóa, thậm chí xấu xí ngoài xã hội.

Phúc Lai  

Đâu phải trả lại tiền đã xin của dân là xong chuyện!

QUỐC TOẢN 06:49 11/12/16
(GDVN) - Chủ tịch tỉnh Thanh Hóa đề nghị kiểm tra thông tin báo nêu vụ người dân bị cán bộ "xin" lại một nửa tiền đền bù, đồng thời yêu cầu xử lý nghiêm sai phạm...

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có công văn hỏa tốc số 14102/UBND-VX ngày 6/12/2016 về việc làm rõ nội dung bài viết "người dân vừa nhận tiền đền bù thì cán bộ đến "xin" lại một nửa" theo phản ánh của Báo điện tử Giáo dục Việt Nam.

Trước đó, ngày 30/11/2016, Báo điện tử Giáo dục Việt Nam đăng tải bài viết "người dân vừa nhận tiền đền bù thì cán bộ đến "xin" lại một nửa.

Nội dung phản ánh về việc nhiều hộ dân ở phố 7, phố 8, phường Đông Cương (TP. Thanh Hóa) có đất sản xuất nông nghiệp thuộc diện đền bù đất khi Công ty Cổ phần xây dựng thương mại Tuấn Minh lấy đất xây dựng khu thương mại và văn phòng.

Tuy nhiên, theo phản ánh, sau khi người dân nhận tiền đền bù bất ngờ bị cán bộ cán bộ phường này "xin" lại gần một nửa.

Về việc này, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Đình Xứng giao/yêu cầu UBND thành phố Thanh Hóa khẩn trương làm rõ nội dung bài viết.

Xử lý nghiêm những sai phạm (nếu có) theo quy định. Báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh trước ngày 15/12.

Cũng liên quan tới sự việc nói trên, trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo điện tử Giáo dục Việt Nam hôm 5/12, ông Đào Trọng Quy - Chủ tịch UBND thành phốThanh Hóa cho biết, việc phường thu lại tiền đền bù của dân là không đúng.

Bà Lê Thị Lũy (73 tuổi, trú tại phố 7, phường Đông Cương, TP. Thanh Hóa), một trong những hộ dân trong diện đền bù của dự án, gia cảnh nghèo khổ nhưng cán bộ vẫn quyết xin bà tiền đền bù. Ảnh Quốc Toản.

Chủ tịch UBND thành phố Thanh Hóa yêu cầu lãnh đạo phường Đông Cương trả lại tiền, xin lỗi dân, nghiêm túc kiểm điểm vì để xảy ra sự việc nêu trên.

"Chúng tôi đã bắt họ (phường Đông Cương) trả lại, họ mới trả đấy!

Qua sự việc này, chúng tôi rất cảm ơn anh em báo chí đã nêu đúng bản chất sự việc, giúp đơn vị thực hiện quản lý nhà nước được tốt hơn", ông Quy cho biết.

Tuy nhiên, điều khiến dư luận phân vân là, nếu không có chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố Thanh Hóa (yêu cầu trả lại tiền cho dân) thì số tiền 185 triệu đồng đã thu của 13 dân không đúng quy định, liệu có được trả lại cho chủ sở hữu?

Số tiền đã thu lại của dân có thực chất được xung vào quỹ địa phương, sử dụng đúng mục đích hay thu lại để tư lợi?

Xây nhà ga triệu đô, đón lô hàng duy nhất rồi… bỏ không

Ga Cái Lân khai thác được lô hàng duy nhất 10,000 tấn thép từ Thái Nguyên chở về rồi bỏ không. (Hình: VNExpress)

QUẢNG NINH (NV) – Xây dự án nhà ga xe lửa 1,510 tỷ đồng để chở hàng hóa nhưng khai thác được lô hàng duy nhất rồi bỏ không để… trồng rau.

Ga Cái Lân, phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, được thiết kế chuyên chở hàng hóa, có khổ đường sắt 1,435 mét, thuộc dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp tuyến đường sắt Yên Viên-Phả Lại-Hạ Long-Cái Lân dài 130 cây số, được chính phủ đầu tư với tổng vốn khoảng 7,000 tỷ đồng.

Khởi công từ năm 2005, nhưng do ảnh hưởng của khó khăn kinh tế, nhiều hợp phần của dự án phải giãn tiến độ, trừ tiểu dự án một gồm ga Hạ Long-ga Cái Lân và cầu vượt Bàn Cờ, được xây dựng với trị giá 1,510 tỷ đồng và vận hành từ Tháng Mười năm 2014.

