Image copyrightMang xa hoiImage captionMẹ của Lê Văn Mạnh, bà Nguyễn Thị Việt, kêu oan cho con từ nhiều năm nay
Chánh án Tòa án Nhân dân tỉnh Thanh Hóa nói tòa này "đã xem xét hoãn việc thi hành án tử hình với Lê Văn Mạnh" sau khi nhận được đơn, theo báo Tuổi Trẻ.
Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa trước đó đã có quyết định thi hành án tử hình vào ngày 26/10 đối với ông Lê Văn Mạnh, người bị kết tội giết người, hiếp dâm trẻ em và cướp tài sản.
Ông Phạm Quốc Bảo được báo này dẫn lời nói rằng “Chúng tôi mới nhận đơn nên cũng cần thời gian để nghiên cứu hồ sơ vụ án xem tử tù này có bị oan hay không để đảm bảo quyền được sống, quyền con người đã quy định trong Hiến pháp.
“Bởi tử tù kêu oan nên dù còn một chút cơ hội thì cũng sẽ xem xét lại vụ án này. Tuy nhiên, hiện nay thẩm quyền xem xét lại vụ việc không còn thuộc TAND tỉnh Thanh Hóa mà thuộc Hội đồng thẩm phán TAND tối cao.
“Sau khi xem xét, nếu bản án đó không vi phạm tố tụng, tội của Mạnh là không oan thì các cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện công việc của mình theo đúng pháp luật," báo Tuổi Trẻ đưa tin.
Tuổi Trẻ cũng mô tả là ông Bảo cho biết thật ra Hội đồng thi hành án tử hình tỉnh Thanh Hóa “mới thông báo kế hoạch về việc họp hội đồng thi hành án đối với tử tù Lê Văn Mạnh chứ chưa quyết định sẽ thi hành án tử hình tử tù này”.
Một loạt các luật sư ký đơn gửi Chủ tịch Trương Tấn Sang và các cơ quan liên quan kiến nghị hoãn thi hành án tử hình với tử tù Lê Văn Mạnh để "tránh hàm oan người vô tội".
Hiện đã có quyết định của Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa về việc thi hành án tử hình đối với ông Lê Văn Mạnh, người bị kết tội giết người, hiếp dâm trẻ em và cướp tài sản, vào ngày 26/10.
Trong thư đề nghị hoãn thi hành án các luật sư Trần Vũ Hải, Nguyễn Hà Luân, Lê Văn Luân, Trần Thu Nam, Nguyễn Thị Huệ và Hà Minh Tú viết hôm 22/10:
"Chúng tôi nhận thấy trong các bản án sơ thẩm cũng như phúc thẩm không có chứng cứ nào khác ngoài lời nhận tội của bị cáo, mà chính bị cáo phủ nhận toàn bộ tại phiên tòa. Điều này đã vi phạm quỵ định tại khoản 2 điều 72 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003: "Không được dùng lời nhận tội của bị can, bị án làm chứng cứ duy nhất để kết tội".
Bà Nguyễn Thị Việt, mẹ của tử tù, nói trong một video trên YouTube rằng con bà bị đưa đi trái phép và bị hành hung trong quá trình hỏi cung ở Thanh Hóa:
"Bắt con tôi là không có lệnh bắt, không có giấy triệu tập, áp giải con tôi xuống đánh, ép cung bắt con tôi phải nhận.
"Nó sợ chết, đánh nó ngất đi sống lại, tát nước vào mặt nó nó tỉnh lại bắt đầu thòng lòng cổ treo nó lên đánh tiếp, nó sợ chết nó phải nhận."
Các luật sư cũng nói bà Việt và bà Lê Thị Nhài, chị gái của ông Mạnh, "là những người biết rõ Mạnh có bằng chứng ngoại phạm và xác nhận Mạnh không có mặt tại hiện trường khi xảy ra vụ án" nhưng các bản án sơ thẩm và phúc thẩm cuối cùng "đều không đề cập tới những lời khai có lợi này cho bị cáo".
Tòa tối cao không nhận kiến nghị
Theo cập nhật của Luật sư Trần Vũ Hải trên Facebook, đại diện tiếp các luật sư tại Tòa án nhân dân tối cao hôm 23/10 đã không nhận kiến nghị của các luật sư mang tới.
Ông Hải viết: "Sáng nay, các luật sư phân công nộp đơn để nghị hoãn thi hành án tử hình vào ngày 26/10/2015 đối với Lê Văn Mạnh tới các địa chỉ ở Trung ương và Thanh Hòa.
"Nói chung các nơi đều nhận đơn. Riêng phòng tiếp dân của Toà án nhân dân tối cao lại không chịu nhận đơn, dù chúng tôi nộp cả sáng và chiều.
"Khi chúng tôi đề nghị cán bộ tiếp dân cho biết căn cứ pháp lý và tên cán bộ (vì không có bảng ghi tên của họ), 2 nữ cán bộ Tòa không trả lời rõ và bỏ đi.
"Chúng tôi đành lấy xác nhận của một người dân về việc này và gửi qua bưu điện, đồng thời thông qua kênh khác gửi cho ông chánh án Trương Hòa Bình."
'Sai lầm đáng tiếc nhất'
Ông Hải cũng nhận định thêm về vụ án: "Chúng tôi cho rằng vụ án này cần xem xét lại thận trọng. Trước đây đã có quyết định giám đốc thẩm của Tòa án [nhân dân tối cao] yêu cầu điều tra lại, xét xử lại. Đáng tiếc khi xét xử sơ thẩm, luật sư mà gia đình và LVM [Lê Văn Mạnh] tin tưởng không có điều kiện để bảo vệ.
