Thể chế “trọng xã hội - khinh nhân văn” có tự bao giờ?

Phùng Hoài Ngọc (VNTB)- Nhân đọc “Bộ chương trình tổng thể Trung học Phổ thông dự thảo của Bộ Giáo dục đào tạo”, thấy sự phân chia hai nhóm ngành học cơ bản như sau: khoa học tự nhiên (KHTN) và khoa học xã hội (KHXH), vắng mặt khoa học nhân văn (KHNV).

Điều đó chứng tỏ Bộ GD chưa chú trọng môn Khoa học Nhân văn. 

Đi ngược về quá khứ, tìm hiểu xem từ thời kỳ “cách mạng thành công” đến nay, hai ngành KHXH và KHNV đã được nhìn nhận như thế nào.

Định nghĩa đơn giản về 2 nhóm KHXH và KHNV

Trước hết, xin trình bày quan niệm của chúng tôi về KHXH và KHNV. Theo đó, Khoa học xã hội nghiên cứu đối tượng là “xã hội” (nhân tố thứ 1) đặt trong liên hệ với con người “cá nhân/nhân văn” (nhân tố thứ 2).

Khoa học nhân văn nghiên cứu “con người cá nhân”, nhằm bảo đảm nhân văn (nhân tố thứ 1), đặt trong quan hệ qua lại với “xã hội” (nhân tố thứ 2).

Trang web của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Ảnh: chụp màn hình

Ngược về quá khứ, chúng ta tìm hiểu quan niệm cổ truyền dân tộc về XH và NV. Theo nhận thức cổ xưa, “xã hội” và “ nhân văn” thể hiện ngay trên nét chữ, con chữ. Cụ thể, xã hội *[1] được hiểu là nhiều xã tụ hội, nhiều người cùng sống chung một bàn thờ thần, cùng bàn tính công việc chung. Trong khi đó, nhân văn *[2] là con người biết chữ, nét phong phú trong phẩm chất tự nhiên.

Ở khái niệm tổng hợp, thì nhân văn chỉ rõ chất người rõ nét nhất so với sinh vật khác, là sự phong phú và vẻ đẹp của con người cần được bảo vệ, phát huy.

Tục ngữ, ca dao Việt Nam là nơi bày tỏ nhiều quan niệm phong phú về nhân văn (như Người ta là hoa đất.Thương người như thể thương thân . v.v…)

(Xếp cùng loại từ: nhân văn, thiên văn, địa văn. Vẻ phong phú của trời, đất, người).

Trong khi đó, quan niệm phương Tây về XH và NV đơn giản hơn nhưng có tính bao quát:

Xã hội (society): một nhóm đông người sống chung theo một cách thức nhất định, ra quyết định về việc làm và phân chia công việc cần thiết.

Nhân văn (chủ nghĩa): humanism.

Human (nhân): con người.

Khái niệm nhân văn rất đa dạng phong phú nhưng vẫn thống nhất cốt lõi, chúng tôi chọn vài nhận thức tiêu biểu trong các quan niệm đó.

Quan niệm cổ nhất:

- Anh: “Một hệ thống niềm tin đặt trên nguyên tắc là nhu cầu tinh thần và tình cảm của người cần được thỏa mãn bất chấp thượng đế và tôn giáo” (Định nghĩa này mang tính lịch sử, được hình thành ở Tây Âu trong cuộc đấu tranh chống lại thần quyền tôn giáo trung cổ vốn coi rẻ con người trần tục).

- Mỹ: “Nhận thức về chủ nghĩa nhân văn: Những nhu cầu và khát vọng của con người. Một niềm tin rằng nhu cầu và giá trị của con người là quan trọng hơn niềm tin tôn giáo.”

Quan niệm mới nhất *[3] ở Phương Tây (từ điển Webster 2013 và 2015):

a. Một hệ thống tư tưởng về con người với các giá trị, năng lực và phẩm giá của họ.

b.Thành tựu nghiên cứu của các khoa học nhân văn và sự học tập từ nghệ thuật tự do.

c. Chủ nghĩa nhân đạo thế tục, tính từ thiện.

d. Quan tâm tới lợi ích, nhu cầu và phúc lợi của con người- "bông hoa mới nhất trên cây nho của chủ nghĩa nhân văn hợp tác".

“Văn” cũng khởi đầu từ letters (con chữ, lá thư) dẫn đến literature (văn chương,văn học) và nâng cao tổng hợp thành văn hóa “culture” (vun trồng, phát triển).

Chủ nghĩa nhân văn “Humanism” nhấn mạnh tính người văn hóa, yêu cầu đối xử hợp lý hợp tình với con người khác với con vật.

Như vậy, quan niệm cơ bản về “nhân văn” phương Tây cũng tương tự như phương Đông.

(Lưu ý rằng hiện nay người ta hay dùng lẫn lộn “nhân văn” và “nhân đạo”.“Humanity” là “nhân đạo” với nội dung: Lòng từ thiện và đối xử tốt với người khác).

Nhiều khi từ ngữ bị lạm dụng do vô ý hoặc cố ý: đài báo, các địa phương gần Tết mở đợt quyên góp quà Tết từ thiện giúp người nghèo, đó chỉ là hành vi “nhân đạo”, tuy nhiên quan chức và nhà báo quốc doanh ưa dùng từ “nhân văn” cho to tát hơn. Một nhà nước chỉ làm được một số hành vi nhân đạo cụ thể mang tính từ thiện nhưng đối xử tồi tệ với con người (vật chất, tinh thần), bỏ mặc họ thất nghiệp, thả rông chi phí nằm viện, mặc cho nhà trường lạm thu học phí, cho đến việc ngăn cản quyền tự do, dân chủ đã được Hiến pháp qui định thì đó vẫn là một “nhà nước phản nhân văn”.

