Chúng ta chờ ai đây?

Nguyệt Quỳnh – Tiếng Dân

Những ngày cuối tuần ở Hồn­­­­g Kông trời ­­­­­­­vẫn có mưa. Mà dù nắng hay dẫu có mưa đi nữa, thì vẫn có hàng trăm, hàng ngàn, hàng trăm ngàn người vẫn cùng nhau đi trong mưa. Với hàng triệu triệu chiếc ô đủ màu trên tay, thành phố nhìn từ trên cao như một dòng sông đang tuôn chảy. Lúc này, mưa hay nắng cũng tràn đầy ý nghĩa. Lúc này, bạn không cần nói về tình yêu vì nó tràn ngập trong không gian, trong mắt nhìn, trong nhịp đập từ lồng ngực trái tim.

­­­­­­­­­­­­­Chưa có bài ngợi ca tình yêu nào ý nghĩa hơn thế! Chưa có bài ngợi ca tự do nào đẹp hơn thế! Bởi đàng sau dòng sông kia là hiểm họa của tù đày, là máu, là nước mắt; bởi sát cạnh Hồng Kông là Thâm Quyến, là những đe dọa đến nghẹt thở trước những đoàn xe quân sự vẫn lạnh lùng tiến vào thành phố – với sự ­­­­­­­­trú đóng dài hạn của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.

Bắc Kinh đã đem cái thế giới đầy bạo lực từ đại lục sang Hồng Kông. Những thứ mà người VN khao khát tự do như chúng ta đang phải trải nghiệm. Từ chuyện sử dụng côn đồ vây đánh đổ máu người dân ở Yuen Long, cho đến phớt lờ những đòi hỏi chính đáng của người biểu tình, vu khống họ là khủng bố hay đổ vấy cho các thế lực nước ngoài v.v…

Đây là một cuộc chiến giữa tự do và cộng sản; giữa những người trẻ nhiệt huyết, lý tưởng và một chính quyền tàn nhẫn, nham hiểm; giữa những khuôn mặt măng sữa, dũng cảm dấn thân vì tương lai của Hồng Kông và một thế lực bá quyền hùng mạnh đầy tham vọng đang trên đà nuốt chửng thế giới.

Đây cũng chính là ranh giới của sự sống và cái chết; ranh giới của phẩm cách và hoang dã; ranh giới của con người và con vật.

Những ngày Bắc Kinh gia tăng đàn áp người biểu tình. Đêm đêm nơi những cánh cửa sổ mở ra giữa phố, người ta nghe những tiếng thét to: “Tự do cho Hồng Kông, Tự do cho Hồng Kông”. Và rồi khi cánh cửa sổ đó đóng lại, một cánh cửa sổ khác lại mở ra với cùng một thông điệp. Và cứ như thế người Hồng Kông đã chuyền sức mạnh cho nhau.

Có lẽ những vì sao trên trời cũng đang lắng nghe họ. Những đêm Hồng Kông ấy chắc sẽ ghi khắc mãi trong trời đất. Dẫu cho hàng ngàn năm nữa có qua đi, thì tấm bích chương mang tâm nguyện của những con người tha thiết với tự do sẽ còn được thế giới ghi nhớ: “Ngay cả đêm tăm tối nhất cũng phải chấm dứt. Cùng nhau chúng ta chiến đấu và mặt trời sẽ mọc”.

Có chứng kiến Hồng Kông những năm tháng này mới thấy hết cái mạnh mẽ, cái cao quý của con người và mới thấy chúng ta cần nhau như thế nào. Tôi nghĩ về đất nước mình mà thương những ngày còn lành lặn, khi con người chưa bị hủy hoại bởi cái thể chế CS hoang tưởng. Thương cái hiền hòa nhân bản của người miền nam, thương cái dũng cảm dấn thân của người miền bắc. Dẫu chiến tranh có triền miên, nhưng người ta gắn bó với quê hương mình như máu thịt. Dẫu chiến tranh có khốc liệt nhưng người ta không chọn sống chỉ để nghĩ cho riêng mình.

Người VN đã trải nghiệm gần một thế kỷ cái gọi là “XHCN”. Chúng tôi đã nhìn rõ, đã ăn, đã ngủ, đã sống cùng với cái hoang dã của nó: Hàng lọat những quan chức giàu lên do tham nhũng hàng triệu đô la trong khi có những người mẹ dân oan tụt cả áo lẫn quần gào khóc trước “trụ sở tiếp dân” ở Hà Nội. Một người mẹ khác rũ tóc nằm lăn ra giữa đường xe đang chạy. Một chiếc xe chở bia gặp nạn, người ta thi nhau đổ ra hôi của. Hai người bị tai nạn nằm hôn mê trên mặt đường, mọi người thản nhiên bước qua. Một nhà báo bị đánh hội đồng, kêu gào giúp đỡ trước sự thản nhiên của người khác, … một thế giới mà sự tử tế đã khô cạn, không còn ai nghe được tiếng chim, không có cả bầu trời xanh. Một thế giới đã bị lấy đi mất trái tim!

Thế cho nên một Trung Quốc hùng mạnh, vĩ đại cũng không khiến cho người Đài Loan hay người Hồng Kông muốn làm công dân của họ. Con người muốn được sống với nhân bản và yêu thương. Khi nào chúng ta chưa có được sự tử tế với nhau thì mọi hô hào, mọi kế hoạch, mọi hành động chính trị chỉ là vô ích. Hãy nhìn Joshua Wong, anh tự nhiên, xuềnh xoàng, chẳng có vẻ gì là một khuôn mặt chính trị. Thế nhưng câu nói chân thành của người sinh viên vừa qua tuổi hai mươi, có cái khả năng đẩy ngã cái thể chế đã ruỗng nát này:

– Chúng tôi không muốn nói dối để được phần nhiều hơn.

– Chúng tôi không muốn phải ăn cắp, tham nhũng để được nhà cao cửa rộng.

– Chúng tôi không muốn lẫn lộn giữa đảng cầm quyền và Tổ Quốc, chúng tôi không quên nguồn cội và cũng không quên những gì mà đảng cộng sản Trung Quốc đã gây ra cho cha ông chúng tôi.

Chúng ta cũng không quên những gì đảng CS đã gây ra trên đất nước VN thân yêu này. Nhưng chúng ta đã làm gì?

Trước mặt những thanh niên trẻ kia là sự không lùi bước của ĐCSTQ, là cuộc thảm sát ở Thiên An Môn, là những đe dọa của tù đày, giết chóc và hủy diệt. Thế nhưng họ chọn trả giá để không phải sống trong cái thế giới mà rồi đây con người phải sống với yếu đuối, sợ hãi, và tệ hơn nữa là sống với cái phần hèn mọn của chính mình.

Đâu cần biết cái kết thúc của Hồng Kông sẽ ra sao. Chỉ biết rằng, đối mặt với sóng gió là những con người đang sống từng giờ từng phút cho chính họ. Cho cái giá trị mà họ tin vào. Chỉ thế thôi, mà sao cuộc đời thật đẹp và đáng sống làm sao! Hãy nhìn đôi mắt của những đứa trẻ đang nắm tay cha mẹ đi trong đoàn biểu tình. Có ai dám nghĩ rằng chúng lớn lên sẽ cúi đầu hèn mọn?

Ngày 10/9 vừa qua, tuổi trẻ VN cũng bị cảnh sát chích điện, bị xịt bằng bình chữa cháy chỉ vì… đi đón sao Hàn Quốc Ji Chang Wook. Nhìn những thanh niên trẻ cuồng nhiệt đón sao Hàn thay vì đi biểu tình chống Trung Quốc xâm phạm bãi Tư Chính, có ai không cảm thấy hối tiếc? Tuổi trẻ Việt Nam có thua kém tuổi trẻ Hồng Kông không? Chắc chắn không. Tôi chạnh nghĩ đến những ngôi sao cô độc của chúng ta như Phan Kim Khánh, Trần Hoàng Phúc, Nguyễn Văn Hóa, Nguyễn Văn Oai, …

Đất nước này sẽ chẳng bao giờ trở thành một quốc gia mà lẽ ra nó xứng đáng trở thành. Tuổi trẻ Việt Nam sẽ luôn khác xa tuổi trẻ Hồng Kông chỉ vì chúng ta vắng mặt. Chúng ta không hiện hữu.

Ai sẽ phải chịu trách nhiệm cho sự tuyệt vọng này? Ai có thể giúp cho tuổi trẻ VN biết rằng họ không thể đương nhiên bị chích điện, bị xịt bằng bình chữa cháy dù họ không gây rối, không bạo động? Ai có thể giúp các em xé bỏ những giới hạn, những rào cản do cha mẹ, thầy cô, do nỗi sợ đè nén? Ai có thể giúp tuổi trẻ VN vươn vai đứng dậy?

“Ngay cả đêm tăm tối nhất cũng phải chấm dứt” người Hồng Kông tin như vậy. Đất nước Việt Nam cũng đang chìm trong màn đêm tăm tối. Người Hồng Kông ngóng chờ nơi tuổi trẻ của họ, còn chúng ta, chúng ta chờ ai đây?

Nguốn gốc của một xã hội đầy tội phạm

Đỗ Ngà|

Nơi nào bộ máy chính quyền vận hành theo đúng quy định của pháp luật thì người ta nói nơi đó có luật pháp nghiêm minh. Mà để có sự nghiêm minh của pháp luật thì phải bị chế tài nếu những con người thực thi pháp luật ấy làm sai. Nói tóm lại muốn luật pháp nhiêm minh thì mọi cá nhân trong bộ máy nhà nước đều chịu sự chế tài bởi luật pháp, không có một thứ quyền lực nào có thể vô hiệu hóa luật pháp.

Các nước CS với các nước tự do ở chỗ khác nhau trật tự giữa quyền lực và luật pháp. Ở xứ tự do thì luật pháp kiểm soát quyền lực, còn xứ CS thì ngược lại, quyền lực kiểm soát luật pháp. Thói quen khi phạm pháp dù vô tình hay cố ý thì người ta hay móc điện thoại gọi người quen có quyền to chức lớn giúp đỡ, thì nói cho cùng, đó là một thói quen được sinh ra một cách tự nhiên trong một xã hội mà quyền lực hoàn toàn có thể hóa giải được luật pháp như xã hội Việt Nam hay Trung Quốc.

Nhìn vào cấu tạo của bộ máy nhà nước phong kiến và nhà nước CS thì ta thấy nó giông hệt nhau về trật tự của luật pháp và quyền lực, chúng đều là quyền lực kiểm soát pháp luật. Ở nhà nước phong kiến vua trên luật, còn trong nhà nước CS Bộ chính Trị trên luật. Như vậy qua đây chúng ta thấy, muốn triệt tiêu thói cậy chức cậy quyền chà đạp lên luật pháp ức hiếp dân lành đang phổ biến xã hội Việt Nam hiện nay, thì không có cách nào khác là thay thể chế chính trị.

