Tại sao bác Hồ lấy tên Chí Minh

Nguyễn Bá Chổi (Danlambao) - Như mọi cháu ngoan khác của bác Hồ, sáng mai thức dậy cho đến chiều tối đi ngủ, khi làm bất cứ chuyện gì cũng như lúc không mần chi cả, khi “tứ khoái” cũng như lúc “đau khổ chi bằng mất tự do, đến buồn đi ẻ cũng không cho; cửa tù khi mở không đau bụng, đau bụng thì không mở cửa tù” (1), Cu Tèo luôn luôn tâm tâm niệm niệm, lẩm bẩm lầm bầm Chủ tịch Hồ Chí Minh sống mãi trong sự nghiệp cu, nhưng lại không biết tại sao bác ấy lấy tên Chí Minh.

Ai cũng “biết rồi khổ lắm nói mãi” bác Hồ nhà ta cái gì cũng ăn đứt thiên hạ. Chỉ về mặt tên tuổi, bác ta cũng “đa dạng” cực kỳ: năm sinh thì xấp xỉ nửa tá 1890, 1891, 1911, 1892... (2), còn tên gọi, bí danh, bút danh, giả danh, bác “làm chủ tập thể” trên 200 (174 tên đã được Bảo tàng Hồ Chí Minh chính thức xác nhận, còn hơn 30 tên nữa đang trong vòng ngâm cấu) (3). Tên nào của bác cũng “hoành tráng” ý nghĩa thâm hậu, điển hình như những tên Trần Dân Tiên, T.L, C.B:

- Trần Dân Tiên: vì bác Hồ vốn tính bẩm sinh “khiêm nhường dường ấy”, nên khi viết cuốn “Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch” tức là viết về mình, không lẽ bác lại để tên tác giả là Hồ Chí Minh để bọn phản động chống phá tổ cuốc chúng nhao nhao lên bác Hồ đồ mèo khen mèo dài đuôi, cáo khoe cáo ranh ma. Thực ra thì ban đầu bác lấy tên là Trần Giả Tiên mới chuẩn với tinh thần nội dung sản phẩm, nhưng rồi nghĩ lại như thế hơi bị lộ liễu và trắng trợn quá, thấy không phù hợp vời bổn tính “bác vốn khiêm nhường dường ấy” mà bác khẳng định trong sách.

- T.L: là bút hiệu bác ghi cho sản phẩm “Vừa đi đường vừa kể chuyện”. Cũng trong tinh thần người trần giả tiên của “Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch”, biết chắc bác “vừa đi đường vừa phịa chuyện”, nên sau khi thưởng thức những gì bác phịa, ai nấy đều ra khỏi vùng “hắc ám” do âm hưởng hai chữ “Tờ Lờ”, lấy lại đầu óc minh mẫn, tư duy trong sáng, hiểu đúng đắn hai chữ Tờ Lờ là Tào Lao. Chỉ có Tào Lao mới vừa đi vừa phịa chuyện cho... mình nghe.

- C.B: là bút hiệu khi bác viết bài “Địa chủ ác ghê” mà đối tượng thủ ác là bà Nguyễn Thị Năm. Chuyện bà Cát Hanh Long đối xử với CM của bác thế nào và bác đền ơn đáp nghĩa bằng Cắt Mạng đại ân nhân mình ra sao thì ai cũng đã tường. Nhưng mấy ai đã tường ý nghĩa hai chữ C.B mà đọc theo kiểu “Ma Dze” là Cờ Bờ mà bác Hồ ẩn ý. Mới đây ông Trần Đỉnh, từng là người với bác như hình với bóng, tiết lộ Cờ Bờ là Của Bác, nhưng theo Cu Tèo, Người với đôi “mắt bốn con ngươi” đâu có thể lại đơn giản nghèo nàn “tư tưởng hồ chí minh” như thế. Biết đâu hai chữ C.B là Chính Bác Chửi Bà; Chính Bác Chém Bà; Cho Bà Chết Bỏ, Chính Bác Chôn Bà... đại ân nhân và Chính Bác đang bịt râu giấu mặt đứng xem Chính Bà bị đấu tố và bị quân thụ ân Của Bà bắn Chết Bỏ…

Đại khái là tên gọi, bí danh, bút danh, giả danh nào của bác, Cu Tèo cũng đều nắm bắt được ý đồ chọn tên của bác, trừ cái tên Chí Minh ra.

Đọc đến đây, chắc không ít DLV chửi Cu Tèo “ngu chi rứa! Hồ Chí Minh đẹp nhất tên người là bác Hồ thông minh tới bến, tận mây. Rõ ràng là như thế chứ còn gì nữa, mà cũng không hiểu!”

Chửi Tèo cũng đúng thôi, nhưng chửi như vậy là các cháu đã “chửi cha” bác Hồ. Bác là “người khiêm nhường dường ấy”, nên nhất định bác không thể đặt cho mình cái tên tự nổ với ý nghĩa của hai chữ Chí Minh mà các cháu hiểu là thông minh tới bến tận mây! Chí Minh tên bác ắt phải mang một ý nghĩa khác với ý nghĩa nổ sảng trên đây.

Là cháu ngoan, quyết học tập và sống theo đạo đức bác Hồ, Cu Tèo ra đi tìm đường cứu bác, à lộn, ra đi tìm đường cứu tên Hồ Chí Minh và đã gặp được chân lý Chí Minh cái ý nghĩa bác gửi gắm không phải như ý thiên hạ ngộ nhận bấy lâu nay.

Dưới ánh sáng chủ nghĩa Mác Lê nin bách chiến bách thắng vô địch muôn năm, Cu Tèo đã gặp chân lý Chí Minh ấy! Chu choa “vui sao nước mắt (Cu) lại trào”! Ngày xưa Cu Côn vớ được cuốn cương đại gì đó rồi mừng khóc rống thì ngày nay Cu Tèo cũng khóc ròng khi đọc được trong bài “Tăng Tuyết minh, người vợ Trung Quốc của Nguyễn Ái Quốc” đoạn:

“...Về phần mình, trung tuần tháng 8/1942 Hồ Chí Minh từ Pắc Bó, Việt Nam lại một lần nữa sang Trung Quốc để tìm sự ủng hộ... Khi đến Trung Quốc ông đặt cho mình một biệt danh khác và trở thành vĩnh cửu, đấy chính là Hồ Chí Minh. “Chí minh” cũng có nghĩa “vĩnh chí bất vong” - nhớ mãi không quên Tăng Tuyết Minh.” (4).

Như vậy Hồ Chí Minh là Hồ này nhớ mãi không quên Tăng Tuyết Minh, ngươi vợ Tàu bác cưới hỏi đàng hoàng vào Tháng 19/1926, tại nhà hàng Thái Bình, Quảng Châu; nhân chứng cho hôn lễ có phu nhân họ Bào La Đình, Thái Sướng, Đặng Dĩnh Siêu và một số học viên khóa huấn luyện phụ vận. (4)

Tăng Tuyết Minh thập niên 1920

Tăng Tuyết Minh chờ và thờ chồng cho đến khi lìa đời

14.01.2017

Nguyễn Bá Chổi

danlambaovn.blogspot.com

__________________________________

Ghi chú:

1. Hồ Chí Minh - Ngục trung nhật ký;

2. http://trangiaphung.blogspot.com/2015/10/ngay-sinh-ho-chi-minh.html

3. https://truehochiminh.wordpress.com/2013/08/02/hcm-co-bao-nhieu-ten-goi-but-danh-bi-danh/

4. https://docs.google.com/document/d/1FSvJf8KTQMgWopuEJnHF0zr28tJFLjLFS15p1fA2BLA/edit#

Người Việt đến từ Hành tinh khác

Sự khác biệt tư duy Việt và Tư duy Mỹ

Bùi Quang Vơm (Danlambao) - Có những thông điệp hết sức đơn giản, đã là người trưởng thành thì dù ở đâu trên Trái đất, có được hưởng một nền giáo dục đầy đủ hay còn thiếu hụt, đều có khả năng tiếp nhận và giải thích như nhau. Chẳng hạn con bò Mỹ và con bò Việt đều có bốn chân. Người châu Âu và người Việt đều nghĩ bằng đầu và uống nước bằng miệng. Và nói chung, theo khoa nhân chủng học, thì dù ở xa, cách biệt nền văn minh chung, cái giống vật sống trên giải đất hình chữ S cũng được gọi là Người. Nhưng có khi cái con người Việt ấy, khi mang cái não trạng cộng sản lại lẫn với loài sinh vật đến từ hành tinh khác.