Tóm lại, nhân văn phong phú, toàn diện và bao trùm, nhân đạo chỉ là một phần cụ thể.

So sánh sơ qua như trên, ta thấy quan niệm truyền thống về XH và NV của phương Đông và phương Tây cơ bản đồng nhất.

Tuy nhiên, các nền văn hoá cao ở Tây Âu cố gắng cân bằng giữa xã hội và nhân văn, tiến bộ vượt phương Đông. Tây Âu từ thế kỷ18 đã có“Khế ước xã hội” chăm lo xây dựng xã hội, đồng thời cũng có “Tuyên ngôn nhân quyền, dân quyền” giữ thế cân bằng giữa hai khái niệm cốt lõi. Hai ý niệm “xã hội” và “nhân văn” tồn tại song song và quan hệ mật thiết hữu cơ. Xét đến cùng, mục tiêu của xây dựng xã hội là bảo đảm cho nhân văn tồn tại. Nhân văn là cứu cánh (mục tiêu cuối cùng) của xã hội.

Phong trào cách mạng văn hóa Phục Hưng (thế kỷ 14-16) ở châu Âu đã sớm đề cao con người cá thể, chống lại thần quyền câu kết vương quyền coi con người là bé nhỏ, tội lỗi và đàn áp con người. Trong khi đó, châu Á còn chìm sâu trong chế độ phong kiến coi rẻ thường dân và quyền con người nói chung. Thời cổ đại có bài dạy của Mạnh tử lưu truyền “Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh” (Dân là quý, đất nước thứ nhì, vua là bé nhất) nhưng chưa đủ là hệ tư tưởng và thiếu một cơ chế bảo đảm thực hành.

Nhà chính trị Hoa Kỳ đã rút gọn quan niệm nhân văn trong ba từ “Quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc” (Tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ 1776). Nhà chính trị Pháp cũng dùng ba chữ “Tự do- Bình đẳng- Bác ái” tóm tắt tính nhân văn rõ nét (Tuyên ngôn nhân quyền, dân quyền Pháp 1789).

Trở lại với chuyện chương trình giáo dục trung học PT của Bộ GD không ghi tên “khoa học nhân văn”.

Cũng khó mà trách Bộ Giáo Dục, Bộ chỉ là cơ quan quản lý nhà nước về ngành giáo dục, không phải là cơ quan nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp.

Vậy, cần phải đi sâu tìm hiểu tới gốc là Viện Hàn Lâm*[4].

Viện Hàn Lâm KHXH Việt Nam và sự phân loại khoa học sai lầm.

Sai lầm thứ nhất thể hiện trong việc đặt tên Viện. Theo đó, ngay trong lời “Giới thiệu chung” trên trang chủ, Viện đã viết như sau:

“Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là cơ quan khoa học thuộc Chính phủ, có chức năng nghiên cứu cơ bản về khoa học xã hội, cung cấp các luận cứ khoa học cho Đảng và Nhà nước…”.

Tên chỉ là “Viện hàn lâm khoa học xã hội”, bỏ qua “khoa học nhân văn”. Vào trong mục cơ cấu các viện thì lại thấy có môn khoa học nhân văn. Thế nghĩa là“KHXH” đương nhiên chứa đựng “KHNV” ở trong (?!).

Tại sao một cơ quan khoa học quốc gia, một “rừng bút”, mà thiếu chữ viết đến thế ?

Sai lầm thứ hai là sắp xếp lộn xộn các Viện con.

Xem qua lịch sử tên gọi của Viện hàn lâm KHXH qua các thời kỳ:

• Năm 1953, Ban nghiên cứu Lịch sử, Địa lý, Văn học được thành lập

• Năm 1954 đổi tên thành Ban nghiên cứu Văn học, Lịch sử, Địa lý (gọi tắt là Ban Văn, Sử, Địa).

• Năm 1956, thành lập Ban Nghiên cứu lịch sử, văn học và địa lý Việt Nam thuộc Bộ Giáo dục.

• Năm 1959, thành lập Ủy ban Khoa học Nhà nước trực thuộc Hội đồng Chính phủ. Ban khoa học xã hội nằm trong cơ cấu tổ chức của Ủy ban khoa học Nhà nước.

• Năm 1965, tách Ủy ban khoa học Nhà nước thành hai cơ quan độc lập: Ủy ban khoa học và kỹ thuật Nhà nước và Viện khoa học Xã hội.

• Năm 1967, đổi tên Viện khoa học Xã hội thành Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam.

• Năm 1990, đổi tên: Viện Khoa học Xã hội Việt Nam.

• Năm 1993, thành lập Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn quốc gia .

• Năm 2003, lại đổi tên: Viện Khoa học Xã hội Việt Nam.

• Năm 2008, Chính phủ lại ban hành Nghị định, theo đó tên Viện được đổi thành Viện Khoa học xã hội Việt Nam (trùng với tên đặt năm 2003, nội dung khác).

• Năm 2012, nghị định chính phủ đặt tên: Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, thi hành từ ngày 22 tháng 2 năm 2013.

Nhìn qua 11 lần đổi tên (số lần đạt kỷ lục) nêu trên, chỉ có một lần tên Viện đầy đủ “xã hội” và “nhân văn” là năm 1993. Thời điểm này đang cao trào Đổi mới ở Việt Nam. Giới trí thức tiến bộ tranh thủ thời cơ giành được hai chữ “nhân văn”.

Trải qua bãi bể nương dâu, tên Viện chính thống hiện tại lại bị xóa bỏ hai chữ “nhân văn”. Như vậy, rõ ràng Trung ương trăn trở đã nhiều với một cái tên Viện, chỉ lo sợ bị hớ, bị thiệt thòi (!). Và cũng qua cách đặt tên, dễ dàng thấy Trung ương coi trọng cái gì và coi rẻ cái gì!