Nơi nào pháp luật không nghiêm thì nơi đó là thiên đường của tội phạm, đó là điều chắc chắn. Ở nơi mà quyền lực kiểm soát luật pháp, và tiền bạc kiểm soát quyền lực như Việt Nam hiện nay, thì phải nói, tội phạm hoành hành khủng khiếp chứ không thể là bình yên. Bình yên chỉ là ảo giác được tạo ra bởi nhà cầm quyền. Ở tại Việt Nam, báo chí là công cụ của đảng nên tình trạng tội phạm trong xã hội này được đảng chỉ đạo hạn chế đưa lên mặt báo rất nhiều nhằm tạo cảm giác bình yên cho dân. Xin trích một vài ví dụ để phân tích.

Ví dụ thứ nhất, ngày 19/03/2015, Ủy ban Thường vụ Quốc Hội thống kê trong 3 năm, từ năm 2012 -2014 cả nước có tổng cộng 226 người bị công an giết chết khi tạm giam, tính ra cứ 5 ngày thì công an giết chết một người trong lúc tạm giam. Một tỷ lệ cực cao, thế nhưng trên báo chí thì chúng ta thấy mỗi năm chỉ có chừng vài trường hợp như vậy được đưa lên thôi, mục đích là tạo cho người dân Việt Nam cảm giác rằng, họ đang sống trong một xã hội bình yên. Đó là một trong những nguyên nhân vì sao nhà nước CSVN quyết kiểm soát chặt chẽ báo chí và xem mạng xã hội là kẻ thù.

Ví dụ thứ nhì, ngày 06/08/2018 trên báo Tài Chính có bài “Hơn 2.000 trẻ em bị xâm hại mỗi năm chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm” đã nói lên ngần ấy trẻ em bị xâm hại tình dục mỗi năm. Nhưng trên báo chí thì chúng ta thấy mỗi năm cũng chỉ vài vụ điển hình như vụ Nguyễn Khắc Thủy ở Vũng Tàu và Nguyễn Hữu Linh ở Sài Gòn mới đây mà thôi. Thực chất nếu để báo chí tự do, có lẽ người Việt Nam phải phát hoảng vì một xã hội thật của nó được phơi bày. Xã hội Việt Nam dưới thời cai trị của CS đáng sợ hơn chúng ta tưởng rất nhiều.

Hôm nay ngày 17/09/2019 trên báo Vneconomy có đăng bài “Ma tuý vào Việt Nam hàng chục tấn, do thủ tục hải quan dễ dãi?”, trong bài này các quan chức CS đang cãi nhau về nguyên nhân hàng tấn ma túy vào Việt Nam. Kẻ thì cho nguyên nhân đó là do thủ tục hải quan không chặt chẽ, và có kẻ thì bảo không. Rồi họ ngồi lại sửa luật sửa văn bản luật phải quy định thế này, phải quy định thế kia, nhưng tuyệt nhiên không ai trọng họ nói đến con người làm nhiệm vụ chấp pháp cả. Sửa văn bản mà nhân viên hải quan vẫn cứ làm sai luật cho ma túy vào thì sao? Truy tố hả? Ừ cứ cho là căn cứ vào văn bản luật đã sửa đổi bổ sung thật chặt chẽ kia, nhưng nếu kẻ phạm tội kia cầu cứu ông chú ông bác quyền to chức lớn hóa giải bàn tay luật pháp thì sao? Vậy thì ai có thể cản được hiện tượng ma túy hàng tấn tràn vào Việt Nam được đây? Vô phương thôi.

Thêm một ví dụ nữa là, ngày 10/09/2019, công an CS phát hiện ra cơ sở sản xuất ma túy của người Trung Quốc với quy mô cực lớn có cơ sở ở Kon Tum, Bình Dương, Bình Định, Ninh Thuận, Sài Gòn. Trong vụ án này, cơ quan chức năng còn thu giữ 13 tấn ma túy và 20 tấn thiết bị. Ấy vậy mà, chính quyền CS Việt Nam chỉ phạt hành chính bọn tội phạm này. Đây là ví dụ điển hình của một kiểu quyền lực chế tài luật pháp, mà quyền lực ở đây không phải quyền lực của Bộ Chính Trị CSVN mà là quyền lực của thiên triều. Chỉ cần nghe đên cái từ “Trung quốc” thì bất kể đó được gắn lên người một thường dân hay trên tội phạm, nó đều là một thứ quyền lực vượt lên mọi quyền lực. Và tất nhiên nó dễ dàng hóa giải được luật pháp Việt Nam.

Ở Việt Nam, với mô hình quyền lực đứng trên luật pháp và thêm vào đó là ĐCSVN luôn dành cho những gì gắn với từ Trung Quốc luôn có một thứ quyền lực bất khả xâm phạm, thì xem như luật pháp Việt Nam đã bị 2 tầng quyền lực đè bẹp. Và khi luật pháp bị đè nát thì tội phạm sẽ sinh sôi nảy nở rất mạnh. Sự “bình yên” mà mọi người thấy, đó chỉ là ảo giác đã được tạo ra bởi báo chí tuyên truyền mà thôi. Sau bức tường báo chí tuyên truyền, đấy là một xã hội Việt Nam vô pháp đầy rẫy tội phạm./.

Những thân xác Việt Cộng mang hồn Tàu cộng

Phạm Đình Trọng – Bauxite Việt Nam

1.  Ngày 20.3.2019 lực lượng công an Việt Nam ra quân cắt đứt đường dây vận chuyển ma túy do người Trung Hoa cầm đầu, thu tại nhà kho ở quận Bình Tân, Sài Gòn 300 kg ma túy, bắt 11 người, có 8 người Trung Hoa.

Ngày 19.4.2019, công an Khánh Hòa bắt 40 người Trung Hoa dùng công nghệ cao lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người dân Việt Nam.

Ngày 8.7.2019, công an Khánh Hòa bắt bốn người Trung Hoa giết chết một đồng bọn tàn bạo như xã hội đen thanh toán nhau ngay tại trung tâm thương mại Nha Trang trước rất đông khách bốn phương ở thành phố du lịch lớn nhất Việt Nam, gây khiếp đảm, bất an cho khách du lịch từ khắp thế giới tìm đến.

Ngày 27.7.2019 cơ quan bảo vệ pháp luật Việt Nam phải huy động lực lượng lớn công an bộ, công an thành phố Hải Phòng bố ráp khu đô thị Our City ở thành phố Hải Phòng, hốt sòng bạc lớn chiếm cả một khu đô thị do người Trung Hoa vừa là chủ sòng bạc vừa là con bạc, bắt 395 người đều mang hộ chiếu màu nâu của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Ngày 6.8.2019 lực lượng công an của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy, Bộ Công an và công an Kon Tum đột nhập nơi người Trung Hoa thuê nhà xưởng lập xưởng sản xuất ma túy trong làng nghề ở thị trấn Đắk Hà, Kon Tum, thu 13 tấn nguyên liệu điều chế ma túy, 15 máy sản xuất ma túy. Trong 14 người bị bắt có 9 người Trung Hoa là chủ xưởng và người trực tiếp sản xuất ma túy.

Trong chuyên án triệt phá hệ thống xưởng sản xuất ma túy của người Trung Hoa trên đất Việt Nam, cùng ngày 6.8.2019, một cơ sở sản xuất ma túy khác của người Trung Hoa tại thành phố Quy Nhơn, Bình Định cũng bị lực lượng công an bộ và công an tỉnh Bình Định phanh phui. Trong kho của cơ sở này có tới 286 phuy, mỗi phuy 200 lít hóa chất; hơn 400 bao quá khổ, mỗi bao 200 kg bột nguyên liệu điều chế ma túy cùng nhiều máy móc, thiết bị, dụng cụ chế biến ma túy đá. Đây cũng là tổng kho nguyên liệu của nhiều cơ sở sản xuất ma túy của người Trung Hoa ở nhiều tỉnh thành Việt Nam.

Hàng trăm tấn trang thiết bị và nguyên liệu sản xuất ma túy đá đó đều được chở bằng ô tô tải lớn từ Trung Hoa lừng lững qua trót lọt cửa khẩu quốc gia, qua dễ dàng hàng chục trạm kiểm soát cố định và di động của cảnh sát giao thông, của quản lí thị trường, của thanh tra giao thông trên hơn ngàn cây số đường bộ Việt Nam. Với số lượng lớn nguyên liệu và dây chuyền công nghiệp, hàng tháng sẽ có hàng tấn sản phẩm ma túy đá tuồn vào xã hội Việt Nam, đầu độc con người Việt Nam, hủy hoại thế hệ trẻ Việt Nam.

Ngày 11.8.2019 công an Sơn La bắt ba người Trung Hoa đang trên đường chạy trốn sang Lào sau khi giết chết tài xế taxi người Việt Nam và cướp xe.

2.  Chỉ nêu những vụ việc nổi cộm ít ngày gần đây cũng thấy tội phạm người Trung Hoa ồ ạt tràn vào Việt Nam đông như trảy hội mùa xuân. Qui mô gây án rộng khắp. Mức độ tội phạm đánh phá cuộc sống bình yên, đánh phá nền kinh tế, đánh phá đạo đức xã hội Việt Nam, cướp đoạt tính mạng, tài sản người Việt Nam vô cùng tàn bạo, gây thiệt hại nặng nề nhiều mặt cho hiện tại và để lại họa đau đớn lâu dài cho xã hội và con người Việt Nam.

Tràn vào Việt Nam đông đảo như vậy, tạo ra những vụ án chấn động, gây nguy hại cho đất nước Việt Nam như vậy, và công an Việt Nam phải tập trung lực lượng lớn, mất nhiều thời gian, công sức, của cải mới bắt được một phần của đội quân tội phạm người Trung Hoa nhưng pháp luật Việt Nam không dám động đến đám tội phạm nhiều như nước lũ và nguy hiểm hơn dịch bệnh này. Gây án chấn động nhưng đám hung thần phá cuộc sống bình yên của đất nước Việt Nam, giết hại người dân Việt Nam lại được âm thầm và mau lẹ dẫn độ và bàn giao cho nhà nước đã cấp hộ chiếu cho họ đến Việt Nam gây tội ác.

Tân Hoa xã của nhà nước cộng sản Trung Hoa cho người dân của họ biết rằng Hiệp ước dẫn độ giữa Trung Hoa với Việt Nam gồm 22 điều khoản được ký kết từ năm 2015 và năm 2019 đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa phê chuẩn. Nhưng đến nay nhà nước cộng sản Việt Nam vẫn giấu nhẹm người dân Việt Nam về Hiệp ước dẫn độ đã kí với nhà nước cộng sản Trung Hoa từ năm 2015. Giấu việc kí kết Hiệp ước dẫn độ với nhà nước cộng sản Trung Hoa nhưng họ không giấu được việc răm rắp, mau lẹ thực hiện dẫn độ đám tội phạm người Trung Hoa sang giao cho nhà nước Trung Hoa như cúc cung chấp hành một mệnh lệnh của bề trên.

Nhà nước cộng sản Việt Nam giấu nhẹm Hiệp ước dẫn độ đã kí với nhà nước cộng sản Trung Hoa làm cho người dân lại phải liên tưởng đến sự bưng bít, giấu diếm về những thỏa thuận của lãnh đạo đảng cộng sản Việt Nam Nguyễn Văn Linh, Đỗ Mười với lãnh đạo đảng cộng sản Trung Hoa Giang Trạch Dân, Lí Bằng trong cuộc đi đêm tháng chín, 1990. Sự giấu diếm chỉ chứng tỏ Hiệp ước dẫn độ giữa hai nhà nước cộng sản Việt Nam – Trung Hoa là không bình thường, không bình đẳng và ẩn chứa những nguy hại khó lường cho Việt Nam như việc kí kết lén lút không bình thường Nguyễn Văn Linh – Giang Trạch Dân ở Thành Đô 1990.