"Tòa chỉ định một luật sư khác, nhưng có vẻ luật sư này không bào chữa tích cực, bản án không ghi nhận ý kiến luật sư. Tại phiên toà phúc thẩm, vẫn luật sư này được chỉ định, LVM [Lê Văn Mạnh] đã từ chối luật sư chỉ định này và tự bào chữa, và toà vẫn xử tử hình, y án sơ thẩm.
"Đây là sai lầm đáng tiếc nhất. Vì vụ án đã từng huỷ án, rất phức tạp, bị cáo cho dù thế nào cũng không tiếp cận hồ sơ vụ án và khó có đủ trình độ, hiểu biết, kinh nghiệm để bào chữa cho mình. Quyến sống của con người là thiêng liêng, cần tôn trọng tối đa, mọi sai lầm dẫn đến tước bỏ quyền này đều không chấp nhận được."
Image copyrightGettyImage captionHải quân Mỹ sẽ thể hiện quyết tâm 'bảo vệ quyền lưu thông' hàng hải quốc tế ở khu vực Biển Đông, theo tác giả.
Hãng tin Associated Press vừa cho biết Hải Quân Hoa Kỳ đang đợi lệnh cho tàu tuần tra vào sâu trong khu vực 12 hải lý xung quanh các đảo nhân tạo trong quần đảo Trường Sa mà Trung Quốc cho xây dựng trái phép gần đây.
Đô đốc Scott Swift, Tư lệnh hạm đội Thái Bình Dương của Hoa Kỳ đã trả lời phỏng vấn như thế với Associated Press, hôm thứ Năm 22/10/2015, từ văn phòng của ông ở Trân Châu Cảng, Hawaii.
Đô đốc Swift nói: “Chúng tôi đã sẵn sàng... Và chúng tôi có những nguồn lực để hỗ trợ bất cứ quyết định chính sách nào và bất cứ điều gì mà các nhà hoạch định chính sách có thể yêu cầu chúng tôi làm để tỏ rõ quyết tâm của Mỹ liên quan đến những hoạt động mà chúng tôi tiến hành ở Biển Đông.”
Theo nguồn tin cuối giờ chiều 23/10 thì quyết định cuối cùng của Tòa Bạch Ốc sẽ chỉ nội trong vài ngày tới!
Đô đốc Swift cũng cho biết rằng các hoạt động của Hải Quân Hoa Kỳ trong khu vực là bình thường như họ vẫn làm trước đây và không nhằm bất cứ quốc gia nào.
Quan điểm chính thức của Hoa Kỳ từ trước đến nay là không đứng về phía bên nào trong vấn đề tranh chấp chủ quyền các hòn đảo này nhưng việc tăng cường bảo vệ quyền tự do lưu thông hàng hải và hàng không, phù hợp theo luật pháp quốc tế là ưu tiên hàng đầu của họ.
Bảo vệ quyền lưu thông
Tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, Ashton Carter khẳng định trong một cuộc họp báo ở Boston rằng Hoa Kỳ sẽ bay, lưu thông hàng hải và hoạt động ở bất cứ nơi nào được luật pháp quốc tế cho phép, bao gồm cả khu vực Biển Đông.
Ông tiết lộ rằng Hải Quân Hoa Kỳ đã có kế hoạch điều tàu vào vùng biển trong phạm vi 12 hải lý cách các đảo mà Trung Quốc mới bồi đắp tại Trường Sa; ông còn tố cáo Trung Quốc đang quân sự hoá các cơ sở tại đây và nhấn mạnh rằng vùng biển này là biển quốc tế và Hoa Thịnh Đốn sẵn sàng bảo vệ quyền tự do lưu thông trong khu vực.
Không cam lòng, Tân Hoa Xã, cơ quan ngôn luận chính thức của chính phủ Bắc Kinh, hôm 21/10, bình luận rằng hành động này của Mỹ sẽ là một sai lầm nghiêm trọng, khiến Trung Quốc “không có một sự lựa chọn nào khác ngoài việc tăng cường khả năng phòng vệ.”
Hoàn Cầu Thời báo, một trong những tờ báo có liên kết với cơ quan ngôn luận chính thức của Đảng Cộng Sản Trung Quốc, vừa có bài viết rằng nếu Mỹ xâm phạm điều mà họ gọi là “các quyền lợi cốt lõi của Trung Quốc, thì Giải phóng Quân Nhân dân Trung Quốc sẽ phản ứng và dùng vũ lực để ngăn lại.”
Căng thẳng Trung-Mỹ đang leo thang hàng ngày và câu hỏi đang được mọi người quan tâm là liệu đối đầu Mỹ-Trung có dẫn đến xung đột quân sự? Để trả lời cho câu hỏi này chúng ta cần phải trả lời trước 3 câu hỏi sau đây:
Một là Mỹ có quyết tâm đến đâu trong vấn đề Biển Đông, hai là phản ứng của Trung Quốc sẽ tới đâu và ba là các quốc gia trong khu vực, đặc biệt các đồng minh, đối tác của Mỹ, sẽ phản ứng ra sao?
Ưu tiên số một
Image copyrightReutersImage captionTrung Quốc tăng cường rõ rệt nhiều hoạt động hải quân và quân sự ở Biển Đông, theo một số nhà quan sát quốc tế.
Có một điều chắc chắn rằng không ai kể cả Trung Quốc ngay bây giờ thực sự muốn có chiến tranh trong khu vực. Đơn giản không ai muốn đập cái chén cơm mà mình đang ăn.
Hoa Kỳ từng lặp đi lặp lại nhiều lần về ưu tiên hàng đầu của họ trong vấn đề “Biển Đông”. Hoa Kỳ không quan tâm chuyện “chủ quyền”. Cái mà Hoa Kỳ cho là quan trọng là sự di chuyển tự do trong khu vực cả trên đường biển lẫn trên bầu trời.