Tình trạng đặt tên khoa KHXH và KHXH-NV lộn xộn cũng xảy ra ở nhiều trường cao đẳng, đại học. Chỉ có số ít trường tên đặt đầy đủ cho trường và khoa là “KHXH-NV”, phần nhiều cắt bỏ hai chữ “nhân văn”.

Trung ương tùy tiện thì địa phương cũng tùy nghi, tùy thích.

Đó là lẽ thường tình ở nước Việt Nam, nơi các danh xưng nhốn nháo chưa từng có.

Sai lầm thứ ba là phân loại lộn xộn các viện con. Theo trang web của Viện phân chia các đơn vị nghiên cứu khoa học như sau.

07 viện KHXH:

1. Viện Triết học

2. Viện Nhà nước và Pháp luật

3. Viện Kinh tế

4. Viện Xã hội học

5. Viện Nghiên cứu Con người

6. Viện Tâm lý học

7. Viện Địa lý nhân văn

Với cách phân chia nêu trên, thì bốn ngành (1,5,6,7) thuộc nhóm nhân văn đã bị xếp nhầm vào nhóm xã hội: Viện Triết học, Viện Nghiên cứu Con người,Viện Tâm lý học, Viện Địa lý nhân văn.

Vẫn biết rằng một số ngành khoa học mang tính kép, tức là vừa thuộc xã hội, vừa thuộc nhân văn, nhưng dứt khoát phải xác định tính thứ nhất (nhân tố thứ 1) cho môn đó.

09 viện KHNV:

1. Viện Sử học

2. Viện Văn học

3. Viện Ngôn ngữ học

4. Viện Nghiên cứu Hán Nôm

5. Viện Dân tộc học

6. Viện Khảo cổ học

7. Viện Nghiên cứu Văn hóa

8. Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới

9. Viện Nghiên cứu Tôn giáo

Với cách sắp xếp này, Viện hàn lâm đã xếp sai chỗ cho 6 ngành xã hội (1,5,6,7,8,9) vào nhóm nhân văn: Viện sử học, Viện dân tộc học, Viện Khảo cổ học, Viện Văn hóa, Viện Gia đình và Giới và Viện nghiên cứu tôn giáo. Sáu viện đó phải xếp vào KHXH mới đúng. Bởi vì đối tượng nghiên cứu là xã hội, cộng đồng.

Hầu hết cán bộ chủ chốt của các Viện (kể cả bộ máy chính trị) đều du học ở Liên Xô và các nước XHCN, giữ vai trò chủ đạo, quản lý hai ngành KHXH và KHNV ở Việt Nam, từ sau 1953 tới nay. Đương nhiên họ đi theo mô hình Liên Xô và Đông Âu đã lỗi thời.

Nếu chúng ta đi ngược lên tới ngọn nguồn thì thấy cái gốc sai lầm là ở đây: chủ nghĩa Marxism.

Nguồn cơn “xã hội” lấn át đè bẹp “nhân văn”.

Hai ông Marx và Engels tạo ra mô hình “Kommunismus” (tiếng Đức), dịch đúng là “chủ nghĩa cộng đồng” (nhưng bị Mao Trạch Đông dịch ẩu thành “cộng sản”*[5] theo quan điểm thực dụng, Đảng CSVN cũng noi theo cách gọi tên ấy).

Học thuyết Marx và Engels là nguồn gốc của mọi lầm lạc lớn lao, sâu sắc và lâu dài.

Khi một hiện tượng gì quá cực đoan, người ta thường chê là “chủ nghĩa” (không phải một học thuyết nghiêm túc). Ví như “chủ nghĩa thực dụng”, “chủ nghĩa cá nhân”, “chủ nghĩa quốc gia” (coi thường quốc tế, ích kỷ dân tộc), “chủ nghĩa bành trướng”, “chủ nghiã Đại Hán”,“chủ nghĩa sovin nước lớn”, “chủ nghĩa mackeno”.v.v… Đúng ra, phải gọi những cái đó là các “thói” nhưng người ta nói chữ là “chủ nghĩa” với ý mỉa mai để chỉ sự cuồng lệch của nó. Chẳng hạn, thói “chủ nghĩa tập thể”, ưa nhân danh tập thể mà chà đạp cá nhân, vì mục đích vụ lợi chính trị. Thời chiến tranh và bao cấp toàn diện nước ta đã từng trải qua xây dựng “chủ nghiã xã hội trại lính”, ở đó vai trò cá nhân bị thủ tiêu. Chủ nghĩa nhân văn bị chà đạp.

Thường nghe chính khách ngày nay kêu gọi vì “ổn định xã hội” và đương nhiên phớt lờ thân phận cá nhân. Vậy, trường hợp này cũng gọi là “chủ nghĩa…xã hội” (thói nhân danh xã hội, thói độc tôn cai trị xã hội)!

Chống tham nhũng, bất công, họ cũng kêu giữ lấy “ổn định xã hội” ! Chống “diễn biến hoà bình” cũng nhằm “ổn định xã hội” (xã hội cần hoà bình, sao lại chống ?!). Thực chất là họ chỉ muốn “ổn định quyền cai trị độc tôn”, nhưng ưa chơi chữ cho văn vẻ. Thực ra, họ nhẫn tâm làm tất cả dù có phải chà đạp “nhân văn” tức nhân quyền, dân quyền để ổn định “xã hội”.

Ngôn ngữ khoa học và chính trị đều cần phải chính danh. Ngôn ngữ phi chính danh lặp đi lặp lại như khẩu hiệu, ám ảnh lâu ngày thành bệnh, gây ra tác hại khôn lường.

