Tuesday, April 7, 2015

12 ngày đêm trận chiến Xuân Lộc

Mặc Lâm, biên tập viên RFA
2015-04-06  
XuanLoc-wikipedia.png
Sơ đồ trận chiến Xuân Lộc tháng 4/1975- Photo: Wikipedia

Đúng vào ngày 8 tháng 4 năm 1975 bốn mươi năm về trước trận chiến 12 ngày đêm tại Xuân Lộc vẫn còn sống mãi trong lòng rất nhiều người đặc biệt là các đơn vị tham gia trực tiếp.

Mặc Lâm được dành riêng một cuộc phỏng vấn với Thiếu tướng Lê Minh Đảo, Tư lệnh sư đoàn 18 Bộ binh cũng là vị tướng mang trọng trách bảo vệ vành đai Xuân Lộc trước cuộc tấn công của quân đội miền Bắc nhằm chiếm lĩnh Biên Hòa và tiến về Sài Gòn sau đó.

Mặc Lâm: Xin cám ơn Thiếu tướng Lê Minh Đảo đã dành cho đài Á châu Tự do cuộc phỏng vấn đặc biệt này. Thưa ông ngày 8 tháng 4 hàng năm chắc có lẽ là ngày đáng nhớ nhất trong cuộc đời tướng lãnh của ông, xin Thiếu tướng cho biết diễn tiến trận đánh này để thính giả, độc giả của đài có cơ hội biết thêm những gì mà nhiều người chưa rõ ràng lắm thưa ông.

Thiếu tướng Lê Minh Đảo: Tôi có lời chào tất cả quý thính giả của đài Á châu Tự do và chào ông Mặc Lâm. Bây giờ tôi xin đi thẳng vào vấn đề của mặt trận Xuân Lộc. Mặt trận Xuân Lộc nó ác liệt đẫm máu ngay vào ngày đầu tiên 8 tháng 4 năm 1975 và kéo dài cho tới ngày sư đoàn 18 rút ra khỏi trận địa vào ngày 21 tháng 4. Cộng sản Bắc Việt đã tung vào mặt trận này một quân đoàn tăng cường gồm 3 sư đoàn là sư đoàn 341, sư đoàn 7 sư đoàn 6 và một sư đoàn pháo 130 ly, 122 ly và phòng không. Trung đoàn chiến xa và các đơn vị đặc công.

Đến 5 ngày sau sau khi họ thiệt hại khá nặng nề thì họ tăng cường thêm trung đoàn biệt lập 95A cùng với sư đoàn 325 nữa. Lực lượng này do Tướng Hoàng Cầm chỉ huy nhưng sau 5 ngày tổn thất thì họ điều Trần Văn Trà xuống điều nghiên và sau đó Trần Văn Trà chỉ huy luôn các đơn vị này của giai đoạn hai.

Còn lực lượng của VNCH trong 5 ngày đầu tiên chỉ có sư đoàn 18 bộ binh trừ một tiểu đoàn tăng phái cho quân đoàn III đưa qua sư đoàn 25. Có tiểu đoàn 82 biệt động quân họ rút đi từ Lâm Đồng tạm ghé Long Khánh để dưỡng chân và chờ về Sài Gòn. Chúng tôi đã trang bị tiếp tế cho tiểu đoàn này đầy đủ và họ sẵn sàng ứng chiến. Khi họ ứng chiến ở đó thì cộng sản đánh vào đêm 8 thì họ kẹt lại và lực lượng này đặt dưới quyền chỉ huy của tôi. Cho nên tôi có một tiểu đoàn Biệt động quân cộng thêm các lực lượng địa phương quân, nghĩa quân và tiểu khu Long Khánh. Về lực lượng yễm trợ thì có sư đoàn III không quân gồm có các phi tuần khu trục và các trực thăng chở quân và võ trang của Biên Hòa.

Về diễn tiến của cuộc hành quân này thì vào ngày 8 cộng quân ồ ạt tấn công dưới chiến thuật của họ là tiền pháo hậu xung tức là họ pháo kích trước rồi cho đơn vị xung phong vào sau. Họ pháo ác liệt trong suốt ngày đầu tiên 2.000 quả tối đêm 8 rạng ngày 9.  Đến sáng họ cho hai mũi tấn công có chiến xa yễm trợ, tức nhiên họ bị chúng tôi đẩy lui ra ngoài.

Ngày thứ hai họ cũng tiếp tục tấn công như vậy, pháo vào 2.000 quả họ bắn vào thành phố kể như nát hết tất cả nhưng đơn vị chúng tôi thiệt hại rất ít vì tôi đã tổ chức trận địa trước và tôi biết pháo nó sẽ rớt ở trong chứ không thể rớt ở rìa ngoài trong khi chúng tôi đóng ở rìa bên ngoài chờ họ. Ngày thứ ba họ tiếp tục tấn công vũ bão như vậy là 3 ngày tất cả, mỗi ngày gần 3 trung đoàn kể như một sư đoàn.

Sau ba ngày tấn công họ vẫn không vào được và tổn thất rất nặng nề. Trong ba ngày đó họ tổn thất khoảng một sư đoàn rưỡi cho nên tới ngày thứ tư, thứ năm thì lực lượng họ yếu dần họ chỉ tấn công lấy lệ nhưng mà cường độ pháo của họ vẫn tiếp tục mạnh mẽ áp đảo thật nặng vào thị xã Xuân Lộc và các đơn vị phòng thủ.

Đến đây thì mặt trận Xuân Lộc có biến chuyển khác. Quân đoàn thấy mặt trận trở nên quan trọng ở đó cho nên ông Tư lệnh quân đoàn là Trung tướng Toàn mới tăng cường cho tôi một lữ đoàn I nhảy dù với bốn tiểu đoàn. Trực thăng từ Biên Hòa do Chinook đưa vào. Tôi đưa một tiểu đoàn để giữ sân bay Long Khánh giúp cho ông Đại tá Phúc Tỉnh trưởng Long Khánh để có lực lượng bảo vệ cho vững chắc để tôi yên tâm một chút.

Ba tiểu đoàn còn lại đánh từ ngoài đánh vô sau lưng địch bọc phía trong và ở ngoài đánh vào cũng như một ổ bánh mì sandwich. Nếu chúng tôi còn tiếp tục ở lại thì có thể nói với anh rằng tôi sẽ bắt luôn một tiểu đoàn của cộng quân bị kẹt vì họ không còn ai tiếp tế cho họ hết tại một vườn cây ăn trái tại Xuân Lộc.

Có những lúc chúng tôi phải đánh với họ một chống ba, có nơi một chống tới năm và có nơi như ở đồi Móng ngựa chúng tôi chỉ có hai đại đội phải chống nguyên cả một trung đoàn tăng cường chia làm ba hướng vào nhưng mà họ cũng khó mà đánh thủng chúng tôi được. Tại sao? Có thể nói chúng tôi yếu lực lượng nhưng mình yếu thì mình dùng mưu, dùng kế hoạch, mình không dùng sức.

Trận địa đó tôi đã tổ chức hai tuần lễ trước rồi cứ giao thông hào mà đánh. Tôi gài họ vào trong đó để họ dính vào trận địa pháo của tôi. Tôi có những cái hỏa tập ở nhiều khu vực chọn trước vì biết được họ tới đó sẽ bị cầm chân. Trong này tôi đánh ra cầm chân họ mà vô không được thì họ phải nằm ở đó. Khi họ nằm ở đó thì tôi cho pháo binh pháo vào tiêu diệt. Pháo binh tôi đem ra ngoài tất cả và tôi bắn vào trong thành phố yễm trợ các đơn vị cho nên sự thiệt hại của họ rất lớn.

Mặc Lâm: Thưa Thiếu tướng với tình hình mà Thiếu tướng vừa diễn tả đâu có gì quá nguy hiểm khiến ông phải rút quân ồ ạt vào ngày 20 tháng 4? Có gì thay đổi quan trọng khiến cho ông buộc phải rút quân thưa Thiếu tướng?

Thiếu tướng Lê Minh Đảo: Tình hình bắt đầu thay đổi khi ngày 16 tây thì mặt trận Phan Rang bắt đầu bể, một quân đoàn gọi là quân đoàn 2 Hương Giang họ đi ở quốc lộ 1 xuyên qua Phan Rang họ xuống Phan Thiết để về Sài Gòn. Họ đi vô Bình Tuy ngang Xuyên Mộc về Bà Rịa để tấn công con đường Bà Rịa đi Biên Hòa, đây là một sự uy hiếp vì họ không thể đi ngõ Xuân Lộc nên họ đi ngõ đó. Đồng thời Trần Văn Trà đã thay đổi kế hoạch họ đánh phá rất mạnh vào phi trường Biên Hòa vì họ biết phi trường đó còn thì sẽ yễm trợ cho chúng tôi. Mỗi ngày chúng tôi có chừng 50 phi xuất của Biên Hòa thành ra yễm trợ cho chúng tôi nhất là trực thăng võ trang anh em đó đánh rất là ngoan cường, đánh rất hay rót bom lên địch thành ra họ bị thiệt hại rất nhiều vì phi pháo của chúng tôi.

Chiến đoàn 52 của tôi ở tại ngã ba Dầu giây họ đánh nhiều ngày hết đạn dược rồi nên họ xuyên rừng đi thẳng vào rừng, họ đi xuyên rừng Bình Sơn để về Biên Hòa. Trước sự uy hiếp trên quân đoàn sợ rằng mặt trận của tôi nằm ở phía trên mà cộng sản nó đã lọt được vào bên dưới do quân đoàn Hương Giang đi từ bên kia nó vòng ngõ tắt về Biên Hòa cho nên ông trung tướng Toàn ra lệnh phải thay đổi chiến thuật, xin Tổng thống Thiệu và Tổng thống chấp nhận phải đổi chiến thuật là đưa sư đoàn 18 bộ binh về giữ mặt trận Trảng Bom, giữ quốc lộ 1 từ Trảng Bom về Biên Hòa.

Mặt trận này hồi nào đến giờ do chuẩn tướng Khôi, tư lệnh lữ đoàn 3 thiết giáp, đem chiến đoàn lên giữ mặt trận đó mà không lên tiếp được cho sư đoàn 18 tại vì ổng kẹt ngay chỗ đó vì tụi Việt cộng nó chận và ổng phải cầm cự ở đó. Thật ra thì ông Toàn cũng muốn giữ lực lượng đó để bảo vệ cho quân đoàn III nếu cái đoạn này mà lữ đoàn 3 dính vào mà nó đánh vô thì ổng không có đường mà đỡ, ổng ra lệnh  cho tôi rút càng sớm càng tốt.

Một đơn vị khi đang chạm súng mạnh và hàng ngày như thế này mà phải rút quân là chuyện khó vô vàn. Đánh thì dễ còn rút thì dễ hỗn loạn và bị thua nhưng bây giờ lệnh thì phải rút. Kế hoạch tôi rút là dùng một chiến thuật không ngờ. Cái táo bạo của tôi là đi vào con đường hậu phương của nó. Đó là liên tỉnh lộ Long Giao, con lộ đi từ Long Giao xuống ranh giới của quận Đức Thạnh ở Bình Giả đi về Bà Rịa con đường đó dài khoảng 30 cây số.

Tôi biết khi họ đánh mặt trận lớn bên ngoài thì chỗ này không đáng kể, họ coi không quan trọng, họ điều nghiên chỗ khác coi như chỗ đó không có.

Muốn rút trên con đường này tôi lại ra lệnh lần nữa là không rút ban ngày, rút ban ngày địch nó biết nên tôi rút ban đêm. Bắt đầu 8 giờ tối tôi cho rút quân vì tôi biết cộng sản không bao giờ có thể nghĩ rằng một đại đơn vị của quân lực VNCH mà rút quân vào ban đêm như thế này hết, họ không bao giờ ngờ! Sáng hôm ông Toàn ra lệnh tìm cách rút quân thì tôi đã cho lệnh tất cả lữ đoàn dù và một tiểu đoàn của tôi ở trên Núi Thị nã pháo vào các vị trí của họ và mở cuộc tấn công để làm cho họ thấy rằng chúng tôi bắt đầu phản công để tiêu diệt họ thì họ lo chống đỡ và nghĩ rằng chúng tôi đánh họ chứ họ không biết khi đó tôi chuẩn bị rút đi.

Rút quân trong cuộc hành quân này thì rất táo bạo nhưng phải bình tĩnh tối đa, rút từng đơn vị. Trước hết tôi cho trung đoàn của tôi đi đầu, trung đoàn đó được một đơn vị pháo lớn tại căn cứ Long Giao của trung đoàn 48 nằm đó nó yễm trợ. Khi họ rút được êm rồi thì đơn vị pháo đó rút sâu dưới kia họ bắn ngược lên. Sau đó là lực lượng cơ giới do ông Đại tá Tham mưu trưởng hành quân (đại tá Hứa Yến Lến) của tôi ổng dẫn đi, đem hết tất cả cơ giới nặng, cả xe cả xác chết của binh sĩ mình trong ngày hôm đó không đi được bỏ lên xe chở về hết tất cả.

Kế đó là lực lượng tiểu khu xong rồi thì mới tới lực lượng của tôi là trung đoàn 43 do ông Đại tá Lê Xuân Hiếu và tôi cùng đi với ổng đi bộ để chỉ huy. Lực lượng sau cùng là Lữ đoàn dù và tiểu đoàn 2/43 của sư đoàn 18 rút sau. Cuộc rút quân này tương đối an toàn lắm. Chúng tôi đã đem tất cả đại bộ phận của mình đi ra khỏi Bình Giả sáng ngày hôm sau vào lúc 9 giờ thì tới rồi.