Nhân viên nhà ga hàng ngày chăm sóc rau xanh. (Hình: VNExpress)

Tuy nhiên từ khi hoạt động đến nay, ga Cái Lân chỉ khai thác được một lô hàng duy nhất là 10,000 tấn thép từ Thái Nguyên chở về rồi “chờ thời” cho đến nay.

Nói với báo điện tử VNexpress, ngày 9 Tháng Mười Hai, ông Nguyễn Ðức Tân, trưởng ga Cái Lân cho rằng, việc ga bỏ không lâu nay vì hầu hết đường ray ở Việt Nam có khổ 1 mét, trong khi ga này xây theo khổ 1.435 mét. Do vậy chỉ khai thác được 2 tuyến từ Thái Nguyên và Ðồng Ðăng, tỉnh Lạng Sơn. Ngoài ra, còn phải cạnh tranh với xe tải, tàu thủy đang được khách hàng ưa chuộng vì tiện lợi.

Theo ông Tân, hiện ga có 4 nhân viên được trả lương khoảng 4 triệu đồng/tháng.”Công việc hàng ngày của chúng tôi chủ yếu là trông coi tài sản của ga, trồng cây và chăm sóc rau xanh,” ông Tân nói. (Tr.N)

Việt Nam: Họa vô đơn chí, kiều hối giảm

Nhận ngoại tệ từ ngoại quốc gửi về. Nguồn thu quan trọng này đang giảm. (Hình: Người Lao Ðộng)

VIỆT NAM – Giá dầu thô giảm, các khoản thu từ thuế gồm cả xuất-nhập cảng lẫn nội địa giảm khiến ngân sách thất thu trầm trọng và giờ, kiều hối – một nguồn thu quan trọng nữa cũng giảm!

Theo ông Nguyễn Hoàng Minh, phó giám đốc chi nhánh Sài Gòn của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam, năm nay, lượng kiều hối từ ngoại quốc gửi về Sài Gòn giảm khoảng 500 triệu Mỹ kim so với 2015. Ðây là điều chưa từng có từ đầu thập niên 2010 đến nay.

Trước kia, mỗi năm, lượng kiều hối từ các quốc gia khác gửi về Sài Gòn tăng khoảng 10%. Năm ngoái, lượng kiều hối gửi về Sài Gòn khoảng 5.5 tỉ Mỹ kim. Năm nay, lượng kiều hối gửi về Sài Gòn không những không tăng mà còn giảm khoảng 500 triệu Mỹ kim. Ông Minh cho rằng, nguyên nhân dẫn tới tình trạng vừa kể là vì tác động của những diễn biến về chính trị cũng như kinh tế trên thế giới.

Lượng kiều hối từ các quốc gia khác gửi về Sài Gòn vào quý 4 hàng năm, thường chiếm từ 40% đến 42% lượng kiều hối của cả năm, trong đó có từ 60% đến 62% được gửi từ Hoa Kỳ. Tuy nhiên trong vài tháng gần đây, lượng kiều hối từ Hoa Kỳ gửi về Sài Gòn sụt giảm đáng kể sau khi ông Donald Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ rút ra khỏi TPP (Hiệp Ðịnh Thương Mại Tự Do Xuyên Thái Bình Dương) và có tin Cục Dự Trữ Liên Bang của Hoa Kỳ sẽ nâng lãi suất trong tháng này. Theo ông Minh, kiều hồi từ Hoa Kỳ gửi về Việt Nam nói chung và Sài Gòn nói riêng là để đầu tư, do vậy, có thể các yếu tố vừa kể khiến dòng kiều hối chững lại.

Việt Nam từng là một trong mười quốc gia dẫn đầu thế giới về lượng kiều hối nhận được hàng năm. Ngân Hàng Thế Giới (WB) cho biết, năm ngoái, Việt Nam nhận được lượng kiều hối khoảng 12.25 tỉ Mỹ kim. Năm nay, Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam ước đoán, con số này có thể giảm khoảng 4 tỉ Mỹ kim, chỉ còn chừng 9 tỉ.

Có lẽ cần nhắc lại rằng, năm 1991 Việt Nam chỉ nhận được khoảng 35 triệu Mỹ kim kiều hối nhưng đến năm 2015, Việt Nam đã nhận được 12.25 tỉ Mỹ kim. Tính ra, mức độ gia tăng của kiều hồi xấp xỉ 40%/năm.