Cũng là thông điệp, nhưng khi ông Obama nói về dân chủ thì ông Trọng hoặc không hiểu, hoặc hiểu một cách không giống ai. Có những khái niệm mà loài người phải mất cả hàng nghìn năm đúc kết bằng xương máu, tưởng như hiển nhiên thì khi nói điều đó ra với những cái đầu của giới lãnh đạo cộng sản tại Việt Nam, chúng lại bị biến sang một hình thù khác, và được diễn giải một cách khác. Cái trật tự của tư duy lôgíc Việt cộng sản không trùng với cái trật tự lôgíc loài người thông thường.

"Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc".

Những lời mà Hồ Chí Minh mượn của Tổng thống Mỹ Thomas Jefferson trong Tuyên ngôn độc lập của Mỹ năm 1776, để gắn vào bản Tuyên ngôn độc lập năm 1945, cũng những lời ấy, nhưng ở Mỹ thì bắt đầu một nền dân chủ đặc trưng bền vững và dẫn đầu nhân loại tiến bộ, trong khi ở Việt nam, nó trở thành kinh thánh để biến nền dân chủ đa đảng thành một thể chế mà trong đó tất cả nằm trong tay một nhúm người cộng sản, đòi quyền mưu cầu mọi thứ.

Cũng là quyền được nghĩ, được nói ra cái điều mình nghĩ, là quyền Tạo hoá ban cho, mà ở Việt nam thì thành tội bêu riếu, chế độ, thành tội âm mưu chống phá đảng và lật đổ Nhà nước và phải bị Nhà nước bắt vào tù.

Tại sao đã không phải là con vật, thì dù ở đâu, loài người đều phải có quyền tự tìm chỗ ở, tự do cư trú, mà tại Việt Nam, đi đâu phải do chính quyền cấp "Chứng nhận chuyển đi", và đến chỗ nào thì phải được chính quyền chấp nhận "cho phép chuyển đến" (theo luật cư trú). Và nếu không được chính quyền cấp và cho những thứ đó, thì hoặc là phải mua, phải hối lộ để có, hoặc là con cái phải thất học, bố mẹ chúng không thể kiếm được việc làm, cả nhà chúng không thể có được chỗ ở hợp pháp, chúng sẽ không được vào hoc̣ lớp của những đứa trẻ có hộ khẩu, và nếu chúng ốm đau, chúng sẽ không vào được cái bệnh viện khu phố chỉ giành riêng cho những gia đình có hộ khẩu thường trú tại phường xã đó.

Đó là thứ tự do của Việt Nam, của chế độ cộng sản tại Việt Nam, thứ "tự do" mà các dân tộc khác không có. Mọi "lưu trú phải khai báo về công an xã, phường, thị trấn trước 23 giờ cùng ngày" (Thông tư 35/2014/TT-BCA, luật cư trú sửa đổi 2014).

“Không để lọt vào cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước những phần tử thế này, thế khác”. Ông tổng bí thư đảng cộng sản Việt nam Nguyễn Phú Trọng nói như vậy. Đấy là quyền làm "chủ đất nước" của nhân dân Việt Nam. Đảng muốn cho ai vào Quốc Hội, muốn cho ai vào làm quan trong bộ máy Nhà nước là quyền của đảng, quyền của Bộ chính trị, quyền của ông Trọng-tổng bí thư. Ai mà để lọt vào cơ quan lãnh đạo cao nhất, những phần tử "thế này thế khác", tức là những kẻ nói xấu đảng, những kẻ không để im cho đảng lo moị thứ, thì những kẻ đó "giờ hồn", đảng sẽ cho "ăn mày không có ống bơ". 

Tổng thống Mỹ Barack Obama phát biểu tại Hà Nội sáng ngày 24/5/2016 "Quyền con người không phải là mối đe doạ, mà là nền tảng cho sự phát triển","Tôi bị chỉ trích hàng ngày và nhờ đó nước Mỹ lớn mạnh".

Trong khi đó trả lời các cử tri quận Tây Hồ, ông Trọng nói "những góp ý với đảng cổ súy cho việc thực hiện “tam quyền phân lập”, tách biệt quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp để “kiềm chế”, “đối trọng” giữa ba quyền này, “để xây dựng điều kiện áp dụng hệ thống chính trị đa nguyên, đa đảng... trung lập hóa, phi chính trị hóa lực lượng quân đội và cảnh sát (?!)"... là những luận điệu các thế lực thù địch, phản động ra sức tuyên truyền, kích động nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta". 

Nền văn minh ở Việt Nam không giống với nền văn minh chung của loài người tiến bộ. Cái thể chế đảng đứng trên mọi thứ chỉ có ở Việt Nam và một vài xó xỉnh, góc tối trên mặt đất.

Ông Trọng nói "Cần khẳng định “tam quyền phân lập” có thể phù hợp ở các mức độ khác nhau với một số nước trên thế giới, nhưng không phù hợp với thể chế chính trị nước ta, bởi lẽ việc thực hiện quyền lực nhà nước theo phương thức nào là phụ thuộc vào thể chế chính trị của nước đó".

Có nghĩa rằng, ở̉ nước ta, mọi thứ quyền phải nằm trong tay đảng, không có một thứ quyền nào lọt ra ngoài. Cả ba quyền, lập, hành và tư pháp có thể "phân công nhưng thống nhất về chính trị", nghĩa là do đảng phân công, đảng chỉ đạo, đảng điều phối, đảng cho phép. Đảng cầm tay chính phủ soạn thảo luật. Đảng giao cho các đại biểu Quốc hội bỏ phiếu phê chuẩn. Đảng ép toà án xét xử các vụ nghiêm trọng theo nghị quyết Bộ chính trị.

Ở các nước dân chủ, nguyên thủ quốc gia do dân bầu, Thủ tướng do quốc hội bầu Thẩm phán tối cao có quyền xét xử cả Tổng thống lẫn Thủ tướng. Ở Việt Nam, người có quyền lực trên cả hiến pháp là Tổng bí thư đảng chỉ do hơn bốn triệu đảng viên bầu ra, chiếm chưa đầy 5% dân số, không đại diện cho cho gần 90 chục triệu người dân thuộc đủ mọi tầng lớp, hơn 15 triệu phật tử, gần 7,7 triệu tín hữu công giáo, hàng triệu người có đức tin và giáo phái khác cộng sản. 19 người của bộ chính trị, đứng đầu là tổng bí thư, chỉ đại diện cho 4,5 triệu môn đồ đạo Mác, lại chiếm quyền quyết định sinh mệnh của hơn chín chục triệu người, dẫn cả một dân tộc vào con đường không biết về đâu, cướp cuả con cháu nhiều thế hệ, kéo lịch sử dân tộc hàng lùi lại trăm năm.

Ông Obama nói tiếp: "Chúng tôi vẫn có vấn đề và vẫn bị chỉ trích; tôi cam đoan với các bạn, tôi nghe những lời chỉ trích đó hàng ngày. Nhưng chính sức ép đó, những tranh luận mở đó, việc đối mặt với những khiếm khuyết của chính mình, và việc cho phép mọi người đều được có tiếng nói, đã giúp chúng tôi lớn mạnh hơn, thịnh vượng hơn, và công bình hơn."

Ở Việt Nam, những người trong nội bộ đảng nói như tổng thống Mỹ, dùng đúng những từ ngữ đó để tham gia đóng góp với Quốc hội, sửa chữa những sau lầm trong chính sách của đảng và chính phủ, thì ông Trọng dịch ra là ngôn ngữ của những kẻ thoái hoá, biến chất, những kẻ tự diễn biến, tự chuyển hoá, phải bị loại ra khỏi các cơ quan quyền lực, không được có chức quyền. Còn nếu là dân mà cũng nói những từ ngữ như vậy, thì ông Trọng gọi là những tên âm mưu lật đổ, những tay sai khủng bố, phải bị tống giam và đàn áp bằng vũ lực.