Chỉ có buổi sáng do rút trễ cho nên quân dù bị kẹt vì nó biết được do những đơn vị bôn tập nó đánh vội vàng đánh vào đại đội pháo của dù khi đại đội này rút đi. Nhưng rồi sau khi đến nơi tôi bay tới yễm trợ ngược trở lại với anh em dù, lúc 12 giờ trưa thì anh em cũng rút ra hết tất cả.

Mặc Lâm: Vâng thưa Thiếu tướng cho tới hôm nay vẫn còn một câu hỏi đặt ra trước việc có nhiều người cho là hai trái bom CBU-55 đã thả trong trận chiến khu vực Tân Lập nhưng cũng có người đã khước từ nói là chuyện này không có. Xin Thiếu tướng cho biết vấn đề này như thế nào.


Xuân Lộc ngày 13/4/1975.

Thiếu tướng Lê Minh Đảo: CBU-55 thì nó hút hết tất cả không khí oxygen làm người ta chết chứ còn hai trái bom mà đánh ở đó là BLU 82 đó nặng 14 ngàn pound nói theo kilogram thì nó chừng 7 tấn. Trái bom đó Hoa Kỳ họ đem qua Việt Nam họ dùng trong khi họ còn ở đây. Quả bom đó để tại Việt Nam nhưng không có ngòi nổ vì họ đã đem ngòi nổ về Mỹ. Và khi có phái bộ của ông đại tướng Frederick Weyand ổng qua duyệt xét tình hình, mang hai chiếc tank M48 trên phi cơ Galaxy để làm quà viện trợ cho quân lực VNCH đồng thời chở các em mồ côi về Mỹ. Chiếc phi cơ này bị rớt ở Tân Sơn Nhất. Phái bộ này họ đem mấy cái ngòi nổ cho mấy quả bom BLU 82 qua bởi họ thấy cộng sản nó đi lẹ quá họ cho VNCH cái đó để cản bước tiến của cộng sản. Trong mặt trận Xuân Lộc của tôi được họ cho 2 trái. Tôi không biết là có cái này đâu, tôi phải nói là như vậy.

Tôi chỉ biết là mỗi một ngày tôi chấm tọa độ. Tối tôi chấm tọa độ nơi nào cộng sản đóng quân, chẳng hạn chỗ này sư đoàn đóng chỗ này trung đoàn đóng, chỗ này là điểm tập trung quân của quân đoàn còn chỗ này là điểm của một đơn vị sắp sửa xuất phát. Tại sao tôi biết? Bởi vì trong cuộc chiến thì tới giờ này tôi nói luôn cho biết về vấn đề gọi là mật mã. Tháo ra hết tất cả mật mã của cộng sản thì chúng tôi có Phòng 7 họ gửi bao nhiêu chúng ta mở ra hết tất cả. Buổi chiều khi họ truyền tin thì chúng tôi bắt được hết. Họ báo tất cả bức điện của họ bằng chữ, ví dụ một lô chữ azkd...nhưng trong số chữ đó chúng tôi biết đọc ra mật mã, chính chỗ đó nên tôi đánh trúng họ và họ thiệt hại rất nhiều.

Trung tâm phối hợp hỏa lực của tôi chiều nào cũng kiểm tra cái này hết. Những mục tiêu xa tập trung những đơn vị của họ ở gần trên Định Quán thì tôi xin quân đoàn cho tôi đánh mục tiêu này. Tôi xin đánh vào mục tiêu đó nhưng tôi không biết rõ là quân đoàn đánh bằng quả bom BLU 82. Sự thiệt hại của địch quân rất cao. Còn một quả nữa thì tôi thấy nó không ép-phê gì trong trận địa của tôi, trái thứ hai không kết quả bao nhiêu.

Mặc Lâm: Thưa Thiếu tướng sau khi miền Nam hoàn toàn thất thủ thì Thiếu tướng cũng như toàn bộ sĩ quan, cán bộ viên chức cao cấp của VNCH đều bị giam giữ và chế độ mới gọi những tù nhân này là tù cải tạo. Có bao giờ ông đòi hỏi chế độ phải thay đổi cách gọi như vậy mà phải gọi chính xác những người tù này là “tù binh chiến tranh” hay không?

Thiếu tướng Lê Minh Đảo: Lúc đó chúng nó cả vú lấp miệng em nó nói: các anh còn cái gì nữa, còn đất nước đâu? Sự thật thì chúng tôi có còn đất nước đâu? Lực lượng bạn, đồng minh đã phản bội rồi. Tất cả các nước ký Hiệp định Paris họ đều êm re, họ như đầu hàng trước bạo lực của Cộng sản. Chúng tôi là những con người sống lạc loài trong xứ sở của mình mà cộng sản gán cho chúng tôi thành tội nhân của chiến tranh thành ra chúng tôi không nói được.

Chúng áp đặt chúng tôi, buộc tội chúng tôi ngay trong cái bản án, thí dụ một ông Trung tá thì nó đề: Ông Trung tá can tội gì? Can tội Trung tá tiểu đoàn trưởng hay cái gì đó. Còn tôi, tôi là Lê Minh Đảo, can tội gì? Can tội Tư lệnh sư đoàn 18 bộ binh! Như vậy sư đoàn 18 bộ binh là cái tội sao? Nó nắm quyền sinh sát trong tay nó nói gì nó nói làm sao chúng tôi nói được. Chúng tôi không nghe nó nói, chúng tôi chỉ kiên cường bất khuất trong nhà tù, cắn răng mà chịu.

Nó bắt mình quỳ nhưng mình không quỳ. Anh em họ chiến đấu một cách can trường như vậy. Đến ngày bắt buộc chúng nó phải thả chúng tôi ra có người nào trong đó mà được chúng tẩy não, rửa sạch theo cộng sản đâu?

Mặc Lâm: Trong lúc bị giam giữ cá nhân Thiếu tướng và các vị tướng khác có được đối xử một cách khác biệt hay không, chẳng hạn về tiện nghi cũng như chế độ ăn uống có đặc biệt hơn những anh em khác?

Thiếu tướng Lê Minh Đảo: Nó giam riêng chúng tôi, nó sợ giam chung với nhau thì dù sao chăng nữa kỷ luật quân đội cũng như hệ thống quân giai anh em họ còn nể trọng chúng tôi thành ra khó cho nó. Nó giam riêng chúng tôi nó hành hạ chúng tôi kiểu khác.

Có lần nó thử đưa tôi với ông Tướng Sang về trại giam Nam Hà nhưng do sự kính nể của anh em đối với cấp chỉ huy và thấy tôi bắt đầu quậy thì nó đem tôi về lại.

Mặc Lâm: 30 tháng 4 năm nay là kỷ niệm 40 năm cuộc di tản khổng  lồ của người dân Việt. Nhìn ngược lại cuộc chiến đã qua Thiếu tướng thấy điều gì cần phải ghi nhớ và mổ xẻ như một kinh nghiệm sống không thể quên cho toàn dân tộc?

Thiếu tướng Lê Minh Đảo: Khi cuộc chiến tranh chấm dứt rồi tôi đang bị cộng sản đày đọa, bây giờ nhìn ngược lại cuộc chiến tranh Việt Nam trong suốt hai mươi mấy năm chúng tôi đã chiến đấu để bảo vệ đất nước mà rốt cuộc chúng tôi không làm tròn nhiệm vụ của mình là bảo vệ người dân Việt Nam thoát khỏi ách cộng sản.

Tôi nghĩ cuộc chiến nó như thế này, cuộc chiến tranh Việt Nam nếu anh nhìn kỹ từ sau năm 1945 sau khi chiến tranh thế giới thứ II chấm dứt thì Việt Nam là một điểm nóng trong chiến tranh lạnh kéo dài 50 năm giữa thế giới tự do và bên kia là cộng sản độc tài Nga và Trung cộng. Nó kèn cựa dành giựt từng quốc gia, từng tất đất để lấy ảnh hưởng của mình. Còn Việt Nam là điểm nóng trong cuộc chiến tranh lạnh đó. Nó lạnh nhưng Việt Nam thì nóng.

Bây giờ nhìn lại: Ai thắng, ai bại, ai thua, ai đau khổ nhiều nhất? Tôi thấy rốt cuộc lại thì Mỹ thắng, thắng vẻ vang trong cuộc chiến tranh lạnh kéo dài 50 năm. Mỹ đã hoàn toàn triệt tiêu chế độ cộng sản ở Liên xô.

Mỹ dùng chiến tranh Việt Nam để rồi bắt tay được với Trung Quốc. Họ đã hóa giải được với Trung cộng để kéo Trung Quốc về làm lực lượng của mình để rồi tiếp tục sức mạnh của Mỹ với sự để yên của Trung Quốc và chấp cánh thêm để đập tan Xã hội chủ nghĩa của Liên xô là mối đe dọa của thế giới tự do thì tôi thấy Mỹ đã thắng. Mỹ vì quyền lợi của họ cũng như thế chiến lược của họ, họ bội ước với VNCH, họ bỏ rơi VNCH đem VNCH dâng cho cộng sản Tàu để liên minh với cộng sản Tàu.

Không phải mình ghét hay căm thù mình nói mà đây là sự thật lịch sử. Tội đồ của dân tộc Việt Nam là cộng sản Việt Nam đã cõng rắn cắn gà nhà. Họ đã hiến dâng cái giang san này cho kẻ thù phương Bắc. Họ cầm quyền cai trị, đày ải dân mình. Họ dâng đất dâng biển của mình cho Tàu, cam tâm làm nô lệ cho phương Bắc đổi lấy quyền cai trị ngồi lên đầu dân tộc cỡi cổ vĩnh viễn.

Bây giờ tôi nói về nạn nhân của cuộc chiến tranh Việt Nam: toàn thể nhân dân cả hai miền Nam Bắc chứ không phải chỉ có miền Nam không mà là miền Bắc. Miền Bắc đã hy sinh rất nhiều những đứa con ưu tú của mình. Cái sức sống của quốc gia của từ 3 tới 4 triệu người. Rồi cũng cái tập đoàn đó nghe lời lường gạt họ gây tang tóc cho gần 1 triệu người ở miền Nam nữa. Năm triệu thanh niên miền Nam và miền Bắc đã chết oan uổng vì sự ngu xuẩn tàn độc của đảng Cộng sản Việt Nam. Có thể nói đây là một thiệt hại to lớn cho dân tộc chúng ta do Cộng sản Việt Nam đã tạo ra cuộc chiến tranh này đưa Việt Nam đến sự đau khổ ngày hôm nay.

Sự đau khổ của người dân Việt Nam thì ai là người đau khổ tột cùng? Chính người phụ nữ Việt Nam ở cả hai miền Nam Bắc, nhất là ở ngoài Bắc thì nhiều hơn. Họ mất chồng, mất cha, mất con. Chính đây là sự đau khổ của chị em trong cuộc chiến tranh oan nghiệt này đã làm cho đất nước Việt Nam của chúng ta đầy tang tóc và nước mắt lúc nào cũng không ngưng chảy cho đến ngày hôm nay.

Chúng ta thấy rằng ngày nào họ còn cai trị đất nước thì cộng sản Tàu còn bành trướng theo kiểu mới đối với dân tộc của ta và dân tộc sẽ chết dần chết mòn đi đến diệt vong.

Mặc Lâm: Đó là với người cộng sản Việt Nam, riêng về Hoa Kỳ một thời từng là đồng minh cay đắng của VNCH thì ông có kinh nghiệm gì để chia sẻ thưa Thiếu tướng?

Thiếu tướng Lê Minh Đảo: Tôi nói như thế này, tôi có thương mà tôi cũng có buồn!

Tôi thương và kính trọng nhân dân Hoa Kỳ họ đã dang tay rộng mở đón tiếp chúng ta, lòng họ hào hiệp lắm nhờ họ mà chúng ta mới sponsor cho người Việt ngày nay. Những người mà tôi kính trọng, tôi thương và tôi khóc đó là những người lính Mỹ chiến đấu tại Việt Nam. Họ có lý tưởng anh à. Họ chiến đấu vì lý tưởng tốt đẹp cho tự do và họ làm tròn bổn phận công dân của họ nhưng vì thế lực chính trị của Hoa Kỳ, những thế lực mà tôi không ưa được. Họ sống theo mùa, họ sống như con cắc kè họ đổi màu đủ thứ hết trơn. Họ chỉ vì quyền lợi cá nhân của họ, họ vì quyền lợi đảng phái của họ mà họ đã giết cả một dân tộc người ta một cách tàn nhẫn không tiếc thương gì cả.

Họ cũng giết người dân tộc của họ một cách lạnh mình. Những người lính Mỹ từ Việt Nam trở về có được họ đón tiếp gì đâu? Những người này là anh hùng của nước Mỹ. Họ phải được nước Mỹ tôn sùng họ, kính trọng và tổ chức những lễ vinh danh họ cũng như lo cho đời sống của họ không để họ như ngày nay. Tôi trân trọng cám ơn tất cả những người Mỹ có lòng hào hiệp đã cưu mang dân tộc Việt Nam.

Mặc Lâm: Vâng, trong 40 năm qua bên cạnh những khó khăn mà người tỵ nạn gặp không thể không nhìn thấy những thành tựu của những người trẻ trên nhiều lĩnh vực. Thiếu tướng nghĩ gì về họ?

Thiếu tướng Lê Minh Đảo: Ngày hôm nay tôi rất sung sướng mà nói với anh điều này: tuổi trẻ Việt Nam là nguồn sinh lực, một điểm tựa hết sức vững chắc cho tương lai Việt Nam sau này. Mình phân tích để thấy tuổi trẻ Việt Nam họ hội nhập nền văn minh các quốc gia mà họ lớn lên ở đây, họ gọi là tổ quốc của họ. Họ hoàn toàn không chịu một chút ảnh hưởng nào của nền văn hóa hủ lậu, lạc hậu của các triều đại phương Bắc vua chúa ngày xưa. Có những điều làm cho dân tộc không thể nào tiến bộ được.

