Wednesday, August 1, 2018

Vì sao tâm lý chống Trung Quốc rất mạnh nơi người Việt Nam?


Mai Vân – RFI


Mới đây, vào thượng tuần tháng 6/2018, biểu tình chống dự luật Đặc Khu đã đồng loạt nổ ra nhiều nơi tại Việt Nam, với những khẩu hiệu chống Trung Quốc xuất hiện rộng khắp, bất chấp việc chính quyền liên tục biện minh rằng từ “Trung Quốc” không hề có trong dự luật. Trong một bài phân tích công bố ngày 07/07/2018, giáo sư Carl Thayer, chuyên gia kỳ cựu về Việt Nam tại Học Viện Quốc Phòng Úc (Đại Học New South Wales), đã điểm qua một loạt nhân tố tạo nên tâm lý chống Trung Quốc rất mạnh nơi người Việt Nam ngày nay.
Gs Carlyle Thayer
Trong bài phân tích, giáo sư Carl Thayer trước tiên nhắc lại:Theo giáo sư Thayer, ngoài các nhân tố khách quan mang tính chất địa lý lịch sử, một loạt động thái chèn ép của Trung Quốc đối với Việt Nam trong thời kỳ hiện đại cũng duy trì tâm lý ghét Trung Quốc nơi người Việt Nam, từ việc không muốn Việt Nam thống nhất sau khi chiến tranh kết thúc, ủng hộ Khơme Đỏ đánh phá Việt Nam, trực tiếp xua quân đánh vào miền Bắc năm 1979, cho đến tranh chấp Biển Đông, đánh Việt Nam giành đảo, đem giàn khoan vào khiêu khích trong vùng thềm lục địa của Việt Nam, gây sức ép cấm Việt Nam khoan dầu trong khu vực mà Bắc Kinh cho là của Trung Quốc…
Tôi đã từng viết một bài với tựa đề “Sự khắc nghiệt của địa lý: Chiến lược của Việt Nam đề ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông” để mô tả quan hệ Việt Nam – Trung Quốc. Tôi đã chơi chữ dựa theo tựa đề một quyển sách về lịch sử Úc của Geoffrey Blainey “Sự khắc nghiệt của khoảng cách”. Tác giả muốn nói – đây là tôi nói thay ông ấy – là Úc sẽ dễ chịu hơn nếu là một lục địa ở giữa Đại Tây Dương, giữa Anh Quốc và Hoa Kỳ, giữa tuyến đường vòng quanh trên thế giới từ đất mẹ Anh Quốc. Đấy là tôi chơi chữ với ngụ ý châm biếm.
Việt Nam có đường biên giới chung với Trung Quốc, nhưng dân số của Việt Nam chỉ ở tầm cỡ một tỉnh trung bình của Trung Quốc. Như Brantly Womack từng viết, đó là một quan hệ thật bất cân xứng. Việt Nam đã phải rất cảnh giác, đến mức bị ám ảnh, trước những gì Trung Quốc nói và làm, trong khi Trung Quốc có những lợi ích lớn hơn nhiều.
Một học giả Việt Nam đã có lần nhẹ nhàng chỉ trích tôi về tựa của bài viết vì soi rọi quan hệ Việt-Trung một cách tiêu cực. Ông lập luận rằng có một khía cạnh tích cực trong việc Việt Nam ở gần Trung Quốc. Việt Nam đã rút tỉa được cái hay trong văn hóa, ngôn ngữ Trung Quốc và điều này đã giúp cho việc hình thành nhà nước Việt Nam.
Giáo sư Thayer đã ghi nhận quá trình chống Trung Quốc xuyên suốt trong lịch sử Việt Nam, từ thời Hai Bà Trưng cho đến gần đây:
Image result for trung sisters
Hai Bà Trưng đuổi giặc Tàu

Sử sách đã ghi nhận là nhiều triều đại Trung Quôc đã xâm lăng Việt Nam ít nhất là 11 lần. Việt Nam đã thành công trong việc đánh bật kẻ xâm lược. Chuyện Hai Bà Trưng chống lại Trung Quốc đã trở thành huyền thoại của Việt Nam qua bao nhiêu thế hệ. Dù không thành công, nhưng Hai Bà Trưng đã cho thấy tình thần bất khuất của người Việt Nam, muốn độc lập và chống lại sự xâm lược của ngoại bang.

Tất cả người Việt Nam ngày nay đều biết về lịch sử các mối quan hệ giữa Việt Nam với các triều đại Trung Quốc, và đó là nền tảng cơ bản của tâm lý bài Trung Quốc ngày nay.
Đối với giáo sư Thayer, cách giải thích đó chưa đầy đủ:
Người Việt Nam có cảm nhận là Trung Quốc đã bán rẻ ước nguyện thống nhất của Việt Nam vào đầu thập niên 1970. Trung Quốc tìm hỗ trợ của Mỹ để chống lại “chủ nghĩa đế quốc xã hội chủ nghĩa” của Liên Xô và đã khuyên Việt Nam đặt việc thống nhất đất nước là một mục tiêu lâu dài, giống như trường hợp của Trung Quốc đối với Đài Loan. Và ngay tháng Giêng 1973, khi Hiệp Định Paris về chấm dứt cuộc chiến và vãn hồi hòa bình ở Việt Nam được ký kết, Trung Quốc đã giảm ngay trợ giúp quân sự cho Việt Nam. Việt Nam đã phải dựa vào hỗ trợ quân sự của Liên Xô để thống nhất đất nước khi lệnh ngưng bắn trong Hiệp Định Paris bị phá vỡ.
Ít lâu sau khi chiến tranh với Mỹ kết thúc, Việt Nam lại phải đối phó với mối đe dọa Khờme Đỏ được Trung Quốc hậu thuẫn. Lực lượng này đã nhiều lần tràn qua Việt Nam, tàn sát nhiều dân làng Việt Nam. Việt Nam thoạt đầu đã trả đũa bằng một số chiến dịch đột kích qua biên giới, nhưng sau cùng đã mất kiên nhẫn và tràn qua chiếm đóng Cam Bốt trong một thập niên. Các lãnh đạo Việt Nam mà tôi có dịp phỏng vấn vào năm 1981, đã giải thích là chiến lược của Trung Quốc là muốn Việt Nam sa lầy ở Cam Bốt và bị kiệt quệ.
Từ tháng Giêng đến tháng 3/1979, Trung Quốc trả đũa bằng cách đưa quân đánh chiếm vùng phía bắc của Việt Nam với lý do bình định vùng biên giới và “dạy cho Việt Nam một bài học”. Tranh chấp biên giới Trung Quốc Việt Nam kéo dài cho đến năm 1987. Hai năm sau thì Việt Nam ổn định tình hình Cam Bốt, rút quân khỏi nước láng giềng.
Biển Đông trở thành điểm nóng, dân chúng biểu tình chống Trung Quốc
Quan hệ Việt Nam Trung Quốc được bình thường hóa vào tháng 11/1991. Một năm sau đó, Trung Quốc thông qua một đạo luật tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông bao gồm cả các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Điều đó lại đẩy Bắc Kinh vào thế tranh chấp với Hà Nội.
Image result for Johnson South Reef
Người dân Việt xuống đường biểu tình tưởng niệm các chiến sỹ đã hy sinh trong trận hải chiến ở Gạc Ma ở Hà Nội, ngày 14/3/2016.
Bối cảnh là Trung Quốc đã có kế hoạch trước, tấn công vào lực lượng của Việt Nam Cộng Hòa ở Hoàng Sa (để chiếm toàn bộ quần đảo này) vào tháng Giêng năm 1974, và sau đó lại tấn công vào quân đội của nước Việt Nam thống nhất ở Gạc Ma (Johnson Reef – quần đảo Trường Sa) vào tháng 3/1988.
Cuộc biểu tình công khai chống Trung Quốc đầu tiên diễn ra tại Hà Nội vào cuối năm 2007 sau khi có tin tức được loan truyền là quy chế thị trấn Tam Sa (Sansha) trên đảo Phú Lâm (Woody Island) thuộc quần đảo Hoàng Sa đã được nâng lên thành địa cấp thị (thành phố cấp địa khu). Một năm sau, các cuộc biểu tình chống Trung Quốc lại diễn ra khi các vận động viên rước đuốc Olympic Bắc Kinh trên khắp lãnh thổ Việt Nam.
Bìểu tình chống Trung Quốc tại Sài Gòn, Tháng 5, 2014. (Ảnh: Bùi Công Thủ)
Biển Đông đã nổi lên thành điểm nóng ở Việt Nam vào năm 2009 khi các quốc gia ven biển đến hạn đệ trình lên Liên Hiệp Quốc các đề xuất kéo dài thềm lục địa của mình. Việt Nam và Malaysia đã có một đề nghị chung, và Việt Nam cũng đồng thời đưa ra một đề nghị riêng. Trung Quốc, lần đầu tiên, đã công bố bản đồ 9 đường gián đoạn để yêu sách toàn bộ Biển Đông. Điều đó dẫn đến các vụ va chạm trên biển thường xuyên trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam (EEZ) khi Trung Quốc tìm cách ngăn không cho Việt Nam thăm dò dầu khí.
Trung Quốc cũng áp dụng các biện pháp thô bạo đối với ngư dân Việt Nam trong vùng biển xung quanh quần đảo Hoàng Sa, tịch thu cá họ đánh bắt được, tước đoạt các thiết bị vô tuyến điện, các công cụ hải hành và mọi tài sản có giá trị. Nhiều ngư dân Việt Nam đã bị Trung Quốc bắt giữ (thực ra là bị bắt làm con tin) để đòi tiền chuộc.