Những chuyện người thế giới nói một đằng, về đến Việt Nam, đảng và chính phủ giải ra nghĩa ra một nẻo. Việc tử tế thành ra chuyện xấu. Chuyện xây dựng thành ra phá hoại. Chuyện trắng ra đen. Chuyện biểu tình yêu nước thành ra phản động. Chuyện cứu dân chống lụt là làm xấu mặt chính quyền, bêu riếu đảng. Chuyện đuổi Tầu hoá thành phản quốc.

Người ta có quyền nghi ngờ khả năng hiểu ngôn ngữ Trái đất của tổng bí thư đảng cộng sản Việt Nam. Có phải ông Obama đã dùng một thứ tiếng ngoài hành tinh, hay chính ông Nguyễn Phú Trọng, ông Đinh Thế Huynh, ông Võ Văn Thưởng, ông Trương Minh Tuấn và những con người giáo điều mông muội khác trong chế độ độc đảng đang cai trị nền chính trị Việt Nam có nguồn gốc từ Hành tinh khác, không cùng loại với nền văn minh của con người trên mặt Địa cầu.

Có lẽ vì thế mà đảng đang dắt dân tộc đi tìm cái chủ nghĩa xã hội, một cái gì đó suốt ba mươi năm nay mà, không thấy nó ở đâu, như thế nào, vì "nó có đâu mà tìm".

14/01/2017

Bùi Quang Vơm

danlambaovn.blogspot.com

Ở Việt Nam người nghèo làm 10 năm bằng người giàu làm 1 ngày

Ảnh: alobacsi.vn

Chênh lệch giàu nghèo tại Việt Nam đang gia tăng, và người giàu nhất kiếm tiền trong một ngày nhiều hơn người nghèo nhất kiếm tiền trong 10 năm.

Đó là theo một cuộc khảo sát do tổ chức Oxfam Việt Nam công bố tại buổi hội thảo về bất bình đẳng kinh tế tại Việt Nam diễn ra hôm 12 tháng 1. Cuộc khảo sát do ông Nguyễn Trần Lâm và các đồng nghiệp thuộc tổ chức Oxfam Việt Nam thực hiện. Trong năm 2014, 210 người giàu nhất Việt Nam có tổng tài sản trị giá 20 tỉ Mỹ kim, bằng 12% tổng sản lượng quốc nội, và một nửa tổng sản lượng của thành phố Sài Gòn.

Oxfam cho rằng tại Việt Nam, bất bình đẳng kinh tế đi kèm với bất bình đẳng về tiếng nói và cơ hội, khiến cho nhóm người nghèo nhất ở Việt Nam bị đẩy ra ngoài lề. Người nghèo không nhận được những dịch vụ công như y tế, giáo dục và bị phân biệt đối xử.

Bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế, xác định giải pháp cho bất bình đẳng kinh tế là thay đổi thể chế. Báo Pháp Luật dẫn lời bà Phạm Chi Lan nói rằng, “Thể chế hiện nay chưa đủ để tạo một nền tảng cho Việt Nam phát triển bền vững, công bằng trong tương lai”.

Bà Babeth Ngọc Hân Lefur, giám đốc quốc gia của tổ chức Oxfam Việt Nam, cũng cho rằng chính sách hiện hành của Việt Nam chưa đủ để giải quyết bất bình đẳng giữa các vùng miền, giới tính và nhóm dân tộc. Bà Lefur lo ngại rằng người nghèo ở Việt Nam sẽ trở nên nghèo hơn nữa vì không thể tham gia vào các tiến trình tạo ra quyết định.

Huy Lam / SBTN

Chủ tịch Hà Nội: loa phường ‘hoàn thành sứ mệnh lịch sử’

Ảnh: Tuổi Trẻ

Nhiều người dân thủ đô nước Việt Nam cộng sản đang có thêm hy vọng được giải phóng lỗ tai khỏi tiếng động gây phiền nhiễu của những giàn loa phường, sáng tối ra rả tuyên truyền những thành quả của chế độ, bất chấp đó là những nội dung không ai còn quan tâm.

Chủ tịch ủy ban thành phố Hà Nội, ông Nguyễn Đức Chung đã đột ngột đưa ra tuyên bố rằng: “Loa phường đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử, do vậy cần đánh giá, rà soát nếu thấy không hiệu quả thì mạnh dạn đề xuất bỏ đi”.

Dư luận Việt Nam lập tức nổi lên rất nhiều ý kiến tán đồng với ý kiến này, vốn được cho là “trái chiều” với chủ trương lâu nay của đảng cộng sản. Trong một buổi họp mới đây với Sở Thông Tin Và Truyền Thông thành phố Hà Nội, ông Chung, người cũng là cựu giám đốc công an thành phố, nói rằng loa phường ở thời kỳ bao cấp “rất có tác dụng”, còn trong thời đại công nghệ thông tin như hiện nay, thì có thể loa phường không còn phù hợp.

Được biết báo mạng VnExpress hôm Thứ Năm 12/01 đã tổ chức một cuộc thăm dò ý kiến nhỏ về vấn đề này. Theo đó, chỉ có 8% người tham gia trả lời cho biết họ vẫn còn cảm thấy loa phường là cần thiết. Nhiều người Việt Nam đang đặt câu hỏi liệu công cụ tuyên truyền này có đang vi phạm các quyền căn bản của họ hay không. Nhiều gia đình xác nhận họ bị tra tấn mỗi ngày, và sức khỏe của họ bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn của loa phường.

Huy Lam / SBTN

Sài Gòn: Giết bạn học 15 tuổi để cướp của

Người dân bàng hoàng khi phát hiện thi thể nạn nhân. (Hình: Báo Pháp Luật Thành Phố)

SÀI GÒN (NV) – Khi mở thùng xốp do 2 thanh niên định chuyển ra ngoài, cơ quan an ninh phát hiện thi thể bé gái 15 tuổi bị bạn cắt nhiều vết trên người và đang có dấu hiệu bị hủy hoại.

Tối 13 Tháng Giêng, nói với truyền thông Việt Nam, ông Trà Văn Lào, trưởng công an quận Gò Vấp xác nhận, cơ quan đang khám nghiệm hiện trường để điều tra vụ bé gái NTTH (15 tuổi) bị sát hại tại chung cư Hà Đô, phường 3, quận Gò Vấp.

Theo báo Pháp Luật Thành Phố, khoảng 14 giờ cùng ngày, bảo vệ chung cư Hà Đô phát hiện 2 thanh niên vận chuyển một thùng xốp lớn từ chung cư ra ngoài để bỏ vào thùng rác.

Nghi ngờ trộm đồ, bảo vệ chung cư chặn lại kiểm tra. Lúc này, cả 2 thanh niên lạ mặt giả vờ nói đi gọi người thân đến chuyển thùng xốp, rồi tẩu thoát.

Lực lượng bảo vệ chung cư trình báo cơ quan an ninh. Khi mở thùng xốp ra, nhân viên an ninh phát hiện thi thể của một bé gái đang bị hủy hoại.

Đến 7 giờ tối cùng ngày, danh tính nạn nhân được xác định. Không lâu sau đó, công an khoanh vùng bắt được nghi phạm. Qua xác minh ban đầu, nạn nhân là bạn học chung trường với nghi phạm. Cả hai đều không ở trong chung cư nói trên.

Bước đầu, nghi phạm khai nhận có lấy 1 điện thoại của nạn nhân. Còn người đi cùng nghi phạm là một người chạy xe ba gác. Nghi phạm khai thuê người này đến phụ giúp vận chuyển thùng xốp khỏi chung cư thì bị phát hiện. Hiện cơ quan công an đang tiếp tục lấy lời khai nghi phạm để củng cố hồ sơ làm rõ sự việc. (Tr.N)

Đồng Nai: Mượn cớ sửa đường chặn lối đi để giải tỏa chợ

Đường đi bị chặn cả hai đầu. (Hình: Báo Pháp Luật Thành Phố)

ĐỒNG NAI (NV) – Để giải tỏa chợ, chính quyền địa phương đã mượn cớ sửa đường rồi chặn hết đường đi vào, thi công mỗi ngày khoảng tiếng rưỡi rồi ngưng để dân không thể mua bán.