Bất cứ sự cản trở nào từ bất cứ quốc gia nào trong khu vực đều đẩy Hoa Kỳ vào thế phải ra tay. Cho nên, sự lấn lướt của Trung Quốc trong thời gian qua, đặc biệt gần đây, với sự bồi đắp đảo với những cơ sở quân sự và việc xây hai ngọn hải đăng là giọt nước đầy làm tràn ly.
Hoa Kỳ buộc phải có hành động thích đáng, rõ ràng để Trung Quốc biết đâu là giới hạn và cũng để trấn an củng cố lực lượng đồng minh.
Như câu hỏi số một bên trên nêu ra là liệu Mỹ có quyết tâm đến đâu? Hoa Kỳ hiện nay bị đặt vào thế chẳng đặng đừng nên họ phải có quyết tâm cao độ. Nếu không thì uy tín của Mỹ sẽ không còn và tương lai thì sẽ bị mất hoàn toàn ảnh hưởng trong khu vực.
Chính phủ Obama tuy có yếu kém trong vấn đề Trung Quốc nhưng một phần cũng do vấn đề cắt giảm ngân sách quốc phòng của Quốc hội và những can dự của Hoa Kỳ trên cương vị siêu cường số một thế giới, buộc phải có thái độ cẩn trọng hơn.
Chưa giải quyết xong chiến trường Afghanistan, Irak thì phải đối phó cùng lúc với các điểm nóng khác như Lybia, Ukraine và Syria, Hoa Kỳ cần có sự chia sẻ trách nhiệm của các đồng minh và đối tác.
Đối với Trung Quốc và “Biển Đông”, Tòa Bạch Ốc cũng muốn gom đủ sự đồng thuận và ủng hộ mạnh mẽ từ Quốc hội cũng như của công luận trước khi có những bước đi cụ thể hơn.
Với những lời tuyên bố chủ quyền “Biển Đông” của Chủ tịch Trung Quốc trong chuyến thăm Hoa Kỳ tháng Chín vừa qua đủ để Tổng thống Obama có những hành động cứng rắn hơn, thể hiện quyết tâm của Hoa Kỳ trong vấn đề bảo vệ an ninh, hòa bình và thịnh vượng chung cho khu vực.
Vì quyền lợi quốc gia, Hoa Kỳ sẽ quyết tâm tăng cường bảo vệ “quyền tự do lưu thông hàng hải và hàng không”, phù hợp theo luật pháp quốc tế.
Phản ứng của TQ
Trước viễn ảnh của một Hoa Kỳ quyết tâm ngăn chận sự bành trướng của Trung Quốc, quốc gia này sẽ không có sự lựa chọn nào khác hơn là chấp nhận bước vào bàn đàm phán. Dĩ nhiên giải thuyết này không thể xảy ra nay mai mà chỉ có thể là một sự kiện có thật khi cả hai bên Hoa Kỳ và Trung Quốc đã bước qua những cuộc đối đầu vô cùng căng thẳng.
Chiến lược của Trung Quốc là một bước lùi, ba bước tiến, cứ âm thầm mà tới và chỉ dừng hoặc lùi khi đối phương phản ứng mạnh và rất mạnh. Về chiến thuật, Trung Quốc dùng "mê hồn trận" cùng lúc mở nhiều mặt trận khác nhau với mục đích làm tiêu hao lực lượng đối phương, nhất là đánh đòn cân não lên “tâm lý” đối phương.
Hoa Kỳ với một chế độ chính trị tự do, dân chủ và thực dụng, người dân Mỹ sẽ không có đủ “kiên nhẫn cần thiết” để chơi màn "mèo vờn chuột" dẳng của Trung Quốc.
Cho nên, vì sao Trung Quốc mới có tuyên bố rằng họ sẽ làm hết sức để tránh đụng độ, va chạm quân sự như lời của tướng Phạm Trường Long, Phó Chủ tịch Uỷ ban Quân sự Trung ương của Đảng Cộng sản Trung Quốc, phát biểu hôm 17/10 tại một hội nghị khu vực ở Bắc Kinh, với sự tham dự của các Bộ trưởng Quốc phòng Đông Nam Á (ASEAN).
Image copyrightXinhuaImage captionHải quân Trung Quốc trong một cuộc diễn tập trên Biển Hoa Đông cuối tháng 8/2015.
Ông nói: “Chúng tôi sẽ không bao giờ sử dụng vũ lực một cách cẩu thả, ngay cả trong các vấn đề chủ quyền, và đã làm hết sức để tránh xung đột bất ngờ.”
Mặc dù trước đó bà Hoa Xuân Oánh, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã lên tiếng cảnh báo Mỹ cần làm rõ quan điểm và yêu cầu các nước nên tránh “cách tiếp cận liều lĩnh và gây hấn để duy trì hòa bình và ổn định khu vực”.
Bà Hoa nói tiếp thêm rằng trong khi Trung Quốc khuyến khích tự do hàng hải trong khu vực, điều đó “không có nghĩa là tàu quân sự và máy bay nước ngoài có thể tự do đi vào không phận và hải phận của nước khác. Trung Quốc sẽ duy trì vững chắc chủ quyền lãnh thổ của mình”.
Như câu hỏi số hai được nêu ra là liệu phản ứng của Trung Quốc sẽ tới đâu? Câu trả lời đơn giản và ngay lập tức là rất mạnh nhưng chủ yếu chỉ là “võ mồm và đại bác vòi rồng”. Tuy Trung Quốc không phải là “cọp giấy” nhưng rất sợ đụng độ thật vì Trung Quốc còn đang cần thời gian để chuẩn bị lực lượng. Nổ súng bây giờ đối với Trung Quốc là đồng nghĩa với tự sát.