Tàu cá Việt Nam bị tàu Trung Quốc đâm chìm

Năm 2013, Việt Nam đã hủy bỏ chính sách có từ trước đó là xem Trung Quốc là môt nước xã hội chủ nghĩa thân hữu. Hiện nay, Việt Nam đánh giá quan hệ với Trung Quốc trên lợi ích quốc gia chứ không còn là trên cơ sở ý thức hệ. Việt Nam đã thông qua một chiến lược vừa hợp tác và vừa đấu tranh với Trung Quốc. Các hạn chế trên các phương tiện truyền thông đã được nới lỏng để cho phép một cái nhìn ít tô hồng hơn về người hàng xóm phương bắc.
Bước ngoặt của vụ giàn khoan HD-981
Một bước ngoặt xuất hiện vào năm 2014 khi Trung Quốc mang một giàn khoan dầu khổng lồ vào cắm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, kèm theo một hạm đội gồm 100 con tàu đủ loại, bao gồm tàu chiến, tàu hải giám, tàu kéo và tàu đánh cá có vũ trang. Nhiều chiếc đã cố ý đâm vào tàu Việt Nam và dùng vòi rồng công suất mạnh tấn công tàu Việt Nam.
Sự cố này đã làm dấy lên những cuộc biểu tình chống Trung Quốc khắp nơi ở Việt Nam, với một số vụ biến thành bạo động làm người Trung Quốc tử vong. Ở đỉnh điểm cuộc khủng hoảng đó, một nhóm cán bộ hồi hưu đã lưu hành một bản kiến nghị kêu gọi Việt Nam “thoát khỏi quỹ đạo của Trung Quốc”.
Thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay xem hành vi xâm lăng của Trung Quốc ở Biển Đông là một mối đe dọa trên sự tồn tại của chủ quyền Việt Nam. Việc Trung Quốc xây dựng và quân sự hoá 7 hòn đảo nhân tạo ở quần đảo Trường Sa gần các thực thể do Việt Nam kiểm soát được xem như là bằng chứng về mối đe dọa này.
Tâm lý chống Trung Quốc còn dựa trên suy nghĩ cho rằng chế độ hiện tại không tích cực bảo vệ sự toàn vẹn và chủ quyền lãnh thổ của đất nước. Chính quyền Việt Nam có thể là đã chiến thắng trước tòa án công luận thế giới vào năm 2014, nhưng sau đó lại lùi bước trước áp lực của Trung Quốc trong hai năm 2017 và 2018, khi đình chỉ thăm dò dầu khí trong vùng biển quanh Bãi Tư Chính (Vanguard Bank).
Những yếu tố khác
Nếu thêm vào “nồi súp Biển Đông” các gia vị khác như là chính sách Trung Quốc sử dụng lao động Trung Quốc trong các dự án viện trợ và phát triển ở Việt Nam, và nghi vấn rộng khắp về sự thông đồng giữa các doanh nhân Trung Quốc với giới lãnh đạo Việt Nam ở địa phương và trung ương, ta sẽ có một hợp chất bài Trung Quốc tai hại.


Hàng ngàn người dân Sài Gòn biểu tình chống luật đặc khu vào ngày 10/6/2018, trước khi luật an ninh mạng được thông qua ngày 12/6/2018. Ảnh: AFP

Điều đó đã được thấy rõ qua các cuộc biểu tình khắp nơi chống lại dự luật Đặc Khu Hành Chính và Kinh Tế trong tháng này. Trên cơ sở an ninh quốc gia, những người biểu tình phản đối hợp đồng cho thuê trong 99 năm đối với các doanh nghiệp Trung Quốc.
Nguồn: RFI

Thấy gì qua việc nhiều tướng công an, quân đội bị kỷ luật?


Song Chi – RFA

Trang Việt Nam thời báo đưa lên «Danh sách 13 tướng lĩnh bị bắt, kỷ luật, kiểm điểm thời gian gần đây” trong đó có:
Trung tướng Bùi Văn Thành (Thứ trưởng Bộ Công an), Thượng tướng Trần Việt Tân (cựu Thứ trưởng Bộ Công an), Trung tướng Lê Văn Minh (Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần , Kỹ thuật (Tổng cục IV – Bộ Công an), Trung tướng Bùi Xuân Sơn (nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần , Kỹ thuật – Bộ Công an), Trung tướng Ksor Nham (Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần, Kỹ thuật – Bộ Công an), Trung tướng Vũ Thuật (nguyên Phó Tổng cục trưởng Hậu cần, Kỹ thuật – Bộ Công an ), Trung tướng Nguyễn Văn Chuyên (Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần, Kỹ thuật – Bộ Công an), Trung tướng Phan Hữu Tuấn (Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo – Tổng cục V – Bộ Công an), Trung tướng Trần Quốc Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk, nguyên Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Chính trị – Hậu cần (B41), Tổng Cục tình báo, Bộ Công an (giai đoạn 2009 – 2012), Trung tướng Phan Văn Vĩnh (cựu Tổng Cục trưởng Cục Cảnh sát), Thiếu tướng Nguyễn Thanh Hóa (Cục trưởng Cục Cảnh sát Công nghệ cao – C50, Thượng tướng Phương Minh Hòa (nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Phó bí thư Đảng ủy, nguyên Tư lệnh Quân chủng Phòng không Không quân – Bộ Quốc phòng), Trung tướng Nguyễn Văn Thanh (nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Chính ủy Quân chủng Phòng không – Không quân – Bộ Quốc phòng).