Người dân ở xã Bàu Cạn, huyện Long Thành, nói với báo Pháp Luật Thành Phố: Nhiều năm nay, chính quyền địa phương đã có chủ trương di dời các tiểu thương đang buôn bán ở chợ ấp 1 sang chợ ấp 2. Tuy nhiên, sau khi di dời qua chợ ấp 2 nhưng không buôn bán được, các tiểu thương lại quay về chỗ cũ buôn bán tiếp.

Để giải tỏa nơi này, thời gian gần đây, ủy ban xã Bàu Cạn và các cơ quan công quyền huyện Long Thành đã huy động lực lượng chặn người dân, không cho đi qua tuyến đường đi ngang khu vực buôn bán trên. Việc làm này vô tình chặn luôn việc đi lại, sinh hoạt hàng ngày của các gia đình khác đang sinh sống ở khu vực này, vì muốn ra vô nhà phải đi đường khác.

Ông Vũ Trọng Thanh (52 tuổi), ngụ ấp 1, bất bình: “Để dẹp chợ mà chính quyền đưa xe múc chắn ngang đường. Sau đó, với lý do thi công mặt nền đường, họ đặt biển báo không cho dân đi qua lại, nhưng gần như không thấy thi công, chỉ thấy xe đậu chặn cả hai đầu ngã tư. Bản thân tôi và người dân sống trong khu vực này rất tức giận đã nêu sự việc nhưng không được trả lời. Chúng tôi không phản đối việc thi công nếu thật sự có công trình, song chúng tôi muốn các cơ quan chức trách nhiệm thực thi đúng pháp luật, chừa lối cho dân đi lại.”

Còn bà Nguyễn Thị Thuần (48 tuổi), bán tạp hóa tức giận: “Chính quyền căng băng rôn và hàng rào bảo là thi công công trình. Nhưng công trình gì mà chỉ thi công lúc 15 giờ đến 16 giờ 30, trong khi gần cả ngày không thấy làm. Họ thi công một góc nhỏ nhưng chặn hết cả mặt đường không cho qua lại, tôi gần như không buôn bán được, dù chỉ bán nhỏ lẻ tại nhà chứ không thuê mặt bằng, không lấn chiếm vỉa hè, lối đi…”

Thừa nhận với phóng viên báo Pháp Luật Thành Phố ngay 13 Tháng Giêng, ông Ngô Thế Ân, chủ tịch huyện Long Thành cho biết, ở khu vực trên đang được tiến hành sửa chữa đường và giải tỏa chợ tự phát.

Đặt vấn đề vì sao mỗi ngày chỉ thi công “nhỏ giọt” và làm như thế thì bao giờ xong. Đồng thời có phải việc chặn đường liên quan chuyện yêu cầu các tiểu thương di dời qua khu buôn bán mới hay không, song ông Ân chỉ nói: “Khi nhận được thông tin phản ánh trên, tôi đã chỉ đạo lực lượng chức năng không được ngăn đường gây cản trở việc đi lại của người dân” và không cung cấp thêm thông tin gì khác. (Tr.N)

Đề xuất cáp treo vào Tân Sơn Nhất gây tranh cãi

Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất ở Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh tư liệu)

Khánh An-VOA13.01.2017

Đề xuất làm cáp treo từ công viên Gia Định đến phi trường Tân Sơn Nhất để chống nạn kẹt xe quanh khu vực này được xem là ý tưởng “táo bạo” nhưng “không tưởng”.

Đề xuất làm cáp treo vào phi trường Tân Sơn Nhất được ông Bùi Xuân Cường, Giám Đốc Sở Giao Thông Vận Tải thành phố Hồ Chí Minh, loan báo hôm 11 tháng Giêng về công tác chuẩn bị cho dịp Tết Đinh Dậu 2017, khi phi trường Tân Sơn Nhất được dự đoán sẽ quá tải, tình trạng kẹt xe trở nên nghiêm trọng hơn.

Trả lời VOA hôm 13 tháng Giêng, người đưa ra ý tưởng làm cáp treo vào Tân Sơn Nhất, ông Vũ Huy Thắng, Giám Đốc Công Ty Cổ Phần Bilco, cho biết lý do đưa ra đề xuất trên: “Tôi là kỹ sư về cơ khí, từng làm nhiều tuyến cáp treo, dự án cáp treo ở Việt Nam nên tôi hiểu về cáp treo. Vừa rồi thấy trên báo có tin là làm tuyến tàu điện ngầm từ công viên Hoàng Văn Thụ vào Tân Sơn Nhất mất khoảng hơn 5.000 tỷ thì tôi nghĩ ngay, nếu thay bằng giải pháp cáp treo thì sẽ nhanh hơn và rẻ hơn rất nhiều.”

“Cáp treo phát huy hiệu quả rất lớn khi ở quãng đường ngắn khoảng 2,5 – 5 km”. Theo lời kỹ sư Vũ Huy Thắng.

Theo ông Thắng, chi phí làm cáp treo chỉ bằng 1/10 chi phí xây dựng tuyến tàu điện ngầm. Ngoài ra, cáp treo có thể đạt tới công suất 4.000 – 4.500 người/lượt/giờ nếu áp dụng công nghệ mới.

Tuy nhiên, đề xuất của ông Thắng gặp một số chỉ trích từ phía các chuyên gia về giao thông tại Việt Nam.

Trả lời VietNamNet hôm 11 tháng Giêng, Tiến Sĩ Phạm Sanh, thuộc Đại Học Giao Thông Vận Tải, nói ý tưởng trên “táo bạo nhưng không khả thi.” Lý do, theo Tiến Sĩ Phạm Sanh, là vì cáp treo chỉ áp dụng trong các địa hình hiểm trở, có ít người bên dưới, tránh làm đường để bảo tồn các di tích văn hóa…

Chuyên gia giao thông này cũng cho rằng vấn đề an toàn là điều cần phải xem xét nếu thực hiện cáp treo.

Trả lời cho mối quan ngại này, ông Vũ Huy Thắng khẳng định có sự bảo đảm gần như tuyệt đối về vấn đề an toàn của cáp treo, nhưng ông Thắng cũng thừa nhận chưa “nghiên cứu kỹ” các vấn đề khác ngoài khía cạnh kỹ thuật.

“Nếu xét trên góc độ kỹ thuật thì hoàn toàn khả thi. Nhưng xét trên góc độ quy hoạch đô thị, thói quen của người Việt Nam không quen sử dụng các phương tiện công cộng thì tôi không dám nói. Tôi chưa nghiên cứu kỹ về việc này”.

VietNamNet dẫn lời Giám Đốc Cảng Vụ Hàng Không miền Nam, Trần Doãn Mậu, cho biết lượng hành khách và tần xuất chuyến bay vào dịp Tết năm nay tăng 19,6% so với Tết năm ngoái. Đợt cao điểm là vào ngày 27 và 28 tháng Chạp với khoảng 776 lượt chuyến bay và gần 113.000 hành khách qua phi trường Tân Sơn Nhất.

Để giải quyết nạn kẹt xe, mà dự kiến là sẽ rất “khủng khiếp” trong dịp Tết Nguyên Đán sắp tới, Cảng Hàng Không Quốc Tế Tân Sơn Nhất đưa ra nhiều đề xuất, trong đó có kiến nghị vận động hành khách đi một mình tới sân bay và kiến nghị tới sân bay 3 tiếng trước giờ bay. Nhưng đến nay, hầu hết các kiến nghị đều vấp phải sự phản đối từ phía công luận.

Thêm bằng chứng xài tiền ODA sai mục đích ở Việt Nam

Ảnh minh họa.

Phạm Chí Dũng

 Theo VOA-12.01.2017 

Bằng chứng mới

Vừa có thêm bằng chứng cho thấy vốn ODA bị chi sai mục đích.

Tại một phiên họp thường kỳ của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào ngày 22/12/2016, phía Chính phủ đã đề nghị dùng 4,482 tỷ đồng để cấp vốn điều lệ cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam và Ngân hàng Chính sách xã hội.