3.  Một nguyên tắc quan trọng hàng đầu trong mọi bộ luật hình sự là tội phạm hình sự gây án ở đâu, thì xử ở đó. Vì vậy dẫn độ đúng đắn, tích cực phải là: Giữa những nước đã kí kết hiệp ước dẫn độ thì kẻ phạm tội hoặc người đã bị kết án hình sự dù chạy trốn đến nước nào khi bị bắt cũng bị dẫn giải về nước kẻ phạm tội gây án hoặc đã bị kết án để luật pháp nước đó xét xử.

Pháp luật phải bảo đảm công bằng và đúng đắn, đúng người, đúng tội. Do đó xét xử phải có tang chứng, vật chứng. Chỉ ở nơi kẻ phạm tội gây án mới có đầy đủ tang chứng, vật chứng xác đáng để buộc tội. Và cũng chỉ ở nơi phải gánh chịu hậu quả do tội phạm gây ra mới đủ tư cách, đủ nghiêm minh và đủ điều kiện xét xử công bằng để có mức án tương xứng với tội trạng.

Bộ luật hình sự Việt Nam cũng xác định dù là người nước ngoài mà phạm tội trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam và vi phạm pháp luật Việt Nam thì Việt Nam hoàn toàn có thẩm quyền xét xử. Luật pháp Việt Nam xét xử người nước ngoài gây án ở Việt Nam còn là khẳng định chủ quyền Việt Nam, còn là danh dự quốc gia của Việt Nam. Người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam, phạm tội hình sự trên lãnh thổ Việt Nam mà pháp luật Việt Nam không được quyền xét xử là nhà nước Việt Nam đã mất chủ quyền, mất quyền xử lí những vụ việc gây tổn hại lớn lao cho xã hội và con người Việt Nam, diễn ra ngay trên đất nước Việt Nam. Đó là một nỗi nhục quốc gia.

4.  Hãy nhớ lại một thời gian dài chưa xa đội quân người Trung Hoa trong vai thương lái, trong vai nhà buôn âm thầm len lỏi khắp làng quê Việt Nam đặt mua móng trâu, mua rắn với giá cao ngất ngưởng. Người nông dân công khai giết trâu hoặc lén lút làm cho trâu gày ốm để có cớ giết trâu lấy móng. Ngày đó nông nghiệp nước ta còn sản xuất thô sơ, máy cày còn quá hiếm. Con trâu là đầu cơ nghiệp mà trâu bị xẻ thịt để bán móng. Sản xuất nông nghiệp mất đi nguồn lớn sức kéo. Rồi làng quê lại rầm rộ đổ xô đi bắt rắn bán cho thương lái Trung Hoa. Cánh đồng mênh mông không còn một con rắn. Chuột đồng mặc sức sinh sôi, kéo đàn kéo lũ tàn phá hoa màu. Nông nghiệp Việt Nam thất bát.

Được thương lái Trung Hoa đặt cọc khoản tiền nhỏ tượng trưng rồi kí hợp đồng mua khoai lang, mua chuối với giá trên trời. Người nông dân đồng bằng Nam Bộ mừng rỡ có cơ làm giầu liền phá lúa trồng khoai lang. Người dân đất đỏ Tây Nguyên hối hả phá vườn cây trái lâu năm trồng chuối, sung sướng nghĩ đến chỉ ít tháng nữa có khoản tiền lớn trong tay khi thu hoạch chuối. Đến vụ thu hoạch khoai, thu hoạch chuối, thương lái Trung Quốc mất tăm. Người trồng khoai sạt nghiệp, đã nghèo càng nghèo thêm. Người trồng chuối điêu đứng, cơ nghiệp tan tành.

Vì lợi ích cá nhân và là người kinh doanh đích thực, chẳng ai kinh doanh móng trâu, chẳng ai kinh doanh rắn. Kinh doanh thực sự, chắng ai bỏ tiền đặt cọc trồng khoai, trồng chuối rồi chạy làng. Điều đó chỉ ra rằng những người Trung Hoa trong vai thương lái đi mua móng trâu, mua rắn, mua khoai lang, mua chuối không phải là sự kinh doanh tự phát cá nhân mà được tổ chức để thực hiện một chủ trương, một chính sách quốc gia, được nhà nước cấp kinh phí để làm nhiệm vụ chính trị: đánh phá nền kinh tế Việt Nam, dìm Việt Nam mãi mãi trong nghèo khó phải phụ thuộc vào Trung Hoa.

Mua móng trâu, mua rắn. Hợp đồng trồng khoai lang, trồng chuối. Dự án khai thác bô xít Tây Nguyên. Sản xuất thép Formosa Vũng Áng danh nghĩa là doanh nghiệp Đài Loan nhưng vốn liếng và con người là Trung Hoa đại lục. Xây dựng nhà máy điện than Vĩnh Tân, Bình Thuận. Thầu xây dựng nhà máy phân đạm Ninh Bình. Làm đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông. Làm đường cao tốc Bắc – Nam… Người Trung Hoa có mặt ở những nơi đó, người Trung Hoa không tiếc tiền ném ra hối lộ chủ thầu Việt Nam để trúng thầu những nơi đó chỉ với mục đích xuyên suốt: Đánh phá nền kinh tế Việt Nam. Đánh phá sự ổn định xã hội Việt Nam.

5. Một chính thể đã làm cả việc hèn mọn đưa người Trung Hoa vào Việt Nam đóng vai thương lái lừa đảo để đánh phá nền kinh tế Việt Nam thì chính thể đó chủ trương đưa tội phạm người Trung Hoa tràn vào Việt Nam gây án đánh phá sự ổn định, bình yên của xã hội Việt Nam cũng là điều quá bình thường.

Với điều khoản dẫn độ quái gở: Người Trung Hoa phạm tội ở Việt Nam được dẫn độ bàn giao cho nhà nước Trung Hoa, Hiệp ước đẫn độ không bình thường đó được kí kết từ năm 2015. Từ đó số người Trung Hoa gây án ở Việt Nam ngày càng tăng cao. Đến năm 2019, năm Quốc hội Trung Hoa cộng sản phê chuẩn Hiệp ước dẫn độ giữa hai nhà nước cộng sản Việt Nam – Trung Hoa, số người Trung Hoa gây án ở Việt Nam đột ngột bùng nổ như dẫn chứng ở phần 1. Không thể không có liên quan giữa Hiệp ước dẫn độ quái gở đó với sự bùng nổ số người Trung Hoa gây án ở Việt Nam. Không thể không có liên quan giữa Hiệp ước dẫn độ quái gở đó với sự bất an ngày càng gia tăng của xã hội Việt Nam.

Lịch sử Việt Nam sẽ phải ghi nhận về một thời cộng sản đen tối lịch sử và đau đớn giống nòi: Kẻ kí thỏa thuận Thành Đô 1990. Kẻ ra lệnh cho người lính giữ đảo Gạc Ma không được nổ súng chống trả bọn lính Trung Hoa cướp đảo năm 1988. Kẻ kí Hiệp định biên giới Việt Trung dâng hơn phân nửa thác Bản Giốc, dâng điểm cao 1509, dâng cổng nước Lạng Sơn cho Trung Hoa năm 1999. Kẻ kí kết giao đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông cho nhà thầu Trung Hoa năm 2008. Kẻ kí kết Hiệp ước dẫn độ quái gở với nhà nước Trung Hoa năm 2015… đều là những phường bán nước, những thân xác Việt cộng mang hồn Tàu cộng!

P.Đ.T.

Tác giả gửi BVN

Vinh quang của Brave

Hai Le FB

rave không phải là tên riêng, mà là tên chung của những anh em biểu tình chấp nhận dùng vũ lực ở Hong Kong.

Để bảo mật, họ không bao giờ để lộ gương mặt. Họ ném gạch vào cảnh sát để cản chân cho người biểu tình chạy thoát. Họ xáp lá cà với cảnh sát khi có đụng độ. Họ nhào vào đánh nhau với cảnh sát để giật lại những người bị bắt. Họ đập lại khi bọn phò tàu cộng cà khịa hành hung đoàn biểu tình, họ đốt cờ tàu cộng và giật các bandrole ủng hộ tàu cộng… Họ phân công nhau tại hiện trường, hẹn nhau bằng nick ẩn danh trên Telegram. Không ai biết họ và họ không quen nhau.

Có một Brave từng là người cứu thương tình nguyện ở hiện trường, không tham gia biểu tình trực tiếp. Nhưng khi chứng kiến cảnh có quá nhiều người biểu tình bị thương mà vẫn bị cảnh sát đánh đập, cấm không cho cứu thương, anh ta đã quyết định tham gia biểu tình và trở thành một Brave. Tất nhiên là trong bí mật.

Nhiều người có thể nói các Brave quá khích và sai lầm, nhưng những hy sinh của họ thì không thể diễn tả hết thành lời. Và, họ làm điều đó vì họ tin là tốt cho Hong Kong, với tất cả tình yêu và sự dấn thân, họ sống cho lý tưởng, cho dù phải đối diện với hiểm nguy chết chóc hoặc tù tội mất hết tương lai. Đằng nào thì làm cách mạng cũng phải có bạo lực và có hy sinh, 11 người Hong Kong đã chết, 3 con mắt đã bị bắn bể, 1000 người đã bị bắt, vô số người đã bị thương… quá đủ để đáp trả và tự vệ.

Không ai biết mặt các Brave để vinh danh, và các Brave cũng chẳng cần ai vinh danh. Vinh quang lớn nhất của họ là cảm giác việc làm của mình đang góp phần quang phục Hong Kong, bảo vệ người dân nước họ. Và có lẽ trong tương lai xa khi Hong Kong tự do, họ có thể kể lại cho con cháu nghe một cách tự hào về một thời tranh đấu với tư cách một Brave.

Về phía những người đấu tranh công khai như Hoàng Chí Phong, lý tưởng đã đưa bạn ấy đến nhiều điểm cao, đã trải những ngày tù tội mất tự do, đã ăn bụi ngủ bờ từ những cuộc biểu tình đầu tiên… Bạn ấy được nhiều người ngưỡng mộ và bạn ấy xứng đáng với điều đó. Theo dõi twitter của Hoàng Chí Phong, bạn ấy tweet rất nhiều mỗi ngày, nhưng hầu như không bao giờ thấy bạn check in ở chỗ nào sang chảnh hay đăng hình bản thân ngời ngời như lãnh tụ, mà chỉ rặt những tweet về một hoài bão cách mạng Hong Kong. Và mình tin, Hoàng Chí Phong sẽ còn tiến xa hơn nữa, hơn rất nhiều so với hiện tại, bởi vì con người ấy có lý tưởng cao xa, không bị giữa đường dừng lại ở những vinh quang của bản thân.

Nói một cách khác, Hoàng Chí Phong và các Brave có điểm chung ở chỗ lý tưởng của họ vì đất mẹ, tất cả cho ngày vinh quang của đất mẹ, tất cả là cho Hong Kong. Đó mới thực sự là chân chính anh hùng hào kiệt vậy!