Tuổi trẻ ở đây họ hoàn toàn thoát khỏi cái đó trong khi trong nước hỏi là làm sao thoát Trung, tội nghiệp tuổi trẻ trong nước! Tuồi trẻ hải ngoại đã hấp thụ được nền văn hóa phương Tây với văn minh khoa học kỹ thuật cũng như cuộc sống mới ngay thẳng, tự do, cởi mở hiểu được quyền con người. Đó là điều mà tôi hết sức tâm đắc.

Trong 40 năm qua đám trẻ của mình rất hiếu học, siêng năng, nó có truyền thống siêng năng từ cha mẹ đã làm vẻ vang cộng đồng Việt Nam khi đóng góp với cộng đồng hải ngoại. Từ Việt Nam sang đây họ lấy gia đình làm căn bản. Họ sống dưới sự giáo dục của cha mẹ cũng như cha mẹ họ có sự hào hùng do chống cộng sản ở bên kia. Họ lấy sự chết ngoài biển khơi để làm sự sống mới. Cái giá nó nặng lắm cho nên họ khuyên bảo dạy dỗ con cái và con cái họ cũng hiểu điều đó và rất thương gia đình. Họ hiểu thế nào là sự đau khổ của Việt Nam và họ biết quê mẹ của họ là Việt Nam.

Các thế hệ cha mẹ tiếp tục đi đừng xao lãng việc đó! Phải làm thế nào dạy dỗ cho con cái, hướng dẫn con cái mình phải biết lịch sử Việt Nam. Phải hiểu biết thật tường tận và trung thực. Thật trung thực chứ không méo mó sai lầm về lịch sử Việt Nam.

Nó biết cái đó để nó thương mình, nó thương những người đã chiến đấu để cho nó có cuộc sống ngày hôm nay như thế này. Mà khi nó thương cha mẹ nó thì tự nhiên nó thương nước Việt Nam.

Mặc Lâm: Đó là người trẻ, thích hợp với cuộc sống mới rất dễ dàng, còn riêng với thế hệ thứ nhất, những người cùng thời với ông khi ra nước ngoài ông có suy nghĩ gì về họ? Đặc biệt là đồng đội từng chiến đấu với Thiều tướng?

Thiếu tướng Lê Minh Đảo: Thế hệ chúng tôi hồi tôi mới qua đây tôi thấy anh em buồn lắm. Mấy anh em có vẻ còn mặc cảm là người thua cuộc thì thường thường tôi hay đi nói với anh em đừng mặc cảm. Các anh em đã làm hết bổn phận của các anh em rồi, chúng ta bị ngoại cảnh cũng như bạn đồng minh không cho chúng ta dịp thắng, các anh em đã làm hết bổn phận rồi. Qua đây các anh em biến tất cả đau thương của mình, sự cực khổ của mình để dạy dỗ con cái để nó thay thế mình nó làm những chuyện mà mình không làm được, tôi nói mọi người hãy tiếp tục đi.

Mặc Lâm: Xin cám ơn Thiếu tướng Lê Minh Đảo về những chia sẻ mà ông vừa trình bày với thính giả, độc giả của Đài Á châu Tự do.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/12-days-of-xuan-loc-battles-ml-04062015083540.html/04062015-xuanloc-ml.mp3

Nợ công Việt Nam ở mức nguy cấp

Hải Ninh, phóng viên RFA
2015-04-07
 Biểu đồ nợ công của Việt Nam trong 10 năm.
Biểu đồ nợ công của Việt Nam trong 10 năm.Files photos

Ngân hàng ADB vừa công bố nợ công của Việt Nam dự báo sẽ tăng tới mức 60%, tức là gần chạm ngưỡng an toàn 65%. Chính phủ Việt Nam luôn đưa ra một con số thấp hơn, trong khi các chuyên gia kinh tế thì cảnh báo về một tỷ lệ được cho là báo động, hơn 100% tổng sản phẩm GDP. Tại sao lại có những con số khác biệt như vậy và khả năng trả nợ của Việt Nam ra sao?

Hồi cuối tháng 3, chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), ông Dominic Mellor, đưa ra cảnh báo rằng nợ công của Việt Nam tính đến cuối năm 2016 sẽ là 60% tổng sản phẩm nội địa (GDP). Lý do đưa ra là nguồn thu của Việt Nam bị tác động do việc chính phủ giảm thuế cho doanh nghiệp, miễn thuế cho các doanh nghiệp ưu tiên, dỡ bỏ hàng rào thuế quan và giá dầu giảm.

Chính phủ Việt Nam luôn đưa ra một con số về nợ công thấp hơn dự đoán của các chuyên gia kinh tế và giới quan sát. Theo báo cáo của chính phủ, tính đến cuối năm 2013, nợ công của Việt Nam bằng 54,2% GDP. Con số này tiến dần tới mức 60% vào cuối năm 2014.

Trong khi đó, các chuyên gia kinh tế liên tục cảnh báo rằng nợ công của Việt Nam đã vượt ngưỡng an toàn 65%. Từ năm 2011, ông Vũ Quang Việt, cựu Vụ trưởng Vụ Tài khoản Quốc gia thuộc Cục Thống kê Liên Hợp Quốc, ước tính nợ công Việt Nam đã lên tới 106%.

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh giải thích về sự khác biệt như sau:

T.S. Lê Đăng Doanh: Việt Nam công bố nợ công nhưng không bao giờ bao gồm nợ của doanh nghiệp nhà nước mà nhà nước có thể bảo trợ hay là cho vay hoặc bảo lãnh để cho doanh nghiệp nhà nước vay. Thực tế thì một số doanh nghiệp nhà nước như Vinashin nếu như không trả được nợ thì nhà nước đã phải đứng ra trả nợ thay.

"Việt Nam công bố nợ công nhưng không bao giờ bao gồm nợ của doanh nghiệp nhà nước mà nhà nước có thể bảo trợ hay là cho vay hoặc bảo lãnh để cho doanh nghiệp nhà nước vay"-T.S. Lê Đăng Doanh

Theo ông Lê Đăng Doanh, tỷ lệ ngân sách dùng để trả nợ công sang năm 2015 khoảng 282.000 tỷ đồng, tương đương 31% tổng thu ngân sách. Trong khi chi thường xuyên ngân sách khoảng 72%. Các con số này cộng lại là hơn 100% tổng thu ngân sách.

Tình hình nợ “đáng báo động”

Nợ công cao hơn tổng sản phẩm quốc nội không phải là chuyện hiếm trên thế giới. Để so sánh, tính đến năm ngoái, tỷ lệ nợ công của Trung Quốc cũng lên tới 250% GDP, của Mỹ là 260% trong khi đó Nhật Bản đứng đầu thế giới ở mức hơn 400% GDP.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A cảnh báo tình hình nợ đáng báo động của Việt Nam hiện nay, theo ông là “trong thời gian qua đã tăng rất nhanh”. Ông nói:

Nguyễn Quang A: Những khoản nợ của Việt Nam thường là ODA, thường là vay trong 20-30 năm, tức là mỗi năm chỉ phải trả một phần, nhưng nó quá lớn thì phần phải trả gốc cộng với lãi có thể lớn tới mức nguồn thu của chính phủ không đủ.

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng còn nhận định rằng với tình hình nợ công và nợ xấu của Việt Nam hiện nay, khả năng vỡ nợ của Việt Nam là không xa. Ông cho biết:

T.S. Phạm Chí Dũng: Nợ xấu trong hệ thống ngân hàng đã lên tới ít nhất 25 tỷ đôla, tức là khoảng 500 nghìn tỷ đồng. Thống đốc Ngân hàng nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Bình đã phải thừa nhận như vậy vào tháng 11 năm ngoái. Nếu không giải quyết được vấn đề nợ xấu thì không giải quyết được vấn đề chuyển động của nền kinh tế và càng không có tiền để trả nợ nước ngoài. Không nói đâu xa, tới tháng 6 này mà các ngân hàng không bán được ít nhất 60% nợ xấu cho Công ty Quản lý Tài sản Quốc gia, dù chỉ trên giấy tờ, thì tình hình càng khó khăn hơn. Công ty này cũng không biết bán cho ai, chỉ biết phát hành trái phiếu thôi.

"Nếu không giải quyết được vấn đề nợ xấu thì không giải quyết được vấn đề chuyển động của nền kinh tế và càng không có tiền để trả nợ nước ngoài"-T.S. Phạm Chí Dũng

GDP ‘tăng ảo’

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh cho rằng một quốc gia cần có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, có nhiều khoản thu ngân sách thì mới có thể đối phó được tình trạng nợ công vượt quá 65%.

Giữa bối cảnh này, chính phủ Việt Nam cho biết tỷ lệ tăng trưởng GDP trong quý một của Việt Nam là 6,02%. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia đặt dấu chấm hỏi về tính xác thực của thông tin kể trên. Bằng chứng họ đưa ra là trong quý một xuất khẩu giảm, giá dầu thế giới giảm tới hơn một nửa, trong khi đó nghỉ Tết ở Việt Nam thì dài và lễ tết nhiều. Ông Phạm Chí Dũng nói:

T.S. Phạm Chí Dũng: Trong bối cảnh giá dầu thô giảm 55%, giá gạo giảm 35%. Chưa bao giờ Việt Nam lại bế tắc về xuất khẩu gạo như hiện nay, làm sao GDP tăng 6,02% được. Trong suốt năm 2014 và trong ba tháng đầu năm 2015, tôi chưa nhận thấy bất kỳ tia sáng nào cho nền kinh tế Việt Nam.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chí Dũng cho biết có ba giải pháp cho chính phủ Việt Nam để cứu giúp nền kinh tế. Theo ông đó là phát hành trái phiếu, yêu cầu các doanh nghiệp đóng góp hoặc vay mượn nước ngoài. Tuy nhiên, ông Dũng nói cả ba phương án này đều không có khả năng thành hiện thực.
http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/vn-dire-state-of-public-debt-04072015081401.html/04072015-vn-dire-state-of-public-debt.mp3

Gọi tội hình sự gì cho 'Lợi ích nhóm'?

Theo BBC-2 giờ trước

Tại phiên họp của Ủy Ban Thường vụ Quốc hội về Dự thảo bộ luật Hình sự sửa đổi sáng 07/04/2015, Phó Chủ tịch Quốc hội Huỳnh Ngọc Sơn đã đặt câu hỏi liệu một số tội mới phát sinh rất nguy hiểm cho xã hội như tự chuyển hóa, lợi ích nhóm, suy thoái đạo đức lối sống... có thể cấu thành tội phạm hình sự không.
Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường
Trả lời câu hỏi này, đại diện ban soạn thảo, Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường, được báo chí trong nước trích thuật nói rằng dự thảo bộ luật hình sự tuy không có các điều khoản riêng quy định đối với các tội trên, nhưng với những hành vi tội phạm cụ thể thì đã được điều chỉnh trong các điều luật quy định với từng tội danh cụ thể.
"Về vấn đề suy thoái đạo đức cũng quy định rất đầy đủ với các tội danh khác nhau trong luật hiện hành. Còn liên quan đến lợi ích nhóm, vì lợi ích nhóm mà hối lộ, mà chạy chọt cái này cái khác thì nội hàm nằm trong nhóm tội về kinh tế và tham nhũng.
"Dự thảo luật lần này mạnh dạn đề nghị quy định truy cứu trách nhiệm hình sự với pháp nhân thì cũng giúp xử lý vấn đề lợi ích nhóm về tính chất tổ chức," ông Hà Hùng Cường được báo mạng VnEconomy trích thuật nói.
Các nhà lãnh đạo hàng đầu của Việt Nam đều đã từng nêu ý kiến, quan điểm của mình về vấn đề lợi ích nhóm.