Tuy nhiên, gần đây có “mốt” các quan chức, nhà báo quốc doanh ưa ca tụng chính quyền làm“việc đó, việc nọ, việc kia” là biểu hiện “giàu tính nhân văn”(!)

Kết luận:

Viện hàn lâm gồm 16 viện con (7 XH + 9 NV) đành bất lực không bênh vực được “Tam quyền phân lập” và cũng không chống chế giùm được “pháp quyền XHCN”, và cũng không giải thích được “định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Ba chục năm qua, tình trạng khủng hoảng “lý luận xã hội nhân văn” rã rời thê thảm. Hệ thống chính trị Liên Xô và XHCN Đông Âu tan rã đã công bố kết quả kiểm chứng lạnh lùng khách quan của lịch sử. Trung cộng và Việt Nam vội vã tìm ra cùng một bài thuốc chữa chạy bằng cách xây dựng một hệ “Tư tưởng lãnh tụ” riêng cho xã hội, nhưng trên nhãn hiệu vẫn ghi kèm bài thuốc cũ, bỏ thì thương vương thì tội.

Tình trạng suy thoái đạo đức nhân cách và tệ nạn bùng nổ trong xã hội trở nên phổ biến.

Xã hội ngày càng nhiều người nghèo mạt rệp.

Xã hội ngày càng tràn lan án oan nhức nhối.

Người bị tước đoạt tự do (tự do ngôn luận, thông tin, lập hội, biểu tình).

Người khác bị tước đoạt tài sản (ruộng đất bị ép bán rẻ) nuôi béo bọn tư bản thân hữu và nhóm lợi ích. Khi chiếm được đất rồi, bọn họ còn tung tác phá hoại môi trường vì lợi nhuận.

Báo chí quốc doanh chủ yếu thiếu tính nhân văn, không lên tiếng bênh vực hàng trăm người dân bị lôi vào đồn công an và chết thê thảm. Họ bỏ mặc cá nhân thất thế yếu lực, nhắm mắt làm ngơ trước nạn bạo hành của bộ máy công an. Vụ án thiếu niên Đỗ Đăng Dư bị bạo hành chết là nỗi nhục nhã của công an Hà Nội và lộ mặt báo chí nhát hèn.

Viện Hàn Lâm với nhân sự khổng lồ tiêu tiền thuế dân như nước chảy cũng chẳng giúp gì cho người dân oan sai, mặc cho bất công, tham nhũng tràn lan. Bộ trưởng khoa học Nguyễn Quân phải ngập ngừng thừa nhận tại quốc hội rằng đề tài nghiên cứu của các ngành XH-NV nghiệm thu rồi cất ngăn kéo.

Tất cả chỉ vì không học và không hiểu đúng hai chữ XH và NV.

Viện Hàn Lâm với một “rừng bút” gồm thập loại giáo sư, phó GS, bách loại tiến sĩ thạc sĩ (còn có cả viện sĩ danh dự nước ngoài) cũng không giúp đắc lực cho thể chế chính trị khá hơn. Đến nỗi tổng bí thư phải lập riêng một “Hội đồng lý luận trung ương” để cứu vãn khủng hoảng lý luận. Có lẽ vì ông Tổng cũng chẳng trông cậy được gì vào cái “Viện rừng bút” ấy.

Đọc bài viết của tác giả Lữ Hành Gia “Hãy cân bằng phần xác và phần hồn” (VNTB- ngày 12/10/2015), tôi đồng ý một phần với ý kiến: “Việc trọng kinh tế nên các ngành nhân văn tại Việt Nam càng kém hấp dẫn”. Theo chúng tôi, nguyên nhân “trọng kinh tế” chỉ là một yếu tố, cái chính là họ coi trọng quyền lực độc tôn nấp bóng chiêu bài “xã hội”, giơ chiêu bài “ổn định xã hội” để dễ chà đạp khinh rẻ nhân văn mà thôi.

Chúng tôi mong muốn góp phần chẩn trị căn bệnh lớn: “trọng xã hội, khinh nhân văn” . Căn bệnh này đã trải dài hơn nửa thế kỷ. Nó biểu hiện nhận thức sai lạc của thể chế ở nước ta, cũng như cả hệ thống XHCN trước đây.

Điều trị căn bệnh này không tốn kém lắm, chủ yếu là “bệnh nhân” có chịu chữa trị hay không.

Chú thích:

*[1] . Xã hội 社會 (theo truyền thống biểu đạt bằng chữ Nho).

“Xã”:社: vùng đất nhiều người sống cùng nhau, chung một bàn thờ thần đất.

Xưa, mỗi chòm xóm 25 nhà gọi là một xã, cùng bàn tính việc công ích chung.

“Hội”:會 tụ hội (4 bộ phận biểu tượng: mái che, con người, thạp đồng, miệng nói, nhất trí).

“Xã hội”: tụ hội nhiều xã. Sự kết hợp nhiều cá thể có quan hệ chung với nhau gọi là "xã hội".

(xã 社 kết hợp với tắc 稷: lúa, thần lúa, tạo ra “xã tắc”: lãnh thổ/đất nước chung của xã hội).

*[2] . Nhân văn 人文.

“Văn” 文 văn vẻ (như "thạch văn" 石文: vân đá, đá mài/cắt, nổi lên hoa văn tự nhiên, nét vằn trên mặt đá, thớ gỗ và cả trên sinh vật). Văn là phẩm chất tự nhiên tốt đẹp của vật.

“Nhân” 人: con người cá thể, bước đi hai chân, (thoát ra khỏi loài thú 4 chân), loài khôn nhất.

Con người khôn vì biết chữ (văn tự: chữ cái/con chữ là những nét văn kết hợp mà thành văn tự), đó là bằng chứng cụ thể nhất.

*[3].Từ điển Websters online dẫn từ Cty xuất bản Houghton Mifflin Harcourt 2013 và Cty LoveToKnow Corp 2015.