Nhưng “may mắn” là trong bối cảnh ngân sách cực kỳ eo hẹp, cơ quan thẩm tra của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đề nghị phía Chính phủ phải giải trình rõ việc sử dụng vốn vay ODA để cấp vốn điều lệ cho hai ngân hàng chính sách có bảo đảm phù hợp với các hiệp định vay đã ký kết hay không, hoặc có nằm trong các khoản vay của Chính phủ để xử lý cân đối ngân sách cho đầu tư xây dựng cơ bản - đã bố trí năm 2016 nhưng nay chưa sử dụng - có thể cân đối cho việc bố trí vốn điều lệ cho hai ngân hàng hay không…

Câu hỏi đặt ra là ai và cơ quan nào đã tham mưu cho chính phủ để lấy vốn ODA cấp cho ngân hàng - một cơ chế thuần túy kinh doanh? Chẳng lẽ giới lãnh đạo chính phủ không hề biết rằng đó là chi sai mục đích, là “cố ý làm trái các quy định quản lý tài chính của nhà nước”, và sẽ khiến các tổ chức cho vay như Ngân hàng thế giới, Quỹ tiền tệ quốc tế, Ngân hàng Phát triển Á châu, Nhật Bản… phẫn nộ ra sao khi họ biết về sự thật bừa bãi và đầy tính lợi ích nhóm này?

Chắc chắn việc vừa nêu không phải xảy ra lần đầu tiên.

‘Ăn vặt quen mồm’

Từ trước tới nay, nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) do các tổ chức tài chính quốc tế và chính phủ nước ngoài đều quy định hết sức chặt chẽ về việc chính phủ Việt Nam không được sử dụng số tiền cho vay sai mục đích. Tuy nhiên trong thực tế “đúng quy trình” của ngân sách Việt Nam, tiền vay nước ngoài, đặc biệt là vay vốn ODA, có nhiều dấu hiệu đã bị chi sai mục đích và chi xài vô tội vạ. Tình trạng này rất phổ biến trong 8 năm cầm quyền của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Tục ngữ Việt Nam có câu “ăn vặt quen mồm”…

Việc Chính phủ đề nghị Quốc hội cấp vốn ODA cho giới chủ ngân hàng cũng là một bằng chứng mới cho thấy dưới thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Chính phủ rất có thể đã quen với việc dùng tiền ODA để chi cho những mục đích khác, như thay vì sử dụng đúng mục đích ODA cho các dự án hạ tầng cơ sở và môi trường, họ đã cắt nguồn vốn này cho các khoản chi tiêu thường xuyên của chính phủ, thậm chí còn có thể cắt ODA cho các dự án xây dựng trụ sở hành chính và tượng đài từ hàng ngàn đến hàng chục ngàn tỷ đồng đầy tai tiếng và cực kỳ đáng lên án.

Ngay vào thời điểm nền kinh tế đang có nguy cơ bị phá sản, nhóm lợi ích ODA ở Việt Nam vẫn quyết liệt thực hiện chiến dịch không nương tay với những món vay mượn khổng lồ từ nước ngoài.

Từ nhiều năm qua, ODA đã trở thành một trong những quốc nạn về tham nhũng. Tỷ lệ thất thoát bình quân tại nhiều dự án ODA được đồn đoán khoảng 20 - 25%. Nhưng đó chỉ là mức “hợp pháp”. Thậm chí tỷ lệ “lại quả” ODA còn lên đến 40% - được chứng thực bởi một dự án xây dựng trường tiểu học ở Hà Tĩnh và giai đoạn 2009 - 2010.

Có rất nhiều bằng chứng về lãng phí và “ăn dày” ODA.

Trong một lần hiếm hoi, báo điện tử Vietnamnet đã nêu ra một minh họa cụ thể: từ năm 2009-2010, sau khi đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam loan báo sẽ viện trợ không hoàn lại để một số tỉnh xây trường học và đường sá thì có một phụ nữ - mà tờ báo không dám nêu tên, chỉ cho biết là cư ngụ tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An - đã liên lạc với lãnh đạo nhiều xã ở Hà Tĩnh để đặt vấn đề chạy dự án, với điều kiện khi thành công phải cắt cho bà ta 40%.

Sau đó nguồn vốn ODA đã được rót về cho ba xã ở Hà Tĩnh, trong đó có một xã tên là Gia Phố được nhận 80.000 đô la để xây dựng trường tiểu học. Chính quyền xã này đã lấy 8.000 đô la chia cho nhau, rồi lấy thêm 24.000 đô la chi cho người phụ nữ làm môi giới. Tỉ lệ 40% tương tự cũng xảy ra ở huyện Cẩm Xuyên. Do bị ăn chặn trắng trợn đến thế, các cơ sở giáo dục, đường sá ở ba xã trên đều sụt giảm mạnh về quy mô và chất lượng.

Quá hiển nhiên, đó là lý do vì sao ngay cả những quốc gia được coi là có “thiện cảm” với Việt Nam như Đan Mạch, Thụy Điển, Úc… cũng phải thẳng tay cắt giảm viện trợ ODA đối với một chính quyền “ăn của dân không chừa thứ gì”.

‘Đi đêm có ngày gặp ma’

Mặc dầu nhiều lần quốc tế đã đề nghị Việt Nam phải có cơ chế giám định độc lập về hiệu quả sử dụng nguồn vốn ODA, các bộ ngành và chính phủ Việt Nam vẫn nhắm mắt bịt tai. Cứ sau 5-7 năm, một nghị định về tiếp nhận, quản lý và sử dụng ODA lại được chính phủ ban hành. Nhưng lần nào cũng vậy, chẳng có bất cứ điều khoản nào cho thấy người dân được thông báo đầy đủ những thông tin ODA liên quan đến những dự án về dân sinh, cũng chẳng có chuyện người dân và Xã hội dân sự được đóng góp ý kiến và phản biện đối với những bất cập, bất công và nạn tham nhũng kinh hoàng trong môi trường ODA của giới quan chức.

Các nước Tây Âu và Bắc Âu cũng tài trợ cho chính phủ Việt Nam trong vài chục năm qua để “cải cách luật pháp” và “chống tham nhũng”, nhưng việc này dường như cũng không mang lại kết quả. ODA vẫn là miếng mồi béo bở nhất cho các giới chức tham nhũng ở Việt Nam.

Nhưng “đi đêm có ngày gặp ma”.

Ngay trước thềm hội nghị nhóm tư vấn các nhà tài trợ giữa kỳ năm 2012, Bộ Ngoại Giao Đan Mạch đã không ngần ngại tuyên bố ngừng 3/4 dự án ODA tài trợ cho Việt Nam do nghi ngờ một số cơ quan đơn vị sử dụng chi sai khoảng 11,4 tỷ đồng trên tổng số tiền 69 tỷ đồng do Đan Mạch tài trợ, tức là tương đương khoảng 19,9 triệu cua-ron.

Năm 2013, phía Thụy Điển đã bắt buộc phải ngừng vô thời hạn các khoản viện trợ ODA cho Việt Nam sau khi phát hiện hàng loạt gian dối của quan chức Việt. Sau đó cả Bộ Ngoại giao Úc và vài quốc gia khác cũng bắt đầu cắt giảm viện trợ.

Vào đầu năm 2015, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đi Úc để “khuyến mãi” nước ngoài mua nợ xấu. Nhưng có vẻ gương mặt ông Dũng đã xạm hẳn khi Thủ tướng Tony Abbott không những không quan tâm đến lời chào mua nợ xấu mà còn tuyên bố thẳng tay cắt giảm viện trợ đối với Việt Nam.

Năm 2016, sau vài chục năm “vay mượn, vay mượn ồ ạt cho đến khi sụp đổ,” ngân sách Việt Nam đã biến thành một tổ mối đúng nghĩa: tỉ lệ nợ công/GDP vượt xa giới hạn nguy hiểm, còn cộng đồng tài chính quốc tế thì thẳng tay “cấm cửa” vay mượn ODA đối với chính thể vừa hoan hỉ nhận tín dụng quốc tế vừa thẳng tay đàn áp nhân quyền.

Dù các bộ ngành vẫn cố tuyên truyền là còn đến 22 tỷ đô la mà Việt Nam đã ký với đối tác quốc tế nhưng chưa giải ngân, sự thật là từ tháng 7/2017 trở đi, Việt Nam sẽ phải vay ODA với lãi suất không còn ưu đãi như vài chục năm trước, mà ngang giá với thị trường quốc tế, cùng thời gian vay không còn ân hạn như trước đây. Nguồn vốn ODA đã vay sẽ phải chuyển sang điều khoản trả nợ nhanh khắt khe hơn hẳn, hoặc tăng lãi suất lên 2-3,5%/năm.