Còn bạn, bạn có muốn là một Brave cho đất mẹ Việt Nam?

Nạn nhân vụ cháy Rạng Đông tự xoay sở sau thảm họa

Theo VOA/Nguyễn Lại/20/09/2019 

Người dân kéo đến trụ sở công ty Rạng Đông đòi "đối thoại" vào ngày 6/9/2019.

Cách phản ứng của chính quyền đối với sức khỏe, tính mạng của nạn nhân bị ảnh hưởng bởi môi trường nhiễm độc sau vụ cháy nhà máy bóng đèn, phích nước Rạng Đông là ‘vô cảm’, cư dân địa phương nói với VOA Việt ngữ.

Một tuần sau cơn hỏa hoạn ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Võ Tuấn Nhân, hôm 4/9, công bố môi trường ở khu vực này bị nhiễm độc và đề nghị Ủy ban Nhân dân Hà Nội phối hợp với Bộ Quốc phòng tẩy độc, trong khi trước đó không lâu, khuyến cáo khẩn cấp của Phó chủ tịch phường Hạ Đình về nguy cơ tồn dư chất độc hại trong môi trường do vụ cháy gây ra và hướng dẫn các biện pháp về an toàn sức khỏe đã bị Ủy ban Nhân dân quận Thanh Xuân yêu cầu thu hồi. Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Hạ Đình cũng bị quận đề nghị kiểm điểm vì đã ra khuyến cáo ‘không đúng thẩm quyền’ ‘gây hoang mang dư luận.’

Một cư dân sinh sống gần khu vực xảy ra vụ cháy, ông Nguyễn Quang Việt, cho VOA biết: “Bây giờ ai có người thân thì tự lo lấy, nhà thì về quê, nhà thì qua nơi khác tá túc thôi. Chứ thông tin mà chính quyền đưa ra thì không tin được đâu. Họ vô cảm lắm. Chẳng may mình mang bệnh thì khổ mình, khổ gia đình thôi.”

Lãnh đạo thành phố Hà Nội nói đã ‘chỉ đạo rất quyết liệt’ và làm ‘tất cả những việc có thể’ để khắc phục hậu quả, đồng thời kêu gọi báo chí ‘cố gắng tuyên truyền’ để tạo sự đồng thuận trong nhân dân dù gần 3 tuần sau thảm họa, vẫn chưa có thông tin đầy đủ về mức độ thủy ngân phát tán ra môi trường, mức độ ảnh hưởng của vụ cháy, và biện pháp phục hồi.

“Ở Việt Nam mỗi lần xảy ra sự cố, tai nạn người ta hay tìm cách giấu thông tin, không công bố ngay đâu. Mà họ sẽ trao đổi, đàm phán với các bên liên quan, rồi tìm một giải pháp giảm nhẹ nhất cho đối tượng gây ra sự cố và nghe có vẻ an toàn nhất đối với cộng đồng rồi mới công bố. Vì thế, giờ đây người dân như chúng tôi cũng ít tin vào những thông tin mà chính quyền công bố nữa. Đây thực sự là một thực tế không thể chấp nhận được và những người nắm quyền hoàn toàn không phải do người dân bầu lên nên họ muốn làm gì thì làm,” ông Việt bức xúc.

Một cư dân khác ở Hà Nội, chị Nguyễn Thị Mai, cho biết các nạn nhân đang bị thiệt hại rất hoang mang, không biết cầu cứu nơi nào ngoài các biện pháp ‘tự xử’ trong khả năng cá nhân: “Tôi không thể tưởng tường đường rằng người ta lại coi thường mạng sống của những hộ gia đình sống trong khu vực bị ảnh hưởng như vậy. Thủy ngân thì ai cũng biết cực kỳ nguy hiểm khi phát tán ra môi trường. Vậy mà họ cứ bình chân như vại…mà tôi nghĩ sau này kể cả có ai bị bệnh vì nhiễm độc thủy ngân sau vụ cháy này cũng chẳng kêu ai được đâu. Mình bị thì mình thiệt thân, gia đình mình thiệt thôi. Đáng tiếc là không có gia đình ông bà quan chức nào ở đó cả.”

“Trong xã hội hiện đại, văn minh, và có nhân quyền thực sự thì sức khỏe và tính mạngcon người luôn được đặt lên cao nhất và được bảo vệ,” chị Lan Đỗ, một người Việt ở ngoại ô thủ đô Washington, theo dõi vụ cháy Rạng Đông qua các phương tiện truyền thông đa chiều, chia sẻ cảm nhận. “Nguyên tắc quan trọng và cũng là cơ bản nhất trong việc ứng phó khi thảm họa xảy ra mà ai cũng biết là chính quyền phải có cảnh báo sớm về các nguy cơ và hướng dẫn người dân các biện pháp đối phó, chứ không phải đợi đến khi có số liệu chứng minh rõ ràng. Trong trường hợp này, nếu đợi đến khi có số liệu quan trắc chính thức của Bộ Tài Nguyên và môi trường thì không biết đã có bao nhiêu người hít phải khói độc và nhiễm độc thủy ngân??? Ở Mỹ tôi thấy khi có bất kỳ sự cố nào xảy ra thì người ta lập tức cảnh báo tới người dân thông qua điện thoại di động, đài phát thanh và bất kỳ phương tiện nào khác,” chị Lan Đỗ một người sinh sống ở ngoại ô thủ đô Washington cho VOA biết thêm.

Giới chuyên gia nói thủy ngân có tính thăng hoa rất cao, khi bị cháy sẽ phát tán nhanh ra không khí, từ đó có thể thấm vào cơ thể con người, vào trong lòng đất và nguồn nước.

Xâm nhập vào cơ thể con người qua đường da, thủy ngân ‘sẽ đi thẳng vào các tế bào máu và các bộ phận khác trong cơ thể mà trong đó não là nơi tích tụ thủy ngân nhiều nhất,’ Tiến sĩ Mai Thanh Truyết, nhà nghiên cứu môi trường ở Houston, bang Texas, Mỹ, khuyến cáo.

Mạng xã hội nội địa Việt Nam và ‘giấc mơ Steve Jobs’

 Theo VOA/Đinh Yên Thảo/19/09/2019 

"Tại sao không nghĩ sẽ có nhiều Steve Jobs Việt Nam", "Việt Nam có thể làm ra những thứ thế giới chưa từng làm". Photo CAND.

Đêm thứ Hai ngày 16 tháng Chín, Việt Nam khai trương phiên bản thử nghiệm (beta) trang mạng xã hội Lotus được quảng cáo là "Made in Vietnam" và "do người Việt phát triển và làm chủ".

Lotus là mạng xã hội được công ty cổ phần VCCorp cùng một số nhà đầu tư góp vốn với số tiền khoảng 30 triệu đô la và đang kêu gọi thêm khoảng 20 triệu đô la. Đây không phải là trang mạng xã hội nội địa đầu tiên của Việt Nam mà trước đó đã có ít nhất ba mạng xã hội hoạt động theo mô hình chia sẻ nội dung tựa Facebook, trong đó trang Gapo cũng vừa trình làng hồi tháng Bảy.

Kể từ sau Luật An Ninh Mạng được ban hành trong năm qua rồi áp dụng từ đầu năm nay, Việt Nam đang có chính sách khuyến khích và ủng hộ việc thiết kế, xây dựng các mạng xã hội nội địa cho riêng mình nhằm có thể “thay thế Facebook và Google,” hai hãng nước ngoài vốn không dễ dàng tuân theo các yêu cầu do phía Việt Nam đưa ra như phải mở văn phòng đại diện và đặt máy chủ lưu trữ hồ sơ người sử dụng tại Việt Nam.

Dân số trẻ và có học vấn cao so với các quốc gia có cùng nền kinh tế, Việt Nam là quốc gia có tỉ lệ người nối mạng khá cao. Theo số liệu từ Statista, hãng phân tích dữ liệu toàn cầu có trụ sở tại Đức cùng báo cáo từ Global Digital, Việt Nam hiện có khoảng 64 triệu người nối mạng, tức khoảng hai phần ba dân số không phân biệt tuổi tác. Trong đó có 58 triệu người sử dụng Facebook, tăng vọt trong năm 2018 và qua mặt Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ để đứng hàng thứ bảy thế giới về số người sử dụng Facebook.

Cũng trong các báo cáo này, người dân Việt Nam mở 62 triệu tài khoản Google. Còn theo phân tích chi tiết hơn về đặc tính ngươi sử dụng từ Pew Research Center thì Việt Nam cũng nằm trong 10 quốc gia hàng đầu thế giới có tỉ lệ người đọc tin tức qua mạng xã hội cao.

Như các quốc gia khác, người sử dụng càng trẻ, càng có học vấn và thu nhập cao thì càng nối mạng nhiều hơn. Theo phân tích này thì 84% nhóm trẻ dưới 29 tuổi đã theo dõi tin tức hàng ngày qua Internet và một tỉ lệ xấp xỉ (81%) đọc tin qua mạng xã hội, so với nhóm trên 50 tuổi chỉ ở mức 10% và 3%. Điều đáng chú ý hơn là nữ giới đọc tin tức qua mạng cao gấp đôi nam giới và giới trẻ bỏ khá nhiều thời gian để đọc tin qua mạng xã hội, trung bình khoảng hai tiếng rưỡi mỗi ngày. Các phân tích này khá hữu dụng cho giới doanh nghiệp muốn quảng bá thương phẩm, dịch vụ đến người tiêu dùng hay giới truyền thông cần đưa tin tức đến với độc giả Việt Nam.

Các số liệu này cho thấy quả Việt Nam là thị trường có tiềm năng kinh doanh rất lớn cho những nhà doanh nghiệp, giới đầu tư và các hãng kỹ thuật trong nước. Không có gì khó hiểu khi Việt Nam đang có nhu cầu và cơn sốt thành lập mạng xã hội nội địa với mục tiêu tranh giành thị phần, lôi kéo người sử dụng về mạng của mình.

Với tư nhân, thách thức đặt ra hiện nay là bài toán kỹ thuật như các thuật toán sử dụng, cấu trúc hệ thống, cơ sở dữ liệu cho đến ứng dụng các kỹ thuật cao như thế nào và chiến lược kinh doanh, quảng bá ra làm sao để có thể cạnh tranh với những sân chơi toàn cầu đã quá hùng mạnh và quen thuộc với cả thế giới như Facebook, Google, YouTube, LinkedIn... Đây là thách thức lớn mang vấn đề chiến lược lâu dài với nhiều điều kiện và yếu tố liên quan để tồn tại và phát triển hơn là một cuộc khởi nghiệp vội vã. Vì xem trang mạng xã hội Gapo, cũng được đầu tư vài chục triệu đô la nhưng đã bị quá tải, "sập mạng" ngay trong ngày đầu tiên được trình làng hồi tháng Bảy vừa qua đã thấy sự vội vàng trong việc nhập cuộc. Cũng như các mạng xã hội VietnamTa, Hahalolo và VCNET vừa ra đời chưa bao lâu nhưng xem ra đang gặp khó khăn trong việc thu hút người tham gia vì bị cho rằng khó sử dụng, có nhiều tính năng nhái theo Facebook.