*[4] . Hàn lâm: 翰林 (hàn: lông chim, làm bút viết, lâm: rừng). Rừng bút. Nơi tụ hợp nhiều học sĩ.

Châu Âu gọi đơn giản “Academy” là học viện.

*[5] . Xem bài “Hãy đổi tên Đảng, trước hết để chính danh”, Việt nam Thời báo, javn.org/2015/06/vntb-hay-oi-ten-ang-truoc-het-e-chinh.html.

Thứ Tư, ngày 21 tháng 10 năm 2015

Việt Nam Thời Báo

Kinh hãi chà bông ‘người làm không dám ăn’

 Đình Quân -10-21-2015

 Chủ cơ sở thừa nhận không dám ăn số chà bông do cơ sở mình sản xuất, chế biến từ thịt gà giá rẻ và đường hóa học Trung Quốc.

 

Chà bông sau khi chế biến được để dưới sàn nhà cáu bẩn

Ngày 20.10, đoàn kiểm tra liên ngành phòng chống dịch huyện Bình Chánh bất ngờ kiểm tra phát hiện gần 750 kg chà bông bẩn được chế biến từ nguyên liệu rẻ tiền và hóa chất Trung Quốc tại xưởng chà bông ở tổ 6, ấp 3, xã Vĩnh Lộc A, huyện Bình Chánh do ông Đoàn Văn Thương làm chủ.

Tại thời điểm kiểm tra, chủ cơ sở không có giấy phép hoạt động, không có giấy đăng ký kinh doanh; nguyên liệu thịt gà không có giấy kiểm dịch động vật…

Công nhân chế biến chà bông cởi trần và không đảm bảo quy định an toàn vệ sinh thực phẩm

Chủ cơ sở cho hay xưởng chà bông hoạt động từ vài tháng nay. Mỗi ngày, xưởng dùng 200 kg thịt gà để sản xuất chà bông. Nguyên liệu thịt gà được thu mua từ các lò mổ ở An Nhơn với giá 34.000 đồng/kg. Sau khi qua sơ chế, thịt gà được xé cho tơi nát, ướp gia vị và đưa vào một chiếc máy nhìn qua giống như máy trộn bê tông để trộn thịt với bột mì. Sau mỗi mẻ trộn, chà bông được đổ ngay xuống nền sàn xi măng.

Ông Thương khai nhận, do là sản phẩm giá rẻ nên phải tiết giảm chi phí một cách tối đa. Cụ thể, thịt gà nguyên liệu được mua với giá càng rẻ càng tốt. Trong quá trình làm, sẽ trộn nhiều bột mì vào chà bông. Để tiết giảm chi phí, cơ sở này còn dùng đường hóa học Trung Quốc để thay thế bột nêm, bột ngọt. Loại đường hóa học này có tên gọi Sodium Cyclamate giúp tạo ngọt nhanh với chỉ một lượng nhỏ.

Mỗi ngày, cơ sở này cung cấp hàng trăm kg chà bông (cả bán sỉ và lẻ) ở khắp TP.HCM với giá 45.000- 70.000 đồng/kg tùy theo yêu cầu độn bột mì nhiều hay ít từ phía khách hàng. Đồng thời để đáp ứng thị hiếu khách hàng, cơ sở này cũng làm chà bông có nhiều màu sắc khác nhau. Chủ cơ sở thừa nhận không dám ăn số chà bông giá rẻ này.

Ông Nguyễn Hồng Triệu – Trạm trưởng Trạm thú y Bình Chánh cho biết đoàn kiểm tra liên ngành đã phạt chủ cơ sở 12,5 triệu đồng. Ngoài ra, chủ cơ sở phải bỏ hơn 5 triệu đồng cho việc tiêu hủy 750 kg chà bông.

Dùng đường của Trung Quốc có độ ngọt gấp hàng chục lần để chế biến chà bông

Chà bông được chế biến không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm

Máy làm tơi chà bông thành sợi

Chà bông được chế biến cẩu thả, không đảm bảo vệ sinh

Đóng gói trước khi xuất hàng bán khắp TP.HCM

Ảnh: Hiếu Huy

Theo Thanhnien

Ít đại biểu phát biểu, Quốc hội lại nghỉ sớm

 VIỄN SỰ-21/10/2015 09:35

TTO - 9g15 sáng nay 21-10, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã tuyên bố kết thúc phần làm việc buổi sáng.

Các đại biểu ra về vào 9g15 sáng 21-10 - Ảnh chụp qua màn hình trực tiếp tại trung tâm báo chí Quốc hội

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị các đại biểu về nghiên cứu tài liệu vì trong phần thảo luận Luật kế toán sửa đổi chỉ có 4 đại biểu phát biểu, và không còn nội dung làm việc buổi sáng theo chương trình.

Theo chương trình làm việc, sáng 21-10, các đại biểu đã nghe Bộ trưởng Bộ tài chính Đinh Tiến Dũng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tờ trình về dự án Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu (sửa đổi).

Chủ nhiệm Ủy ban tài chính, ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu (sửa đổi) và báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật kế toán (sửa đổi).

Phần cuối cùng, các đại biểu sẽ thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật kế toán (sửa đổi).

Thế nhưng đến phần thảo luận chỉ có 4 đại biểu Đỗ Văn Vẻ (Thái Bình), Trần Du Lịch (TP.HCM), Huỳnh Minh Hoàng (Bạc Liêu) và Huỳnh Văn Tính (Tiền Giang) phát biểu. Các đại biểu này có thời gian phát biểu trong khoảng hơn 20 phút và không còn đại biểu nào cho ý kiến thảo luận.