Ý kiến lãnh đạo

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng từng nói cần phân biệt 2 nhóm lợi ích khác nhau
Nói về lợi ích nhóm, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã từng tỏ ý không hài lòng về chuyện từ điển tiếng Việt "chưa có một định nghĩa đầy đủ" về cụm từ "lợi ích nhóm", khái niệm đang khiến dư luận trong nước rất quan tâm nhân lần tới thăm cử tri tại Hải phòng hôm 4/12/2012.
Theo tường thuật của Đài truyền hình nhà nước, VTV, tại cuộc tiếp xúc cử tri đó Thủ tướng Dũng đã nhắc tới việc cần phân biệt hai loại nhóm lợi ích.
"Nhóm lợi ích là những nhóm người có chức có quyền, câu kết với nhau, vi phạm pháp luật làm phương hại đến lợi ích chung và lợi ích cuả người khác".
"Tuy nhiên, nếu đó là nhóm lợi ích mà đem lại lợi ích chung, không vi phạm pháp luật, không làm ảnh hưởng đến lợi ích của đất nước và cá nhân thì phải phân biệt và ủng hộ," ông Dũng nói, theo tường thuật của VTV.
Báo Thanh Niên cũng trích dẫn định nghĩa riêng của Thủ tướng Việt Nam về lợi ích nhóm.
"Tôi có thể giải thích cơ bản thế này, lợi ích nhóm là một nhóm có quyền lực và vị thế nhất định câu kết với nhau để mưu cầu lợi ích cho các thành viên trong nhóm, nhưng lợi ích này đi ngược lại với lợi ích quốc gia, ảnh hưởng không tốt đến lợi ích chính đáng của đại đa số người dân."
Ông Dũng nói tiếp: "Tôi khẳng định một lần nữa, chúng tôi kiên quyết ngăn chặn lợi ích nhóm để đảm bảo sự công bằng xã hội. Việc hợp tác, liên kết để giúp nhau làm giàu chính đáng là tốt, nhưng không thể vì lợi ích của anh mà phương hại đến lợi ích của cộng đồng."
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng kêu gọi cán bộ đảng viên chống bè phái, lợi ích nhóm, tránh bị lợi ích cám dỗ.
Cũng liên quan tới lợi ích nhóm, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được báo Tiền Phong online trích dẫn nói tại Hội nghị Cán bộ toàn quốc công tác tổ chức xây dựng Đảng ngày 29/1/2015 rằng thực tế có nhiều sức ép, nhiều cú điện thoại, thư từ này kia, lợi ích cục bộ, cá nhân…
"Các đồng chí phải dám can ngăn những việc làm không đúng, chống bè phái, lợi ích nhóm và không bị lợi ích nào cám dỗ. Không để quan hệ cá nhân, thân quen chi phối mà không khách quan..." ông Trọng nói.
Về phần mình, Chủ tịch nước Việt Nam, ông Trương Tấn Sang cũng đã từng nêu quan điểm về xử lý vấn nạn lợi ích nhóm và tham nhũng nhà nước. Trong một cuộc tiếp xúc với cử tri ở Thành phố Hồ Chí Minh tháng 12 năm 2013, ông kêu gọi cử tri mạnh dạn hợp tác với lãnh đạo trong việc này.
Ông nói: “Các đồng chí có quyền chất vấn chúng tôi, chất vấn mạnh hơn nữa. Mong là các đồng chí về phường, quận cũng làm tương tự như vậy. Cứ nói thẳng, nói thật, công khai, minh bạch.
Chủ tịch Trương Tấn Sang
Chủ tịch Trương Tấn Sang thúc giục cử tri hợp tác với lãnh đạo trong việc xử lý vấn nạn lợi ích nhóm.
"Chúng tôi phải đấu tranh nhưng trách nhiệm nặng nề hơn các đồng chí, khi cần phạt phải phạt mạnh hơn các đồng chí. Chúng tôi sẵn sàng nhận những hình phạt đó, không có gì phải né tránh”, ông Chủ tịch nước được báo trong nước trích dẫn.
Trước những bức xúc xung quanh vấn đề lợi ích nhóm đồng thời "để trao đổi cùng với các nhà khoa học, nhà quản lý, các đồng sự và đông đảo bạn đọc" Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia đã cho ra mắt cuốn sách "Lợi ích nhóm - Thực trạng và Giải pháp" với các nội dung cơ bản như sau:
  • Bản chất, tác động của lợi ích nhóm đến xã hội, đất nước và phát triển kinh tế ở Việt Nam.
  • Các dạng thức biểu hiện của lợi ích nhóm và tác hại của chúng.
  • Xu hướng phát triển các dạng lợi ích nhóm ở Việt Nam.
  • Nguyên nhân tồn tại các loại lợi ích nhóm ở Việt Nam hiện nay.
  • Lợi ích nhóm và vấn đề suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên.
  • Giải pháp hạn chế tác hại của lợi ích nhóm trong tổng thể các giải pháp chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên.

Quy định mới về quyền tự do dân chủ

Ngoài vấn đề về lợi ích nhóm, cũng tại phiên họp của Ủy Ban Thường vụ QH về Dự thảo bộ luật Hình sự sửa đổi này, Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết một trong nhiều tội phạm mới có liên quan đến các quyền tự do dân chủ đã được quy định trong Hiến pháp.
"Chúng tôi đã mạnh dạn quy định tội xâm phạm quyền tự do ngôn luận, biểu tình của người dân. Sau này khi có luật Trưng cầu ý dân, Biểu tình, Báo chí sửa đổi..., ai cản trở những quyền này của người dân sẽ bị xử lý", ông Hà Hùng Cường được Vietnamnet trích thuật nói.
"Như vậy là lạm dụng quyền tự do ngôn luận, biểu tình cũng bị trừng trị, mà cản trở người khác thực hiện quyền tự do ngôn luận, biểu tình đúng pháp luật, cũng bị trừng trị".
Có nghĩa Dự thảo bộ luật Hình sự sửa đổi bổ sung một tội mới "xâm phạm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, quyền biểu tình của công dân" nhưng giữ nguyên tội "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân", vốn là điều 258 trong Hiến pháp hiện hành, nay sẽ là điều 342 trong dự thảo.

Ông Nguyễn Phú Trọng mưu tìm gì ở Trung Quốc?

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 12, 2011. (Ảnh tư liệu).
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 12, 2011. (Ảnh tư liệu).
VOA Tiếng Việt
07.04.2015

Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng hôm nay đã đặt chân tới Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc kéo dài 4 ngày, trong khi quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng rơi vào cảnh “cơm không lành, canh không ngọt” vì những hành động hung hãn của quốc gia đông dân nhất thế giới này ở biển Đông.

Tháp tùng ông Trọng lần này có nhiều quan chức cấp cao của Việt Nam như Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Công an, Bộ trưởng Ngoại giao, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư, và giới quan sát nhận định, điều đó cho thấy Hà Nội vẫn coi trọng mối bang giao với chính quyền Bắc Kinh.

"Khi bàn về một chuyện lớn gì thì trước hết, người ta bàn với ông láng giềng ở cạnh, và bản thân ông láng giềng ấy muốn là người có tiếng nói có trọng lượng nhất. Đấy là nỗi đau khổ của một nước nhỏ ở cạnh một nước khổng lồ. Và cái nước khổng lồ ấy luôn muốn những nước chung quanh phải quy về một mối, là thiên tử, là Trung Quốc...Đấy là thông lệ rồi, và vượt ra khỏi thông lệ đó thì đòi hỏi bản lĩnh của cả một dân tộc."-Giáo sư Tương Lai.

Đây là chuyến công du cấp cao thứ hai của người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam tới nước lân bang ở phía bắc kể từ năm 2011, và diễn ra trước chuyến thăm đã được thông báo sang Washington.

Giáo sư Tương Lai, một nhà quan sát tình hình chính trị ở trong nước, cho VOA Việt Ngữ biết ông “không bất ngờ” khi ông Trọng sang Trung Quốc trước Hoa Kỳ.

Ông nói: “Khi bàn về một chuyện lớn gì thì trước hết, người ta bàn với ông láng giềng ở cạnh, và bản thân ông láng giềng ấy, ông cũng muốn ông ta phải là người có tiếng nói có trọng lượng nhất. Đấy là nỗi đau khổ của một nước nhỏ ở bên cạnh một nước khổng lồ. Và cái nước khổng lồ ấy luôn luôn muốn những nước chung quanh phải quy về một mối, là thiên tử, là nước Trung Quốc đứng ở giữa. Cái đó nó là từ xa xưa lắm rồi. Đó là một nỗi nhục do vị thế oái ăm về địa chính trị mà dân tộc Việt Nam phải chịu đựng. Đấy là một thông lệ rồi, và vượt ra khỏi thông lệ đó thì đòi hỏi bản lĩnh của cả một dân tộc.”

Nhân dịp này, báo chí của cả hai nước đã đăng tải nhiều bài viết, phân tích về mối quan hệ giữa Hà Nội và Bắc Kinh. Truyền thông trong nước nhận định rằng chuyến công du của ông Trọng nhằm mục đích “tăng cường quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt – Trung”.

Tân Hoa Xã cũng cho rằng chuyến đi của nhà lãnh đạo đảng của Việt Nam là “cơ hội tốt đẹp để củng cố mối quan hệ hữu hảo trường tồn với thời gian”.

Hãng tin lớn nhất của Trung Quốc bình luận rằng “thật là ngây ngơ” khi nghĩ rằng Việt Nam và Trung Quốc không bao giờ “tranh cãi” hay “đấu đá nhau” cũng như “mối quan hệ đối tác sâu đậm sẽ sụp đổ vì vụ tranh cãi ở biển Đông”.

Theo Tân Hoa Xã, “các ý kiến diễn giải chuyến đi dự kiến của ông Trọng tới Mỹ là nhằm làm đối trọng với Trung Quốc phảng phất mưu kế và chủ nghĩa đối đầu thời Chiến tranh Lạnh mà đáng lẽ đã bị vứt vào sọt rác lịch sử từ lâu”.

Trong khi đó, nhận định với VOA Việt Ngữ, giáo sư Tương Lai cho rằng bây giờ là lúc Việt Nam phải củng cố liên minh với các nước như Mỹ.

Ông nói: “Đây là cơ hội không thể bỏ lỡ để cho Việt Nam vượt ra khỏi cái bóng của Trung Quốc, tức là thoát ra khỏi quỹ đạo kìm kẹp của Trung Quốc. Bộ mặt xâm lược của Trung Quốc đối với Việt Nam thì nó quá rõ. Đối với khu vực thì nó cũng quá rõ. Đối với biển Đông thì nó quá rõ. Toàn thế giới đều thấy cả. Bây giờ đây, trong mối quan hệ là Mỹ xoay trục sang châu Á thực ra cũng vì lợi ích của nước Mỹ mà thôi. Cũng vì lợi ích dân tộc mà người Mỹ thấy quá rõ bộ mặt của Trung Quốc. Với việc Mỹ xoay trục sang châu Á như thế, thì lợi ích của nước Mỹ đòi hỏi nước Mỹ gắn kết với một số nước ở vùng Đông Nam Á này. Đây là thời cơ nghìn năm có một Việt Nam phải chớp lấy. Để làm gì? Để chống lại âm mưu của Trung Quốc, để mà thoát ra khỏi quỹ đạo của Trung Quốc”.

"Bộ mặt xâm lược của Trung Quốc đối với Việt Nam thì nó quá rõ. Toàn thế giới đều thấy cả...Với việc Mỹ xoay trục sang châu Á như thế, thì lợi ích của Mỹ đòi hỏi nước Mỹ gắn kết với một số nước ở vùng Đông Nam Á này. Đây là thời cơ nghìn năm có một Việt Nam phải chớp lấy. Để làm gì? Để chống lại âm mưu của Trung Quốc, để mà thoát ra khỏi quỹ đạo của Trung Quốc”.-Giáo sư Tương Lai nói.

Năm ngoái, giáo sư Tương Lai cùng hàng chục các đảng viên lão thành là các nhân sỹ, trí thức có tiếng ở trong nước đã viết một bức thư ngỏ gửi Ban chấp hành trung ương và toàn thể đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, trong đó kêu gọi “nhanh chóng kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế nhằm phát huy thế mạnh chính nghĩa” của Việt Nam sau khi Bắc Kinh đưa giàn khoan dầu gây tranh cãi vào vùng biển mà Việt Nam tuyên bố là thềm lục địa của mình.

Ngoài việc đưa Trung Quốc ra tòa, các đảng viên lão thành còn gợi ý rằng Việt Nam cần chủ động liên kết với các nước khác.

Bức thư viết: “Việt Nam cần chủ động cùng với các nước ven Biển Đông thỏa thuận giải quyết những vướng mắc về chủ quyền trên biển với các đảo, bãi đá; củng cố sự đoàn kết, thống nhất của các nước ASEAN, trước hết là giữa các quốc gia ven biển, trong cuộc đấu tranh chống mọi hành động bành trướng của Trung Quốc muốn độc chiếm vùng biển này thành ao nhà của mình”.

Sau vụ giàn khoan dầu đã đẩy quan hệ giữa hai nước xuống tới mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, Hà Nội và Bắc Kinh đã thực hiện các chuyến thăm cấp thấp để xoa dịu tình hình, và các nhà quan sát cho rằng, chuyến công du của ông Trọng lần này cũng nhằm mục đích đó.

Theo đánh giá của một số chuyên gia, việc Trung Quốc lấn biển, xây dựng các hòn đảo nhân tạo ở vùng biển tranh chấp, tạo nên “Vạn Lý Trường Thành bằng cát” như theo nhận định của quan chức quân sự Mỹ, nhiều khả năng sẽ nằm cao trong nghị trình.

Thiết bị phóng xạ thất lạc ở Việt Nam

Đích thân Cục trưởng An toàn bức xạ và hạt nhân Vương Hữu Tấn cùng Cơ quan An ninh Điều tra Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có mặt tại Nhà máy Pomina 3 để chỉ đạo công tác tìm kiếm.
Đích thân Cục trưởng An toàn bức xạ và hạt nhân Vương Hữu Tấn cùng Cơ quan An ninh Điều tra Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có mặt tại Nhà máy Pomina 3 để chỉ đạo công tác tìm kiếm.
VOA-07.04.2015
Việt Nam vẫn chưa tìm thấy thiết bị thất lạc từ tháng trước mà theo các quan chức “có thể ảnh hưởng tới tính mạng” của người dân, dù ráo riết truy tìm suốt hai ngày nay.

Hôm qua, UBND Bà Rịa - Vũng Tàu đã tiến hành phiên họp khẩn sau khi nhận được thông tin cho biết Nhà máy thép Pomina 3 trên địa bàn tỉnh bị thất lạc nguồn phóng xạ. Theo báo cáo, nhà máy đặt tại khu công nghiệp Phú Mỹ I, huyện Tân Thành, có năm nguồn phóng xạ lắp đặt trên dây chuyền sản xuất.

Khoảng giữa tháng 3, khi bàn giao tài sản do thay đổi nhân sự phụ trách an toàn bức xạ, nhà máy phát hiện một nguồn phóng xạ dùng để đo mức thép Co-60 (nguồn phóng xạ thuộc nhóm 4) bị thất lạc.

Ông Mai Thanh Quang, Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu hôm nay cho VOA Việt Ngữ biết rằng vẫn chưa tìm được thiết bị vừa kể và công tác tìm kiếm vẫn đang được xúc tiến.