Bài báo còn viết rằng có thể danh sách này còn thiếu!
Báo chí chính thống những ngày gần đây cũng liên tục đưa tin: “Chưa bao giờ nhiều tướng công an bị đề nghị kỷ luật như vậy” (Dân Việt), “Đề nghị xem xét kỷ luật nhiều tướng công an, quân đội”, Pháp Luật TP.HCM, “Kỷ luật hàng loạt tướng lĩnh cao cấp: ‘Tấn công vào những nơi quen gọi ‘nhạy cảm’, không bao giờ chạm được’, VTC News…
Chỉ trong một thời gian ngắn, 13 ông tướng công an, quân đội bị kỷ luật với những cáo buộc “vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát, để xảy ra nhiều vi phạm, khuyết điểm”; hoặc “thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, ký một số văn bản vi phạm quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, gây hậu quả rất nghiêm trọng.” v.v…Nhưng tội danh thực sự, nói một cách ngắn gọn, là đục khoét , tham nhũng, trong đó một số là tham nhũng đất đai, đất của toàn dân nhưng nhà nước quản lý, cấp cho bộ công an, bộ quốc phòng.
Nếu thực sự làm tới, khui ra nhiều vụ án tham nhũng nữa thì con số đó có lẽ chưa dừng lại, hay như dân ta thường nói mỉa mai: “Đó chỉ là những kẻ không may bị lộ mà thôi”.
Trong một chế độ độc tài, tồn tại bằng bạo lực như VN dưới sự lãnh đạo của đảng cộng sản, hai ngành công an và quân đội được ưu ái hết mức để bảo vệ chế độ. Được gọi bằng những cái tên mị dân là “quân đội nhân dân”, “công an nhân dân”; “quân đội VN” thì là “quân đội của dân, do nhân dân và vì nhân dân”, nhưng mặt khác, lại là “công cụ tin cậy của Đảng, của Nhà nước và của toàn dân”. Khẩu hiệu của Quân đội nhân dân Việt Nam là: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội; nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng.” 
Còn ngành công an, thường được gọi là “thanh bảo kiếm’ bảo vệ Đảng, nhân dân, chế độ”.
Định nghĩa trên Wikipedia tiếng Việt: “Công an nhân dân Việt Nam là một lực lượng vũ trang trọng yếu của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, làm nòng cốt, xung kích trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam…Công an nhân dân Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam”… Và một trong những nguyên tắc nằm lòng của ngành công an là “còn Đảng thì còn mình”.
Xem như vậy để thấy những khẩu hiệu “của dân, do dân, vì dân” chỉ là lừa bịp, quân đội và công an dưới chế độ cộng sản chỉ phục vụ cho mục tiêu tối thượng là bảo vệ đảng cộng sản, bảo vệ chế độ. Hai ngành này được rất nhiều bổng lộc, chưa kể quân đội còn được làm kinh tế, tha hồ kiếm chác, còn công an thì khỏi nói, tha hồ hạch sách, vòi vĩnh dân đen.
Nên không có gì lạ khi hầu hết tướng tá công an, quân đội bây giờ giàu sụ, đất đai nhà cửa biệt thự rải từ Nam ra Bắc, chưa kể những bất động sản, tài khoản “bí mật” nằm ở nước ngoài, đứng tên sở hữu là người thân trong gia đình, dòng họ…Con cháu họ thì được đưa đi học ở những quốc gia tư bản có nền giáo dục ưu tú nhất như Mỹ, Anh, Úc, Canada, Đức, Pháp…
Chế độ này đã cho họ tất cả nên họ ra sức bảo vệ đảng, bảo vệ chế độ là điều dễ hiểu. Nhưng điều đó hoàn toàn không đi đôi với bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ nhân dân!
Trước đây trong thời kỳ đánh Pháp, đánh Mỹ, người ta có thể nói những người cộng sản là mù quáng, tàn bạo, thậm chí ác như bọn khủng bố, nhưng không mấy ai, ngay cả kẻ thù của cộng sản, lại cho rằng Việt Cộng hèn. Cái tinh thần lao về phía trước bất chấp tất cả, “còn cái lai quần cũng đánh” (lời chị Út Tịch, nữ anh hùng Việt Cộng, được nhà văn Nguyễn Thi xây dựng thành nhân vật chính trong tác phẩm “Người mẹ cầm súng”), “Dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải giành lấy “Độc lập” (Hồ Chí Minh)… là vì hồi đó họ còn có lý tưởng, còn tin vào cái “tương lai” do đảng cộng sản vẽ ra là “thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng đất nước giàu đẹp hơn gấp ngàn lần”! Và quan trọng không kém, họ không có cái gì để mà mất! Dù là tướng tá, người lính trơn ngoài chiến trường hay giới công an ở địa phương thì cũng kham khổ, đói rách như nhân dân miền Bắc XHCN hồi đó mà thôi!
Còn bây giờ, tài sản càng nhiều thì càng tham sống sợ chết, sợ mất, tinh thần chiến đấu càng thấp. Ví dụ bây giờ có chiến tranh xảy ra, Trung Cộng lại gây sự để chiếm thêm đất thêm đảo, thì chắc chỉ có những người lính trơn con em nông dân, công nhân là còn tinh thần cầm súng, còn tướng tá thì sẽ ôm tài sản mà chạy trước tiên!
Và ngay cả nếu một khi chế độ này sụp đổ, (trong lịch sử nhân loại, mọi chế độ độc tài không sớm thì muộn sẽ phải sụp đổ một khi nhân dân thức tỉnh và đứng lên giành lại quyền tự quyết vận mệnh đất nước, dân tộc), họ cũng sẽ bỏ chạy thoát thân chứ không dại gì ở lại để phải chịu mất mát tài sản, hoặc bị nhân dân lôi ra xử vì tội tham nhũng, hèn với giặc!
Cho nên nói bảo vệ đảng không đi đôi với bảo vệ Tổ quốc là vậy!
Còn giới công an vốn là cánh tay đắc lực của đảng từ việc bóp nặn người dân cho tới hành hạ, thẳng tay đàn áp mọi tiếng nói phản kháng, một lòng một dạ bảo vệ đảng mà chống lại nhân dân…nợ máu với dân chất cao như núi, do đó khi có biến họ càng phải chạy!
Đảng cộng sản suốt ngày lo sợ các “thế lực thù địch” âm mưu “diễn biến hòa bình” làm suy yếu chế độ, nhất là tìm cách “tác động” đến giới quân đội, công an, nhưng chẳng cần “thế lực thù địch” nào đánh phá, chính chế độ này đã tạo điều kiện cho giới quân đội, công an trở thành những con sâu mọt chỉ biết đục khoét, vơ vét, làm giàu; tham nhũng đã khiến quân đội trở thành hèn yếu trong lúc tham nhũng biến công an trở thành kẻ thù của nhân dân.

Một thứ lý luận giáo dục thấp kém

VTV1 tối nay đưa tin PTT Vũ Đức Đam đã chủ trì cuộc hội nghị bàn về kỳ thi THPT, kéo dài tới 9 tiếng đồng hồ. Có mấy người phát biểu đúng với quan điểm của tôi, là bỏ kỳ thi THPT, giao cho nhà trường đánh giá và cấp Giấy chứng nhận cho những em hoàn thành Chương trình GDPT. (Cơ sở của đề xuất này tôi đã viết trong bài “BỎ KỲ THI THPT 2 TRONG MỘT ĐƯỢC RỒI” đăng trên face book ngày 21/7/2018).
Ở đây muốn trao đổi về lý lẽ của mấy đại biểu cho rằng: KHÔNG THỂ BỎ THI THPT ĐƯỢC, VÌ KHÔNG THI HS KHÔNG HỌC… Tôi xin nói thẳng rằng, đó là thứ lý luận giáo dục thấp kém, không nhìn thấy bản chất và mục đích của việc học, mà cố bấu víu vào việc THI để hù dọa, cưỡng chế, gây áp lực cho HS và cha mẹ chúng là phải học, cố học để THI có tấm bằng THPT. 98% đỗ, rồi để làm gì? Quan điểm này sai lệch ở chỗ:
1.Bản chất, Mục đích của giáo dục phổ thông (GDPT), như các vị vẫn rao giảng là “phát triển toàn diện con người HS”; là “Dạy chữ, dạy người, dạy nghề”; là “Bốn trụ cột”: “Học để biết; Học để làm; Học để tồn tại; Học để chung sống”… Mà THI, thì chỉ thi mỗi “CHỮ” mà “chữ” cũng chỉ có mấy môn. THI môn gì thày trò lao vào luyện môn đó. Vậy là bỏ “toàn diện” để học phiến diện; là bỏ cả “dạy người, dạy nghề”; là chỉ tập trung vào “học để biết” để THI, còn lờ “3 trụ cột” kia!?
Chỉ khi Dạy và HỌC hướng vào phát triển NHÂN CÁCH HS (Phẩm chất, Năng lực và Cá tính), không vì áp lực THI, lúc đó Dạy và Học mới dần dần trở về đúng bản chất và mục đích của GDPT.
2. THI quốc gia THPT bị thổi phồng lên, làm cả xã hội phát sốt lên và định hướng sai lệch, cứ như người không có bằng THPT thì không có giá trị gì. GDPT trong hoàn cảnh như nước ta, sự bình đẳng về cơ hội còn xa vời; năng lực, hứng thú học tập của mỗi HS một khác, nên không nên ép đồng loạt HS phải tốt nghiệp THPT 12 năm. Vì ép buộc nên nhiều em không học được, không muốn học, cứ bắt học bằng được cho có bằng THPT, cho nên nó phá bĩnh.
Đáng ra, tùy năng lực và hoàn cảnh, hết lớp 9 đã cần phân luồng một bộ phận, chừng 1/3 số HS đi học nghề; rồi sau ai có nhu cầu sẽ tiếp tục học lên bằng nhiều con đường. Số còn lại cũng phân hóa và hướng nghiệp để khi Chứng nhận hoàn thành Chương trình lớp 12, tư vấn cho các em nên vào trường nghề, cao đẳng hay đại học, học ngành nghề gì. Như thế mới là học để “ấm vào thân”. Là học để trưởng thành, lập thân, lập nghiệp đúng với thực lực bản thân và hoàn cảnh, tránh chạy theo những thứ viễn vông, hão huyền. Ra cuộc sống, chưa biết rồi ai sẽ hơn ai.
3. Thi như hiện nay là giao cho người khác đánh giá HS một cách phiến diện và có phần may rủi (chưa kể gian lận, khá phổ biến, nhiều hệ lụy. Xem TV thấy khởi tố, còng tay 5 thầy, cô giáo ở Sơn La, đau quá). Thế thì tại sao không để các giáo viên trực tiếp giảng dạy đánh giá toàn diện HS một cách xác đáng. Và tại sao Hiệu trưởng trường THPT có quyền tự chủ, lại không đủ tư cách cấp Giấy chứng nhận hoàn thành Chương trình GDPT cho HS của mình? Khi được giao những quyền này, người GV, Hiệu trưởng và Nhà trường THPT sẽ càng ý thức rõ trách nhiệm và quyền tự chủ để làm mỗi ngày càng tốt hơn. Còn đánh giá thế nào để khách quan, đúng đắn, thì Hội đồng nhà trường gồm những người đã tốt nghiệp ĐH Sư phạm và kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm, họ biết cách làm tốt hơn ông Bộ trưởng nhiều.
4. Tất cả những việc trên sẽ dần dần đưa GDPT trở thành cuộc sống bình thường, không phải “thi đua” tranh giành nhau, mà là mỗi em được tạo điều kiện, giúp cho phát triển tối ưu phẩm chất, năng lực, cá tính của mình để tự biết chọn lựa vào đời lập thân, lập nghiệp phù hợp với bản thân và hoàn cảnh.
Hãy vượt lên trên những cái tiêu cực, méo mó, sai lệch, bệnh hoạn hiện nay, để hướng đến một nền GDPT lành mạnh cho mỗi HS và toàn xã hội./.