Từ 2013 đến năm vừa qua, lượng kiều hối mà Việt Nam nhận hàng năm tương đương 7% GDP, xấp xỉ mức đầu tư của các tập đoàn, công ty ngoại quốc vào Việt Nam (FDI) và cao gấp đôi mức giải ngân viện trợ phát triển không hoàn lại (ODA).

Theo các chuyên gia thì 80% kiều hồi mà Việt Nam nhận được là do những người Việt định cư ở ngoại quốc sau Tháng Tư năm 1975 gửi về.

Có tới 7 tỉ trong 12.25 tỉ Mỹ kim kiều hối mà Việt Nam nhận năm ngoái được gửi về từ Hoa Kỳ. Sài Gòn luôn là nơi nhận được lượng kiều hối lớn nhất (từ 45% đến 55% tổng lượng kiều hối mà Việt Nam nhận hàng năm). Dẫu chính quyền Việt Nam cố gắng nâng số lượng người Việt đi làm thuê ở ngoại quốc lên mức hàng trăm ngàn mỗi năm để đẩy tổng lượng kiều hồi hàng năm lên cao hơn nhưng lượng kiều hối nhận từ nhóm người Việt này vẫn chỉ xấp xỉ 7% tổng lượng kiều hối mà Việt Nam nhận được hàng năm.

Dẫu lượng kiều hối mà Việt Nam nhận hàng năm rất đáng kể nhưng cả WB lẫn các chuyên gia kinh tế của Việt Nam đều cảm thấy tiếc khi chính quyền Việt Nam vẫn chưa có chính sách thích hợp để kiều hối trở thành một nguồn lực phát triển kinh tế-xã hội.

Hồi Tháng Ba vừa qua, Ðại Học Kinh Tế Quốc Dân ở Hà Nội từng phối hợp với Hiệp Hội Nhà Ðầu Tư Nước Ngoài (VAFIE) tổ chức thảo luận về “quan hệ giữa kiều hối và hoạt động đầu tư tại Việt Nam.” Những người tham dự hội thảo này cùng cho rằng, chính quyền Việt Nam đang phung phí một nguồn lực rất quan trọng.

Theo kết quả một cuộc khảo sát do Viện Nghiên Cứu và Quản Lý Kinh Tế Việt Nam (CIEM) thực hiện thì dù tổng lượng kiều hồi chỉ tăng chứ không giảm nhưng lượng kiều hối được dùng để đầu tư vào sản xuất, kinh doanh trồi sụt rất thất thường. Giai đoạn từ 2012 đến 2013, tỉ lệ kiều hối được đầu tư vào sản xuất, kinh doanh chiếm khoảng 30% tổng lượng kiều hối mà Việt Nam nhận hàng năm nhưng đến năm 2014, tỉ lệ này sụt xuống chỉ còn 16%. Ðến năm 2015, tỉ lệ này vọt lên 70%.

Ông Nguyễn Kim Chung, viện phó CIEM, nhận định, sở dĩ lượng kiều hối được dùng để đầu tư vào sản xuất, kinh doanh trồi sụt rất thất thường vì mức độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam không ổn định. Ðây là lý do lượng kiều hối mà Việt Nam nhận hàng năm không được dùng để đầu tư vào sản xuất-kinh doanh mà chảy vào bất động sản, gửi ngân hàng lấy lãi hay chi tiêu.

Ông Nguyễn Mại, chủ tịch VAFIE, cho rằng, trong bối cảnh FDI khó tăng trưởng mạnh, mức độ ưu đãi của ODA giảm thành ra Việt Nam buộc phải giảm vay để nợ nần không quá lớn, chính quyền Việt Nam cần phải có chính sách rõ ràng và hợp lý để “nắn” dòng kiều hối mà Việt Nam nhận hàng năm chảy vào sản xuất-kinh doanh.