Thái độ đồng minh
Sau khi Hoa Kỳ thông báo cho Úc biết ý định tuần tra ở “Biển Đông” thì ngày 15/10, Bộ trưởng Thương mại, Andrew Robb trả lời trên đài truyền hình của hãng tin Bloomberg tại Hồng Kông rằng, Úc “không đứng về phe nào” và “không tham dự vào các hoạt động giám sát hay bất kỳ một động thái nào của Mỹ” ở Biển Đông.
Ngoại trưởng Úc, Julia Bishop, hôm 19/10, chính thức tuyên bố từ chối tham gia với lý do sáng kiến này “chưa đi vào thực hiện” nhưng sẽ ủng hộ về ngoại giao.
Động thái này tuy bất ngờ nhưng không khó hiểu khi phân tích về những lợi ích kinh tế của Úc với Trung Quốc và Hoa Kỳ. Trao đổi thương mại Úc-Trung gần 100 tỷ USD và cán cân phần lợi nghiêng về phía Úc trong khi giao thương Úc-Mỹ chỉ ở mức 37 tỷ USD và Úc nhập siêu từ Mỹ theo số liệu năm 2013 của Ủy ban Thương mại Úc (Austrade).
Bất cứ một sự đối đầu nào của Úc với Trung Quốc trước mắt đều gây tổn hại kinh tế cho Úc, nhưng về lâu dài, nếu Mỹ thật sự quyết tâm đặt luật chơi mới cho khu vực, Úc không có sự lựa chọn nào khác hơn là đi với Mỹ.
Tuy Nhật Bản, một đồng minh quan trọng của Mỹ trong khu vực chưa lên tiếng cụ thể về việc này vì Mỹ chưa chính thức đề nghị nhưng có nhiều khả năng cuối cùng chỉ có Mỹ và Nhật Bản sẽ thực hiện dự án “tự do hàng hải” này.
Đây là nhu cầu sống còn của Nhật Bản vì thứ nhất, “Biển Đông là trục lộ hàng hải duy nhất nối Nhật Bản với Ấn Độ Dương, Trung Đông, Châu Âu và Châu Phi, những thị trường quan trọng của Nhật, nếu làm ngơ với Trung Quốc chỉ chuốc họa vào thân sau này.
Thứ hai, Nhật Bản đang có tranh chấp với Trung Quốc ở Biển Hoa Đông, Nhật Bản không thể cho Trung Quốc thấy liên minh Mỹ-Nhật lỏng lẻo.
Và thứ ba, Nhật Bản không có tranh chấp gì ở Biển Đông nên có lý do chính đáng để cùng Mỹ tuần tra trong khu vực nhân danh quyền “tự do hàng hải”.
Theo báo Telegraph của Ấn Độ, hôm 19/10, Mỹ có thông báo cho Ấn Độ về dự án “tự do hàng hải” này, nhưng hiện giờ chính phủ Ấn Độ chưa có câu trả lời chính thức.
Image copyrightUS NavyImage captionTàu chiến Mỹ đi tuần ở vùng biển quốc tế gần khu vực Trường Sa hôm 11/5/2015.
Việc Ấn Độ có tham gia hay không tùy thuộc vào những thỏa thuận mà Tổng thống Obama và Thủ tướng Modi đã đồng ý trước đây. Chính phủ Ấn Độ đang xem xét, phân tích lợi hại về những lợi ích chiến lược lâu dài trong khu vực và toàn cầu mà Mỹ hứa sẽ mang lại cho Ấn Độ.
Đối đầu hay hợp tác?
Liệu Mỹ có thực hiện dự án “tự do hàng hải”? Câu trả lời dứt khoát là Mỹ sẽ đưa tàu chiến vào khu vực 12 hải lý của những đảo nhân tạo được xây dựng trái phép này vì theo luật biển quốc tế thì những đảo này không có 12 hải lý như lãnh hải, đồng thời việc công nhận chủ quyền của những đảo này còn là vấn đề tranh chấp mà chỉ có luật pháp quốc tế mới có thẩm quyền.
Với những phân tích bên trên, Hoa Kỳ không có sự lựa chọn nào khác hơn là phải thách thức Trung Quốc để buộc Trung Quốc ngồi vào bàn đàm phán và đưa vấn đề này ra một tòa án quốc tế về biển để được nghe Trung Quốc giải thích cụ thể về chủ quyền của họ nằm trong đường 9 đoạn trên “Biển Đông”.
Hoa Kỳ dĩ nhiên muốn tạo được một liên minh để thực hiện dự án này nhưng nếu thậm chí chỉ một mình Hoa Kỳ vẫn phải làm để chứng minh cho các đồng minh và đối tác trong khu vực về quyết tâm của Hoa Kỳ. Vì chỉ có như thế thì mới không còn ai còn có nghi ngờ về thái độ của Hoa Kỳ. Không ai có thể trách cứ là Hoa Kỳ chỉ nói nhưng không làm và có thể “bán đứng” họ.
Nếu vậy thì khả năng đối đầu giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc không còn là giả thuyết nữa nhưng liệu sự đối đầu này có dẫn tới xung đột quân sự không thì câu trả lời dứt khoát sẽ là không!
Như đã phân tích, giải pháp quân sự đối với Trung Quốc trong thời điểm là 'tự sát', ngoại trừ, nội tình Trung Quốc có loạn.
Đối với Chủ tịch Tập Cận Bình trong giai đoạn này, việc củng cố quyền lực của ông ở Bắc Kinh là ưu tiên số một, dứt điểm tàn dư của các thế lực chống ông trong đảng. Ưu tiên thứ hai của ông là kích thích tăng trưởng kinh tế để ổn định chính trị, xã hội. Nếu ông thất bại kinh tế, Trung Quốc sẽ bị rơi vào loạn lạc.