Duy trì dân chủ

Để đảm bảo dân chủ trường tồn, cần gì? Cần một lãnh đạo có tinh thần dân chủ, cần người dân có tinh thần dân chủ, hay cần một thể chế chính trị đảm bảo dân chủ? Để hiểu sâu về vấn đề này xin hãy đào sâu những nền dân chủ trên thế giới hình thành như thế nào và nó duy trì ra sao?
Nước Mỹ giành độc lập từ tay Anh Quốc ngày 04/07/1776. Và đến ngày 17/09/1786 thì bản Hiến pháp ra đời. Bản Hiến pháp này là một bản thiết kế nhà nước tam quyền phân lập theo mô hình nhà nước cộng hoà đầu tiên trên thế giới ra đời. Như vậy nhóm soạn thảo Hiến pháp phải là những người đã nhiễm tinh thần dân chủ từ Âu Châu. Nếu những con người lập quốc ấy, có máu độc tài, chắc chắn không có bản Hiến pháp ấy ra đời. Và nước Mỹ chắc chắn cũng loay hoay trong hàng thế kỷ nữa mới có dân chủ.
Nước Hàn Quốc những thập niên 80 của thế kỷ trước đã dân chủ hoá từng bước theo những cuộc biểu tình đòi yêu sách của người dân. Và đến cuối thập niên thì Hàn Quốc có dân chủ. Mỹ khởi sự nền dân chủ bằng chủ trương của các nhà lập quốc, còn Hàn Quốc là từ đòi hỏi toàn dân. Như vậy, qua 2 mô hình trên ta đều thấy có điểm chung, đấy là phải có con người dân chủ.
Từ sau khi độc lập đến nay, nước Mỹ chưa một lần rơi vào hoạ độc tài. Câu hỏi đặt ra là, nếu một người có máu độc tài làm tổng thống trong một bộ máy tam quyền phân lập đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật, thì ông ta có lộng hành được không? Chính một thể chế chính trị phân quyền đã kiểm soát những việc làm độc đoán của tổng thống. Ví dụ, nếu tổng thống ban sắc lệnh vi hiến, tòa bảo hiến sẽ bác bỏ. Nếu tổng thống phạm tội, quốc hội sẽ luận tội để truất phế chức vụ tổng thống. Sau khi truất phế, tư pháp sẽ truy tố. Và Hàn Quốc từ 1990 đến nay, không ít tổng thống bị truy tố.
Cho nên, khi thiết lập nền dân chủ thì cần có con người dân chủ. Và khi duy trì dân chủ thì cần 2 yếu tố là nhà nước tam quyền phân lập đúng nghĩa và con người dân chủ. Chính 2 yếu tố này hội đủ, nó sẽ hoá giải tổng thống có máu độc tài. 2 yếu tố, con người và thể chế là cực kỳ quan trọng./.

Đất nước của Lynn (*)

Hiện Tình Việt Nam qua nhận định của bạn trẻ Lynn Nguyen
Từ khi chế độ cộng sản độc tài cai trị đất nước chúng ta sự chênh lệch giữa người giàu và người nghèo càng ngày càng gia tăng mạnh mẽ hầu như không có điểm dừng. Các cán bộ cộng sản, đặc biệt những cán bộ cao cấp, hết sức giàu có. Những người Việt làm ăn thành công nhất ở hải ngoại cũng thua kém họ rất xa. Trong khi đó, vô số dân Việt nam đang phải sống lầm than, nghèo khổ, cùng cực.
Sự chênh lệch giàu nghèo này tại Việt Nam có thể lớn vào hạng nhất nhì thế giới. Tại sao vậy?
Thực trạng Việt Nam hiện nay khiến chúng ta có thể nghĩ rằng có hai giai cấp hay hai tầng lớp xã hội đó là Giới Cai Trị và Giới Bị Trị, nói cho chính xác là Giới Ăn Cướp và Giới Bị Cướp.
Giới ăn cướp chủ yếu là các đảng viên cộng sản đang nắm quyền cai trị ở các cấp, từ trung ương xuống đến địa phương, trong chế độ độc tài hiện nay. Cho đến nay, qua những hành động cướp bóc trắng trợn, lộ liễu, không còn e dè dấu diếm, đảng cộng sản Việt Nam đã lộ nguyên hình là một đảng ăn cướp. Cộng sản Việt nam có đầy đủ những phương tiện trong tay để có thể cướp đoạt bất kỳ thứ gì của bất kỳ ai. Họ có khả năng ăn cướp hơn bất kỳ một băng cướp nào khác vì họ nắm được cả ba thứ quyền lớn nhất của quốc gia trong tay: lập pháp, hành pháp, tư pháp.
Trong các nước dân chủ, ba quyền này do ba ngành độc lập khác nhau nắm giữ, không ngành nào lệ thuộc hay phải làm theo lệnh của ngành nào. Nhờ đó, ba ngành này có thể kiểm soát lẫn nhau, không để cho ngành nào vượt quyền hạn làm những điều sai trái. Nếu hành pháp làm sai, lập pháp có quyền tố cáo để tư pháp xử. Tư pháp xử không công minh thì lập pháp can thiệp.
Còn trong chế độ độc tài cộng sản, ba quyền này đều nằm trong tay đảng CSVN, nên đảng đã lạm dụng cả ba quyền này để phục vụ cho dã tâm ăn cướp của họ.
Lập pháp thì đưa ra những luật thuận lợi cho hành động ăn cướp của họ. Chẳng hạn luật “đất đai thuộc quyền sở hữu của toàn dân” nhưng lại “do nhà nước quản lý” là luật biến những hành động ăn cướp của các cán bộ nhà nước thành những hành động hợp pháp, đồng thời biến việc tự vệ, phản đối hay khiếu kiện của nạn nhân bị cướp thành những tội như “gây rối trật tự công cộng”, “chống lại người thi hành công vụ”, “phá hoại tài sản của nhà nước”, “hành động chống lại nhà nước XHCNVN”.
Tòa án của đảng cướp này là cơ quan kết tội những nạn nhân bị cướp nào dám lên tiếng phản đối bất công, dám kiện cáo kẻ ăn cướp để đưa họ vào tù, đồng thời tuyên bố vô tội hay trắng án cho những kẻ cướp thuộc đảng cướp của họ. Đương nhiên kẻ ăn cướp mà lại được bảo vệ bởi ba ngành lập pháp, hành pháp và tư pháp thì họ sẽ tha hồ ăn cướp, một thứ ăn cướp hợp pháp có giấy phép.
Sở dĩ giới cầm quyền hiện nay giàu có và ngày càng giàu có hơn hoàn toàn không phải do tài năng hay công sức của họ, mà do sự tham nhũng, cướp bóc, tước đoạt tài sản của người dân trong nước mà có được.
Rất nhiều đảng viên với lương căn bản chưa đến 10 triệu đồng một tháng nhưng lại giàu gấp bội những người Việt hải ngoại làm ăn thành công nhất. Họ đã ăn cướp, đang ăn cướp và còn tiếp tục ăn cướp cho đầy túi tham không đáy của họ.
Giới bị cướp là người dân chúng ta hễ những ai không nằm trong giới cầm quyền thì đều có thể là nạn nhân của giới ăn cướp. Nói chung, người giàu lẫn người nghèo đều có thể bị giới cầm quyền cướp. Và họ có thể bị cướp dưới rất nhiều hình thức khác nhau:
− Người giàu bị cướp vì phải đút lót, hối lộ để công việc làm ăn được dễ dàng, để khỏi bị nhũng nhiễu, gây khó khăn một cách vô cớ.
− Việc rút ruột các công trình công cộng khiến cho các công trình này kém chất lượng để các cán bộ cao cấp có thêm tiền vào túi vốn đã đầy ắp cũng là một cách ăn cướp tinh vi.
− Việc chặn bớt tiền viện trợ của các quốc gia phát triển cho người dân trong nước, ăn chặn ăn bớt tiền cứu trợ các nạn nhân thiên tai… là một cách ăn cướp hết sức vô nhân tính.
− Việc quy hoạch các khu đất để ép người dân trong đó phải dời đi nơi khác với giá đền bù rẻ mạt, để rồi sau đó họ bán lại với gia siêu cao hoặc xây nên những trung tâm buôn bán, các khách sạn hay khu giải trí để kinh doanh làm giàu… là một cách ăn cướp táo bạo được luật pháp bảo vệ.
− Khi đã có ý định ăn cướp thì với quyền lực gồm cả lập pháp, hành pháp và tư pháp trong tay, thì họ còn nghĩ ra hàng trăm nghìn cách ăn cướp khác nữa, có khi rất tinh vi, có khi lại rất trắng trợn và công khai.
Những kẻ cướp bình thường thì không trốn đi đâu được, chứng cớ tội phạm sờ sờ ra đó, nên sẽ bị luật pháp của đảng cướp cầm quyền xử lý. Còn đảng cướp CSVN thì nắm tất cả mọi quyền hành trong tay, họ có thể dùng quyền lực, luật pháp, tòa án, quân đội, công an vốn nằm trong tay họ để chiếm đoạt tài sản của cải đất đai của bất kỳ người dân nào.
Nguồn Lynn Nguyen
(*) CTMM đặt tựa