Với Lotus thì ý tưởng "nội dung là vua", phụ thuộc vào một số nhà tạo dựng nội dung và khuyến khích người sử dụng cùng kết nối và tạo dựng các nội dung chia sẻ. Được xem là "mới mẻ, sáng tạo" nhưng vấn đề "tạo dựng nội dung" (content creation) là một thuật ngữ và thuật toán trong quảng cáo tiếp thị theo nội dung (content marketing) qua internet đã có từ lâu và được các trang mạng xã hội, cơ quan truyền thông thế giới áp dụng gần một thập niên qua.

Có thể kể dăm ví dụ thông thường thường gặp như khi một người đang quan tâm hay tìm kiếm một món hàng hoặc dịch vụ nào đó qua internet thì Facebook sẽ tự động hiển thị các quảng cáo về món hàng hay dịch vụ đó. Hay như trang mạng LinkedIn sẽ tự động hiển thị và gởi email những việc làm mà các ứng viên đang tìm kiếm việc làm qua các chữ đăng nhập (key words). Đây là kỹ thuật để quảng cáo tiếp thị điện tử (e-marketing) hơn là nền tảng hoạt động (platform) cho mạng xã hội vì đa số người sử dụng, kể cả tại Mỹ và Châu Âu hiện nay, chỉ là người sử dụng thuần túy (end user) hơn là tạo dựng, đóng góp vào nội dung. Nên với Lotus và mục tiêu sẽ đạt đến năm hay sáu chục triệu người sử dụng, tức bằng con số người sử dụng Facebook hiện nay, là… hơi lạc quan.

Trong khi đó, về phía chính quyền thì việc xây dựng một hay nhiều mạng xã hội nội địa rõ ràng sẽ giúp cho Việt Nam kiểm soát được vấn đề thông tin trên mạng dễ dàng hơn khi những mạng nội địa này buộc người sử dụng phải ghi tên, chứng minh hồ sơ nhân thân và sẵn sàng cung cấp thông tin cá nhân cho nhà chức trách. Thỏa thuận cung cấp và sử dụng trang Gapo ghi một trong các thông tin cấm chia sẻ, trao đổi trên mạng này bao gồm "các thông tin chống lại nhà nước Cộng Hòa XHCH Việt Nam, gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội...".

Cũng vậy, một trong những quy định có ghi trên trang Lotus là, "Bất kỳ nội dung nào mà bạn đưa lên, kể cả các thông tin đăng ký tài khoản cá nhân đều có thể được giữ lại hoặc cung cấp khi pháp luật, cơ quan có thẩm quyền yêu cầu...". Thế nào là "thông tin chống lại nhà nước" là một vấn đề khác của riêng hệ thống luật pháp Việt Nam vì đã có hàng chục Facebooker bị bắt và bị kết án tù giam về những bài viết hay tài liệu vốn được xem là rất thông thường trong các xã hội mà người dân có quyền tự do diễn đạt ý kiến của mình, như việc chỉ trích những lãnh tụ hay góp ý về chính sách quốc gia nào đó chẳng hạn. Chỉ biết rằng với các quy định tương tự như vậy, các mạng xã hội nội địa này đã cảnh báo trước người sử dụng về nội dung đăng tải và giúp nhà cầm quyền kiểm soát được thông tin được chia sẻ, hay đúng hơn, đã qua kiểm duyệt. Dù có thể đây là điều kiện không tránh khỏi để các mạng xã hội này được hoạt động trong mục đích kinh doanh nhưng chúng là điều mà nhà cầm quyền mong muốn.

Có những tiềm năng và cơ hội để phát triển mạng xã hội nội địa, nhưng sự phấn khích theo kiểu mục tiêu như Hahalolo đề ra là "sẽ lên sàn chứng khoán New York" và đạt đến hai tỉ người sử dụng quả là câu chuyện trà dư, tựa như vụ một thương hiệu cà phê tỉnh lẻ của Việt Nam từng đòi "đánh sập tiệm" Starbucks trước đây. Hay theo phát biểu tại lễ ra mắt mạng Lotus, Bộ Trưởng Thông Tin Nguyễn Mạnh Hùng của Việt Nam hào hứng, rằng "tại sao không nghĩ sẽ có nhiều Steve Jobs Việt Nam" cùng niềm tin "Việt Nam có thể làm ra những thứ thế giới chưa từng làm". Chẳng ai ngăn được giấc mơ và niềm tin cá nhân. Nhưng câu chuyện quốc sách thì không chỉ có "mơ và tin", mà nó cần những điều khác hơn để có thể tạo ra được một giới trẻ tài năng cho Việt Nam, cho họ những cơ hội cùng các điều kiện để đưa Việt Nam đi xa hơn. Bằng không, “Giấc mơ Steve Jobs” chỉ là những cuộc mộng du. (ĐYT)

Thương thay Đà Lạt!

Theo VOA-Trân Văn/19/09/2019 

Quang cảnh Đà Lạt với những dãy núi phía xa bao bọc khu vực trung tâm thành phố.

Trong khi càng ngày càng nhiều người Việt hoang mang vì mức độ ô nhiễm của môi trường sống càng ngày càng trầm trọng, ung thư và các chứng bệnh mãn tính do không khí, đất, nước, thực phẩm,… bị nhiễm độc càng ngày càng phổ biến, tước đoạt càng ngày càng nhiều sinh mạng của cả thân nhân lẫn thân hữu thì lại chẳng có bao nhiêu người chú ý đến câu chuyện về ông Nguyễn Thanh Tân, 42 tuổi, ngụ ở phường 8, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng (1).

Đó cũng là lý do thủ phạm không những không bị trừng trị mà con ung dung soạn – lập – triển khai những kế hoạch hủy diệt khác, xem hủy diệt là… công trạng!

***

Theo tờ Tuổi Trẻ thì trong mắt nhiều người, Nguyễn Thanh Tân là một kẻ “lập dị”. Tân – cư dân Đà Lạt, thuở nhỏ từng phụ cha mẹ làm vườn, trồng rau nhưng khi trưởng thành thì không muốn theo nghiệp nông dân. Cha mẹ Tân có tám đứa con và cả tám đều như thế. Đó là lý do mảnh vườn có diện tích 8.000 mét vuông được thế hế thứ hai của gia đình này cho người khác thuê…

Tân kiếm sống bằng việc làm nhân viên cho một doanh nghiệp chuyên thu mua rau, củ rồi bán cho các siêu thị. Theo thời gian, Tân nhận ra không chỉ rau, củ mà cả không khí, đất, nước,… cũng đang đi đầu độc bằng đủ loại hóa chất. Đà Lạt – nơi Tân sinh ra, lớn lên không chỉ là sinh quán mà còn là trú quán của Tân và gia đình đang tan nát vì hệ thống nhà kính…

Năm 2017, Tân quyết định lấy lại mảnh vườn mà gia đình đã cho người khác thuê. Tân bỏ cả tỉ đồng bồi thường cho người thuê để họ dỡ hệ thống nhà kính đã dựng trên đất của gia đình mình để trồng rau, củ theo kiểu cha mẹ của Tân từng làm. Mảnh vườn theo “kiểu truyền thống” của Tân giờ nằm lọt thỏm giữa rừng nhà kính, nhà màng nhưng Tân bảo với tờ Tuổi Trẻ rằng anh mãn nguyện.

Tân nhấn mạnh: Nhà kính là “lồng đầy thuốc độc”. Tân đã mất bốn con vật cả chó lẫn mèo khi chúng chạy sang nhưng khu vườn khác chơi, bị ngộ độc, sùi bóp mép rồi chết... Tân không muốn sở hữu những “lồng” bơm đầy thuốc độc như thế. Do mất lồng, không được bón phân hóa học, không được xịt thuốc bảo vệ thực vật, vườn dâu sum suê mà người ta trồng trên mảnh đất thuê của gia đình Tân chết trụi…

Tuy nhiên khi dâu tàn, cỏ dại mọc lên thì chim bắt đầu quay về làm tổ, giun dế tái xuất hiện,… Đất đã có thể tự thải độc chất, tự hồi phục. Xen kẽ với cỏ là các loại rau tự nhiên mà người Việt vẫn ăn (tàu bay, cải trời, rau sam, dền cơm, rau lang, su su, bồ công anh, cỏ hột nút). Cứ như lời Tân kể thì dù “giá trên trời” nhưng lượng rau tự nhiên này “không đủ bán”.

Tờ Tuổi Trẻ mô tả, thoạt nhìn, khu vườn của Nguyễn Thanh Tân vẫn như một mảnh vườn hoang, trên đó có đủ loại cây củ quả xen kẽ với nhau: hoa hồng, đậu trắng, thù lù, atiso, cải cầu vồng, hoa cúc mắt nai, đậu Sachi… Tân vẫn không bón phân, không xịt thuốc, tiếp tục trồng luân canh theo mùa và chờ đất tiếp tục tự thải độc, tự hồi phục. Tân gọi mảnh vườn của anh là Smile Garden.

Cũng theo tờ Tuổi Trẻ, Tân đang phối hợp với các bạn trẻ thực hiện “Dự án Trả lại mảng xanh cho Đà Lạt”. Chưa rõ dự án bao gồm những kế hoạch nào nhưng ít nhất, qua tờ Tuổi Trẻ, có thể biết, những người tham gia thực hiện dự án này đang tìm cách thực hiện ý tưởng tổ chức những phiên chợ bán “nông sản sạch”, khuyến khích nông dân không dùng phân hóa học, không xịt thuốc bảo vệ thực vật.

Tân tâm sự rằng, nhiều người Đà Lạt và những người hay lui tới Đà Lạt thường than rằng, Đà Lạt càng ngày càng nóng, Đà Lạt ô nhiễm, đi mãi không tìm thấy màu xanh nhưng chỉ luyến tiếc mà không làm gì thì Đà Lạt không có cơ hội để thay đổi. Tân không kỳ vọng điều anh đã làm sẽ khiến nhiều người thay đổi nhưng Tân bảo, ít nhất điều đó đã thay đổi suy nghĩ của một người, giảm đi một “tội phạm” khiến Đà Lạt nóng hơn và tham gia vào việc gây ra những trận lụt mà chưa có ai từng nghĩ sẽ xảy ra ở Đà Lạt

***

Kẻ viết bài này tin rằng, có lẽ sẽ có không ít người giống như y: Mong Tân và “Dự án Trả lại mảng xanh cho Đà Lạt” thành công. Tuy nhiên ước vọng “trả lại mảng xanh cho Đà Lạt” và rộng hơn, trả lại môi trường sống an lành cho người Việt rất khó có cơ hội trở thành hiện thực.

Thượng tuần tháng trước, thiên hạ từng sửng sốt khi Đà Lạt chìm trong nước. Cách nay vài năm, chắc chắn không có ai, kể cả những kẻ giàu trí tưởng tượng nhất, dám nghĩ sẽ có ngày Đà Lạt – một thành phố tọa lạc ở cao nguyên lại có thể trở thành dễ ngập, ngập sâu và ngập lâu như vậy!