Sau vài chục năm tận tình đào mỏ ODA, cuối cùng mọi thứ đã đắt gấp đôi.

Tại phiên họp thường kỳ của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào ngày 22/12/2016, sự an ủi và may mắn còn lại, dù đã quá muộn, để Bộ Tài chính không chấp nhận dùng ODA năm 2016 cấp cho hai ngân hàng Phát triển Việt Nam và Chính sách xã hội chỉ còn là tình trạng ngân sách đã khốn đốn đến mức không còn bất cứ khoản kết dư nào để vung tay quá trán. Bởi nếu còn kết dư, hẳn Bộ Tài chính rất có thể vẫn tiếp tục làm theo yêu cầu của chính phủ, bất chấp việc chi xài đó là “bất hợp hiến”.

Trong cơn mê sảng vào giai đoạn cuối, quả báo đã ứng nghiệm với gia tốc ngày càng nhanh.

* Blog của nhà báo Phạm Chí Dũng là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Làm chính sách phải biết ‘ngó trước ngó sau’

Cao Huy Huân 

Theo VOA-12.01.2017 

Mới đây dư luận xôn xao khi Bộ Y tế đưa ra dự thảo quy định cho máu nhân đạo, trong đó có phương án “cho máu bắt buộc mỗi năm một lần”. Trước làn sóng dư luận phản đối mạnh mẽ, ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế, vào chiều ngày 9/1 đã gặp gỡ giới báo chí Việt Nam. Theo ông Quang, dự thảo lần này có hai phương án cụ thể, bao gồm cho máu bắt buộc và cho máu tự nguyện.

Ông Quang giải thích rằng Bộ Y tế đưa ra hai phương án: phương án 1 quy định việc cho máu là nghĩa vụ bắt buộc của công dân phải thực hiện một năm/lần nhưng có miễn trừ một số trường hợp không thể cho máu. Phương án còn lại quy định việc cho máu là tự nguyện kết hợp với tăng chi cho vận động hiến máu. Ông Quang nói rằng Bộ Y tế đưa ra hai phương án để lấy ý kiến trong xã hội, để mọi người cùng bàn luận và rộng đường dư luận. Nói cách khác, theo ông Quang, phương án 1 (phương án bắt buộc cho máu) chỉ là phương án giả định qua đó đánh giá tác động của luật này.

Ông Quang khẳng định: “Luật nào cũng vậy, ban soạn thảo sẽ đưa ra nhiều phương án để mọi người bàn bạc và lấy ý kiến của nhân dân, xã hội. Khi thống nhất thì sẽ trình phương án tối ưu nhất tới Quốc hội để các đại biểu ấn nút thông qua”. Tuy nhiên, lời giải thích của ông Quang không thuyết phục, cho thấy những yếu kém trong việc xây dựng luật của ngành y tế với vấn đề hiến máu nói riêng, mà hậu quả có thể kéo theo tư duy xây dựng luật thiếu hiệu quả với các vấn đề khác.

Thứ nhất, một dự thảo luật đúng là cần có những giả định khác nhau. Tuy nhiên, việc đưa các giả định không hợp lệ vào dự thảo luật, như việc bắt buộc người dân hiến máu cứu người, là 1 giả định vô lý nếu không muốn nói là không thể tồn tại (vì vi hiến). Ai cũng biết Hiến pháp quy định quyền bất khả xâm phạm thân thể, sức khỏe, quyền tự quyết với thân thể và sức khỏe của mình. Như vậy không một ai có thể bắt buộc người khác cho máu, dù cho đó là Bộ Y tế hay cao hơn là chính phủ của một quốc gia.

Vấn đề đặt ra, tại sao Bộ vẫn đưa giả định “vi hiến” này vào dự thảo? Có hai giả thuyết, một là người (hoặc ban) soạn thảo dự luật yếu kém về khả năng xây dựng luật. Lẽ ra phải so sánh, đối chiếu quy định dự thảo với Hiến pháp và những bộ luật dân sự, hình sự liên quan nhằm đảm bảo luật mới không va chạm hay mâu thuẫn với bất kỳ điều luật nào trước đó. Thậm chí mở rộng ra, cần phải tham khảo luật của các quốc gia khác. Việt Nam không phải là nước duy nhất thiếu máu, vậy nên việc tham khảo các quy định hiến máu và tế bào gốc của các quốc gia có tình trạng thiếu máu tương tự cũng là một điều rất nên làm.

Giả thuyết thứ hai của việc Bộ đưa một phương án (cho máu bắt buộc) không khả thi vào dự thảo, tức là đưa cho có chứ hiển nhiên khả năng được chọn là 0%, là vì gây áp lực để nhà nước phải thông qua phương án 2, tức tăng chi tiêu cho hoạt động thu hút cho máu tình nguyện. Phương án 2, như ông Quang trình bày trong dự thảo, không chỉ dừng ở chuyện “cho máu tình nguyện” mà trọng tâm là “tăng chi cho hoạt động vận động hiến máu”. Điều này lý hoàn toàn hợp lý, tuy nhiên khúc mắc vẫn chưa được giải đáp.

Lẽ ra, thay vì đưa một phương án (cho máu bắt buộc) thiếu khả dĩ vào dự luật, Bộ Y tế nên tập trung khai thác nhiều phương án cho nội dung thứ 2 – làm sao để kích thích hoạt động cho máu tự nguyện. Bộ Y tế lẽ ra cần làm rõ cần bao nhiêu tiền cho những phương án cụ thể nào? Ví dụ: Phương án 1: Tập trung đầu tư kênh vận động qua mạng xã hội; Phương án 2: Kêu gọi qua kênh báo chí (gồm truyền hình, báo điện tử, báo giấy...); Phương án 3: Kết hợp; Phương án 4: Các cuộc vận động trực tiếp tại các cơ quan đoàn thể, doanh nghiệp, trường học hàng năm đi kèm những quyền lợi được tăng lên của người hiến máu... Tôi nói ví dụ như vậy để thấy, Bộ Y tế cần chú trọng vào phương án cho máu tình nguyện ngay từ ban đầu, chứ không phải đưa một phương án vô thưởng vô phạt vào dự luật để dư luận hoang mang, bức xúc và ném đá chính sách một cách không thương tiếc.

Nhìn lại các quốc gia trên thế giới sẽ thấy, hình thức vận động hiến máu của họ rất đa dạng và hiệu quả, không chỉ thông qua công cụ truyền thông và còn thông qua chính sách giáo dục, các hoạt động xã hội, văn hóa công sở... Tuyệt nhiên chưa có nước nào đề xuất cho máu bắt buộc. Đó là một phương án “rỗi hơi”, nếu không muốn nói là điên rồ.

Tại sao người dân lại hay “ném đá” các dự thảo chính sách? Tiên trách kỷ, hậu trách nhân. Khi người làm luật không cẩn trọng và không biết điều gì nên được đào sâu, điều gì không cần (được) đưa vào dự luật, thì việc “ném đá” chính sách là chuyện bình thường.

* Blog của Cao Huy Huân là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Tết về trên rẻo cao

Nhóm phóng viên tường trình từ VN 

Theo RFA-2017-01-13  

  Hoa đào nở rực trên vùng cao những ngày gần Tết.  RFA photo

Tết, với người đồng bào thiểu số các tỉnh miền núi phía Bắc, từ Đông Bắc sang Tây Bắc, từ người H’Mong cho đến Tày, Nùng, Thái Trắng, Thái Đỏ, Dao, Sán Dìu… dường như đây là quãng thời gian đẹp nhất và ý nghĩa nhất trong năm.

Cái Tết nghèo của người đồng bào thiểu số vùng núi ấm áp và có chút gì đó thê thiết, khó tả. Và năm nào cũng như năm nào, cứ đến Tết thì mọi cố gắng thắt lưng buộc bụng lại được mở ra và kéo dài cho đến hết tháng Giêng, sau đó, cái đói lại quay về và mọi khổ sở vẫn cứ thế tiếp tục, một năm nợ nần lại phủ bóng.

Tết miền núi có gì khác?