Cờ Đài Loan, quyền Việt Nam

Theo RFA-Tuấn Khanh-2018-08-01  
Lá cờ  Đài Loan phấp phới trước cổng công ty Kaiser ở Bình Dương, Việt Nam.
 Lá cờ Đài Loan phấp phới trước cổng công ty Kaiser ở Bình Dương, Việt Nam.Courtesy of CNA
Lá cờ của Đài Loan phấp phới ở Bình Dương, Việt Nam, có lẽ không qua được 72 tiếng đồng hồ, nhưng bản thân sự có mặt của nó như là một cuộc kháng chiến không mệt mỏi về chủ quyền của mình.
2 ngày sau khi có tin hãng gỗ Kaiser ở Khu Công Nghiệp Mỹ Phước, tỉnh Bình Dương được treo cờ Đài Loan để phân biệt với các công ty trung Quốc trong khu vực này, nhằm tránh các cuộc biểu tình bao động nhằm vào Trung Quốc, Bộ ngoại giao Trung Quốc đã giận dữ yêu cầu Việt Nam phải "sửa sai" về việc này. Thông cáo của Bộ ngoại giao Trung Quốc phát đi dõng dạc vào ngày 31/7/2018.
Dĩ nhiên, sớm muộn gì công ty Kaiser cũng sẽ phải hạ cờ và thay bằng hình thức gì đó khác. Bởi sự cho phép treo cờ, chắc chắn hoàn toàn nằm ở ý kiến chủ quan của chính quyền địa phương. Mà nguyên nhân chính là Kaiser là công ty đóng góp đến chiếm 5% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ của Việt Nam, vào thị ttrường quan trọng là Hoa Kỳ.
Nhưng điều đó không có ý nghĩa gì, khi so với sức nặng của nền kinh tế Việt Trung, khi nền kim ngạch thương mại song phương Việt Nam- Trung Quốc lần đầu tiên sẽ chạm mốc 100 tỷ USD. Mạnh tiền, đồng nghĩa mạnh quyền. Dĩ nhiên, đó là chưa nói đến tình hữu nghị kỳ lạ giữa hai đảng cộng sản, không liên quan gì đến nhân dân Việt Nam.
Không chỉ Việt Nam, nhiều hãng máy bay đi ngang biển Đông hiện nay, nằm trong vùng kiểm soát Trung Quốc từ tháng 7 vừa qua đã phải đổi tên gọi trên bản đồ và cách xưng hô, để xác định Đài Loan là một phần của Trung Quốc. Dĩ nhiên, Việt Nam cũng đang phải tiến hành những yêu cầu này của Trung Quốc.
Số phận của lá cờ Đài Loan nhắc cũng như dự báo rất nhiều điều về một Trung Cộng và Việt Nam. Vô số những tàu cá mang cờ VN đi trong vùng biển gần đảo Hoàng Sa đều bị tấn công dã man vì Trung Quốc không muốn lá cờ chủ quyền Việt Nam xuất hiện trong vùng họ chiếm đóng. Nhượng bộ để hạ cờ Đài Loan ở Bình Dương lúc này, cũng là cách mà Việt Nam luôn né tránh và im lặng về giá trị của một đất nước mà họ nắm quyền, nên việc hy sinh ai đó khác, cho mối liên minh ma quỷ ấy, cũng không lạ.
Lá cờ của Đài Loan có thể coi như một cuộc khởi nghĩa nho nhỏ bất thành trong lòng liên minh các thù địch. Nó lại nhắc nhớ khi ông Hoàng Khôn Minh, ủy viên Bộ Chính Trị, trưởng Ban Tuyên Truyền Trung Ương của đảng Cộng Sản Trung Quốc ghé Sài Gòn và nơi ông Nguyễn Thiện Nhân tiếp đón phải che bản đồ Việt Nam có Hoàng Sa - Trường Sa. Ông Nhân quả cũng có một cơ hội "khởi nghĩa" nhỏ nếu để cho tay Hoang Khôn Minh ấy nhìn thấy tấm bản đồ chủ quyền Việt Nam. Nhưng không, ước muốn ấy, hy vọng ấy luôn chỉ có ở những người yêu nước và đủ nhân cách.
Một tay buôn gỗ mà có lòng ái quốc hơn cả một nhân vật lãnh đạo, quyền kiểm soát một hệ thống chính trị kiểu ấy có đáng để so sánh cùng?

Đà Nẵng: Cá chết ở hồ điều tiết

RFA-2018-08-01   
Cá chết tại Hồ Tây, Hà Nội hôm 3/10/2016
Cá chết tại Hồ Tây, Hà Nội hôm 3/10/2016- AFP
Tình trạng cá chết xảy ra tại hồ điều tiết E1, phường Hòa Xuân, quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng được phát hiện vào sáng 1/8.
Truyền thông trong nước loan tin dẫn lời người dân địa phương cho biết đã có khoảng một tấn cá chết nổi trắng trên mặt hồ chủ yếu là cá rô phi và phân hủy nên bốc mùi hôi nồng nặc vào sáng 1/8.
Sau khi vụ việc xảy ra, Công ty Thoát nước và xử lý nước thải thành phố Đà Nẵng được ghi nhận đã có mặt tại hiện tượng, dùng vợt vớt xác cá chết và mang đi tiêu hủy.
Một cán bộ Công ty Thoát nước và xử lý nước thải thành phố Đà Nẵng nói vào hôm 31/7 cá vẫn còn sống trong hồ và đến sáng 1/8 thì mới xuất hiện cá chết. Được biết các nhân viên công ty này cũng đã đưa hóa chất tạo oxy để ổn định nước và không phát tán mùi hôi sau khi vụ việc xảy ra.
Cơ quan chức năng hiện chưa có kết luận về nguyên nhân cá chết ở hồ điều tiết E1, phường Hòa Xuân, quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.
Hồ điều tiết E1 có diện tích khoảng 1,1 hecta và có 3 cống xả nước thải chưa qua xử lý từ các hộ dân ở phường Hòa Xuân đổ vào. Nước trong hồ được nói có màu đen và bốc mùi hôi.
Đây không phải là lần đầu tiên hiện tượng cá chết xuất hiện tại các hồ nước ngọt ở Việt Nam. Tháng 10/2016, 200 tấn cá chết đã nổi trắng mặt Hồ Tây do nước thải bị ô nhiễm nặng.

Hà Nội sau 10 năm mở rộng

RFA-2018-07-31 
Một góc Hà Nội từ trên cao vào ngày 27/6/2018.
 Một góc Hà Nội từ trên cao vào ngày 27/6/2018.Reteurs
Thành phố Hà Nội vừa qua tổ chức lễ kỷ niệm 10 năm thực hiện mở rộng Thủ đô với những kết quả mà chính phủ Việt Nam cho là đáng tự hào và góp phần quan trọng vào thành tựu chung của đất nước.
Công luận có ý kiến ra sao với đánh giá đó?