Tụi này có tổ tìm kiếm, trong đó có lực lượng của Sở Khoa học Công nghệ rồi có sự phối hợp, giúp đỡ của Cục an toàn bức xạ của Bộ Khoa học Công nghệ và Bộ công an rồi có ban ngành, chức năng của tỉnh. Tụi này đang thực hiện tất cả các biện pháp mở rộng, nhân rộng để tìm cho ra. Đang tập trung hết cỡ đây. Thiết bị này thì nó là nguồn phóng xạ coban 60. Nếu mà con người mà tiếp xúc trực tiếp, thì sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe và tính mạng”.

Đích thân Cục trưởng An toàn bức xạ và hạt nhân Vương Hữu Tấn cùng Cơ quan An ninh Điều tra Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có mặt tại Nhà máy Pomina 3 để chỉ đạo công tác tìm kiếm. Các quan chức cho biết việc tìm ra và thu hồi thiết bị phóng xạ này là “vô cùng cần thiết”.

Năm ngoái, một công ty tại TP HCM đã bị mất trộm thiết bị chụp ảnh xuyên thấu (NTD) chứa nhiều chất phóng xạ, có thể khiến người nhiễm bị bỏng, nhiễm độc phóng xạ và tử vong. TP HCM sau đó đã tìm được thiết bị trong căn phòng trọ của nghi can trộm cắp.

WHO giúp Việt Nam an toàn thực phẩm từ nông trại đến người tiêu dùng

Việt Hà, phóng viên RFA
2015-04-06
Một quày bán bánh cuốn lộ thiên
Một quầy bán bánh cuốn ở các vỉa hè lộ thiên- WHO Viet Nam/M Dakin

Ngày Sức khỏe thế giới năm nay, 7 tháng 4, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chọn vấn đề an toàn thực phẩm là chủ đề chính để khuyến cáo các nhà sản xuất, tiêu dùng về tầm quan trọng của mối liên quan giữa an toàn thực phẩm và sức khỏe con người. Vấn đề an toàn thực phẩm hiện cũng là một thách thức tại nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là ở các nước đang phát triển như Việt Nam. Trang sức khỏe đời sống tuần này do Việt Hà phụ trách mời quý vị cùng tìm hiểu đôi nét về vấn đề an toàn thực phẩm tại Việt nam và những hợp tác giữa WHO với chính phủ Việt Nam trong lĩnh vực này.

An toàn thực phẩm những vấn đề sức khỏe

Anh Sơn là một nhân viên văn phòng. Cũng như nhiều đồng nghiệp khác trong văn phòng, anh thường chọn ăn cơm trưa ngoài quán thay vì mang cơm từ nhà đi. Anh và các đồng nghiệp đều có mối quan tâm chung về vấn đề an toàn thực phẩm khi ăn cơm bên ngoài mỗi ngày. Theo anh, định nghĩa thực phẩm an toàn là thực phẩm không gây bệnh.

Sơn: cái gì cũng phải có độ an toàn nhất định cho người ta thì gọi là an toàn thực phẩm…. Thứ nhất là ăn không bị tiêu chảy. Cái này thực ra là nó không gây hại cho sức khỏe của mình thì gọi là an toàn rồi.

Vấn đề an toàn thực phẩm ngày nay không đơn thuần chỉ là vấn đề của từng cá nhân con người, bởi những thực phẩm được coi là không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn, có thể gây bệnh cho con người đã trở thành gánh nặng cho nhiều quốc gia vì những bệnh tật gây nên cho con người không chỉ dừng ở đau bụng, tiêu chảy như anh Sơn nói. Bác sĩ Jeffrey Kobza, quyền Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam cho biết:

BS. Jeffrey Kobza: đây là vấn đề đang ngày càng trở nên quan trọng đối với mọi người trong lĩnh vực sức khỏe cộng đồng. Việc tiếp cận với lượng đủ các thực phẩm bổ dưỡng và an toàn là yếu tố then chốt trong cuộc sống và sức khỏe tốt. Thực phẩm không an toàn có thể chứa các vi khuẩn không an toàn, hóa chất và ký sinh trùng, nó có thể gây ra hơn 200 bệnh các loại từ tiêu chảy đến ung thư. Trên toàn cầu, tiêu chảy từ nước hay thực phẩm khiến khoảng 2 triệu người chết mỗi năm trong đó có nhiều trẻ nhỏ. Thực phẩm không an toàn tạo ra một vòng của sự thiếu dinh dưỡng, đặc biệt ảnh hưởng đến trẻ nhỏ, người già và người bệnh.

"Cái gì cũng phải có độ an toàn nhất định cho người ta thì gọi là an toàn thực phẩm…. Thứ nhất là ăn không bị tiêu chảy. Cái này thực ra là nó không gây hại cho sức khỏe của mình thì gọi là an toàn rồi"-Anh Sơn

Trong thông cáo báo chí mới được công bố nhân ngày Sức khỏe Thế giới 7 tháng 4 năm nay, WHO nhận định thực phẩm không an toàn có chứa các vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng hoặc hóa chất có hại, là nguyên nhân của hơn 200 bệnh, từ tiêu chảy đến các bệnh mãn tính như ung thư. Thực phẩm không an toàn tạo ra một vòng luẩn quẩn của bệnh tật và suy dinh dưỡng, đặc biệt là ảnh hưởng đến trẻ em và người già. Những ví dụ về thực phẩm không an toàn bao gồm các loại thực phẩm có nguồn gốc động vật và không được nấu chín kỹ, trái cây và rau quả bị nhiễm phân, và các loài có vỏ từ biển chứa các độc tố sinh học.

Thống kê của Cục An toàn Thực phẩm ở Việt Nam cho thấy, trong năm 2014 có đến 194 vụ ngộ độc thực phẩm được báo cáo khiến 5,000 người bị ngộ độc, 80% trong số đó phải nhập viện và 43 trường hợp bị tử vong.

Theo bác sĩ Jeffrey Kobza, phần lớn những bệnh liên quan đến an toàn thực phẩm ở Việt Nam là tiêu chảy do nhiễm khuẩn. Vấn đề này thường xảy ra nhiều nhất vào các dịp lễ tết khi có nhiều thực phẩm được chế biến và tiêu dùng.

Thách thức với Việt Nam

Vấn đề an toàn thực phẩm được WHO đánh giá là một thách thức đối với Việt nam do nhịp độ phát triển kinh tế nhanh của đất nước. Bác sĩ Jeffrey Kobza nhận định.


Một trong những quầy hàng thức ăn trong chợ tại Hà Nội.

BS. Jeffrey Kobza: khi nói về những thách thức ở Việt Nam, quốc gia này cũng có nhiều những thách thức như nhiều nơi khác trên thế giới. Thực tế là Việt Nam đang là một nước có thu nhập trung bình thấp và đang tăng trưởng nhanh có nghĩa là vấn đề an toàn thực phẩm vượt ra ngoài biên giới.

Vấn đề về nhập khẩu và xuất khẩu thực phẩm qua biên giới giữa Việt nam và các nước đang được mở rộng cũng làm tăng nguy cơ về sự lây lan của bệnh tật qua nguồn thực phẩm và là một khó khăn không chỉ riêng đối với Việt Nam.

Trong những năm qua, Việt Nam thường xuyên phải đối mặt với những nguy cơ về bệnh tật lây nhiễm từ gia cầm như cúm gia cầm, bởi Việt nam cũng nhập gà sống từ Trung Quốc qua đường biên giới tiếp giáp giữa hai nước. Trung Quốc là một trong những nước tại châu Á thời gian gần đây liên tục phát hiện các ca bùng phát cúm gia cầm. Bên cạnh đó là những nỗi lo về dư lượng thuốc trừ sâu, chất bảo quản thực phẩm có trong các sản phẩm và thực phẩm quá hạn sử dụng được nhập từ Trung Quốc được báo chí trong nước loan tin cũng khiến người tiêu dùng lo ngại. Anh Sơn cho biết những lo ngại của mình về vấn đề thực phẩm nhập từ Trung Quốc:

Anh Sơn: em biết có thực phẩm nhập từ Trung Quốc như nội tạng, chân gà chắc là em không ăn rồi. Còn nội tạng có quán nhập, có quán không thì em phải biết chắc chắn là quán nào không nhập thì em ăn. Em không sợ đồ Trung Quốc không sạch nhưng nếu có những thông tin là đồ Trung Quốc không an toàn thì em không mua.

WHO nhận định thực phẩm không an toàn có chứa các vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng hoặc hóa chất có hại, là nguyên nhân của hơn 200 bệnh, từ tiêu chảy đến các bệnh mãn tính như ung thư

Theo WHO, an toàn thực phẩm nếu không được kiểm soát tốt sẽ dẫn đến khả năng mất cơ hội xuất khẩu. Việc phải đóng cửa các doanh nghiệp và mất đi uy tín trên thế giới đã ảnh hưởng rất lớn tới nền kinh tế . Bên cạnh đó, những chi phí không nhìn thấy được đối với nền kinh tế Việt nam do không được tham gia vào các hoạt động, hiện tượng năng lượng sản xuất bị suy giảm và thu nhập của nhóm dân cư nghèo bị giảm sút có thể trở nên rất lớn.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng phải đối mặt với những thách thức liên quan đến việc thực thi luật pháp đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Mặc dù quốc hội Việt Nam đã thông qua luật an toàn thực phẩm vào năm 2010 và luật này bắt đầu có hiệu lực thi hành từ tháng 7 năm 2011, nhưng trên thực tế, việc thực thi luật vẫn còn nhiều khó khăn, theo nhận định của người đại diện WHO tại Việt Nam, bác sĩ Jeffrey Kobza:

BS. Jeffrey Kobza: quá trình chuyển từ luật đến việc thực thi luật luôn là một khó khăn trong các vấn đề về sức khỏe cộng đồng. Chúng tôi đã nhìn thấy những cải thiện về kiến thức trong những người phục vụ thực ăn và những khâu khác trong lĩnh vực này. Tất nhiên là chưa đủ và chúng ta cần phải làm hơn nữa…

An toàn thực phẩm là trách nhiệm của người sản xuất và tiêu dùng

Trong thông điệp của WHO nhân ngày sức khỏe thế giới năm nay, vấn đề an toàn thực phẩm được đặt ra là trách nhiệm của tất cả người tiêu dùng và nhà sản xuất trong chuỗi liên tục của thực phẩm từ nông trại đến bàn ăn. Thông cáo báo chí của WHO viết rằng các nhà sản xuất, các nhà chế biến và người kinh doanh thực phẩm ở Việt Nam cần phải chịu trách nhiệm đối với sự an toàn của thực phẩm mà họ sản xuất và kinh doanh, trong khi người tiêu dùng cần phải thực hiện các biện pháp dự phòng và tuân thủ các thực hành tốt về an toàn thực phẩm.

Đây là 5 hành động đơn giản...để ngăn chặn bệnh tật – rửa sạch tay và giữ sạch bề mặt nơi chế biến thức ăn, bảo quản riêng thức ăn chín và thực phẩm sống, nấu chín kỹ thức ăn, đặc biệt là thịt, gia cầm, trứng, giữ thực phẩm ở nhiệt độ phụ hợp, sử dụng nước sạch và thực phẩm tươi sống an toàn khi chuẩn bị thức ăn

Trong khi đối với nhà các nhà sản xuất và kinh doanh thực phẩm, chính phủ có thể sử dụng luật và chính sách để quản lý vấn đề an toàn thực phẩm, người tiêu dùng Việt Nam chủ yếu dựa vào kinh nghiệm bản thân và những thông tin mà họ có được để chọn thực phẩm cho mình. Anh Sơn cho biết kinh nghiệm của mình trong việc chọn đồ ăn sạch như sau:

Sơn: chẳng hạn cái vệ sinh an toàn đấy thì nó có rửa bát đĩa trông có sạch sẽ không, chỗ chế biến có đạt tiêu chuẩn yêu cầu của mình hay không…. thực phẩm nó chỉ là một phần thôi, còn cái vệ sinh an toàn thực phẩm nó là cả một chuỗi từ nơi phát sinh thực phẩm cho đến người sử dụng. Ở trên đấy có nhiều điểm nguy cơ. Chính vì thế nên cái hệ thống vệ sinh an toàn thực phẩm không chỉ có thực phẩm mà còn chế biến nữa. Cho nên thực phẩm dù có tươi tốt và sạch sẽ nhưng nếu chế biến không đảm bảo thì nó vẫn được coi là thứ thực phẩm bị coi là không an toàn. Người tiêu dùng có thể không biết điều đấy nhưng người tiêu dùng có sự lựa lựa chọn và sự lựa chọn đó được đánh đổi bằng chính kinh nghiệm người ta đã trải qua.

Tổ chức Y tế Thế Giới đưa ra 5 chìa khóa giúp thực phẩm an toàn hơn. Đây là 5 hành động đơn giản mà mỗi cá nhân cần thực hiện để ngăn chặn bệnh tật xảy ra khi xử lý thức ăn. Đó là giữ gìn vệ sinh – rửa sạch tay và giữ sạch bề mặt nơi chế biến thức ăn, bảo quản riêng thức ăn chín và thực phẩm sống, nấu chín kỹ thức ăn, đặc biệt là thịt, gia cầm, trứng, giữ thực phẩm ở nhiệt độ phụ hợp, sử dụng nước sạch và thực phẩm tươi sống an toàn khi chuẩn bị thức ăn.

WHO cũng phối hợp với Tổ chức Nông Lương Liên hiệp quốc để hỗ trợ các hoạt động phòng tránh, phát hiện và ứng phó với các mối đe dọa sức khỏe cộng đồng từ thực phẩm không an toàn thông qua Mạng lưới cơ quan An Toàn thực phẩm Quốc tế (gọi tắt là INFOSAN). Đây là một mạng lưới dành cho việc trao đổi thông tin nhanh trong các vụ việc về an toàn thực phẩm mà quốc tế quan tâm. Mạng lưới được vận hành từ năm 2004 và Việt Nam là một thành viên của mạng lưới này.