Theo Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, việc chỉ có 4 đại biểu phát biểu trong phiên thảo luận Luật kế toán sửa đổi “chứng tỏ các đại biểu có sự thống nhất cao” về dự án Luật kế toán sửa đổi.

Trước đó, Quốc hội cũng từng nghỉ họp sớm hơn thông lệ 2 giờ đồng hồ vào phiên họp ngày 9-6-2015 (Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIII) vì không có đại biểu nào có ý kiến về chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2016.

TPHCM: Trang web nước ngoài "tố" nhân viên hải quan Tân Sơn Nhất nhũng nhiễu

 Quốc Anh-Thứ Tư, 21/10/2015 - 08:52

Dân trí Tân Sơn Nhất bị trang web The Guide to Sleeping in Airports xếp hạng sân bay tệ thứ 4 châu Á bởi hạ tầng xuống cấp và những cáo buộc tham nhũng. Tuy nhiên, lãnh đạo sân bay này khẳng định “không phát hiện nhân viên hải quan nhận tiền của hành khách”.

Theo đánh giá của website The Guide to Sleeping in Airports, những năm gần đây, hạ tầng sân bay Tân Sơn Nhất đã xuống cấp và bị hành khách cáo buộc có tình trạng tham nhũng. Nhiều hành khách cho rằng bị nhân viên hải quan đòi hối lộ để thủ tục được nhanh hơn. Ngoài ra, hành khách còn phàn nàn tín hiệu wifi kém, phòng vệ sinh bẩn và không có nhiều sự lựa chọn về dịch vụ ăn uống.

Nhân viên an ninh kiểm tra hành lý tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Đặc biệt, website này còn khuyến cáo hành khách khi đến Tân Sơn Nhất phải giữ kỹ tài sản giá trị, chỉ cầm trên tay một số tiền nhỏ…

Năm 2014, sân bay này cũng bị liệt vào danh sách tệ nhất do website trên bình chọn.

Nói về những đánh giá trên, ông Đặng Tuấn Tú – Giám đốc Cảng Hàng không quốc tế (HKQT) Tân Sơn Nhất cho biết, chất lượng wifi cảng nội địa cơ bản là đáp ứng được yêu cầu. Tuy nhiên, do lượng hành khách tăng quá nhanh dẫn đến lượng người truy cập nhiều nên có thể hơi yếu. Còn ở ga quốc tế, chất lượng wifi yếu nên cũng không đáp ứng được nhu cầu của hành khách. Cuối năm 2014, Tân Sơn Nhất đã triển khai phát triển mạng wifi nhưng nhà cung cấp không đáp ứng được yêu cầu.

“Chúng tôi đang có kế hoạch chọn nhà cung cấp mới. Chúng tôi bảo đảm đến cuối năm sẽ khắc phục được nhược điểm về wifi tại 2 nhà ga. Hành khách đánh giá chất lượng wifi yếu là chính xác”, ông Tú khẳng định.

Về vấn đề nhà vệ sinh, chỉ bẩn trong vài thời điểm nào đó khi lượng hành khách quá đông. Theo bảng đánh giá của hành khách trong những năm gần đây cho thấy, chất lượng phục vụ của nhà vệ sinh đã cải thiện rất nhiều và không có hành khách đánh giá chất lượng yếu kém. Đánh giá nhà vệ sinh của Tân Sơn Nhất bẩn là chưa khách quan.

Theo ông Tú, sân bay đang trong tình trạng quá tải nên diện tích phải ưu tiên cho các dịch vụ hàng không cơ bản. Tuy vậy, cho rằng ở sân bay Tân Sơn Nhất không có nhiều sự lựa chọn về dịch vụ ăn uống, thực đơn không phong phú là không đúng. Nhà hàng, điểm kinh doanh dịch vụ ăn uống chiếm tới 45% diện tích dành cho dịch vụ phi hàng không tại 2 nhà ga nội địa và quốc tế.

Ông Tú cho biết, website The Guide to Sleeping in Airports chỉ chọn 3 vấn đề để đánh giá chất lượng dịch vụ của sân bay Tân Sơn Nhất. Nhưng thực tế để đánh giá toàn diện, chính xác hơn về chất lượng dịch vụ tại sân bay này thì còn rất nhiều vấn đề khác nữa.

Sân bay Tân Sơn Nhất sẽ mở thêm 1 sảnh cho taxi đón khách

“Hiện nay do quá tải, bất cập về bãi đỗ nên chất lượng dịch vụ taxi không được như mong muốn. Bãi xe hai bánh dù cơi nới hết sức cũng chỉ gửi được 4.000 xe, không đảm bảo yêu cầu, đặc biệt là trong những ngày, giờ cao điểm. Nhiều lúc phải tạm ngưng giữ xe. Đó là vấn đề không mong muốn nhưng không có cách nào khác…”, ông Tú nói.

Theo ông Tú, để đáp ứng nhu cầu đậu xe và đảm bảo giao thông thông suốt trong khu vực sân bay, sắp tới bãi đậu xe máy sẽ được nâng cấp, mở rộng lên 8.000 vị trí đậu xe. Xây dựng bãi đậu xe ô tô với 2 tầng hầm và 1 tầng trệt (68.000 m2). Tăng diện tích bãi đậu tạm thời cho xe taxi để phục vụ hành khách tốt hơn.

“Vẫn có trường hợp phản ánh về thái độ hành xử của nhân viên sân bay, an ninh hàng không, nhân viên các hãng,… Chúng tôi sẽ phối hợp với các đơn vị cải thiện việc này và nâng cao chất lượng dịch vụ để làm hài lòng hành khách”, ông Tú nói.

Về phía các đơn vị phục vụ mặt đất, ông Nguyễn Đình Hùng –  Giám đốc Công ty Cổ phần dịch vụ Tân Sơn Nhất (SAGS) nói: “Thực tế nhân viên Hải quan có nhũng nhiễu, vòi tiền của hành khách hay không? Vấn đề này cần làm rõ để giải quyết”.