Tính đến hết năm ngoái, có 52/63 tỉnh, thành phố tại Việt Nam tiếp nhận 2,000 dự án đầu tư, quy mô chung khoảng 8.6 tỉ Mỹ kim từ kiều hối. Nhiều chuyên gia kinh tế hy vọng, khi kiều hối hướng vào sản xuất, kinh doanh, nó sẽ trở thành một nguồn lực lớn giúp kinh tế, xã hội Việt Nam phát triển tốt hơn. Theo họ, muốn được như thế, chính quyền Việt Nam phải tạo điều kiện thuận lợi cho dân chúng ra ngoại quốc làm việc, cư trú, gia tăng thông tin để người Việt cư trú ở ngoại quốc nhìn ra “cơ hội đầu tư” ở Việt Nam, mở rộng quyền mua, bán nhà tại Việt Nam của người Việt cư trú ở ngoại quốc để phát triển thị trường địa ốc…

Giờ thì giống như những hy vọng đã được ký thác vào nhiều yếu tố khác. Hy vọng về kiều hối bắt đầu lung lay. (G.Ð)

Trung Cộng cho oanh tạc cơ có khả năng nguyên tử bay qua Biển Đông

Trung Cộng đã cho một oanh tạc cơ đường dài có khả năng mang theo bom nguyên tử bay qua Biển Đông, ngay sau khi Tổng thống tân cử Hoa Kỳ Donald Trump nói chuyện với Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn.

Công ty truyền thông Fox News hôm Thứ Sáu 9 tháng 12 dẫn lời hai giới chức Hoa Kỳ giấu tên cho hay, Ngũ Giác Đài còn quan tâm hơn nữa về ảnh chụp từ vệ tinh gián điệp, cho thấy Trung Cộng đang chuẩn bị đưa thêm phi đạn địa đối không ra những hòn đảo tranh chấp ở Biển Đông.

Theo Fox News, chuyến bay đầu tiên bên ngoài lãnh thổ Trung Cộng của oanh tạc cơ đường dài có khả năng mang theo bom nguyên tử là một màn trình diễn cố tình, nhằm gửi một thông điệp cho chính quyền mới ở Washington.

Oanh tạc cơ H-6 của Trung Cộng đã bay dọc theo “đường lưỡi bò” gây tranh cãi vào hôm Thứ Năm 8/12 vừa qua. Ngũ Giác Đài được báo động về chuyến bay này hôm Thứ Sáu.

Trong một diễn biến khác, mới đây vệ tinh tình báo Hoa Kỳ trông thấy nhiều bộ phận của hệ thống phi đạn địa đối không SA-21 phiên bản Trung Cộng tại cảng Jieyang Đông Nam Hoa Lục. Cũng từ cảng này, Trung Cộng đã đưa nhiều chuyến hàng quân sự ra những hòn đảo trên Biển Đông.

Hồi tháng 2, Fox News đầu tiên loan báo Trung Cộng đã điều động hệ thống phi đạn HQ-9 ra đảo Phú Lâm trong quần đảo Hoàng Sa, nơi Việt Nam cũng tuyên bố chủ quyền. Được biết phi đạn SA-21 phiên bản Trung Cộng dựa trên hệ thống S-400 của Nga, là một hệ thống phi đạn còn mạnh hơn HQ-9.

Huy Lam / SBTN

Cá biển ở Quảng Bình bị nhiễm kim loại nặng vượt mức quy định

Cá do ngư dân miền Trung đánh bắt xa bờ cập cảng đất liền. (ảnh: B.Hồng)

Ngày 10-12, ông Nguyễn Đức Cường, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Bình cho biết, qua khảo sát xét nghiệm lấy 130 mẫu cá trong các kho đông lạnh với tổng số hơn 3,200 tấn cá của các công ty thu mua cá của ngư dân, phát hiện có 30 mẫu có hàm lượng Cadimi (*) vượt mức cho phép, tương đương 606.4 tấn cá.

Sở Y tế Quảng Bình đã lấy 130 mẫu kiểm tra gồm: 86 mẫu cá, 31 mẫu mực, 4 mẫu tôm, 2 mẫu ghẹ, 5 mẫu cá khô, 1 mẫu tép khô, 1 mẫu chả cá tại 29 cơ sở đông lạnh hải sản trong tỉnh để phân tích các chỉ tiêu liên quan đến sức khỏe người tiêu dùng là Cadimi, Asen, Chì, thủy ngân, Phenol, Cyanua. Họ đã phát hiện 30/130 mẫu không đảm bảo an toàn thực phẩm. Số hải sản này được thu mua từ tháng 4-2016 đến ngày 30-8-2016. Trong đó 2 mẫu mực, 2 mẫu ghẹ và 24 mẫu cá nhiễm Cadimi vượt giới hạn quy định; 2 mẫu cá nhiễm Cadimi vượt giới hạn và có chứa Phenol, Cyanua.