Thay đổi diện mạo

Ngày 29/5/2008, số đông các Đại biểu Quốc hội đã thông qua nghị quyết điều chỉnh địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội bằng việc sáp nhập toàn bộ diện tích các tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc) và 4 xã huyện Lương Sơn (Hòa Bình.) “Hà Nội mới” khi đó được xác định sẽ là đô thị lớn với diện tích trên 3 ngàn km2 và dân số khoảng 6 triệu người.
Tại lễ kỷ niệm 10 năm mở rộng Thủ đô, chính phủ Việt Nam cho biết Hà Nội đã thay đổi diện mạo so với những ngày đầu sáp nhập. Chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung hôm 28/7/2018 nói kinh tế Thủ đô tăng trưởng nhanh qua dẫn chứng thu nhập bình quân đầu người đạt 3.910 USD vào năm 2017, tăng gấp 2,3 lần so với năm 2008. Các dự án đầu tư và khoản nộp ngân sách được báo cáo tăng gấp đôi hoặc gấp ba so với năm 2008. Hà Nội được nói trong top 10 thành phố năng động nhất thế giới.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Cuông trả lời với RFA cho biết cảm nhận của ông trước những kết quả trên của chính quyền đưa ra.
Mười năm qua cũng có ý kiến thế này thế kia nhưng qua báo cáo tổng kết thì tôi thấy những thông tin đáng phấn khởi. Thứ nhất là chủ trương mở rộng là đúng đắn. Thứ hai thành quả đạt được, đặc biệt là không gian hạ tầng, hướng phát triển thủ đô trong tương lai, và thu nhập của người dân tăng lên hai lần so với trước. Tôi rất phấn khởi.
Mười năm qua cũng có ý kiến thế này thế kia nhưng qua báo cáo tổng kết thì tôi thấy những thông tin đáng phấn khởi.
-Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Cuông
Kiến trúc sư Nguyễn Khắc Trọng, chuyên ngành quy hoạch và từng làm việc tại Sở quy hoạch kiến trúc Hà Nội chia sẻ những điểm tích cực sau 10 năm Thủ đô được mở rộng.
Sau khi Hà Nội mở rộng thì những khu vực trước đây, tỉnh cũ sáp nhập như Hà Tây, Hòa Bình thì diện mạo cũng có thay đổi vì họ cũng được hưởng nguồn lực và chính sách đầu tư của thành phố. Khu vực nông thôn cũng được đầu tư phát triển lên. Về giao thông cũng kết nối được những vùng trong toàn thành phố Hà Nội mới.

Bất cập và lối ra

Tuy phấn khởi trước kết quả sau 10 năm mở rộng Hà Nội mà chính quyền thông báo, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Cuông cho rằng ông không đủ cơ sở để bình luận khi chỉ dựa vào thông tin nhà nước.
Vấn đề này cần phải có đánh giá và nhìn nhận một cách thực tế, khách quan hơn và nhất là việc thực hiện nghị quyết của Quốc hội về mở rộng thủ đô phải có căn cứ xác thực hơn thì mới đánh giá chuẩn xác. Chứ hiện giờ thông tin tôi nắm bắt được thì cũng không đầy đủ, và số liệu thì cũng dựa trên phương tiện thông tin đại chúng.
Thực tế cho thấy Hà Nội hiện nay tồn tại rất nhiều dự án treo, dự án dang dở, nhiều đô thị ‘bỏ hoang’ như Thanh Lâm - Đại Thịnh 2, Kim Chung - Di Trạch, Cienco5… Nhiều khu vực trước đây là đất nông nghiệp màu mỡ nhưng bị phân tán quy hoạch xây dựng thì nay trở nên hoang hóa, không có giá trị sử dụng.
Kiến trúc sư Nguyễn Khắc Trọng nhấn mạnh đây là hậu quả liên quan đến chủ trương sáp nhập Thủ đô 10 năm trước.
Trước đây khi Hà Nội mới bắt đầu có chủ trương sáp nhập thì chúng ta đã duyệt hàng loạt các dự án ở các khu đất nông nghiệp không phù hợp. Và bây giờ để xử lý vấn đề ấy thì rất khó, bởi vì bây giờ đất nông nghiệp đã hoang hóa rồi mà muốn trở lại đất nông nghiệp cũng không được. Mà để triển khai khu vực nhà ở hay dự án thì hiện giờ cũng không phù hợp bởi vì hạ tầng cơ sở rồi mọi thứ xung quanh không có gì để người ta có thể vào đấy ở được cả.
Phát triển của mình thì nhiều nhà cao tầng mọc lên, nhưng cơ sở hạ tầng thì chưa phát triển mấy.
-Người dân
Một thực tế khác cho thấy việc xây dựng cơ sở hạ tầng và các đô thị vệ tinh ở Hà Nội hiện nay vẫn dở dang. Mặt khác, dân số thành phố đông hơn và tập trung không đồng đều khiến mục tiêu giãn dân trở nên khó khăn. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng phát triển không đồng bộ kèm theo nhiều vấn đề nan giải như tình trạng ùn tắc giao thông thường xuyên hay ngập lụt tại huyện Chương Mỹ đã kéo dài hơn cả tháng nay.
Dưới góc nhìn thực tế của người dân địa phương, ông Kim Bùi Minh, một người gốc Hà Tây nhận xét.
Thực ra cũng có đổi mới được tí ti, không đáng kể. Theo tôi thì hạ tầng cơ sở, đời sống người dân vẫn vậy. Ví dụ đường xá, đường làng có thay đổi một tí; nhưng trên đường quốc lộ thì vẫn vậy thôi.
Ông Phạm Thanh Tâm, một cư dân địa phương nhấn mạnh điểm bất cập của thành phố hiện nay.
Phát triển của mình thì nhiều nhà cao tầng mọc lên, nhưng cơ sở hạ tầng thì chưa phát triển mấy. Nó bị tắc đường ấy. Tức là không mở rộng được. Dân cư đến rất đông, nhưng cơ sở hạ tầng mình chưa phát triển, chưa mở rộng ra.
Xã Nam Phương Tiến (huyện Chương Mỹ, Hà Nội) trong trận lụt tháng 7/2018.
Xã Nam Phương Tiến (huyện Chương Mỹ, Hà Nội) trong trận lụt tháng 7/2018. Courtesy of dmc.gov.vn
Kiến trúc sư Nguyễn Khắc Trọng đề xuất giải pháp để giải quyết những bất cập hiện nay của Hà Nội.
Thứ nhất mình phải tập trung triển khai được những trục giao thông lớn và tuyến đường sắt đô thị mà hiện nay triển khai hơi chậm. Thứ hai là hạn chế và tiến tới là dừng triển khai các dự án nhà ở nội đô. Tạo thuận lợi và có cơ chế cho doanh nghiệp, chủ đầu tư phát triển các dự án mà trong quy hoạch cần phát triển mà hiện giờ chưa phát triển được. Nhà nước phải đứng ra triển khai các dự án hạ tầng xã hội ở các khu đô thị vệ tinh để thu hút người dân ra bên ngoài đấy.

Lời cảnh báo 10 năm trước

Đề án mở rộng Hà Nội của chính phủ được đưa ra Quốc hội thảo luận vào năm 2008 đã từng vấp phải nhiều ý kiến không tán thành. Một số Đại biểu Quốc hội đóng góp cho rằng việc mở rộng như thế là quá lớn và không phù hợp với một Thủ đô bao gồm nhiều vùng nông thôn, làng bản xa xôi. Đại biểu Dương Trung Quốc lúc ấy nói quyết định này chưa có cơ sở khoa học, chưa có ý kiến chuyên gia và nhân dân.
Đại biểu Nguyễn Văn Cuông thì nói rằng các đại biểu tin vào sự nghiên cứu và tham mưu của các chi bộ ngành liên quan, đặc biệt là thủ đô Hà Nội.
Nhất là những đại biểu thiếu thông tin và không có điều kiện nghiên cứu sâu thì cũng có thể nói là tin và dựa vào cấp trên, vào những cơ quan nghiên cứu giải trình nên cũng tiếp thu và thể hiện đồng tình ủng hộ. Mặc dù một bộ phận chưa an tâm hoặc đồng tình, nhưng số đông cũng đã thống nhất phương án mở rộng như hiện tại.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Thuyết, người từng phản đối việc mở rộng Hà Nội vào 10 năm trước, gần đây tiết lộ trên một tờ báo trong nước rằng đây chính là quyết định của Trung ương. Ông cho biết tổng bí thư đảng lúc ấy là ông Nông Đức Mạnh trong thời gian nghỉ giải lao vào ngày bỏ phiếu đã triệu một cuộc họp kín và nói thẳng nghị quyết Trung ương đã thông qua việc mở rộng Thủ đô và việc của đảng viên là phải chấp hành.