Theo ông Hùng, quy trình thực hiện các thủ tục tại sân bay Tân Sơn Nhất còn nhiều bất cập gây phiền hà cho hành khách. Chẳng hạn như ở nhà ga quốc tế, hành khách sau khi xếp rồng rắn phải qua 3 khâu thủ tục. Đầu tiên là công an cửa khẩu, sau đó đưa hành lý lên máy soi chiếu của hải quan, sau đó đi một đoạn lại lấy hành lý để kiểm tra an ninh.

“Nhiều khách cảm thấy rất phiền phức, khó chịu vì đã xếp hàng lâu mà còn bị kiểm tra nhiều lần chỉ trong phạm vi hẹp. Như thế là Tân Sơn Nhất bị mất điểm rồi. Nên chăng gộp kiểm tra Hải quan và An ninh vào chung?”, ông Hùng đề xuất.

Ông Đặng Tuấn Tú cho biết, vấn đề này đã được kiến nghị lên Cục Hàng không và Bộ Giao thông vận tải đã có văn bản gửi Bộ Tài chính xin gộp việc kiểm tra vào một cửa và đang chờ ý kiến.

Trong khi đó, ông Trần Doãn Mậu – Giám đốc Cảng vụ Hàng không miền Nam khẳng định: “Đã có hàng chục trường hợp phản ánh về thái độ phục vụ của nhân viên sân bay. Tùy vào sự vụ cụ thể mà chúng tôi phối hợp xác minh, xử lý. Đây là công việc hàng ngày. Tuy nhiên, hiện nay chúng tôi chưa phát hiện và nhận phản ánh về tình trạng nhân viên hải quan nhận tiền của hành khách”.

Nêu quan điểm về đánh giá của website The Guide to Sleeping in Airports, ông Trần Doãn Mậu nói: “Người ta phản ánh đúng thì mình tiếp thu trên tinh thần cầu thị. Mình xem xét lại đánh giá đó để phân tích nguyên nhân từ đâu và tìm ra nguyên nhân khắc phục. Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để tránh những nhận xét không tốt. Hy vọng giờ này năm sau Tân Sơn Nhất thoát ra khỏi danh sách sân bay tệ nhất châu Á”.

Theo ông Đặng Tuấn Tú, năm 2014, sân bay Tân Sơn Nhất đón hơn 22 triệu hành khách. Năm 2015 dự kiến gần 26 triệu. Tính đến giữa tháng 10/2015, lượng hành khách đạt 21,7 triệu. Hai năm nữa thì sân bay có thể đạt ngưỡng đến 30 triệu hành khách/năm.

Tân Sơn Nhất sẽ “chịu đựng” cảnh quá tải ít nhất là 8 năm nữa, trước khi sân bay Long Thành đi vào khai thác giai đoạn 1. Dự kiện, sớm nhất thì phải đến năm 2018 – 2019, sân bay Long Thành mới được khởi công và hoàn thành sau 5 năm.

Một người bị bắt vì cáo buộc "Mang tài liệu chống phá nhà nước"

Dân Luận tổng hợp-21/10/2015

Bà Nguyễn Thị Phi đang bị bắt giữ (Ảnh: VOV)

DL - Thông tin từ các tờ báo "nhà nước" cho biết bà Nguyễn Thị Phi (56 tuổi) vừa trở về từ Lào thì công an Tỉnh Hà Tĩnh bắt giữ vì cáo buộc "mang tài liệu nói xấu chế độ, cổ súy cho các hoạt động của tổ chức phản động lưu vong Việt Tân".

Sáng ngày 17/10/2015, Bà Nguyễn Thị Phi trở về Việt Nam từ Lào thì bị bộ đội biên phòng cửa khẩu Cầu Treo bắt giữ vì nhập cảnh trái phép vào Việt Nam. Đến tối ngày 20/10, Đồn phó Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (Hà Tĩnh) cho hay đã giao bà Phi cho công an Hà Tĩnh để điều tra thêm vì trong quá trình bắt giữ đã phát hiện bà Phi có mang trong người những tài liệu "nói xấu chế độ, cổ xúy cho các tổ chức phản động như Việt Tân".

Ảnh chứng minh nhân dân của bà Nguyễn Thị Phi (Ảnh: Vietnamnet)

Bà Nguyễn Thị Phi (SN 1959, trú tại quận Hai Bà Trưng, Hà Nội). Bà Phi từng đi biểu tình năm 2010. Đến năm 2011, bà Phi bị cấm xuất cảnh vì cáo buộc "có liên quan đến các tổ chức phản động".

Tháng 3/2014, bà Nguyễn Thị Phi vượt biên sang Campuchia qua cửa khẩu Mộc Bài - Tây Ninh sau khi bị cơ quan an ninh đe dọa. Đến ngày 17/10/2015, bà Phi quay về qua cửa khẩu quốc tế Cầu Treo thì bị bắt giữ.

Bà Nguyễn Thị Phi có địa chỉ facebook tại: https://www.facebook.com/phi.nguyenhong.7, và bà đã từng viết blog với nhiều bút danh khác nhau. Các bài viết với ngôn ngữ nhẹ nhàng của bà đã được Dân Luận đăng tải.

Việt Tân là một đảng hoạt động ở hải ngoại với chủ trương là dân chủ hóa và canh tân đất nước. Bấy lâu nay, chính quyền Việt Nam luôn khẳng định đây là một tổ chức khủng bố. Đảng Việt Tân chưa lên tiếng gì đối với trường hợp bà Nguyễn Thị Phi bị bắt giữ.