Ưu tiên thứ ba của ông là ngoài việc tăng vị thế của Trung Quốc trên trường quốc tế, việc cấp bách phải làm là phải đầu tư nhiều vào quốc phòng với mục đích thứ nhất thỏa mãn thành phần “diều hâu” trong đảng và, mục đích thứ hai cũng để hiện đại hóa quân đội xứng đáng là một cường quốc.
Sắp có đáp số
Cuối cùng, sự căng thẳng hiện nay ở “Biển Đông” là một chỉ dấu tốt báo hiệu “bài toán Biển Đông” sắp có đáp số.
Trung Quốc biết chắc rằng không bao giờ họ có thể có được toàn bộ “Biển Đông” nhưng họ vẫn đưa ra yêu sách tối đa để được chia phần nhiều hơn!
Image copyrightReutersImage captionHải quân Mỹ tiếp tục theo dõi sát các diễn biến trên các vùng biển tại khu vực Biển Đông.
Giải pháp cuối cùng của “Biển Đông” sẽ là sự hợp tác đa quốc gia trong một tổ chức cấp khu vực bao gồm các nước đang có tranh chấp chủ quyền và các quốc gia có liên quan và/hoặc có quyền lợi ở “Biển Đông” để cùng quản lý và khai thác.
Nếu Trung Quốc là nước có đòi hỏi chủ quyền nhiều nhất ở Biển Đông và Việt Nam là nước có nhiều chủ quyền lãnh hải ở đây nhất, thì Việt Nam sẽ là nước bị thiệt thòi nhiều nhất trong khi Trung Quốc sẽ là nước hưởng lợi nhiều nhất từ bất cứ một giải pháp nào cho “Biển Đông”.
Nhưng sự thiệt thòi của Việt Nam có thể hạn chế được nếu Đảng Cộng sản Việt Nam có chiến lược chuyển trục kịp thời hầu huy động được sức mạnh tổng lực của toàn dân trong công cuộc chiến đấu bảo vệ chủ quyền, lãnh hải và những quyền lợi chính đáng, hợp pháp khác của chúng ta ở Biển Đông.
Bài viết thể hiện văn phong và phản ánh quan điểm riêng của tác giả, luật sư, đồng thời là Phó Tổng thư ký Đảng Dân chủ Việt Nam tại Canada.
Một số báo mạng tiếng Anh gần đây có đăng bài báo của Giáo sư – Nhà Nghiên cứu Chính trị gốc Trung Quốc Bùi Mẫn Hân (Min Xin Pei) có đầu đề khá ngộ nghĩnh: «Cội rễ của những rối loạn về kinh tế của Trung Quốc là gì? Là chính trị! Ngốc ạ!».
Tôi thiển nghĩ bài báo này rất có ích cho các nhà chính trị, nhà báo, bình luận thời sự, các chuyên gia kinh tế - tài chính Việt Nam suy nghĩ và tìm hiểu đâu là lẽ phải. Bởi vì trước những khó khăn kinh tế và nhiều mặt của nước ta, nhiều người chỉ tập trung nghiên cứu và kiến nghị những giải pháp đơn thuần kinh tế, những giải pháp chính trị hời hợt, cho đó là những đơn thuốc hiệu nghiệm. Nào là cần coi cổ phần hóa các cơ sở kinh tế - tài chính Quốc doanh là biện pháp cơ bản, mũi nhọn. Nào là cần minh bạch hóa các khoản thu nhập của Nhà nước, thu thuế và chi tiêu ra sao, có cơ quan quan sát, đánh giá thật nghiêm túc, chính xác, không thể để cho các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước nhận ra rằng các con số thống kê chính thức lớn nhỏ do nhà nước công bố đều đáng nghi ngờ, khi hạ thấp, khi thổi phồng quá đáng, từ nợ quốc gia, thu nhập trung bình của cá nhân, tăng tổng sản lượng hàng năm đến lương bổng các ngành và số người thất nghiệp. Có người gọi đây là cuộc khủng hoảng về thống kê, sự nhảy múa của các con số làm lệch lạc các quyết định. Có người nói đến cải cách đợt 2, rồi thay đổi mô hình, cải cách thể chế, nhưng vẫn không nói được rõ nội dung là cái gì, không dám nói lên bản chất chính trị của vấn đề, nhất là khi góp ý về các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 12 hiện nay.
Có người cho rằng giải pháp cơ bản là trả lại quyền tư hữu ruộng đất hồ ao cho nông dân và quan tâm đến quyền tự do kinh doanh và quyền tư hữu của giai cấp trung lưu - tầng lớp tiểu tư sản đông đảo gồm các nhà kinh doanh vừa và nhỏ, tiểu thương, tiểu chủ, các nghề tự do, là bệ đỡ vững chãi cho phồn vinh kinh tế và ổn định xã hội lâu dài. Cũng có người kiến nghị biện pháp cơ bản là các cơ quan Nhà nước ở các bộ của Chính phủ chỉ quản lý chính sách cho thật chặt chẽ, không được dính dáng gì đến chuyện tiền nong, đầu tư kinh doanh, chia chác lợi nhuận, hoa hồng, tiền thưởng các dự án và đề án đã được duyệt. Mặt khác những ai được Nhà nước giao nhiệm vụ quản lý kinh doanh, sản xuất, dịch vụ thì không được kiêm luôn việc nắm và quản lý chính sách. Không để có người vừa đá bóng vừa thổi còi, phá vỡ luật pháp, nuôi dưỡng tham nhũng. Những biện pháp trên đây chỉ là ảo vọng nếu không có thay đổi tận gốc về chính trị.