Sở hữu toàn dân về đất đai là trở ngại cho nông nghiệp Việt Nam

Kính Hòa RFA-2018-07-31   
Thu hoạch lúa tại vùng Đồng bằng Sông Cửu Long
Thu hoạch lúa tại vùng Đồng bằng Sông Cửu Long-AFP
Tại một hội nghị về nông nghiệp diễn ra vào cuối tháng 7/2018, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kỳ vọng rằng trong 10 năm nữa nông nghiệp Việt Nam sẽ nằm trong số 15 quốc gia có nền nông nghiệp phát triển nhất thế giới.
Vì sao nông nghiệp Việt Nam không phát triển trong thời gian qua mặc dù có điều kiện rất tốt để phát triển?
Trang web của chính phủ loan tin về hội nghị phát triển nông nghiệp có đưa ra hai lý do làm cho nông nghiệp Việt Nam không phát triển trong thời gian qua, đó là các doanh nghiệp không đầu tư vào nông nghiệp vì thiếu vốn, và thiếu đất.
Hai chuyên gia về kinh tế và nông nghiệp của Việt Nam là ông Lê Đăng Doanh và ông Đặng Kim Sơn đều đồng ý với hai lý do này. Đồng thời hai ông còn đưa ra một số lý do khác.
Theo Hiến pháp Việt Nam thì đất đai là sở hữu toàn dân, nhưng toàn dân là ai? Toàn dân không phải là một pháp nhân.
-Tiến sĩ Lê Đăng Doanh.
Vào tháng 6 năm nay, 2018, Tiến sĩ Đặng Kim Sơn, nguyên Viện trường Viện Chính sách và Chiến lược Nông nghiệp - Phát triển Nông thôn, có trình bày với trang mạng Trí Thức Trẻ trong nước rằng mặc dù đã có những chính sách tốt để phát triển nông nghiệp, nhưng rất là gian nan để có thể tiếp cận với các chính sách đó.
Trả lời Đài RFA, ông nói rằng một trong những chính sách đó được thể hiện qua Nghị định 210 về thu hút đầu tư vào nông nghiệp, nhưng trên thực tế không thực hiện được:
“Có một lý do quan trọng là các nội dung thiết kế không thực sự khả thi. Ví dụ như là có rất nhiều trợ cấp, nhưng những phần trợ cấp đấy lại giao cho ngân sách địa phương. Nhưng mà ngân sách địa phương, nhất là các tỉnh nông nghiệp, là những tỉnh có khả năng đóng góp cho ngân sách rất yếu, phải dựa vào sự hổ trợ của chính phủ, vì ngân sách địa phương không đủ để trợ cấp.”
Ông Đặng Kim Sơn còn đưa ra một lý do rất quan trọng là mạng lưới đường sá ở Việt Nam ở những tỉnh nông nghiệp không được phát triển trong thời gian qua, cho nên những người có tiền, trong đó có những doanh nghiệp nước ngoài đã chùn bước, không đầu tư, vì không thể vận chuyển sản phẩm ra thị trường.
Về việc các công ty không thể đầu tư sản xuất lớn trong nông nghiệp vì thiếu đất, trong khi các nông lâm trường quốc doanh lại dư đất mà sản xuất không hiệu quả, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, từng là thành viên Ban Cố Vấn Kinh tế cho Chính phủ Việt Nam bổ sung thêm rằng hiện nay Việt Nam có chính sách hạn điền, tức là giới hạn diện tích sử dụng đất cho một đơn vị kinh tế là 5 hectare mà thôi, cho nên việc tập trung lớn đất canh tác là không thực hiện được.
Trong một bài phân tích đăng trên trang mạng Viet-studies, nguyên Bí thư tỉnh ủy Tỉnh An Giang là ông Nguyễn Minh Nhị, cho rằng nguyên nhân cản trở nông nghiệp Việt Nam phát triển, không phải là không có những kỹ thuật mới, điều ông gọi là lực lượng sản xuất, mà là cách thức quản lý và luật lệ, điều ông gọi là quan hệ sản xuất.
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh nhận xét:
“Ý kiến của anh Nguyễn Minh Nhị là rất đáng chú ý vì anh ấy là người rất có kinh nghiệm, và nhất là điều đó phản ảnh thực trạng hiện nay tại Đồng bằng Sông Cửu Long, bởi vì thực ra hiện nay công nghệ từ nước ngoài như Israel, Nhật Bản,… rất là sẵn sàng, nếu bây giờ mà bảo đảm được quyền tài sản hợp pháp, quyền sử dụng đất đai lâu dài thì đó là một đột phá lớn, giúp người nông dân đầu tư nhiều hơn vào đất, doanh nghiệp đầu tư hơn nhiều vào nông nghiệp, thì nông nghiệp Việt Nam sẽ cất cánh và có những bước đột phá mới.”
Trong những luật lệ về đất đai hiện nay, quan trong nhất là hiến pháp Việt Nam, và bên dưới nó là Luật đất đai xem rằng người dân không có quyền tư hữu về đất đai.
Việc chúng ta sẽ tính đến chuyện sở hữu đất đai hay không thì vẫn còn tranh luận, thảo luận trong thời gian lâu dài.
-Tiến sĩ Đặng Kim Sơn.
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh nói tiếp:
“Đúng là quyền sở hữu về đất đai đang là một cản trở. Theo Hiến pháp Việt Nam thì đất đai là sở hữu toàn dân, nhưng toàn dân là ai? Toàn dân không phải là một pháp nhân. Thực chất là chính quyền có quyền sử dụng đất. Thực ra là người nông dân không có quyền sở hữu đất nên việc sử dụng đất, đầu tư vào đất để cho đất mầu mỡ trong rất nhiều năm là rất hạn chế.”
Theo nhiều nhà quan sát thì chính quan niệm sở hữu đất đai toàn dân này, không chỉ gây trở ngại cho sản xuất nông nghiệp, mà còn tạo điều kiện cho các viên chức tham nhũng, các công ty lớn, nhân danh sự phát triển, nhân danh nhà nước, lấy đất của nông dân với giá rẻ mạt rồi phân lô bán nền nhà cho phát triển đô thị hay phát triển công nghiệp với giá rất cao. Việc này gây ra những đoàn nông dân mất đất biểu tình khắp nước, cũng như những xung đột đôi khi dẫn đến đổ máu.
Tuy nhiên theo Tiến sĩ Đặng Kim Sơn thì mặc dù trên hiến pháp đất đai vẫn còn là của chung, nhưng quyền sử dụng đất đã được nhìn nhận như là một quyền tài sản, và vì vậy theo ông trước mắt là vẫn có thể tạo sự thay đổi nếu ban hành các luật và qui định để quyền tài sản này được tôn trọng khi việc sửa đổi Luật đất đai của Việt Nam được tiến hành sắp tới đây:
“Làm thế nào để cho việc mua bán sử dụng quản lý đất đai như là một loại hàng hóa đặc biệt. Tôi nghĩ đấy là một hướng tốt, còn việc chúng ta sẽ tính đến chuyện sở hữu đất đai hay không thì vẫn còn tranh luận, thảo luận trong thời gian lâu dài.”
Việc tranh luận này đã bắt đầu hầu như ngay sau khi Việt Nam bắt đầu cải cách kinh tế vào năm 1986. Đỉnh cao của cuộc tranh luận đó là bức thư của 72 nhân sĩ trí thức Việt Nam gửi đến Đảng Cộng sản Việt Nam vào năm 2013 yêu cầu công nhận quyền tư hữu về đất đai trong hiến pháp, bên cạnh các quyền sở hữu nhà nước và tập thể.
Kiến nghị đó đã bị bỏ qua, và cuộc tranh luận tại Việt Nam về quyền sỡ hữu đất đai vẫn đang tiếp diễn.

Trần Huỳnh Duy Thức và thư viết từ nhà tù

Theo BBC-3 giờ trước 
Việt Nam, Trần Huỳnh Duy Thức, dân chủ
Image captionThư số 115 của ông Trần Huỳnh Duy Thức gửi gia đình
Mạng xã hội mấy hôm nay bàn tán về bức thư dài phân tích cuộc chiến thương mại Mỹ Trung và cơ hội cho dân chủ ở Việt Nam, do tù nhân chính trị Trần Huỳnh Duy Thức viết từ nhà tù.