Ngoài ra WHO cũng cho biết trong tương lai, WHO hướng tới mục tiêu cùng làm việc với Cục An toàn Thực phẩm để giảm bớt hơn nữa những nguy cơ bệnh tật và tử vong do các vụ an toàn thực phẩm, thông qua việc tiếp tục củng cố giám sát và phát hiện sớm, cũng như ứng phó bất cứ bệnh tật nào, bao gồm các bệnh do thực phẩm gây ra.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/LifeAndHealth/who-to-mke-vn-food-safe-04062015121340.html/04062015-who-to-mke-vn-food-safe.mp3

Gặp gỡ giữa các tổ chức dân sự Việt Nam và Philippines

Kính Hòa, phóng viên RFA
2015-04-06  
Hội nghị quốc tế ngày 27 tháng 3, 2015  tại Manila, Philippines
Hội nghị quốc tế ngày 27 tháng 3, 2015 tại Manila, Philippines- RFA

Vừa qua tại thủ đô Manila ở Philippines, bốn tổ chức dân sự Việt nam và Phi đã có buổi gặp gỡ để thúc đẩy cho xu thế đối thoại giải quyết các xung đột tại biển Đông. Kính Hòa có cuộc phỏng vấn ông Lâm Đăng Châu về buổi gặp gỡ này. Ông Lâm Đăng Châu hiện sống tại Đức là thành viên của tổ chức Tập hợp dân chủ, một trong bốn tổ chức tham gia cuộc gặp mặt. Ông Châu cho biết:

Ông Lâm Đăng Châu: Chúng tôi có cuộc gặp mặt nhau nhân một hội nghị quốc tế này 27/3 tại Manila. Hai tổ chức dân sự Việt là Voice và Họp mặt dân chủ, còn hai tổ chức Phi có tên viết tắt là US Pinoy và Daika. Bốn tổ chức này quyết định với nhau mời các diễn giả quốc tế là những chuyên gia về Biển Đông đến từ Nhật, Pháp, Úc, Phi, và Việt nam. Họ có những bài thuyết trình rất có giá trị và nhất là những trao đổi về Hoàng sa và Trường sa. Chúng tôi ra một tuyên bố chung, nói rằng rất mong muốn chuyện hòa bình, ổn định và phát triển trong vùng, cũng như khẳng định rỗ rệt là cái đường chín vạch do Trung quốc áp đặt là không có cơ sở pháp lý hay lịch sử nào hết. Và cũng không phù hợp với qui ước về luật biển của Liên Hiệp Quốc mà chính Trung quốc cũng ký vào. Bốn tổ chức dân sự Phi và Việt cũng chủ trương là các nước Đông Nam Á nên gìn giữ sự an toàn giao thông trên biển và trên không. Chúng tôi cũng lên tiếng hỗ trợ các tổ chức dân sự Việt nam và Phi, và kêu gọi thời gian tới sử dụng tên tuổi cho vùng biển này là biển Đông Nam Á.

"Hai tổ chức dân sự Việt là Voice và Họp mặt dân chủ, còn hai tổ chức Phi có tên viết tắt là US Pinoy và Daika. Bốn tổ chức này quyết định với nhau mời các diễn giả quốc tế là những chuyên gia về Biển Đông đến từ Nhật, Pháp, Úc, Phi, và Việt nam"-Ông Lâm Đăng Châu

Sau hội nghị chúng tôi đã đồng ý với nhau là thành lập một Ủy ban công tác hỗn hợp của các xã hội dân sự nhằm tổ chức những hội nghị như thế trong tương lai, để nâng cao hiểu biết về biển Đông, cung cấp cho quốc tế những gì có liên hệ đến biển Đông Nam Á của chúng ta.

Kính Hòa: Ông có thể cho biết về tổ chức Họp mặt dân chủ!

Ông Lâm Đăng Châu: Hợp mặt dân chủ là cái nơi tập hợp nhiều người Việt trên toàn thế giới, hoạt động trong nhiều tổ chức và lãnh vực khác nhau. Chúng tôi có mục tiêu chung là độc lập dân tộc và dân chủ hóa Việt nam. Chúng tôi tổ chức hàng năm những cuộc gặp mặt gọi là Tĩnh Hội ở một nơi yên tĩnh cho những người có quan tâm đến Việt nam và cộng đồng khắp nơi trên thế giới có cơ hội gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm hoạt động trên một tinh thần tương kính, cởi mở giữa những người hoạt động cho tự do dân chủ. Đặc biệt năm nay Tĩnh hội được tổ chức ở Đông Nam Á, qui tụ 38 người đến từ 8 quốc gia là Úc, Phi, Pháp, Đức, Na Uy, Canada, Hoa Kỳ và Việt nam.
Hội nghị quốc tế tại Manila, Philippines

Kính Hòa: Qua cuộc gặp mặt với tổ chức Phi thì ông thấy họ nhìn như thế nào về các xung đột vì họ và Việt nam cũng có xung đột lãnh hải?

Ông Lâm Đăng Châu: Các tổ chức xã hội dân sự đã nêu vấn đề giải quyết một cách hòa bình, bằng cách đối thoại, bằng cách tìm hiểu lịch sử của vùng biển Đông Nam Á. Và chúng tôi và người Phi cũng đồng ý với nhau là không giải quyết được vấn đề bằng quân sự. Trong tương lai chúng tôi tiếp tục gặp gỡ nhau để trao đổi và nhất là có thể với các tổ chức dân sự của các quốc gia khác trong vùng như là Singapore, Malaysia, Indonesia.

Kính Hòa: Trong đường hướng đó các ông có dự định mời các tổ chức xã hội dân sự từ Trung quốc tham gia không?

Ông Lâm Đăng Châu: Chúng tôi cũng rất mong những người thuộc xã hội dân sự ở Trung quốc. Đấy là cái phương pháp mà chúng tôi nghĩ rằng có đối thoại, có đến gần nhau, có trao đổi với nhau, chúng ta sẽ có những bước tiến lâu dài cho vùng này.

Kính Hòa: Ông nhìn nhận thế nào về các tổ chức dân sự bên trong Việt nam?

"Chúng tôi ra một tuyên bố chung, nói rằng rất mong muốn chuyện hòa bình, ổn định và phát triển trong vùng, cũng như khẳng định rỗ rệt là cái đường chín vạch do Trung quốc áp đặt là không có cơ sở pháp lý hay lịch sử nào hết. Và cũng không phù hợp với qui ước về luật biển của LHQ"-Ông Lâm Đăng Châu

Ông Lâm Đăng Châu: Cộng sản Việt nam họ nói là họ có cái tổ chức Mặt Trận Tổ Quốc là một cái xã hội dân sự, theo cách nghĩ của họ. Nhưng nếu định nghĩa thế nào là xã hội dân sự theo nghĩ độc lập với chính quyền thì Mặt Trận Tổ quốc không phải là một tổ chức xã hội dân sự đích thực.

Nhưng qua theo dõi chúng tôi cũng thấy là ở Việt nam có khoảng 20 tổ chức xã hội dan sự độc lập đang tìm cách phát triển, có các hoạt động hữu ích, nhắm vào các vấn đề dân sinh, môi trường y tế. Tôi thấy đó là những hoạt động đầu tiên, dĩ nhiên trong các xã hội dân sự cũng đã có những hoạt động liên quan đến chính trị, cộng đồng. Chính xã hội dân sự sẽ là nền móng tương lai cho một xã hội dân chủ của đất nước Việt nam. Chúng tôi nghĩ rằng hiện giờ nhiều đoàn thể đang phát triển tại Việt nam cũng đã có ý định liên kết liên hợp với nhau, phối hợp bên trong bên ngoài để mà trao đổi đẩy mạnh những việc làm, hợp tác. Chính vì vậy xã hội dân sự sẽ đóng một vai trò rất quan trọng trong tiến trình dân chủ hóa Việt nam trong tương lai.

Kính Hòa: Rất cám ơn ông đã giành thời giờ cho đài Á châu tự do thực hiện cuộc phỏng vấn này.

Xử lại vụ công an Tuy Hòa đánh chết anh Ngô Thanh Kiều

RFA-07-04-2015
Kẻ khóc người cười. Các công an đánh chết người vẫn cười trước tòa (ảnh bên trái) gia đình nạn nhân khóc tức tưởi cũng tại tòa (ảnh bên phải) tại phiên xử hôm 27/3/2014.
Kẻ khóc người cười. Các công an đánh chết người vẫn cười trước tòa (ảnh bên trái) gia đình nạn nhân khóc tức tưởi cũng tại tòa (ảnh bên phải) tại phiên xử hôm 27/3/2014.Files photos

Hôm nay tại Phú Yên diễn ra phiên xét xử lại vụ án công an Tuy Hòa dùng nhục hình đánh chết nạn nhân Ngô Thanh Kiều tại đồn công an.

Luật sư Võ An Đôn, người bào chữa cho bị hại Ngô Thanh Kiều, cho biết diễn biến phiên xử trong ngày 7 tháng tư hôm nay và lời khai của bị cáo thứ sáu là ông Lê Đức Hoàn, nguyên phó giám đốc Công an Tuy Hòa như sau:

“Phiên tòa hôm nay diễn ra bình thường, dự kiến sẽ diễn ra từ 3 đến 5 ngày. Hôm nay xong phần thủ tục đã chuyển qua hỏi các bị cáo. Riêng trong ngày hôm nay đã hỏi xong 6 bị cáo. Hội đồng xét xử cũng như luật sư của hai bên hỏi về căn cứ bắt người trái pháp luật của ông Lê Đức Hoàn thì ông ta chối nói rằng chỉ ra lệnh mời chứ không ra lệnh bắt. Còn khi hỏi căn cứ nào ra lệnh, thì ông ta nói bị hại Kiều đã phạm tội  trước đó. Còn tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng thì ông tax in giảm nhẹ, ông cho rằng khép vào khung 2 là quá nặng đối với ông.”

Ông cũng trình bày lại lời khai của 5 công an bị cáo sử dụng nhục hình đánh nạn nhân Ngô Thanh Kiều đến chết tại đồn công an trong quá trình xét hỏi:

“Trên cơ thể của bị hại Ngô Thanh Kiều có tổng cộng 72 vết thương; trong đó có hàng chục vết thương trên đầu, bị chấn thương trên đầu và toàn bộ nội tạng: tim, gan, phèo, phổi cũng như lá lách bị đánh dập hết. Thế nhưng toàn bộ bị cáo tại tòa cũng như trong hồ sơ đều thừa nhận chỉ dùng dùi cui đánh 2-3 cái vào chân và tay thôi; còn thương tích trên đầu, vùng bụng, ngực không có bị cáo nào thừa nhận cả. Từ hồi nào giờ cũng chỉ nói thế thôi, còn ra ( tòa) thì nói quên, không biết gì hết!”

Về phần gia đình nạn nhân Ngô Thanh Kiều, luật sư Võ An Đôn cho biết người đến tham dự và chi tiết mới được gia đình đưa ra trong ngày xử hôm nay:

“Gia đình nạn nhân gồm có vợ anh Kiều, một đứa con của anh Kiều, bố mẹ và chị gái là Ngô thị Tuyết đến dự phiên tòa. Chưa đến lượt gia đình nhưng đến cuối phiên tòa hết sức bất ngờ, có xảy ra ồn ào vì chị gái của anh Kiều nói rằng mấy bị cáo mua chuộc gia đình viết giấy bãi nại. Trong đó 3 bị cáo yêu cầu viết giấy bãi nại. Điều đó đã gây ồn ào tại phiên tòa.”

Xin được nhắc lại

Đây là một vụ án gây thu hút nhiều sự chú ý của công luận.

Vào tháng 3 năm 2012, 5 công an ở thị xã Tuy Hòa đã dùng nhục hình đánh chết anh Ngô Thanh Kiều, bị tình nghi là trộm cắp tài sản.

Bản án sơ thẩm được công bố vào tháng tư năm 2014 đã gây bất bình vì công luận cho rằng các nhân viên công an lạm dụng quyền lực gây chết người đã nhận những bản án quá nhẹ. Trong bản án này có đến 2 án treo, và hình phạt cao nhất chỉ có 5 năm tù.

Trước sức ép của công luận, chủ tịch nước Trương Tấn Sang cũng đã đề nghị xem xét lại vụ án.

Tháng 7 năm 2014, tại phiên phúc thẩm, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên đã hủy bỏ bản án sơ thẩm vụ án này để điều tra lại từ đầu theo như ý kiến của chủ tịch nước.

Điều 258 không thay đổi trong Bộ luật hình sự sửa đổi?

RFA-07-04-2015
Ảnh minh họa
 Ảnh minh họa- RFA

Nội dung Điều 258 của luật hình sự Việt nam sẽ không thay đổi. Điều 258 này qui định án tù cho tội danh bị cho là “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân.”

Đó là ý kiến được đưa ra trong buổi thảo luận về dự thảo Bộ luật hình sự sửa đổi của Ủy ban thường vụ quốc hội Việt nam diễn ra sáng nay tại Hà nội. Trong dự thảo này điều 258 được đổi thành điều 342 nhưng nội dung không thay đổi.

Đồng thời trong dự thảo bộ luật hình sự sửa đổi có bổ sung một điều qui định tội xâm phạm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, quyền biểu tình của công dân.”

Tuy vậy hiện Việt nam vẫn chưa có luật biểu tình dù đã được đề nghị trong nhiều phiên họp của quốc hội.

Điều 258 trong bộ luật hình sự hiện hành vốn bị những nhà hoạt động nhân quyền tại Việt nam và thế giới chỉ trích rằng nó không rõ ràng và dẫn đến sự lạm dụng quyền lực của cơ quan công quyền.