Lời nhắn nhủ của Giáo sư Bùi Mẫn Hân là: cái gốc của các rối loạn kinh tế là chính trị. Phải thay đổi tận gốc mới có hiệu quả, mới giải quyết vấn đề được triệt để. Cho nên muốn giải quyết các khó khăn, rối loạn, khủng hoảng kinh tế phải giải quyết từ gốc, nghĩa là từ chính trị. Phải xem xét là chế độ chính trị như thế nào, bản chất của nó ra sao, thuộc loại hình gì, sửa đổi hay cải tiến nó như thế nào, ắt sẽ tác dộng đến kinh tế và đến các mặt khác. Cho nên đổi mới trước hết là đổi mới về chính trị. Thay đổi thể chế là thay đổi thể chế chính trị. Thay đổi mô hình trước hết là thay đổi mô hình chính trị.
Giáo sư Bùi Mẫn Hân cho rằng có 2 loại thuộc về 2 hệ thống chính trị đối lập nhau. Một bên là các chế độ chính trị dân chủ nhuần nhuyễn, già dặn, tiên tiến, thực hiện đúng theo phương châm «của dân, do dân, vì dân », trong sáng, minh bạch, công khai, có kiểm soát, cân bằng, ổn định, phát triển với tốc độ cao, bền vững, đem đến công bằng,an ninh, phồn vinh cho toàn xã hội, hạnh phúc cho tòan dân.
Đối lập với loại Nhà nước nói trên là loại Nhà Nước mà Giáo sư đặt tên là «Predatory State», theo nghĩa đen là «Nhà Nước ăn thịt», «predator» là lọai thú hay đi kiếm mồi để ăn. Đây là chỉ lọai Nhà nước coi dân là mồi để ăn thịt, bóc lột, để sống. Kẻ nắm chính quyền chỉ lo bòn rút của dân, của toàn xã hội để làm giàu. Họ ăn mọi thứ có thể ăn được, như một nhà lãnh đạo CS trong nước than thở.
Vậy thì Nhà nước CS Việt Nam và Nhà nước CS Trung Quốc có nên được xếp vào loại này không? Xin để bà con nhận xét và đánh giá.
Giáo sư Bùi Mẫn Hân còn chia loại Nhà Nước ăn thịt dân nói trên làm 2 nhóm: Một nhóm ông gọi là «Nhà nước ăn cướp nhanh vội» (Fast Plunder) và một nhóm «Nhà nước ăn cắp từ từ» (Slow Thief).
Ông lấy thí dụ như Tổng thống Marcos ở Philippines và vợ là ăn cướp nhanh vội, tham nhũng cực lớn trong một thời gian ngắn cầm quyền rồi hạ cánh hưởng thụ lâu dài nếu thoát tội. Còn «Nhà nước ăn cắp từ từ», không vội vã, tự tin còn nắm chính quyền lâu dài, ăn nhỏ khó bị lộ, gom góp 5 hay 10 năm cũng thành tài sản cực lớn, để vài đời cho con cháu ăn không hết. Có lẽ đây là mô hình sống động của chế độ chính trị ở Việt Nam và Trung Quốc. Nhóm cầm quyền CS các cấp và bộ máy công an, cảnh sát tay chân của đảng CS ăn đủ thứ, tiền đôla, tiền đồng, tiền Nhân dân tệ , ăn đất đai, nhà cửa, biệt thự, vàng bạc, cấu véo vào ngân sách chia chác với nhau, cho con cháu và nhóm tay chân thầu những dự án ODA, FDI béo bở, chùi mép khéo, mua bán chức quyền, tặng biếu cấp trên hậu hĩ để có ô dù che chở.
Vậy giải quyết tận gốc các vấn đề chính trị, kinh tế - tài chính, văn hóa xã hội phải là thay đổi bản chất của chế độ. Đó là thay «chế độ ăn thịt dân» (có người đặt tên là «chế độ đạo dân», nghĩa là ăn cắp, ăn cướp của dân, từ từ, lâu dài) thành một chế độ hoàn toàn mới, chế độ dân chủ đa nguyên đa đảng, với bầu cử thật sự tự do, có ba quyền phân lập. Từ đó mới có Nhà nước phúc lợi, chỉ chăm lo cuộc sống an bình, no ấm, phồn vinh cho toàn dân cùng hưởng.
Ở Việt Nam, hiện nay phải giải quyết mọi vấn đề từ gốc gác chính trị, đó là từ bỏ gông cùm học thuyết Mác – Lê Nin, từ bỏ gông cùm chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa Cộng sản, từ bỏ gông cùm một đảng độc quyền cai trị, từ bỏ gông cùm coi sở hữu quốc doanh là chủ đạo.
Phải làm như thế, phải kiên quyết đồng tâm nhất trí đòi hỏi một cuộc cách mạng, thay đổi toàn hệ thống, thay đổi tận gốc, thay bản chất chế độ như thế mới có chế độ trong sạnh, tiên tiến, ổn định vững bền, thực thi đúng phương châm chế độ chính trị «của dân, do dân và vì dân», mang lại phồn vinh cho toàn dân cùng hưởng, củng cố nền độc lập tự chủ của đất nước, chống được mọi âm mưu xâm lược và làm bạn bền chặt với thế giới dân chủ văn minh.
Chế độ CS «ăn thịt dân» nghe ghê ghê nhưng là có thật trăm phần trăm đã ngự trị tàn phá đất nước VN quá lâu rồi, phải nhận rõ bản chất man rợ đó để chung lòng chung sức xóa bỏ nó một cách kiên quyết triệt để nhất. Mong rằng các nhà chính trị, kinh tế và toàn dân ta hãy tỉnh ngộ, sáng suốt, không còn ai «ngốc nghếch» để tin rằng có thể thoát khỏi khụng hoảng toàn diện chỉ bằng những biện pháp chắp vá hời hợt, chỉ như xoa dầu khi đã bị bệnh ung thư thập tử nhất sinh.