Lá thư từ nhà tù

Việt Nam, Trần Huỳnh Duy Thức, dân chủBản quyền hình ảnhOC-OPENGLOBE
Image captionÔng Trần Huỳnh Duy Thức chịu án tù 16 năm với tội danh 'hoạt động nhằm lật đổ chính quyền'
Đây là lá thư số 115 ông Trần Huỳnh Duy Thức viết gửi cho gia đình kể từ khi bị giam cầm với án tù 16 năm vì bị kết tội ''hoạt động nhằm lật đổ chính quyền.''
Lá thư từ trại giam số 6, Bộ Công an ở huyện Thanh Chương, Nghệ An, dài khoảng 3,500 chữ, viết ngày 26/6/2018 của ông Thức được gia đình công bố hôm 30/7 và được phổ biến rộng rãi trên các trang mạng xã hội.
Ông Trần Huỳnh Duy Thức dường như đã dành khá nhiều thời gian và tâm huyết để phân tích về vận mệnh đất nước thông qua cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.
Thư có đoạn viết: "Tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc chỉ là cái cớ và công cụ để Mỹ cho thế giới thấy khả năng lãnh đạo thế giới của Trung Quốc thực tế đến đâu, để Mỹ khẳng định lại vị thế siêu cường của mình..."
"Tập đoàn ZTE khổng lồ có cổ phần chi phối thuộc chính phủ Trung Quốc mà Mỹ mới khều nhẹ đã ngã lăn ra, không chống đỡ nổi."
"Thế giới sẽ chứng kiến và học được một bài học từ sự thất bại nặng nề của chiến lược về công nghệ của Trung Quốc, rồi sẽ không bao giờ quên rằng muốn sở hữu được công nghệ vượt trội thì quốc gia phải là một xã hội vận động tự do để tạo nên một môi trường cạnh tranh tự do."
"Nhưng con muốn viết để ba và mọi người hiểu rằng chiến tranh thương mại này là sự may mắn cho nhân loại... Mỹ, Nhật và các đồng minh phương Tây sẽ không bỏ qua cơ hội này để làm suy yếu sức mạnh hung hăng của Trung Quốc, loại bỏ nguy cơ chiến tranh thế giới..."
"Vấn đề Biển Đông và chủ quyền của Việt Nam sẽ được bảo vệ thông qua cuộc chiến thương mại Mỹ- Trung đang nổ ra. Trung Quốc có rất ít cơ hội để thắng. Khi Mỹ và phương Tây giương chính nghĩa là buộc Trung Quốc hành xử có trách nhiệm với thế giới thì họ sẽ nhận được sự ủng hộ quốc tế thôi."
"Chiến tranh thương mại sẽ lan rộng một thời gian nhưng Trung Quốc cuối cùng phải nhượng bộ, chấp nhận luật lệ quốc tế, hành xử có trách nhiệm, cạnh tranh công bằng.
"Trong thời kỳ Mỹ rung lắc Trung Quốc, thế giới cũng sẽ bị rung lắc và ảnh hưởng lớn. Không chỉ về kinh tế đâu, mà toàn diện các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội. Như con đã viết hồi đầu năm 2016, các chính phủ độc tài sẽ bị rung rụng, các quốc gia thực sự dân chủ hoặc chân thành hướng đến dân chủ bằng pháp quyền, tôn trọng quyền con người mới phát triển tốt mà không sụp đổ."
"Dù là nước lớn hay nhỏ thì đều phải tôn trọng luật. Dân tộc nào nỗ lực hơn thì sẽ vượt lên theo dòng chảy của thời đại."

'Nói về dân chủ ở Việt Nam'

Việt Nam, Trần Huỳnh Duy Thức, dân chủBản quyền hình ảnhAFP
Image captionPhiên tòa xử ông Trần Huỳnh Duy Thức và các nhà hoạt động khác năm 2010
"Đây là lá thư chi tiết nhất từ trước tới nay của anh Thức về tình hình cá nhân của anh ấy," ông Trần Huỳnh Duy Tân, em trai ông Thức, nói với BBC ngày 1/8.
Theo ông Tân, ông Thức đã viết lá thư trên và đưa ra các phân tích về cuộc chiến thương mại Mỹ Trung dựa trên lượng thông tin rất hạn chế do gia đình cung cấp.
"Gia đình chỉ được gửi báo chí, sách tiếng Việt xuất bản trong nước và bị trại giam kiểm soát rất gắt gao. Chủ yếu chỉ được gửi báo Nhân Dân, Thời báo Kinh tế Sài Gòn. Hoặc xem tin từ tivi của trại giam. Ngay cả tài liệu của luật sư Ngô Ngọc Trai gửi vừa qua cũng không được trại giam chấp nhận,"
"Qua bài phân tích này, anh Thức về cốt lõi muốn nói về tình hình dân chủ ở Việt Nam. Trung Quốc không có tự do tư tưởng, nên không phải là một nước mạnh thực sự. Trong khi những nước khác như Mỹ, Nhật, Đức, sau thế chiến thứ hai, phát triển được cũng nhờ dựa trên dân chủ, nhân quyền."
Việt Nam, Trần Huỳnh Duy Thức, dân chủ
Image captionÔng Trần Huỳnh Duy Thức từng là một doanh nhân thành đạt
"Tình hình tương tự như vậy ở Việt Nam. Vấn đề là phải tôn trọng quy luật của tạo hóa. Con người phải được tự do, pháp luật phải được thượng tôn thì xã hội mới có thể phát triển thực sự. Đó là điều mà anh Thức ấp ủ trong lá thư này," ông Tân nói với BBC.
Lá thư được công bố sau khi có thông tin về việc ông Thức cùng gia đình và luật sư gửi đơn tới các cơ quan chức năng để nghị thả tự do cho ông, căn cứ theo Bộ luật Hình sự sửa đổi.
"Đến nay vẫn chưa có phản hồi chính thức nào từ giới chức. Nhưng gia đình tin là anh Thức sẽ sớm được ân xá vì anh ấy không làm gì sai. Và với kiến thức của mình, nếu được tư do, anh Thức có thể đóng góp được nhiều cho sự phát triển của đất nước," em trai ông Thức nói từ Sài Gòn.

Ở lại để đấu tranh

Việt Nam, Trần Huỳnh Duy Thức, dân chủBản quyền hình ảnhAFP
Image captionÔng Trần Huỳnh Duy Thức trong một phiên tòa
Trong lá thư nói trên, ông Thức đề cập đến việc một phái đoàn của Liên minh Châu Âu và Đại sứ quán Đức tại Việt Nam vào tù thăm ông cuối tháng Sáu.
Ông cũng viết: "Và con biết, dân tộc cần con vào thời khắc quan trọng này. Vì vậy con sẽ ở lại trên mảnh đất này. Dù chỉ là một thường dân hay một tù nhân, con vẫn luôn nỗ lực không tiếc sức bằng mọi cách để dân tộc hoàn thành kịp sứ mệnh lịch sử nói trên. Đó chính là mục tiêu tối thượng của con bao nhiêu năm nay."
Ông Trần Huỳnh Duy Tân khẳng định thông tin ông Thức từ chối đi tỵ nạn nước ngoài.
"Anh Thức cho gia đình biết là trong lần vào thăm mới đây, phái đoàn của Liên minh Châu Âu và Đại sứ quán Đức tại Việt Nam có hỏi nguyện vọng của anh là gì. Anh Thức cho biết muốn ở lại Việt Nam, tiếp tục đấu tranh cho dân chủ."
Cũng theo ông Tân, gia đình hoàn toàn ủng hộ quyết định này và tin đó là lựa chọn 'đúng đắn' dù 'không nguôi lo lắng'.
'Suốt chín năm qua, gia đình tôi luôn có nỗi buồn lớn nhất là tự do của anh Thức. Nhưng chúng tôi tin đấu tranh cho dân chủ là sứ mệnh mà anh ấy đã lựa chọn. Ở lại sẽ tốt hơn đi tỵ nạn, vì sẽ làm được nhiều hơn cho Việt Nam. Nhất là tạo được niềm tin cho những người cũng đang đấu tranh dân chủ trong nước," ông Tân cho hay.
Bình luận về quyết định 'ở lại', cựu tù nhân lương tâm Đặng Xuân Diệu viết trên Facebook cá nhân rằng khi còn trong trại giam Xuyên Mộc, ông Thức đã nhiều lần nói về mong mỏi này nhưng đây là lần đầu ông 'tiết lộ'.
"Mong mọi người thay vì thuyết phục anh Thức ra đi, xin ủng hộ quyết định ở lại của anh ấy và hơn thế nữa, hành động cho anh ấy sớm ra tù tại Việt Nam. Bởi mỗi người có một mục tiêu cho công cuộc đấu tranh và mục đích cho đời mình," ông Diệu viết.
Gia đình ông Thức cũng bày tỏ mong mỏi 'trong và ngoài nước' ủng hộ quyết định của ông.
Những ý kiến khác, như cây bút Huỳnh Thục Vi, lại cho rằng ông Thức nên đi.
"Nếu mình có thể nhắn với anh Trần Huỳnh Duy Thức lúc này, mình sẽ nói: Anh ơi, đồng ý ra đi đi. Ở tù lúc này không ích gì cả. Những người cần sự bền chí của anh làm nguồn cảm hứng thì đã được truyền cảm hứng rồi. Số còn lại, họ không thấy ở anh nguồn động lực nào cho cuộc sống và ý chí của họ cả. Anh ở bên ngoài vẫn còn làm được nhiều việc hơn. Xin nhắn gởi đến gia đình anh..."