Bà Lĩnh, người dân tộc Tày, sống ở bản Nà Chúa, xã Phương Viên, huyện Chợ Đồn, Bắc Kạn, chia sẻ: “Tết cũng bình thường thôi, làm gì mà có lớn, năm nay mùa màng thì cũng bình thường, chuẩn bị Tết thì cũng chưa đâu. Tết ở nông thôn thì cũng có để dành con gà, con lợn vậy thôi. Cũng chẳng đi chơi đâu xa đâu, cũng đi thăm họ hàng thôi chứ không xuống thành phố chơi đâu! Nhà nào nghèo quá thì nhà nước cấp cho vài cân gạo để ăn Tết thế thôi. Cũng chưa có chuẩn bị gì đâu, ăn Tết không có lớn đâu! Cũng thế thôi!”.

Bà Lĩnh cho biết thêm, Tết ở miền núi vẫn chưa có gì thay đổi suốt cả trăm năm nay, khể từ thời ông bà đến cha mẹ của bà, đến bà rồi đến các con của bà. Mọi năm đều đón Tết như nhau. Người Tày, người Nùng không có thói quen du canh du cư, không xê dịch từ cánh rừng này sang cánh rừng khác nên có nhiều bản làng đã có tuổi thọ hàng chục năm, thậm chí vài trăm năm, như bản Nà Chúa của bà chẳng hạn, có tuổi đời đã trên trăm năm. Và suốt trăm năm nay chẳng có gì thay đổi.

Cũng chẳng đi chơi đâu xa đâu, cũng đi thăm họ hàng thôi chứ không xuống thành phố chơi đâu! Nhà nào nghèo quá thì nhà nước cấp cho vài cân gạo để ăn Tết thế thôi.
- Bà Lĩnh, Bắc Kạn

Cũng Tết về, việc chuẩn bị Tết đã được thắt lưng buộc bụng trước đây nửa năm. Nghĩa là từ tháng Sáu âm lịch, mọi người trong bản đều bắt đầu chuẩn bị cho Tết, ai có tiền thì mua một con lợn con về nuôi hơi lớn một chút rồi thả rông ngoài rừng. Con lớn từ tháng sáu đến cuối năm sẽ nặng chừng 20 ký đến 30 ký, nhà nào có tiền thì đi xuống chợ mua thêm vài con gà con về nuôi, trong sáu tháng, gà đẻ được vài lứa trứng và đến cuối năm thì thành món thịt gà cho ba ngày Tết.

Bà Lĩnh nhắc lại rằng đó là Tết của những gia đình thuộc diện khá giả, có của ăn của để một chút trong bản. Số gia đình còn lại thì không chuẩn bị được lợn và gà cho ba ngày Tết mà chủ yếu để dành ngô, sắn và gạo nếp để Tết đến thì nấu bánh chưng, đồ xôi mà cúng ông bà.

Tết của người đồng bào miền núi là dịp rộn ràng và vui nhộn nhất trong năm, khi hoa đào, hoa lê nở trắng các triền đồi, sương mù lãng đãng trên những đám ruộng bậc thang, núi rừng, cây cỏ chuyển màu xanh mướt lộc non, những ruộng hoa tam giác mạch hoang dại cũng bắt đầu chớm bông, ngan ngát… Thế là Tết về, những tờ lịch cuối cùng rơi dần theo âm thanh ngày Tết, tiếng nói cười rộn ràng… Bà Lĩnh cho biết thêm là Tết ở quê bà từ xưa đến nay luôn vui, bởi xóm làng chỉ có dịp Tết là giao lưu gần gũi và hưởng lạc hết mình, bỏ mọi nỗi lo toan, nợ nần. Hơn nữa, cái Tết nghèo bao giờ cũng ấm áp và thân tình.

Mặc dù Tết ở miền núi chẳng có gì, chỉ có rượu ngô và rượu sắn để mời nhau ngày đầu năm, chỉ có một ít thịt lợn, măng rừng, bắp chuối rừng, nhà nào sang thì có thêm món thịt gà và xôi để mời khách dùng cơm. Hiếm có gia đình nào có bánh, mứt, hạt dưa, con nít nhà giàu trong bản thì có thêm cái bong bóng cầm chơi. Và vui nhất vẫn là lễ hội bản làng. Nhưng lễ hội phải diễn ra sau mấy ngày Tết một chút.

Nghèo, vui cho đến bao giờ?

Người dân vùng cao những ngày đầu năm mới. RFA photo

Ông Trình A Túy, một người dân sống ở Nhạc Kỳ, Văn Lãng, Lạng Sơn, chia sẻ: “À, chẳng có gì đâu! Tết thì không có cái gì mà, mình chẳng có cái gì đâu, chưa có chuẩn bị Tết gì đâu! Mấy năm trước thì cũng vậy thôi, bà con tự lo mọi thứ và chung tay nhau lo, không có gì đâu! Mình cũng chuẩn bị ít gạo, ít muối, ít thức ăn để Tết vậy thôi, không có gì đâu!”.

Ông Túy cho biết thêm là Tết nào ở bản ông cũng vui và năm nào ở bản ông cũng nghèo, cũng thiếu lương thực, thiếu áo quần để mặc, thiếu điện, thiếu nước, thiếu mọi thứ cần thiết cho con người. Chỉ được mỗi cái nghèo mà vui. Mà có vui thì cũng tự người dân trong bản vui với nhau, nhà nước cũng có hỗ trợ một ít gạo cho gia đình nghèo nhưng để được làm gia đình nghèo thì quá khó, phải đạt nhiều tiêu chuẩn. Trong khi đó, miền núi thì có ai không nghèo, bởi nếu có tiền, người ta đã dời ra thị trấn để ở, chẳng ai dại gì mà ở trong bản làng heo hút, lội bộ cả ngày trời mới ra tới thị trấn và không có đường bêtông, không có gì cả.

Mấy năm trước thì cũng vậy thôi, bà con tự lo mọi thứ và chung tay nhau lo, không có gì đâu!
- Ông Trình A Túy, Lạng Sơn

Ông Túy cũng cho biết thêm là Tết năm nay, bản làng vẫn vui vẻ nhưng cái đói đã hiện hữu khắp nơi. Bởi vụ mùa vừa thu hoạch xong trước đây một tháng không đạt, số lượng thóc thu về chỉ bằng hai phần ba vụ năm trước. Trong khi đó, vụ năm trước, bà con chỉ dành dụm để ăn Tết xong thì ra tháng Giêng, tháng Hai không còn thóc để ăn, phải chạy vay chạy mướn, đi làm thuê tứ xứ để cứu đói. Mọi sự cứ đảo lộn lên. Bởi vì khi các thanh niên trong làng đi làm xa thì làng mất hết người lao động, mất người làm rừng và khi họ đi xa, thường quay về với những thói quen nghe có vẻ hiện đại nhưng thực ra là họ đang phá nát bản làng. Nạn xì ke, ma túy cũng len lõi vào làng bởi các thanh niên đi làm ăn xa mang về.

Ông Túy tỏ ra lo lắng vì không biết bản làng bình yên của ông sẽ còn kéo dài được bao lâu nữa, khi mà các vật dụng trong làng ngày càng bị Trung Quốc hóa, từ đôi dép cho đến chiếc xe đạp, chiếc xe gắn máy hoặc chiếc kẹp tóc của phụ nữ. Và đáng sợ hơn cả là hạt giống ngô, hạt giống đậu từ Trung Quốc đã tràn vào bản làng của ông quá nhiều. Mọi sự nghe có vẻ ngày càng thêm bất an.

Một cái Tết nữa đang về trên các rẻo cao Tây Bắc, nhưng cũng một cái Tết nữa, tiếng khèn, tiếng sáo Mèo, tiếng tù và đang ngày càng vắng thưa, hoa đào, hoa mơ trên núi cao cũng trơ gốc. Những bản làng đôi khi nằm lặng lẽ, trơ trọi như một giọt cô đơn của trời cao thả xuống núi rừng!

Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam.

http://www.rfa.org/vietnamese/reportfromvn/tet-in-the-mountain-ttvn-01122017140649.html/tet-ve-tren-reo-cao

Loa phường, tại sao nên bỏ?