Cám ơn Giáo sư Bùi Mẫn Hân đã chỉ ra con quái vật đang ăn thịt dân hằng ngày để người dân Việt Nam cảnh giác săn đuổi và tận diệt.
* Blog của nhà báo Bùi Tín là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.
Các phòng khám sản tư luôn tấp nập khách ra vào ở dẫy phố "Chợ nạo phá thai" giữa lòng Hà Nội Courtesy Family.vn
Giáo dục giới tính đã được đưa vào trong chương trình học phổ thông ở Việt Nam nhiều năm trước. Mặc dù vậy, tỷ lệ nạo phá thai ở trẻ vị thành niên của Việt Nam vẫn “được” xếp thứ 5 thế giới và số 1 trong khu vực với hơn 300.000 ca nạo phá thai hàng năm.
Một trong những nguyên nhân đó là gì?
Xã hội Việt Nam trong những năm gần đây đã cởi mở hơn rất nhiều trong vấn đề tình dục. Trên các mạng xã hội, người dùng thảo luận, chia sẻ các câu chuyện về tình dục một cách thoải mái, giáo dục giới tính cũng đã được đưa vào trong các trường học từ 2 thập kỷ gần đây.
Tuy nhiên, như để bù lại cho rất nhiều thế kỷ đã bị “kìm kẹp” bởi những luân thường – đạo lý, chuẩn mực xã hội, sự kín đáo, v.v., sự “cởi mở” của người Việt trong vấn đề tình dục cũng lệch lạc như tất cả những vấn đề khác mà họ cho rằng do ảnh hưởng của văn hóa phương tây sau những năm mở cửa.
Tháng 8 năm 2015, cộng đồng mạng Việt Nam xôn xao chia sẻ hình ảnh, clip về một cuộc “chơi xăm”, trong đó một cô gái đã có quan hệ “bầy đàn” với 10 người đàn ông. Báo chí lề phải vô tư đăng hình, chia sẻ thông tin, v.v. họ còn tìm ra Facebook của chính những người tham gia cuộc chơi và vô tư copy, chia sẻ đường link, những hình ảnh khác cũng như thông tin đời tư của mỗi thành viên trong cuộc chơi đó với thái độ rất “công bằng” của người đưa tin – nghĩa là không có bình luận, không có đánh giá, chỉ có đưa toàn bộ những thông tin “chân thật”, bất chấp có được sự đồng ý của chủ nhân hay không, bất chấp việc đăng tải thông tin có thể sẽ ảnh hưởng tới cuộc sống của những người trong cuộc.
“Tân tiến” là thế, “cởi mở” là thế, được giáo dục tốt như thế, tỷ lệ nạo phá thai ở trẻ vị thành niên của Việt Nam lại cao nhất khu vực, dịch vụ “vá màng trinh” nở rộ khắp muôn nơi, tha hồ cho các “bác sỹ tài năng” kiếm bộn tiền
Phụ nữ cũng không vừa. Những người có tiền thì bao trai, có sắc thì yêu cầu chu cấp tiền bạc; công khai “ông ăn chả - bà ăn nem” được coi là “tiêu chí đánh giá” sự “cởi mở”, “tân tiến” của phụ nữ, v.v…
Chưa bao giờ, cộng đồng mạng Việt Nam lại có nhiều tên gọi phong phú cho các mối quan hệ liên quan đến tình dục như ngày nay. Ngoài “gái gọi”, “cave” còn có “rau”, “máy bay”, “hàng”, v.v.. Ngoài “trai bao” còn có “trai coong”, “phi công”, “cò”, v.v.. mỗi tên gọi phân định một dạng quan hệ rõ rệt.
Cả xã hội giống như đang trong một cơn loạn lạc. Pháp luật thiếu nghiêm minh, giáo dục thiếu đứng đắn, truyền thông thiếu định hướng trong khi đó, mọi cánh cửa mở ra thế giới bên ngoài đều bị đóng kín bởi kiểm duyệt và việc “tiêu diệt” mong muốn khám phá, tìm tòi của mỗi người từ khi còn trên ghế nhà trường khiến cho mỗi người đều hối hả chạy theo nhu cầu của bản thân, dẫm đạp lên nhau để thỏa mãn cái tôi của mình cho bằng thiên hạ.
“Tân tiến” là thế, “cởi mở” là thế, được giáo dục tốt như thế, tỷ lệ nạo phá thai ở trẻ vị thành niên của Việt Nam lại cao nhất khu vực, dịch vụ “vá màng trinh” nở rộ khắp muôn nơi, tha hồ cho các “bác sỹ tài năng” kiếm bộn tiền. Ngược lại, các bài báo dạy nam giới “nhận biết màng trinh giả” cũng được share đi với tốc độ chóng mặt. Các cô gái trẻ, mặc dù dấn thân vào cám dỗ “tân tiến” nhưng vẫn sợ hãi, lẩn tránh những hệ quả tất yếu của sự “tân tiến” đó bằng vỏ bọc truyền thống. Phụ nữ trưởng thành, người nào còn giữ được vỏ bọc “truyền thống” thì chê bai, dè bỉu những phụ nữ dám “vượt rào”. Họ quay cuồng trong vòng xoáy đó, dù ở vị trí nào cũng rất đau đớn.
Số trẻ vị thành niên dưới 19 tuổi phá thai đang tăng đều mỗi năm ngay tại bệnh viện Từ Dũ (kenhsinhvien.net)
Trong mối loạn lạc đó, nam giới vẫn luôn luôn có quyền ưu tiên, cho mình là “chúa tể” và được sự ủng hộ, hướng dẫn của truyền thông để luôn luôn đạt được vị trí chúa tể của mình. Họ luôn chủ động tìm, xây dựng cho mình con đường đưa phụ nữ tới đúng mục đích của họ, như những gã thợ săn lành nghề.