Cũng trong phiên họp của Ủy ban thường vụ quốc hội sáng nay về dự luật hình sự sửa đổi, chính phủ Việt nam có đề nghị bãi bỏ án tử hình cho 7 tội danh.

7 tội danh này là: Cướp tài sản; Phá hủy công trình, cơ sở , phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; Chống mệnh lệnh; Đầu hàng địch; Đầu hàng địch; Phá hoại hòa bình; Chống loài người; Tội phạm chiến tranh.

Ông Chủ Nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội là Nguyễn Văn Hiện cho biết là đa số ý kiến của Ủy ban này tán thành tờ trình của chính phủ về việc bãi bỏ án tử hình với 7 tội danh trên.

Những người trẻ bán dưa cứu nông dân

Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam
Theo RFA-2015-04-06  

Các bạn trẻ bán dưa hấu giúp bà con bị ngập lụt ở Quảng Nam
Các bạn trẻ bán dưa hấu giúp bà con bị ngập lụt ở Quảng Nam - Courtesy tamguong.vn

Cũng giống như phần lớn nông dân miền Trung, trong hai tuần vừa qua, nông dân các huyện Điện Bàn, Duy Xuyên và Đại Lộc, Quảng Nam gặp nhiều vấn đề khó khăn, khốn đốn bởi thời tiết thất thường, mưa lũ giữa mùa Xuân làm hư hoa màu như cà chua, dưa leo, cà tím, đu đủ, ớt, rau xanh các loại, thuốc lá và dưa hấu.

Trong đó, nhóm rau quả chủ lực quyết định kinh tế cả một năm là dưa hấu bị hư hại nặng nhất, tỉ lệ 100% hư hỏng khi nước lũ kéo qua. Và nếu không kịp thời bán những trái bị ngập nước, chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, mọi vốn liếng tiêu tan. Giữa lúc bĩ cực, các nhóm thiện nguyện trẻ xuất hiện như những thiên sứ mang làm tin vui cho người nông dân tội nghiệp.

Cũng xin nói thêm, các nhóm thiện nguyện trẻ này hoàn toàn không trực thuộc đoàn thể chính trị hay tôn giáo nào, họ là những người đồng cảm, tìm tiếng nói chung thông qua trạng mạng xã hội facebook và cùng chung tay làm những việc có ích cho con người, cho cộng đồng. Mục tiêu của họ rất dơn giản nhưng không dễ thực hiện, đó là làm sao cho xã hội bớt nghèo đói, bớt cái xấu và lòng tốt được nhen nhóm, được sinh sôi!

Nguy cơ mất trắng

Bà Hương, chủ ruộng dưa gần hai hecta dọc sông Vu Gia, Đại Lộc, buồn bã chia sẻ: “Cô vay nhà nước hết 60 triệu để làm lứa dưa này, giờ không có gì để trả nhà nước hết, giờ không biết thế nào để trả nợ ngân hàng hết.”

Bà Hương cho biết thêm, đến thời điểm hiện tại, người nông dân vẫn chưa hoàn hồn sau trận mưa kéo dài hơn ba ngày đêm và con nước cuồn cuộn mà trước lúc mưa, gia đình bà còn định thu xếp thời gian chạy vào Tam Kỳ, Quảng Nam để xem buổi lễ khánh thành tượng Mẹ Thứ, xem nhà khách Quảng Nam và xem bảo tàng văn hóa tỉnh này để thỏa cái chí nhà nông, thỏa cái nỗi ao ước được sờ vào những tảng đá có giá thành hàng trăm tỉ đồng mà cho đến vài chục kiếp làm nông như bà vẫn không bao giờ có được.

Thế nhưng trận mưa kéo dài, mưa cho đến khi nước tràn về. Tốc độ nước chảy rất xiết và dâng cao rất nhanh, bùn non màu đỏ gạch cũng nhiều khiến bà nghĩ đến những trận xả đập. Vì khi nào xả đập cũng có hiện tượng dâng lũ kiểu như thế. Nhưng vốn là nông dân chân lấm tay bùn, không biết gì về thủy điện nên bà chỉ đoán già đoán non vậy thôi. Vấn đề bà quan tâm nhất vẫn là là sao cứu cho được ruộng dưa đang vào mùa thu hoạch.

Nhưng mưa càng lớn thì nỗi tuyệt vọng của gia đình bà Hương càng nhiều. Cuối cùng, cũng giống như nhiều gia đình nông dân khác dọc bờ sông Vu Gia, bà Hương chỉ còn biết gạt nước mắt nhìn ruộng dưa mà gia đình đã đầu tư hơn sáu chục triệu đồng với hy vọng sau mùa thu hoạch sẽ kiếm được ngót nghét một trăm rưỡi triệu đồng đang ngập úng và thối dần thối mòn.

"Cô vay nhà nước hết 60 triệu để làm lứa dưa này, giờ không có gì để trả nhà nước hết, giờ không biết thế nào để trả nợ ngân hàng hết"-Bà Hương, chủ ruộng dưa

Thế rồi các nhóm thiện nguyện trẻ xuất hiện, họ đến gõ cửa từng gia đình nông dân Đại Lộc, Điện Bàn, Duy Xuyên, hỏi thăm và rủ cùng nhau ra đồng. Bùn non ngập gối nhưng các bạn trẻ không ngần ngại xắn quần xuống hái dưa, cùng người nhà rửa dưa thật sạch, chất thành từng khối và sau đó gọi xe tải đến. Việc làm của các bạn trẻ khiến những nông dân đi từ ngạc nhiên này sang ngạc nhiên khác. Họ giải thích với mọi người là họ đến để giúp bà con cứu số dưa, gỡ vốn.


Nông dân Quảng Nam trên cánh đồng dưa bị ngập úng

Cho đền thời điểm hiện tại, số dưa bị ngập của bà con nông dân vùng lũ xem như tạm giải quyết xong, tiền vốn cũng tạm lấy lại nhờ vào các bạn trẻ thiện nguyện. Chi phí vận chuyển dưa, công đứng bán dưa và thức ăn trong lúc bán đều do các bạn trẻ này tự góp tay, tự bỏ ra để lo liệu. Số tiền bán dưa có ngày lên trên 100 triệu đồng đều được trao lại cho bà con nông dân. Nhờ vậy mà gia đình bà Hương đã lấy lại được số tiền vốn 60 triệu đồng và nhiều gia đình khác cũng vui mừng không kém bà Hương.

Thiện nguyện viên, họ là ai?

Bà Đỗ Hồng Hường, một mạnh thường quân gắn bó của các nhóm thiện nguyện, chia sẻ: “Có rất nhiều nhóm tham gia, chủ yếu là mấy đứa đi làm, mấy đứa này cũng góp tài chính nữa, còn lại nó đi quyên gó. Cũng có đứa học phổ thông, nó là đàng hoàng, chu đáo. Bán dưa bữa nay hết rồi vì hết phần dưa ngập úng, còn lại là để bà con nông dân tự giải quyết. Tụi nó làm thiện nguyện phi tôn giáo phi chính trị. Có nhóm nó còn nhận bảo trợ, cuối tháng nó đem tiền, gạo đến cho gia đình họ. Có gia đình thì nó đem gà tới cho họ nuôi rồi đi bán trứng giùm. Nhiều nhóm ghê, tự nhiên nó làm mình thấy yêu đời trở lại.”

Theo bà Hường, các bạn thiện nguyện viên đa phần là những sinh viên, cựu sinh viên và học sinh phổ thông, nhìn chung là nhiều thành phần. Họ là những thành viên của một tổ chức phi chính trị, phi tôn giáo, mục tiêu họ luôn hướng đến những việc bổ ích và ý nghĩa. Trong đó, giúp đỡ người khó khăn, chia sẻ những tổn thất về vật chất cũng như tinh thần của các bạn đồng trang lứa nhưng có hoàn cảnh nghèo khó, chật vật và làm tất cả những gì trái tim và khối óc mách bảo họ nên làm, họ làm việc hăng say và rất vô tư.

"Tụi nó làm thiện nguyện phi tôn giáo phi chính trị. Có nhóm nó còn nhận bảo trợ, cuối tháng nó đem tiền, gạo đến cho gia đình họ. Có gia đình thì nó đem gà tới cho họ nuôi rồi đi bán trứng giùm. Nhiều nhóm ghê, tự nhiên nó làm mình thấy yêu đời trở lại"-Bà Đỗ Hồng Hường

Nhìn họ làm việc khiến bà nhớ đến những tháng ngày tuổi trẻ tràn đầy nhiệt huyết và ước mơ của bà, ví dụ như họ dầm mưa dãi nắng, không quản ngày đêm, không ngần ngại mời khách mua dưa và không thấy mệt mỏi hay phiền toái mỗi khi có ai đó đến lân la hỏi chuyện, nói chuyện rất lâu, cần chia sẻ thông tin. Với bà, giữa xã hội nhiễu nhương này, khi mà con người đối xử với nhau thô thiển, vô cảm, vẫn có những bạn trẻ quên mình vì niềm hy vọng và chén cơm của người khác đang khó khăn, thật là không còn gì đáng quí và đáng mừng hơn.

Bởi điều này hứa hẹn một tương lai tốt cho quê hương, cho dân tộc. Điều này nói lên rằng giữa hàng triệu gai độc vẫn còn những hạt mầm lành tính và những hạt mầm này sẽ đâm chồi, nảy lộc, làm đẹp khu vườn yêu thương của con người Việt Nam, điều này giúp cho một doanh nhân như bà thấy hy vọng và thấy rằng mọi nỗ lực kiếm tiền của mình có ý nghĩa, có niềm vui và nỗi kiêu hãnh riêng.

Một bạn thủ lĩnh của một nhóm thiện nguyện, yêu cầu giấu tên, chia sẻ với chúng tôi rằng mùa dưa năm nay đã giúp cho bạn cũng như các thiện nguyện viên khác thấy mình lớn hơn và cừ khôi hơn nhiều. Niềm vui cũng được nảy nở. Một ngày trôi qua với hàng ngàn lần mời chào khách, người qua đường có thể dừng lại để mua, cũng có thể dừng lại vì tò mò, vì tấm băng rôn các bạn ghi có nội dung lạ: “Điểm bán nông sản giúp bà con nông dân Quảng Nam bị ngập lụt”.

Và có một kinh nghiệm khiến các bạn trong nhóm đều thấy xúc động là phần lớn khách hàng cũng là người nghèo, từ người bán vé số đến người buôn ve chai, bán bánh mì, buôn rau hành… Tất cả họ đều thuộc nhóm nghèo khổ nhưng lại rất sẵn lòng bỏ tiền ra mua giúp cho bà con bị ngập lụt. Điều này làm các bạn nghiệm ra được một triết lý nhỏ mà ai đó từng nói về đôi bàn tay.

Giữa xã hội nhiễu nhương này, khi mà con người đối xử với nhau thô thiển, vô cảm, vẫn có những bạn trẻ quên mình vì niềm hy vọng và chén cơm của người khác đang khó khăn, thật là không còn gì đáng quí và đáng mừng hơn

Bạn này nói rằng đôi bàn tay con người, nói cho nhiều nhưng chung qui nó chỉ giới hạn trong ba khả năng: úp, ngửa và phủi. Ví dụ như khi bạn giàu sang, sung túc hoặc không giàu sang sung túc nhưng bạn giàu tấm lòng, bạn sẵn sàng chìa tay ra, úp xuống một bàn tay khác đang ngửa ra chờ đợi để bạn chia sẻ một chút hơi ấm yêu thương.

Trong một lúc nào đó giữa cuộc đời, bạn thấy mình trống trãi, cô đơn, sự nghèo khó vây bủa khiến bạn chới với, bạn ngửa bàn tay giữa cuộc đời và mong có một bàn tay biết chia sẻ khác đến úp vào tay bạn một chút hơi ấm chia sẻ giữa con người với nhau để bạn tiếp tục tồn tại và hy vọng.

Nhưng cả úp và ngửa, cả hạnh phúc và khổ đau, cuối cùng vẫn không tránh khỏi phủi hai bàn tay vào nhau, phủi những hạt bụi cuối cùng trong lòng bàn tay để tiễn người thân về với đất mẹ. Và tiếng phủi tay như một lời tiễn biệt cuối cùng.

Chính vì giới hạn của bàn tay nên các bạn cố gắng chìa ra, úp chút hơi ấm của mình xuống bàn tay đồng loại. Với các bạn, đồng loại mỉm cười, đồng loại thấy tay các bạn còn ấm thì các bạn sẽ rất vui và sẽ thấy rằng tuổi trẻ của mình đẹp và ý nghĩa biết nhường nào!

Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam.
http://www.rfa.org/vietnamese/reportfromvn/youth-help-farm-sel-wtrmelon-04062015074445.html/04062015-youth-help-farm-sel-wtrmelon.mp3

Dân sinh và Dân quyền

Kính Hòa, phóng viên RFA
2015-04-06  

Mới khánh thành nhưng công trình tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng hơn 400 tỷ đồng gạch nền dưới chân tượng đài bị bong tróc, bể nát
Mới khánh thành nhưng công trình tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng hơn 400 tỷ đồng gạch nền dưới chân tượng đài bị bong tróc, bể nát- Hoituthienquangnam.com

Những điều bệ rạc và nhà lãnh đạo

Một dự án vĩ đại dù có bị phản đối nhưng cuối cùng cũng hoàn thành, đó là tượng đài Bà mẹ Việt nam được khánh thành tại tỉnh Quảng nam trong tuần qua. Ngay sau lễ khánh thành, sân lát đá trước tượng đài đã bị hư hại. Nhưng đó không phải là điều quan trọng mà blogger Tưởng Năng Tiến nhìn thấy qua tượng đài đồ sộ nhất Đông Nam Á này. Cái ông thấy là những người phụ nữ Việt Nam ủng hộ và hy sinh cho những người cộng sản ngày xưa nay được đền bù bằng các tượng đài và không có gì khác.