Theo thống kê, có tất cả 606.4 tấn hải sản có hàm lượng Cadimi vượt ngưỡng, chiếm 1/5 số lượng hải sản đang tồn kho gồm các loại hải sản như: ghẹ xanh, ghẹ sao, cá ngừ trơn, ngừ bong, cá bống suôn, mực chan chu và một số loại cá nục.

Một phúc trình của tỉnh Quảng Bình đưa ra hôm chiều ngày 9-12, cho biết về cơ bản, giá trị thiệt hại do Formosa Hà Tĩnh gây ra làm ảnh hưởng đến vùng biển của tỉnh Quảng Bình, tính đến ngày 30-11 là hơn 2,500 tỷ đồng. Tuy nhiên tổng số tiền phê duyệt chi trả trong vụ việc này mới có hơn 423 tỷ đồng, trong đó đã thực chi trả là hơn 307 tỷ đồng.

Ông Lê Minh Ngân, phó chủ tịch tỉnh Quảng Bình nói rằng đến nay, còn rất nhiều người bị thiệt hại do Formosa gây ra, nhưng chưa có chính sách về bồi thường, như: chủ cơ sở chế biến, cơ sở nuôi trồng hải sản bị chết dưới 70%, các cơ sở lưu trú ven biển, định mức bồi thường cho tàu có công suất máy chính từ 90CV trở lên…

Vũ Minh Ngọc / SBTN

(*) Cadimi có tên khoa học là cadmium, ký hiệu là Cd, là một nguyên tố vô cơ. Cd được phân vào nhóm kim loại nặng, trong đó Cd cùng với chì, thủy ngân (cũng là kim loại nặng) là các độc chất vô cùng nguy hiểm đối với cơ thể con người.

Thủy điện Hố Hô 7 năm chưa trả hết tiền đền bù đất đai

Người dân đau xót nhìn đất đai nuôi sống họ bao đời bị dìm dưới lòng hồ Thủy Điện Hố Hô. (Ảnh: Dân Việt)

Nhà máy thủy điện Hố Hô ở tỉnh Hà Tĩnh là một trong những thủ phạm đã làm cho tình trạng ngập lụt tại miền Trung trong thời gian qua thêm trầm trọng. Không những vậy, nhà máy này lại vừa bị tố cáo là không thực thi đầy đủ trách nhiệm đền bù cho những cộng đồng đã phải nhường đất canh tác và rừng cho dự án thủy điện.

Thuỷ điện Hố Hô nằm trong dự án xây dựng một số nhà máy thuỷ điện nhỏ với công suất phát điện 13MW trên địa bàn xã Hương Hoá, huyện Tuyên Hoá (Quảng Bình). Tuy nhiên phần lòng hồ có tổng diện tích ngập nước 264,5ha (gồm đất rừng phòng hộ, đất trồng lúa và hoa màu, sông suối) lại nằm trên địa bàn xã Hương Liên, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh).

Năm 2010, Nhà máy thủy điện Hố Hô đưa vào vận hành cũng là lúc hàng trăm hộ dân tại địa bàn xã Hương Liên, Huyện Hương Khê, Hà Tĩnh đã nhường đất đai sản xuất của mình phải xót xa nhìn đất trồng lúa và hoa màu nuôi sống họ từ bao đời nay bị chôn vùi dưới lòng hồ thủy điện Hố Hô.

Một phóng sự trên báo mạng Dân Việt cho biết, nhiều người dân ở xã Hương Liên, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh, vẫn chưa nhận được đầy đủ tiền đền bù cho những mảnh đất mà họ đã giao cho dự án từ 7 năm nay, khiến cho nhiều người lâm vào cảnh nghèo khó.

Bài báo này sau đó đã biến mất khỏi trang mạng của báo Dân Việt, nhưng có thể tìm thấy tại một số trang mạng khác, như Hội Nông Dân Việt Nam hoặc Báo Hà Tĩnh.

Theo bài báo, ông Nguyễn Văn Nguyên ở xóm 4, xã Hương Liên cho biết gia đình ông phải nhường toàn bộ đất sản xuất cho dự án thủy điện. Nay con cái ông nhiều người phải tha hương vào Nam kiếm sống.

Đây là tình trạng chung của hàng trăm gia đình trong xã Hương Liên, như được chủ tịch xã là ông Đinh Văn Sảnh xác nhận. Theo ông Sảnh, gần 100 héc ta đất của hơn 300 gia đình trong xã này giờ đây bị chìm dưới lòng hồ thủy điện.