Hết thành lập các diễn đàn trao đổi “rau sạch”, lập hội “chơi săm”, các quý ông bắt đầu để ý tới hội những bà mẹ đơn thân, với lòng tin vào “kinh nghiệm”, “sự không ràng buộc” và “sự thiếu thốn” của những thành viên trong hội.
Trong vai một bà mẹ đơn thân, Hạ Vũ có cuộc trao đổi với một 9x tự xưng là kỹ sư công trình, đã nhắn tin lên một nhóm các bà mẹ đơn thân đề nghị làm “bạn tâm sự”. Trong tin nhắn đề nghị, nam 9x nọ có đề xuất việc hỗ trợ tài chính như một thiện chí đáng được trân trọng.
Các câu hỏi tại sao, như thế nào, có cảm thấy có lỗi với bạn gái không, v.v. của Hạ Vũ được trả lời tóm tắt để chuyển qua chủ đề chính, như sau:
“Em có bạn gái chứ. Nhưng bạn em ở trong Sài Gòn rồi. Tuần sau em vào Sài Gòn với bạn em. Công việc của em là làm xây dựng nên phải di chuyển nhiều. Về lâu dài em cũng tính vào trong Sài Gòn vì trong đó ngưới ta sống cũng thoải mái hơn. Mình ở ngoài này, bạn gái làm sao biết được. Nhưng nếu biết thì cũng không ảnh hưởng gì, không sao. Lựa chọn bà mẹ đơn thân vì thấy thoải mái. Nếu muốn có quan hệ lâu dài cũng được, không vấn đề gì cả. Em không thấy có lỗi gì với bạn gái vì đã cưới nhau đâu. Em ở đây, nó ở trong Sài Gòn thì biết làm sao được, tin tưởng làm sao được”.
“Hẳn những bà mẹ đơn thân phải tủi thân lắm, thấy chưa, chồng mình không giữ, để cho đàn ông nó xem không ra gì”, v.v. là những binh luận phổ biến khi câu chuyện này được chia sẻ trên trang cá nhân của Hạ Vũ. Tuy nhiên, ngược lại với phán đoán của rất nhiều phụ nữ đang có chồng khi được chia sẻ nội dung tin nhắn đề nghị của nam 9x nọ, cho rằng làm mẹ đơn thân thật tội nghiệp, bị đàn ông lợi dụng, bị hạ nhục, v.v. phản ứng của các chị rất tích cực. Lê Hoa, một bà mẹ đơn thân chia sẻ:
“Dở. Lạy hồn. Biến thái hả. Một thằng nó hỏi như vậy thì chỉ cảm thấy nó như là đồ biến thái. Tự nhiên, thằng đó 9x mà lại nhảy vào với các mẹ đơn thân thì chỉ có bị làm sao đấy. Không, bình thường. Đó là vấn đề của xã hội, có gì to tát đâu mà bực mình. Đại loại là mình không có hứng thú thì mình không quan tâm thôi, chứ những thứ như vậy là chuyện bình thường. Nó phải biết, đúng là suy nghĩ thật trẻ con, người ta đã xác định là single mom thì họ sẽ phải độc lập hết tất cả mọi thứ. Cho dù thiếu thốn thì lựa chọn của họ cũng làm cho họ thanh thản. Single mom là single mom chứ, thiếu gì đàn ông mà phải.”
Lựa chọn bà mẹ đơn thân vì thấy thoải mái. Nếu muốn có quan hệ lâu dài cũng được, không vấn đề gì cả. Em không thấy có lỗi gì với bạn gái vì đã cưới nhau đâu. Em ở đây, nó ở trong Sài Gòn thì biết làm sao được, tin tưởng làm sao được
một 9x tự xưng là kỹ sư
“A smooth sea never made a skillful sailor – một vùng biển phẳng lặng sẽ không bao giờ đào tạo nên một thuyền trưởng tài năng”. Những con người thiếu trải nghiệm, không phải đánh đổi, không biết mất mát sẽ chẳng bao giờ biết trân trọng các giá trị thực, biết đánh giá thực giả - vàng thau cũng như biết khẳng định giá trị của bản thân mình.
Ai cũng có thể hiểu chân lý đó. Tuy nhiên, nền giáo dục tại Việt Nam, đặc biệt là trong vấn đề giáo dục giới tính, bình đẳng giới, lại chỉ lấp lửng, nửa vời. Thơ văn, các bài học ở nhà trường, v.v. chỉ vẽ ra những viễn cảnh tươi hồng. Các bé gái được dạy biết tuân phục, nhỏ nhẹ, dịu dàng, yếu đuối, v.v. để được che chở. Trong gia đình, mẹ dạy con gái cách tô điểm cho xinh đẹp, cách quyến rũ đàn ông. Cả gia đình hy sinh cho con gái học hành đàng hoàng, có công việc tử tế chỉ mong các cô sẽ có được tấm chồng “ưng ý”.
Tất cả những biến cố, rủi ro, đau khổ mà mẹ cô phải gánh chịu trong cuộc sống hôn nhân, mẹ (cũng là phụ nữ) sẽ im lặng như một sự hy sinh cho con cái. Họ, những người phụ nữ tội nghiệp, tin rằng xã hội sẽ tự nó tốt lên với con gái họ mà quên mất giải pháp thẳng thắn trao đổi, chỉ dạy cho con những cách thức phòng tránh rủi ro cũng như tự thân trở nên mạnh mẽ, độc lập. Cũng chính họ dị nghị, đàm tiếu, gây áp lực lên những người phụ nữ mạnh mẽ, dám vượt qua mọi rào cản để được tự do, hạnh phúc. Cứ như vậy, họ tự trói buộc nhau trong một xã hội rối bời, ngày một siết chặt họ.
Mang xa hoi