Báo chí Việt Nam đã thu thập ý kiến một số chuyên gia để lý giải vì sao Đà Lạt ngập nặng. Theo đó, dù mưa không lớn (vũ lượng vào ngày 8 tháng 8 – thời điểm các trận lũ đạt đỉnh chưa từng thấy ở Đà Lạt - chỉ có 23 mm/24 giờ) nhưng Đà Lạt vẫn chìm trong nước, lũ chảy cuồn cuộn, cuốn trôi, giật sập đủ thứ, sạt lở xảy ra nhiều nơi,… là vì sự phát triển ồ ạt của hệ thống nhà kính trồng rau và hoa (1).

Lúc đó, ông Lâm Ngọc Tuấn, một Tiến sĩ về môi trường, làm việc tại Đại học Đà Lạt, bảo với tờ Tuổi Trẻ rằng, nhà kính khiến hệ số thấm nước bằng không. Nước mưa không ngấm được vào đất sẽ đổ hết ra suối trong một thời gian ngắn làm nước đột ngột dâng cao, tạo thành lũ nên mưa không to vẫn gây lụt nặng. Nếu mưa to, hậu quả sẽ nghiêm trọng hơn.

Lúc đó, ông Vũ Ngọc Long, cựu Viện trưởng Viện Sinh thái học miền Nam, người nghiên cứu về hệ sinh thái Đà Lạt và khu vực phụ cận, cũng lưu ý, mọi người chỉ thấy sự phát triển của hệ thống nhà kính phá vỡ cảnh quan, ít ai thấy chúng khiến khí hậu, hệ sinh thái ở Đà Lạt thay đổi nhanh chóng, nghiêm trọng đến khủng khiếp và khó vãn hồi.

Tờ Tuổi Trẻ dẫn các số liệu của Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn (NN PTNT) minh họa thêm, tính đến năm ngoái, ở Tây Nguyên, độ che phủ của rừng chỉ còn 46%, nội ô Đà Lạt thì chỉ còn 45%. Từ 2010 đến nay, riêng tỉnh Lâm Đồng đã mất thêm 90.000 héc ta rừng và điều đó liên quan mật thiết đến sự phát triển của hệ thống nhà kính.

Sở NN PTNT Lâm Đồng từng cho biết, Đà Lạt có 18.000 héc ta canh tác rau và hoa, trong đó 10.000 héc ta trồng trong nhà kính (2).

Phát triển nhà kính – gia tăng mức độ tàn khốc của thiên tai - không hề ngẫu nhiên. Đó là… qui hoạch của tỉnh Lâm Đồng: Đến 2020, diện tích canh tác rau phải… đạt 20.000 héc ta, trong đó 75% diện tích phải… ứng dụng công nghệ cao (nhà kính), còn canh tác hoa phải… đạt 2.800 héc ta và 90% diện tích phải… ứng dụng công nghệ cao (nhà kính)!

Đà Lạt không chỉ càng ngày càng dễ ngập, ngập sâu, ngập lâu, ngoài lụt nặng còn lũ, còn sạt lở nghiêm trọng, không khí, đất, nước ở Đà Lạt đã cũng như đang bị nhiễm độc vì qui hoạch, vì nghị quyết. Các thứ chất độc không chỉ đe dọa tính mạng, sức khỏe của dân Đà Lạt mà còn theo nông sản phát tán khắp nơi.

Hậu quả đã nhãn tiền nhưng có ai trong số những kẻ soạn – lập – biểu quyết - ban hành các qui hoạch, nghị quyết ấy bị truy cứu trách nhiệm không? Không những là không mà những cá nhân ấy còn báo công, còn được ghi công, được lựa chọn, sắp đặt để có thể tiếp tục soạn – lập – biểu quyết - ban hành những qui hoạch, nghị quyết kiểu như thế trong nhiệm kỳ mới vì nhiều người Việt vẫn xem nghịch lý này có tính… mặc định!

Chú thích

(1) https://tuoitre.vn/nguoi-da-lat-do-nha-kinh-de-trong-vuon-truyen-thong-20190914171307694.htm

(2) https://tuoitre.vn/da-lat-lam-dong-mua-nho-lu-sau-vi-dau-nen-noi-20190810013706833.htm

Đừng đỗ hết lỗi cho giới trẻ

Theo VOA-Mạnh Kim/19/09/2019 

Joshua Wong và Denise Ho điều trần tại Quốc Hội Hoa Kỳ, 17 tháng Chín.

Phản ứng dư luận trên mạng xã hội trước sự kiện biểu tình Hong Kong là so sánh một cách máy móc giữa giới trẻ Hong Kong với giới trẻ trong nước. Thật ra gần như không có bất kỳ điểm nào khả dĩ đối chiếu, theo từng “hạng mục” – từ giáo dục, nếp sống đến môi trường chính trị… – để có thể so sánh. Ngay cả giới trẻ khu vực cũng khác biệt từ nền tảng căn bản khiến khó có thể so với giới trẻ Hong Kong, huống hồ thanh thiếu niên Việt Nam.

“Quý vị có nghe cháu nói không?” – Greta Thunberg hỏi 150 nghị sĩ và cố vấn trong Hạ viện Anh. Cô gái nhỏ gõ vào micro. Cô lại hỏi. “Các cô chú có nghe những gì cháu vừa nói không? Tiếng Anh của cháu nghe ổn chứ ạ?”… Thunberg là một hiện tượng. Cô học trò 16 tuổi người Thụy Điển này đang là nhà hoạt động xã hội nổi tiếng toàn cầu. Tháng 12-2018, cô nói chuyện tại Hội nghị biến đổi khí hậu LHQ ở Ba Lan; tháng 1-2019, cô thuyết trình trước nhiều tỷ phú tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ). Tiếp đó, Thunberg bay sang London trong một tour diễn thuyết và gặp Đức Giáo hoàng. Chiến dịch đánh động nhận thức về tác hại của tình trạng biến đổi khí hậu, từ sự “xách động” của cô gái 16 tuổi, đã mang lại một hiệu ứng hưởng ứng dữ dội: ngày 15-3-2019, 1,6 triệu người tại 133 quốc gia – hầu hết sinh viên, học sinh – đã rủ nhau xuống đường để cùng lên tiếng.

Ngày 17-9-2019, nhà hoạt động Hoàng Chí Phong cùng các bạn mình dự một phiên điều trần trong Quốc hội Mỹ và sau đó tiếp xúc loạt nhân vật hàng đầu chính giới Hoa Kỳ. Hình ảnh Hoàng Chí Phong xuất hiện đầy mạng xã hội, với những “chú thích” quen thuộc: “Coi giới trẻ Hong Kong kìa; thật xấu hổ và nhục nhã cho giới trẻ Việt Nam!”. Tuy nhiên, điều gì đã “tạo ra” những Greta Thunberg hoặc Hoàng Chí Phong trong khi Việt Nam chỉ có những thanh niên xuống đường “đi bão” mừng chiến thắng bóng đá? Cần đặt ngược lại một câu hỏi quen thuộc: nếu Greta Thunberg hoặc Hoàng Chí Phong sinh ở Việt Nam thì liệu họ có thể trở thành những nhà hoạt động đang góp phần thay đổi thế giới và định hình nên một thế hệ mới của thế kỷ 21?

Vấn đề cần quan tâm thật ra không phải là hình ảnh cá nhân của Greta Thunberg hoặc Hoàng Chí Phong mà là môi trường nào đã tạo ra những nhân vật tài không đợi tuổi, mà ảnh hưởng của họ không chỉ đánh động nhận thức ở “người lớn” đối với những vấn đề lớn lao mà thế giới đang đối mặt. Từ chính họ, họ cũng đang gián tiếp đưa ra một thách thức mà “người lớn” ít thấy: “người lớn” cần làm gì để có thể tạo ra một xã hội có nhiều hơn những phiên bản Greta Thunberg và Hoàng Chí Phong khác.

Hoàng Chí Phong bắt đầu trở thành “thủ lĩnh” từ năm 14 tuổi, khi thành lập tổ chức “Học dân tư triều” (Scholarism - lấy cái sự học đích thực làm tôn chỉ), nhằm phản đối chủ trương “cộng sản hóa” hệ thống giáo dục Hong Kong. Chỉ một câu trong chủ trương mới, nói về Đảng Cộng sản Trung Quốc – “Tấn bộ, vô tư dữ đoàn kế đích chấp chánh tập đoàn” (nhóm lãnh đạo thống nhất trên tinh thần tiến bộ và vô tư) – đã đủ để khiến Hoàng Chí Phong bất bình và bỏ hết tất cả thú vui tuổi thiếu niên để ra đường kêu gọi xã hội thức tỉnh trước nguy cơ không chỉ giáo dục mà cả hệ thống chính trị Hong Kong bị “đỏ hóa”.

Trong khi đó, cái gọi là “tấn bộ, vô tư dữ đoàn kế đích chấp chánh tập đoàn” ở Việt Nam đã không chỉ ăn sâu bám rễ trong chủ trương giáo dục mà nó còn biến giới trẻ trở thành những sản phẩm chính trị được đúc khuôn “sản xuất” hàng loạt. Giới trẻ Việt Nam không biết họ đã bị tước mất những gì. Từ lớp một đến khi tốt nghiệp đại học, thanh thiếu niên Việt Nam không bao giờ được bàn về chính trị, tự do ngôn luận và bầu cử dân chủ. Trong khi trong trường học Hong Kong, thầy cô giáo khuyến khích học sinh thảo luận chủ đề Hoàng Chí Phong, về biểu tình dân chủ, về quyền biểu đạt, thì “chính trị” trong nhà trường Việt Nam là chính là thứ mà người Hong Kong đang phản kháng quyết liệt: “yêu nước” đồng nghĩa với trung thành tuyệt đối với đảng cầm quyền.

Các “sinh hoạt chính trị” đối với thanh thiếu niên Việt Nam là sinh hoạt đoàn thể dưới sự dẫn dắt của tổ chức Đoàn và Đội, trong đó, ngoài những hoạt động vui chơi tập thể vô thưởng vô phạt thì là các cuộc thi “học tập theo gương Bác”. “Trách nhiệm” đối với đất nước của thanh niên trong đất nước cộng sản Việt Nam không phải là xây dựng nên nhận thức dưới ánh sáng dân chủ mà là “ra sức gìn giữ cho bằng được những thành quả cách mạng vĩ đại, mỗi thanh niên Việt Nam phải sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh cao cả của thế hệ cha anh, xứng đáng với sự tin yêu và kỳ vọng của Đảng, Bác Hồ và của cả dân tộc Việt Nam” (trích phát biểu của Nguyễn Đào Phương Thúy, sinh viên năm IV, ĐH Luật TP.HCM, dịp 30-4-2015).

Nhận thức gì và như thế nào luôn là kết quả của những “thực phẩm” được cung cấp để nuôi nó. Giới trẻ Việt Nam đang là nạn nhân. Không thể đổ hết lỗi lên đầu họ. Nhận thức của họ sẽ khác đi một khi họ được “nuôi” bằng những “thực phẩm” khác, mang hàm lượng và giá trị của một xã hội có tự do và dân chủ đích thực. Hành động của họ sẽ khác một khi họ được sống trong môi trường có nhiều không gian tư duy và hành động hơn. “Bây giờ tôi đang nói cho cả thế giới nghe!” – Hoàng Chí Phong nói, trong một trả lời phỏng vấn báo chí. Chừng nào giới trẻ trong nước có một đại diện được ra nước ngoài nói cho “cả thế giới nghe” về ước vọng dân chủ cho quê hương mà không bị nhà cầm quyền ngăn cản?