Xã Hương Liên có tỉ lệ gia đình nghèo cao nhất tỉnh Hà Tĩnh là hơn 28%. Theo ông Sảnh, nguyên nhân khiến người dân nghèo khó là do người dân mất đất sản xuất cho dự án thủy điện, nhưng đến nay nhà máy thủy điện Hố Hô còn nợ tiền đền bù của dân.

Huy Lam / SBTN

Khắp ba miền đất nước kỷ niệm Ngày Quốc Tế Nhân Quyền

Vào sáng ngày 10 tháng 12 năm 2016, nhiều hội đoàn, tổ chức xã hội dân sự, cá nhân hoạt động dân chủ khắp cả nước đã tổ chức Ngày Quốc Tế Nhân Quyền nhằm lên án chế độ cộng sản Việt Nam vi phạm công ước quốc tế về quyền con người.

Tại Nghệ An: Sáng 10/12, khoảng hơn 60 người đã có mặt tại Trường mầm non thuộc giáo xứ Phúc Lộc ở xã Đức Thành, huyện Yên Thành, Nghệ An để phổ biến các điều luật cơ bản về tuyên ngôn quốc tế nhân quyền, và những quyền lợi cơ bản mà con người được thừa hưởng. Được biết, đa phần những người có mặt tham dự là những nông dân, tiểu thương trên địa bàn huyện Yên Thành, muốn tìm hiểu về quyền con người.

Nhà hoạt động Nguyễn Thành Huân, người vừa bị côn an Nghệ An hành hung đã chia sẻ với bà con về sự việc anh bị đánh đập như thế nào, và thể hiện ý chí, nghị lực tiếp tục dấn thân, đấu tranh của anh trên con đường đấu tranh bảo vệ nhân quyền trong nước.

Nhà cầm quyền tỉnh Nghệ An đã huy động lực lượng an ninh, công an, cảnh sát giao thông… đến theo dõi và kiểm soát tình hình. Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên SBTN, không có ai bị bắt hay bị nhà cầm quyền gây khó dễ.

Tại Hà Nội: Anh  Trịnh Bá Phương, một người hoạt động về quyền đất đai đã bị công an quận Hà Đông, Hà Nội bắt cóc ngay trong ngày quốc tế nhân quyền 10.12.2016 khi anh vừa ra khỏi nhà.

Sau đó, nhiều bà con dân oan Dương Nội và những người hoạt động đã đến trụ sở công an phường Dương Nội, Hà Đông, Hà Nội để yêu cầu nhà cầm quyền trả tự do cho anh Trịnh Bá Phương. Đến khoảng 14 giờ chiều cùng ngày, công an đã trả tự do cho anh Phương.

Theo ghi nhận của phóng viên SBTN, anh Phương bị nhiều thương tích khắp người do bị công an tra tấn.

Anh Trịnh Bá Phương chia sẻ sau khi ra khỏi đồn công an: “Trước lúc đi, tôi biết tôi có thể bị bắt bớ, bị đánh đập. Tôi muốn đi để chứng tỏ Việt Nam đang vi phạm nhân quyền một cách trầm trọng. Khi tôi bị bắt đưa về đồn công an phường Dương Nội thì mọi trò bẩn thỉu của chúng đã được bộc lộ. Họ đã đánh đập, xỉ nhục, xúc phạm nhân phẩm, đe dọa đối với tôi. Chính người tên Xương – công an phường đã dùng máy quay lại video và nói là ‘quay lại để khỏi nhìn nhầm với chó thui’ và sau đó, chính tên Xương đã tiếp tục đánh tôi.”

Tại Sài Gòn: một số người hoạt động dân chủ đã mua bánh mì, nước suối và tổ chức phát quà cho những người vô gia cư và những người lang thang khắp thành phố không nơi nương tựa nhân ngày Quốc Tế Nhân Quyền.

Facebooker Nguyễn Peng chia sẻ về ý nghĩa của việc làm này: “Nhân ngày quốc tế nhân quyền 10/12 chúng tôi mặc áo quyền con người đi chia sẻ quà, một phần cũng muốn mọi người Việt Nam quan tâm nhiều hơn về ngày quốc tế nhân quyền, và quyền con người phải đuợc tôn trọng tại Việt Nam”.

Nguyên Nguyễn / SBTN