 Mặc Lâm, biên tập viên RFA 2017-01-13 

    Hai chiếc loa phường treo trên cột điện ở Hà Nội hôm 19/5/2011.  AFP photo

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, ông Nguyễn Đức Chung cho rằng “loa phường đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử, do vậy cần đánh giá, rà soát nếu thấy không hiệu quả thì mạnh dạn đề xuất bỏ đi”. Câu nói dược cho là trái chiều với chủ trương lâu nay của Đảng đang được dư luận tán đồng.

Mục đích là tuyên truyền

Loa phường là sản phẩm độc quyền của các nước Cộng sản với mục đích chung tuyên truyền cổ động các chính sách của nhà nước. Vì là chiếc loa, nó phát thanh mà không nghe phản hồi và do đó việc người dân có thích thú nghe chương trình của nó hay không thì người điều hành nó là nhà nước hoàn toàn không cần biết tới.

Loa phường mang tới từng nhà người dân những thông tin cũ và luôn đề cao vai trò của đảng hay tập thể. Nó đại diện cho chính quyền và hiếm thấy người dân phản ứng với các lập luận một chiều mà loa phường loan tải. Vậy ai là người thật sự yêu thích loa phường? Nhà báo Võ Văn Tạo chia sẻ theo kinh nghiệm bản thân ông:

“Số người quan tâm tới loa phường nói không có thì không đúng nhưng mà rất ít. Chỉ là những người không báo chí, sách vở, không có điều kiện thời gian, phần lớn là người già họ muốn nghe mục gì thì đến giờ đó họ nghe, hầu như rất hiếm người như vậy.

Đa số thế hệ trẻ thanh niên, trung niên biết về kỹ thuật Internet thì họ không quan tâm đâu. Đối với họ, với đa số đó thì loa phường nó là sự tra tấn âm thanh rất khốn khổ, nó mở rất to cho cả xóm nghe, những cái loa to tổ chảng bắt ngay đầu đường, đầu xóm từ sáng sớm cho tới đêm khuya cứ ra rả như thế thì rất mệt cho người nghe”.

Một ông Chủ tịch thành phố Hà Nội mà tuyên bố như thế thì tôi thấy hơi lạ, trái ngược với tư duy cũ làm công tác tuyên truyền trong cán bộ và người dân, mọi thứ phải phục vụ cho đường lối của Đảng, nhà nước.
- Nhà báo Võ Văn Tạo

Khi ông Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung yêu cầu nhìn lại vai trò của loa phường trong bối cảnh hôm nay rất nhiều người đồng tình ngay lập tức. Sự đồng tình ấy phát xuất từ đòi hỏi quyền riêng tư của một cá nhân trong xã hội đã bị nhà nước lấy mất từ khi Đảng xuất hiện. Điều mà ông Chung gọi là “sứ mệnh lịch sử” của chiếc loa phường chỉ đơn giản là ông muốn gắn một chiếc huy chương cho nó trong từng ấy năm tháng đã hết lòng phục vụ cho thể chế.

Nhà báo Võ Văn Tạo cho rằng tuyên bố của ông Chủ tịch Nguyễn Đức Chung có thể xem là trái chiều và gây ngạc nhiên cho nhiểu người, ông nói:

“Về vấn đề loa phường ông Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung tuyên bố “nếu không hiệu quả thì nên mạnh dạn bỏ đi”, theo tôi đây là tuyên bố gây ngạc nhiên vì trong hoàn cảnh lâu nay nhà nước Việt Nam với hệ thống tuyên truyền của Đảng Cộng sản luôn luôn dựa vào loa phường là phương tiện khá đắc lực để truyền đạt tuyên truyền mọi thứ theo định hướng họ muốn.

Một ông Chủ tịch thành phố Hà Nội xuất thân là một thiếu tướng công an, lên làm Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội mà tuyên bố như thế thì tôi thấy hơi lạ, trái ngược với tư duy cũ làm công tác tuyên truyền trong cán bộ và người dân, mọi thứ phải phục vụ cho đường lối của Đảng, nhà nước”.

Ai còn tin loa phường?

Một chiếc loa phường ở Hà Nội chụp ngày 20/12/2009. AFP photo

Loa phường hiện diện trong đời sống hàng ngày của người dân từ thành thị tới thôn quê và lâu dần người ta quên luôn sự có mặt của nó. Mỗi buổi sáng tinh mơ, người dân bị đánh thức bởi những âm thanh chát chúa từ những bản nhạc vài chục năm không thay đổi. Những bản tin địa phương đầy hình ảnh lạc quan mặc dù người dân biết là không chính xác vì đã được tô hồng.

Nhà báo Phạm Thành cho rằng loa phường đã vi phạm quyền riêng tư của người dân khi nó bất chấp sự nghỉ ngơi yên tĩnh của quần chúng, ông nói:

“Cứ đến giờ thì phát lên mà loa thì đặt ngay khu sát nách nhà người dân trong khi có bao nhiêu là người già con nít cứ đến giờ là nó tru tréo lên bất cần biết người dân có những người đang trong tình cảnh bệnh hoạn hay thần kinh, đến giờ đấy thì người ta mới nghỉ ngơi mà loa phường lại tru tréo lên, đấy là mặt hình thức nó không tốt cho sức khỏe của người dân. Thứ hai nữa là nó vẫn những luận điệu cũ tuyên truyền ca ngợi chế độ, tuyên truyền khẳng định cho ông này ông kia là người tài người giỏi hay phải tin tưởng vào Đảng, những luận điệu đã cũ rích rồi”.

Dù là vô hồn nhưng phía sau những chiếc loa sắt ấy là một guồng máy tốn kém và được chỉ đạo từ tuyên giáo. Nhiều người cho rằng đề nghị bỏ loa phường gây chú ý không phải ý dân được lắng nghe mà mục đích đặt ra cho đề xuất này từ thực tiễn thất bại mà vai trò của nó đã mang vác. Tại sao tới thời điểm này loa phường mới bị đề nghị đào thải phải chăng thời kỳ thông tin hóa toàn cầu đã tiếp tay làm cho vị thế của loa phường trở nên mờ nhạt hay còn lý do nào khác?

Nhiều người cho rằng ông Chung đã có tư duy rất mới khi dám nhìn nhận sự thất bại của loa phường, tuy nhiên nhà báo Phạm Thành nhắc lại ông Chung không phải là người đầu tiên đề xuất việc bãi bỏ này:

Ở một thời đại mà con người ta cần phải có tư duy sâu sắc để hiểu thông tin đa chiều nhiều mặt mà để cái loa phường như thế thì quả là nó như một thứ rất chướng tai gai mắt.
- Nhà báo Phạm Thành

“Loa phường thì nó ồn tại từ lâu rồi. Trước đây thời ông Nguyễn Tấn Dũng ổng cũng đã nói hãy bỏ loa phường đi chứ không phải bây giờ ông Nguyễn Đức Chung nói đầu tiên đâu. Vai trò lịch sử của nó đã hết rồi nhưng từ đó đến nay có thay đổi gì đâu nó vẫn tồn tại. Chắc bản chất là do điều kiện ngân sách nó rất khó khăn không thể nuôi được nhiều người cho nên ông Chung tính tới việc dẹp loa phường đi vì vần đề ngân sách, tất nhiên nó cũng có vấn đề nhân sinh nữa. Tôi nghĩ rằng ở một thời đại mà con người ta cần phải có tư duy sâu sắc để hiểu thông tin đa chiều nhiều mặt mà để cái loa phường như thế thì quả là nó như một thứ rất chướng tai gai mắt”.

Loa phường từ sau đề nghị của ông Nguyễn Tấn Dũng tới nay vẫn không nhúc nhích và ông Chung lập lại lần này liệu có được ban tuyên giáo trung ường đồng tình hay không vẫn là câu hỏi chưa có lời giải đáp.

Nhà nước đã thấy được sự bất lực của loa phường khi phải cạnh tranh với những đối thủ nặng ký từ Internet như các trang Blog, Facebook, Twitter hay YouTube. Khi vai trò của loa phường kết thúc thì tiếp sau nó sẽ là phương tiện nào đại diện tuyên truyền cho chính phủ?

Chưa có phương tiện thay thế nên những người quan sát động thái này của ông Nguyễn Đức Chung vẫn có quyền nghi ngờ sự khả thi từ lời ông nói cho tới khi trở thành hiện thực.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/public-speakers-why-it-should-be-dismissed-ml-01122017134702.html/loa-phuong-tai-sao-nen-bo