Thế hệ trẻ Việt Nam không phải không có người tài. Đã có những doanh nhân trẻ, nhà nghiên cứu trẻ, vận động viên trẻ và cả “nhà chính trị” trẻ. Tuy nhiên, với chính trị, “chính trị gia” trẻ chỉ có thể thành công nếu thuộc thành phần con ông cháu cha, còn không, có một chỗ khác dành cho họ: nhà tù. Trong một mô hình cai trị (hệt như Trung Quốc) được thiết kế bằng sự đe dọa và trấn áp tinh thần, cả xã hội đều bị tác động, không chỉ riêng giới trẻ. Thế hệ trẻ Việt Nam thật ra không hoàn toàn thờ ơ với đề tài chính trị. Mạng xã hội đang dần tạo ra nhận thức khác với “đường lối và chủ trương” mà đảng cầm quyền muốn.

Thay vì “nguyền rủa” giới trẻ và chỉ trích sự “vô ý thức và vô trách nhiệm” của họ, “người lớn” có lẽ nên nhận một phần trách nhiệm. Giới trẻ là nạn nhân của chế độ nhưng để chế độ nhấn chìm và làm đen kịt nhận thức giới trẻ thì đó là lỗi của “người lớn”. Có bao giờ “người lớn” chúng ta, ngồi trên bàn ăn gia đình, nói chuyện với con cái rằng chúng đang bị chế độ tước đi mất những quyền gì, hay là chỉ hỏi chúng những câu quen thuộc “hôm nay đi học được bao nhiêu điểm”? Có bao giờ “người lớn” mang đề tài Hoàng Chí Phong ra nói với con mình, hoặc kể cho nó biết có một cô bé Greta Thunberg 16 tuổi đang làm chấn động thế giới, hơn là cứ mắng nó “suốt ngày chơi game”?

Trong chiếc hộp với diện tích được cái “tấn bộ, vô tư tập đoàn” cho phép, giới trẻ chỉ có thể tư duy trong khuôn khổ cái hộp và hành động quanh quẩn trong cái hộp. Nhà trường, mô hình thu nhỏ của một phần chế độ cai trị, đang tước đi sự sáng tạo và cảm hứng tuổi trẻ. Điều đó, cho đến thời điểm này, là chưa thể thay đổi. Tuy nhiên, tạo ra những chiếc hộp để giúp giới trẻ có được không gian tư duy độc lập rộng hơn là điều có thể làm được. Điều đó bắt đầu từ chính “người lớn”.

Những “con sâu” trong Quốc hội Việt Nam: Họ là ai?

RFA 2019-09-19

Ông Đinh La Thăng (giữa) và ông Trịnh Xuân Thanh (đeo kính) trong phiên tòa tại Hà Nội hôm 8/1/18. AFP

7 ĐBQH bị bêu danh

Báo Tiền Phong Online đăng tải thông tin trong 3 năm qua, kể từ đợt bầu cử ĐBQH Khóa XIV (nhiệm kỳ 2016-2021) đến thời điểm tháng 9 năm 2019 đã có 7 Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) bị miễn nhiệm, cho thôi làm ĐBQH, trong đó nhiều người bị kỷ luật hoặc vướng vòng lao lý.

Bảy vị ĐBQH được nêu danh bao gồm ông Võ Kim Cự (nguyên Chủ tịch Liên minh các Hợp tác xã Việt Nam), ông Đinh La Thăng (nguyên Phó Ban Kinh tế Trung ương), ông Nguyễn Quốc Khánh (nguyên Chủ tịch Hội đồng Thành viên PVN), bà Phan Thị Mỹ Thanh (nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai), Thiếu tướng Lê Đình Nhường (nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh), ông Hồ Văn Năm (Trưởng Ban Nội chính Tỉnh ủy Đồng Nai), ông Trịnh Xuân Thanh (nguyên Phó Chủ tịch Hậu Giang) và bà Nguyễn Thị Nguyệt Hương (Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư TNG Holdings Việt Nam).

Đài RFA nêu câu hỏi với vài người từng tham gia ứng cử trong đợt bầu cử Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Khóa XIV hồi năm 2016 rằng họ đón nhận thông tin vừa nêu như thế nào và được cô Nguyễn Trang Nhung cho biết:

Với thông tin đó thì tôi cũng không có gì bất ngờ. Nói chung, tôi tiếp nhận thông tin đó khá là bình thường. Tôi nghĩ có thể một phần họ không thực sự là do dân bầu lên cho nên không thật sự có trách nhiệm với người dân. Thêm nữa là họ cũng không đủ các phẩm chất cần thiết để đảm nhiệm các vị trí đại diện cho người dân, cho nên họ đã thể hiện ra những mặt xấu và do đó đã phạm phải những sai lầm như vậy
-Cô Nguyễn Trang Nhung

“Với thông tin đó thì tôi cũng không có gì bất ngờ. Nói chung, tôi tiếp nhận thông tin đó khá là bình thường. Tôi nghĩ có thể một phần họ không thực sự là do dân bầu lên cho nên không thật sự có trách nhiệm với người dân. Thêm nữa là họ cũng không đủ các phẩm chất cần thiết để đảm nhiệm các vị trí đại diện cho người dân, cho nên họ đã thể hiện ra những mặt xấu và do đó đã phạm phải những sai lầm như vậy.”

Qua trao đổi với một số những người tự ra ứng cử ĐBQH và giới quan sát tình hình Việt Nam thì hầu hết đều cho rằng trong số gần 500 ĐBQH Khóa XIV không chỉ có 7 “con sâu” mà thôi, (“con sâu” ở đây được diễn giải theo như cách nói của nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang rằng “bầy sâu” thời ông tại vị đã sinh sôi không kiểm soát nỗi).

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng còn nhắc lại người dân Việt Nam thường nói câu cửa miệng rằng “các đồng chí chưa bị lộ mà thôi”. Tuy nhiên, trước thông tin liên quan Báo Tiền Phong Online bêu danh 7 vị ĐBQH, Tiến sĩ Phạm Chí Dũng nhận định qua đó có thể thấy chiến dịch chống tham nhũng do Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng phát động dù sao cũng có dấu chỉ của sự tiến bộ. Tiến sĩ Phạm Chí Dũng lý giải về nhận định này của ông:

“Nguyên nhân lớn nhất là xuất phát từ chiến dịch ‘đốt lò’ của ông Nguyễn Phú Trọng. Và, trong chiến dịch đốt lò này thì một trong những quan điểm mà ông Nguyễn Phú Trọng đưa ra là công khai thông tin về những trường hợp sai phạm nhưng tất nhiên trong thực tế không phải là công khai tất cả mà chỉ công khai một số trường hợp chọn lọc thôi. Vì thế, giới đại biểu quốc hội bị sai phạm cũng nằm trong chiến dịch công khai thông tin đó. Cho nên đó là lý do không thể bưng bít thông tin được như trước đây. Còn trước chiến dịch ‘đốt lò’ thì vẫn bưng bít thông tin. Thành ra nói gì thì nói cũng phải ghi nhận rằng đó là một cái nét dù sao cũng hơi hơi tiến bộ của chiến dịch ‘đốt lò’, chiến dịch được coi là chống tham nhũng của ông Nguyễn Phú Trọng.”

Nhà quan sát tình hình Việt Nam-Tiến sĩ Phạm Chí Dũng còn nhấn mạnh rằng ngày càng nhiều thông tin liên quan đến giới chức lãnh đạo, cán bộ trong bộ máy Nhà nước và ĐBQH sai phạm, tham nhũng…được các cơ quan truyền thông phổ biến rộng rãi trong công luận còn bởi yếu tố đấu đá nội bộ, vạch mặt và thanh trừng lẫn nhau.

Ông Hồ Văn Năm, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai, bị tước tư cách Đại biểu Quốc hội khóa XIV ngày 18/09/19. Courtesy: chinhphu.vn

Quốc hội Việt Nam sẽ ra sao?

Đài Á Châu Tự Do ghi nhận trong nhiều năm, không ít tiếng nói của dân chúng và giới đấu tranh dân chủ tại Việt Nam kêu gọi Chính phủ Hà Nội cho trưng cầu dân ý tự do. Một điểm son được quốc tế đánh giá có sự thay đổi qua đợt bầu cử tại Việt Nam hồi năm 2016 là có nhiều người dân chủ động tự ra ứng cử, dù biết rằng sự tham gia ứng cử của họ không đạt được kết quả nào.

Cô Nguyễn Trang Nhung, người từng bị loại ngay từ vòng đầu tiên chia sẻ rằng với tình hình ngày càng có nhiều những “con sâu” là ĐBQH bị phanh phui và phơi bày thì cơ quan lập pháp của Việt Nam cũng sẽ không có gì thay đổi trong thời gian sắp tới:

“Tôi không đặt niềm tin nhiều vào sự thay đổi của thể chế nói chung cũng như sự thay đổi của cơ quan lập pháp trong tương lai gần. Tuy nhiên tôi có hy vọng với mong muốn trong tương lai sẽ có sự thay đổi đáng kể, nhưng điều này sẽ phụ thuộc rất nhiều vào những người dân bình thường rằng là chúng ta có sẵn sàng thay thế những người đang ở trong cơ quan lập pháp mà không xứng đáng hay không và chúng ta có sẵn sàng là những người ra ứng cử và trở thành đại biểu quốc hội trong tương lai đại diện cho người dân hay không?”

Không chỉ là hy vọng mà là quy luật và tin rằng chắc chắn sẽ xảy ra trong tương lai không xa, không tới 5 năm nữa đâu…Theo tôi, rất nhiều khả năng sẽ xảy ra những chuyển biến vận động thay đổi một cách mềm mại trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam, phải tự biến chuyển, tự nó sẽ có một cuộc cách mạng trong một số năm nữa và cái nơi đầu tiên để xảy ra cuộc cách mạng đó là cơ quan quốc hội. Nếu như trước đây người dân, xã hội dân sự và giới đấu tranh dân chủ-nhân quyền tự ứng cử vào Quốc hội nhưng bị Nhà nước và Đảng cầm quyền gạt đi thì về sau này Đảng cầm quyền sẽ phải chấp nhận một tỷ lệ nhất định của thành phần ứng cử tự do tham gia vào Quốc hội
-TS. Phạm Chí Dũng

Trong khi đó, Tiến sĩ Phạm Chí Dũng lại cho rằng sẽ có một sự thay đổi ở Quốc hội Việt Nam trong vòng 5 năm tới. Tiến sĩ Phạm Chí Dũng lập luận:

“Không chỉ là hy vọng mà là quy luật và tin rằng chắc chắn sẽ xảy ra trong tương lai không xa, không tới 5 năm nữa đâu. Tại vì quy luật biến chuyển của chế độ từ toàn trị sang bán dân chủ và sau đó sang dân chủ thì sẽ bắt nguồn cơ bản từ cơ quan nghị viện, tức là cơ quan quốc hội, rồi sau đó mới lan dần sang bộ máy chính quyền, tức là bộ máy hành pháp và cuối cùng là bộ máy của đảng và bộ máy công an. Thế thì ở Việt Nam, theo tôi thì rất nhiều khả năng sẽ xảy ra những chuyển biến vận động thay đổi một cách mềm mại trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam, phải tự biến chuyển, tự nó sẽ có một cuộc cách mạng trong một số năm nữa và cái nơi đầu tiên để xảy ra cuộc cách mạng đó là cơ quan quốc hội. Nếu như trước đây người dân, xã hội dân sự và giới đấu tranh dân chủ-nhân quyền tự ứng cử vào Quốc hội nhưng bị Nhà nước và Đảng cầm quyền gạt đi thì về sau này Đảng cầm quyền sẽ phải chấp nhận một tỷ lệ nhất định của thành phần ứng cử tự do tham gia vào Quốc hội.”