Lúc đói, mỗi người sẵn lòng giúp cho Nhà Nước hàng ngàn cân gạo; khi no, Đảng và Chính Phủ cũng không ngần ngại giúp lại cho nhân dân hàng ngàn tượng đài, nặng hàng ngàn tấn, với kinh phí hàng ngàn tỉ bạc chi từ tiền thuế của họ.

Nhưng tượng đài Bà mẹ Việt nam không phải là cái nhất duy nhất mà Việt nam thực hiện chỉ trong vòng một năm qua, người ta còn phải kể đến nào là cái bánh chưng lớn nhất, tô hủ tíu lớn nhất,… và trong tương lai còn có tháp truyền hình cao nhất thế giới nữa. Những cái nhất ấy, cộng với những nhiễu nhương khác như tranh giành đánh nhau trong lễ hội, xếp hàng hàng giờ đồng hồ để được ăn miễn phí, sự thờ ơ của dân chúng … được Viết từ Sài gòn gọi là những điều bệ rạc, và đặt câu hỏi là ai đã biến người dân Việt nam trở nên một trạng thái không phải là con người như thế?

Tác giả tìm kiếm nguyên nhân ở thời bao cấp, và kết luận rằng không thể đổ lỗi cho người dân, mà chính giới lãnh đạo phải chịu trách nhiệm vì đã đưa đất nước tới chỗ hỗn độn như ngày nay.

"Những nhà lãnh đạo Việt nam họ có đầu óc lạnh lùng tính toán, không hề biết động lòng với chính đồng bào mình, nhưng làm phép tính giữa chi phí và lời lãi thu về thì rất nhanh. Chỉ có nguy cơ bị cộng đồng quốc tế ruồng bỏ mới khiến họ phải suy xét lại đường lối hiện tại"-ông Lý Quang Diệu

Liên quan đến trách nhiệm đó của nhà cầm quyền, và cũng nhân lúc một nhà lãnh đạo lịch sử người châu Á là ông Lý Quang Diệu bên Singapore qua đời, nhà văn Phạm Thị Hoài đăng lại bức thư của ông Lý gửi bà Thủ tướng Anh Margaret Thatcher cách đây mấy mươi năm về thảm trạng thuyền nhân Việt nam lúc ấy. Trong bức thư này ông Lý viết rằng:

Những nhà lãnh đạo Việt nam họ có đầu óc lạnh lùng tính toán, không hề biết động lòng với chính đồng bào mình, nhưng làm phép tính giữa chi phí và lời lãi thu về thì rất nhanh. Chỉ có nguy cơ bị cộng đồng quốc tế ruồng bỏ mới khiến họ phải suy xét lại đường lối hiện tại.

Nội dung này lập tức được hàng chục trang FB và blog đăng lại.

Nhưng ông Lý cũng là nhân vật được nhiều nhà nước được xem là độc tài lấy làm gương. Người ta cho rằng có thể duy trì duy nhất một đảng như đảng Nhân dân hành động của ông Lý để đạt được phồn vinh của một đất nước.

Giáo sư Nguyễn Hưng Quốc viết rằng ông Lý là một nhà lãnh đạo giỏi vì đã tạo nên đất nước Singapore, nhưng lại là người thầy dở vì những học trò tự nguyện của ông là những nhà độc tài.

Và ở những đất nước độc tài đó người ta chưa thấy Singapore nào xuất hiện.

Nay, ngay tại chính đảo quốc sư tử người ta cũng tự hỏi là tương lai của đất nước này sẽ như thế nào! Nhân đám tang ông Lý, mọt cậu học trò Singapore chỉ trích ông và bị bắt giam! Nhà báo Huy Đức từ Việt nam trông sang và cảnh báo rằng người dân Singapore còn phải làm rất nhiều việc để sửa đổi nó nếu muốn thành phố 5 triệu dân này mang gương mặt của họ thay vì chỉ mang gương mặt của chỉ một gia đình, một "cha già".

Dân sinh và dân quyền

Trở lại tiêu đề những điều bệ rạc mà chúng tôi mượn ý của blogger Viêt từ Sài gòn, thì ngẫm cho cùng nó cũng xảy ra trong thời gian khá dài, điều đáng nói trong tuần qua là những sự kiện liên quan đến môi trường và dân sinh.


Hàng nghìn công nhân Công ty Pouyen Việt Nam (TP HCM) đã xuống đường tuần hành phản đối quy định bảo hiểm mới trong 5 ngày qua. 31/3/2015

Thoạt đầu là cuộc biểu tình chống chặt hạ cây xanh tại Hà nội, rồi đến việc ngăn lấp sông Đồng Nai bị tạm ngừng, và mới nhất là câu hỏi về dự án Bauxite Tây Nguyên lỗ hay lời, có hại môi trường hay không, lại trở lại làm sôi động báo chí.

Đã có một sự phản kháng xảy ra trong xã hội Việt nam đòi môi trường sống tốt hơn, hoặc với hình thức phản kháng trực tiếp là cuộc biểu tình vì cây xanh ở Hà nội, hay thông qua báo chí, dù vẫn còn bị nhà nước kiểm soát.

Và hơn 100 ngàn công nhân tại các khu công nghiệp ở Sài Gòn, Long An, Tiền Giang đình công chống luật bảo hiểm xã hội. Các blogger nói rằng cuộc đình công này của công nhân khác những cuộc đình công của họ chống giới chủ, lần này chống lại một chính sách của nhà nước.

"Qua hai sự kiện trên, (biểu tình chống chặt cây xanh và chống luật bảo hiểm xã hội) chúng ta có thể thấy rằng người dân đã cam chịu, đã nhẫn nhục quá lâu, nhưng cuối cùng thì họ cũng đã thức tỉnh. Đất dưới chân của những kẻ độc tài đã bắt đầu rung chuyển"-Trang Bauxite Việt nam

Blogger Cánh Cò viết rằng đã có một áp lực lớn hơn từ phía người dân để giành lại quyền của mình.

Nhà văn Tiêu Dao Bảo Cự  thì nói rằng đó là sự chuyển mình từ cam chịu sang phản kháng

Trang Bauxite Việt nam viết:

Qua hai sự kiện trên, (biểu tình chống chặt cây xanh và chống luật bảo hiểm xã hội) chúng ta có thể thấy rằng người dân đã cam chịu, đã nhẫn nhục quá lâu, nhưng cuối cùng thì họ cũng đã thức tỉnh. Đất dưới chân của những kẻ độc tài đã bắt đầu rung chuyển. Sẽ không có gì là bất thường nếu một ngày đẹp trời nào đó, không phải 90.000 mà 100.000, 200.000... con dân đất Việt xuống đường đòi xóa bỏ điều 79, 88 và 258 của Bộ luật hình sự nước Cộng hóa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Người ta nhớ lại rằng chính trang Bauxite Việt nam là nơi khởi nguồn của cuộc đấu tranh chống dự án Bauxite Tây nguyên cách đây hơn 6 năm của các nhân sĩ trí thức Việt nam. Và người ta thấy trong những ngày đầu tháng tư này các nhà khoa học vẫn không mệt mỏi cất lên tiếng nói phản biện về sông Đồng Nai, về dự án tinh lọc quạng nhôm trên đất Tây nguyên, nơi được dự báo sẽ là Sông khô hồ cạn, nếu các chính sách phát triển kinh tế cứ tiếp tục được thực hiện một cách độc đoán xem thường nhận thức và kiến thức của xã hội.

Nhân những cuộc biểu tình đòi dân sinh trong tuần qua, một blogger đồng thời cũng là một nhà tranh đấu cho nhân quyền nổi tiếng là cô Phạm Thanh Nghiên ở Hải phòng được một bạn đọc cật vấn là tại sao cô không hoạt động như những người đòi cây xanh ở Hà nội hay đòi bảo hiểm ở Sài gòn, tức là những điều mà người dân quan tâm, mà lại mơ những chuyện lớn lao là nhân quyền quá to tác. Cô Phạm Thanh Nghiên trả lời:

Nhưng bên cạnh, có những điều người dân không quan tâm. Chính vì không quan tâm cho nên chúng ta phải sống mà không có quyền. Và vì không có đầy đủ quyền nên mới nảy sinh những vấn nạn về Dân Sinh. Cho nên mới có mặt trận Nhân Quyền. Đó là một mối quan hệ hệ quả mang tính tất yếu song nhiều người vẫn ngộ nhận là có thể tách bạch được.

Khôn ngoan, Bối rối, và E ngại!

Trong những diễn từ giải quyết vụ cây xanh ở Hà nội, bài phát biểu của ông Bí thư Thành ủy Hà nội Phạm Quang Nghị được blogger Người Buôn Gió đánh gia là khôn ngoan đầy bản lĩnh nhất.

Người Buôn Gió phân tích rằng ông Nghị đã làm cho người ta nghĩ rằng chuyện chặt cây xanh là chuyện nóng vội, do đó nó trở thành không quan trọng nữa.

Rồi cuối cùng ông Nghị cũng cho rằng cuộc biểu tình bảo vệ cây xanh cũng bị kích động và xúi giục từ bên ngoài.

Người Buôn Gió kết luận rằng:

Nói thật thì hiếm có vị lãnh đạo nào trong BCT đủ bản lĩnh đứng ra để lèo lái sự việc đổ vỡ thành không có gì như ông đã làm.

Nhưng không phải phản ứng nào của cơ quan tuyên truyền của đảng cộng sản lại được đánh giá là khôn ngoan như ông Nghị. Tờ Petro Times lại bị giới blogger nói là đã bối rối khi không biết đưa tin như thế nào về vụ biểu tình bảo vệ cây xanh. Và cũng không phải blogger nào cũng nói là ông Nghị khôn ngoan khi ông nói rằng ông không lường được người dân. Câu nói này lại làm cho nhiều người lo lắng cho cái ghế của ông Nghị và tương lai chính trị của ông vì rằng tại sao ông làm lãnh đạo mà lại không lường được dân? Sự lo lắng này càng tăng thêm khi người ta đặt câu hỏi là tại sao báo chí Việt nam lại được tự do đưa tin về biểu tình đến thế, một điều vốn là điều cấm kỵ trong thể chế cộng sản? Người ta nghi có một âm mưu gì đó nhằm tấn công vào ông Bí thư thành ủy.

"Nhưng bên cạnh, có những điều người dân không quan tâm. Chính vì không quan tâm cho nên chúng ta phải sống mà không có quyền. Và vì không có đầy đủ quyền nên mới nảy sinh những vấn nạn về Dân Sinh. Cho nên mới có mặt trận Nhân Quyền"-Cô Phạm Thanh Nghiên

Một tin vui được các blogger đấu tranh cho nhân quyền đón nhận trong tuần qua là việc Việt nam đang từng bước thực hiện Công ước chống tra tấn mà mình đã cam kết.

Blogger, nhạc sĩ Tuấn Khanh cho biết rằng có hy vọng là quyền lực của giới công an sẽ bị giảm với những điều luật về giam giữ sẽ ra đời trong thời gian tới.

Nhưng Tuấn Khanh đón nhận tin đó với sự cẩn trọng, ông viết rằng một lực cản đầy âm mưu vẫn hậu thuẫn cho bóng tối, vì rằng vẫn có sự e ngại từ một thể chế đặt mọi thứ trên nền tảng bạo lực.

Như để minh họa cho sự cẩn trọng đó của Tuấn Khanh, Luật sư Võ An Đôn viết về vụ án lạm dụng bạo lực của công an mà ông sắp thụ lý, rằng đó là một cuộc chiến không cân sức!

Mọi thứ không dừng lại ở đó

Viết về bản báo cáo của Tập đoàn than khoáng sản Việt nam được đưa ra để biện minh cho hiệu quả kinh tế của dự án Bauxite Tây Nguyên, nhà khoa học Tô Văn Trường mượn hai câu thơ của thi hào La Fontaine

Người hiền triết kẻ cuồng điên,

Mơ trong khi thức là tiên trên đời

Một biện minh dành cho một dự án lớn hơn, vĩ đại hơn, dự án cộng sản độc đảng tại Việt nam trong mấy mươi năm qua cũng đã và đang được đưa ra.

Nhân cái chết của ông Lý Quang Diệu, người ta nhắc lại câu hỏi của ông rằng Mục tiêu tối hậu của nền chính trị là gì? Ông trả lời rằng đó là cuộc sống của người dân có được cải thiện hay không! Trong một lần trao đổi với chúng tôi về mô hình độc đảng hay đa đảng, một cựu quan chức Việt nam cũng nói rằng hệ thống chính trị nào thì cũng phải nhắm đến việc giàu mạnh của dân chúng.

Theo Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn, nếu như thế thì dường như nền chính trị Việt nam đã thất bại, vì dường như mục tiêu của nền chính trị này chỉ nhằm vào việc duy trì sự tồn tại vĩnh viễn của đảng cộng sản mà thôi.

Nhưng có blogger lại nói rằng việc tranh cãi nhau về dự án Bauxite trên báo chí chính thống, hay là việc báo chí công khai sự bối rối của giới lãnh đạo thủ đô Hà nội trong việc chặt cây xanh, hay tin về việc cả trăm ngàn công nhân đình công… . đã là một điều đáng hy vọng.

Còn Blogger nhạc sĩ Tuấn Khanh thì viết Hãy tin rằng mọi thứ không dừng lại ở đó.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/ReadingBlogs/welfare-n-right-people-04062015050910.html/04062015-welfare-n-right-people.mp3