Đồng quan điểm với Tiến sĩ Phạm Chí Dũng, một số nhà quan sát tình hình Việt Nam khẳng định với RFA rằng họ có niềm tin một khi Đảng CSVN lãnh đạo chấp nhận một tỷ lệ nhất định của thành phần ứng cử tự do tham gia vào Quốc hội thì đó sẽ là tiền đề cho khởi sự đầu tiên của cơ chế dân chủ, át dần cơ chế toàn trị và sẽ dẫn tới một tương lai chắc chắn tốt đẹp hơn cho đất nước và người dân Việt Nam.

Dự án Cát Linh-Hà Đông: Tổng thầu Trung Quốc sẽ “phá vỡ” cam kết mới?

 RFA-2019-09-18

 Một góc đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông.AFP

Tại cuộc họp Thường trực Chính phủ về các dự án giao thông vận tải hôm 12/9, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) cần phân công trách nhiệm rõ ràng hơn, giao công việc có thời hạn rõ hơn, tìm ra nguyên nhân chậm trễ dự án đường sắt Cát Linh Hà Đông để khắc phục. Đồng thời, Bộ trưởng GTVT phải chịu trách nhiệm báo cáo Thủ tướng trước ngày 30/9/2019 về tiến độ chạy thử và đưa vào sử dụng dự án đường sắt Cát Linh Hà Đông, tuyệt đối không để tình trạng chậm trễ kéo dài, gây mất lòng tin trong dân.

Tăng áp lực lên nhà thầu TQ

Đến ngày 17/9, trong văn bản Bộ GTVT gửi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu về thời gian tuyến đường sắt Cát Linh-Hà Đông đi vào hoạt động, Bộ cho biết đã yêu cầu tổng thầu cam kết mốc thời gian cụ thể đưa dự án vào vận hành khai thác thương mại, làm cơ sở để Bộ báo cáo Thủ tướng Chính phủ và phối hợp với các bên liên quan như Ủy ban Nhân dân TP Hà Nội, Hội đồng Nghiệm thu nhà nước... để nghiệm thu, bàn giao dự án.

Dự án đường sắt trên cao Cát Linh Hà Đông là một dự án được kỳ vọng thế nhưng sau 11 năm được phê duyệt, 8 năm thi công và sau 10 lần lùi tiến độ, đến giờ dự án vẫn ì ạch. Với nhiều lần “thất hứa” về thời gian vận hành như vậy, liệu biện pháp “cứng rắn” lần này của Bộ GTVT đối với tổng thầu Trung Quốc có buộc được họ thực hiện hay không?

Trao đổi với RFA hôm 18/9/2019 từ Sài Gòn liên quan vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Luật gia Việt Nam, đưa ra nhận định:

“Về cam kết đường sắt Cát Linh – Hà Đông, tôi thấy đó là một cách để Trung Quốc làm ăn thôi, còn phía Việt Nam thì vốn không có, không căn cứ vào thực lực của mình nên mới phụ thuộc tổng thầu Trung Quốc. Cam kết này tôi thấy chỉ giúp trấn an dư luận thôi, chứ biện pháp ép buộc Trung Quốc đúng tiến độ đưa vào vận hành, thì phải có cơ sở, phải căn cứ vào hợp đồng, mà hợp đồng điều khoản không rõ ràng thì lấy gì mà ép họ được.”

Theo Luật sư Nguyễn Văn Hậu, khi ký hợp đồng phải minh bạch, chặt chẽ, và quan trọng người duyệt hợp đồng phải bàn đến nơi đến chốn. Chẳng hạn theo ông, nếu không quy định xử phạt thì tổng thầu Trung Quốc có quyền từ chối, cứ đổ qua đổ lại thì cuối cùng công việc sẽ bị trì trệ. Ông nói tiếp:

“Trừ khi có bên thứ ba đổ vốn vào giúp việc này, và dĩ nhiên họ sẽ kèm điều kiện. Cho nên tôi thấy, mấu chốt là các đơn vị làm ăn kinh tế, nếu thấy tổn hại thì phải cố gắng sửa. Có điều, tổng thầu Cát Linh – Hà Đông không nỗ lực và làm chậm tiến độ, nhưng không tổn hại đến họ mà thậm chí còn có lợi cho họ. Vấn đề mốc thời gian là do phía Việt Nam không có giám sát, nên bây giờ kêu tổng thầu cam kết mốc thời gian thì theo tôi chỉ là cách nói thôi, chứ thực hiện rất là khó.”

Liệu Chính phủ Việt Nam có nên thực hiện bài toán đánh đổi – nghĩa là bỏ thêm vốn của bên thứ ba nếu cần, nhằm giúp dự án đường sắt trên cao Cát Linh Hà Đông sớm hoàn thành – lấy lại lòng tin của người dân? Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, nguyên Viện Trưởng Viện Quản Lý Kinh Tế Trung Ương, khi trả lời RFA từ Hà Nội hôm 18/9 không ủng hộ phương án này:

“Cá nhân tôi không ủng hộ phương án như vậy (bên thứ ba đổ thêm vốn có điều kiện - pv), bởi vì đây là hợp đồng giữa phía chủ đầu tư là phía Việt Nam và phía Trung Quốc, hai bên cần có giải pháp để giải quyết với nhau, chứ không nên đề xuất thêm bên thứ ba trong khi việc thực hiện và hợp đồng đang có nhiều vấy đề, giờ thêm bên thứ ba vào nữa thì tôi e rằng lại càng rắc rối hơn.”

Khi trả lời RFA từ Hà Nội hôm 18/9/2019, Phó giáo sư, Tiến sĩ Đinh Trọng Thịnh thuộc Học viện tài chính Việt Nam, cũng không đồng tình có bên thứ ba đầu tư thêm vốn vào. Vì theo ông, dự án Cát Linh – Hà Đông về cơ bản đã hoàn thành, không cần thêm nhiều vốn, vấn đề còn lại thuộc phạm trù khác:

Đường sắt Cát Linh - Hà Đông AFP

“Không… không nên có bên thứ ba đầu tư thêm vào. Dự án Cát Linh – Hà Đông về cơ bản đã hoàn thành rồi, chỉ còn 1% thôi, nhưng rất quan trọng là quy trình về an toàn chạy tàu. Vì thế nếu cho bên thứ ba đổ vốn vào thì có cần đâu? Thứ hai, về quy trình an toàn chạy tàu thì rất nghiêm trọng, vì không có cái đó thì ai dám chạy. Cho nên phía Việt Nam phải cùng Đại sứ quán Trung Quốc có thống nhất với nhau để từ đó có an toàn chạy tàu, để thông tuyến. Vì từ trước đến nay đã chạy thử có tải và không tải rồi, vấn đề cần là quy trình, để đảm bảo nếu thực hiện đúng quy trình đó thì an toàn.”

Tuy nhiên Tiến sĩ Lê Đăng Doanh lại cho rằng, chưa cần sự can thiệp giữa hai chính phủ, mà trước mắt phải có sự nỗ lực trên cơ sở hợp đồng giữa hai bên. Đặc biệt, phải có sự cam kết phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ và nhiệm vụ mà hai bên đã ký. Ông nhắc lại, dự án này đã đội vốn lên rất nhiều và kéo dài quá lâu, trở thành điều tai tiếng trong công luận của Việt Nam, do đó, vì lợi ích của hai bên, phía Việt Nam và phía Trung Quốc phải sớm kết thúc dự án này một cách có hiệu quả.

Kiện nếu tổng thầu tiếp tục thất hứa

Ban đầu, dự án tuyến đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông, dài khoảng 13km, dự kiến thực hiện từ năm 2008 và hoàn thành vào tháng 11/2013. Nhưng sau đó, dự án được lùi lại đến năm 2010 mới khởi công và dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2014. Tuy vậy đến nay, sau khoảng 10 lần chậm tiến độ thực hiện, dự án này vẫn chưa thể đi vào vận hành.

Theo báo cáo của Bộ GTVT, tổng vốn đầu tư ban đầu của dự án là 419 triệu USD, sau khi điều chỉnh phải tăng thêm 250 triệu USD. Nhưng vào năm 2011, đã đội vốn thành 552 triệu USD. Và đến năm 2019 đã thành 886 triệu USD.

Theo Tiến sĩ Đinh Trọng Thịnh, nếu cuối cùng không giải quyết được thì phía Việt Nam phải tổ chức giám định, có ban giám định, có thể mời chuyên gia quốc tế tham gia để xác định tính an toàn, độ an toàn chạy tàu trên tuyến đường sắt Cát Linh – Hà Đông. Ông nói tiếp:

“Rõ ràng lập ban giám định sẽ phát sinh chi phí, và thậm chí có thể liên quan việc phía Việt Nam phải kiện Tổng thầu Trung Quốc ra Tòa án Quốc tế. Để từ đó, đòi quy trình an toàn và đòi chi phí thẩm định an toàn. Nếu phía Việt Nam có thể thống nhất được với phía Trung Quốc thì vẫn tốt nhất. Nhưng nếu không thì phải kiện, chứ chẳng lẽ làm xong để không?”

Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho rằng, nếu bây giờ mà khởi kiện tổng thầu Trung Quốc thì phải căn cứ theo hợp đồng, mà hợp đồng của phía Việt Nam và Trung Quốc bản chất là một hợp đồng thương mại, trách nhiệm chính là do nhà thầu. Mặc dù hợp đồng không rõ ràng, tuy nhiên theo Luật sư Hậu, Việt Nam cứ nên khởi kiện:

“Tôi thấy mình cứ khởi kiện thôi, có thể là trọng tài hoặc tòa án, xử lý chuyện này từ một dự án được kỳ vọng mà sau 11 năm phê duyệt, 8 năm thi công, mà 10 lần lùi tiến độ, đội vốn 40%, đến giờ vẫn chưa xong. Ngoài ra cần đặt vấn đề kỷ cương ở đâu, tại sao các cơ quan có thẩm quyền lại bất lực việc chây lì của nhà thầu Trung Quốc.”

Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho biết, pháp luật hiện hành có hai cách để giải quyết tranh chấp trong kinh doanh thương mại, nếu hòa giải và thương lượng không thành thì có tố tụng tòa án hoặc tố tụng trọng tài. Nếu Bộ GTVT tự tin vấn đề chậm trễ này là do nhà thầu thì tại sao không khởi kiện để bảo vệ quyền của mình.

Ông nói tiếp, trong hội nhập toàn cầu, chủ quyền chính của mỗi quốc gia thể hiện qua pháp luật của mỗi nước, mà luật không nghiêm thì sẽ tổn hại chủ quyền quốc gia của Việt Nam.