***

Bà Nguyễn Thị Phi (tức Nguyễn Hồng Phi) viết trên facebook cá nhân:

Chào moi người.

Tôi đang ỏ hàng Net vì lại bị thu giữ máy tính lần nữa. Tôi đã về Hà Nột 2 khi suýt mất mạng khi vượt sông Mê Kong theo một nhóm lao động bất hợp pháp tại Thái Lan nhưng người nhận tiền dẫn tôi về đã vô trách nhiệm khi để tôi lại cửa khẩu Cầu Treo, trái với cam kết trước đó.

Vì vậy tôi bị đồn CA biên phòng Hà Tĩnh giữ lại lục xét hành lý và thu giữ 1 usb, 1 máy tính, điều tra về thời gian tôi ở Bangkok. Máy tính của tôi không hề lưu bất cứ tài liều gì chống phá Nhà nước theo định hướng của Việt Tân như đồn biên phòng Hà Tĩnh đã vu khống. Trong khi trước mặt tôi họ chỉ nói tội của tôi là nhập cảnh không có hộ chiếu và chịu phạt tiền vì vi phạm luật xuất nhập cảnh.

Tôi đã chịu phạt và nộp tiền phạt nhưng họ đã ép tôi phải cầm bảng chụp hình, khi được hỏi chụp để làm gì họ nói chỉ làm tài liệu lưu trữ ở đồn phục vụ công tác quản lý người vượt biên trái phép mà thôi chứ ko đưa lên mạng hay báo chí. Lại còn khen tôi là người có trình độ và lý luận vậy mà sáng nay thấy trên mạng đầy ảnh và cáo buộc tôi là tay sai mang tài liệu Việt Tân về VN để tuyên truyền !!!!!!!!!!

Tôi đã gặp trưc tiếp an ninh Hà Nội nói về việc tráo trở, ngu dốt của bộ đội biên phòng Hà Tĩnh , yêu cầu họ phải gỡ ngay bài viết ấy và đính chính lại.

Thế nhưng, cũng như thường lệ, họ chỉ nói chị yên tâm, về đi, chúng tôi sẽ liên lac với chị sau.

Trở về Tổ quốc như thế đấy.

Nếu các bạn hiểu và tin tôi các bạn sẽ không tin vào những lời cáo buộc, vu khống và tráo trở của PA 88 Hà Tinh.

Tôi vẫn đang chờ phản hồi từ an ninh Hà Nội về đề nghị của tôi.

 https://www.danluan.org/tin-tuc/20151021/mot-nguoi-bi-bat-vi-cao-buoc-mang-tai-lieu-chong-pha-nha-nuoc#sthash.8HekxXX1.dpuf

Từ Nghĩa trang Quốc gia Arlington Hoa Kỳ nghĩ về chiến tranh VN

Hoà Ái, phóng viên RFA -2015-10-20  

Nghĩa trang Quốc gia Arlington Hoa Kỳ Nghĩa trang Quốc gia Arlington Hoa Kỳ  AFP

Nghĩa trang Quốc gia Arlington tại Washington DC hiện là nơi yên nghĩ của hơn 400 ngàn tử sĩ và người thân của họ. Những người lính này không chỉ ngã xuống vì lý tưởng tự do của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ mà còn đã hy sinh cho nền hòa bình, dân chủ của thế giới. Vào hôm 17/10/2015, một phái đoàn người Mỹ gốc Việt viếng thăm nghĩa trang này. Hòa Ái ghi nhận cảm xúc của những người có mặt trong lần “Tảo mộ Mùa thu” năm nay.

Hòa vào dòng người đông đúc đến thăm Nghĩa trang Quốc gia Arlington trong một ngày cuối tuần đầu mùa Thu năm 2015, nhiều gương mặt trong phái đoàn người Mỹ gốc Việt bùi ngùi xúc động. Họ chậm rãi từng bước chân xuyên qua các dãy mộ thẳng tắp với lòng tri ân sâu sắc những người lính đã bỏ mình nơi trận địa khắp thế giới vì cuộc sống thanh bình của nhiều người, trong đó có chính họ. Họ lặng lẽ viếng ngôi mộ tập thể có mộ bia với tên của các binh sĩ Hoa Kỳ và những người lính thuộc QLVNCH đã hy sinh trong một tai nạn trực thăng tại chiến trường miền Nam VN vừa tròn đúng 50 năm.

Hôm nay, các cộng đồng, các cô chú bác đến viếng thăm nghĩa trang này, tôi rất cảm ơn đã nhớ và đến thăm con tôi. Một chút nào hồi tưởng lại việc làm có ý nghĩa của một chiến sĩ VN mà chết đi để lại tiếng thơm cho cộng đồng mình. Và đối với những người lính thì đó là một danh dự, sự tự hào của người VN rất kiên cường, bất khuất

Thân mẫu của Hạ sĩ TQLC Bình Lê

Cựu Trung tá Hải quân Hoa Kỳ Tuấn Nguyễn, đại diện Ban tổ chức cho Đài ACTD biết Hội Quân Nhân Mỹ gốc Việt và cộng đồng người Việt từ các tiểu bang duy trì viếng thăm “Tảo mộ Mùa thu” hằng năm ở Nghĩa trang Quốc gia Arlington để tri ân và nhắc nhở những thế hệ người Mỹ gốc Việt tiếp nối về các anh hùng thuộc QLVNCH và Quân lực Hoa Kỳ trong cuộc chiến tranh VN cũng như những binh sĩ Mỹ gốc Việt đã ngã xuống ở chiến trường Afghanistan và Iraq.

Lần theo bước chân của phái đoàn người Mỹ gốc Việt, chúng tôi dừng lại ở phần mộ của các chiến sĩ gốc Việt đã tử nạn ở mặt trận các quốc gia Trung Đông. Thân mẫu của Hạ sĩ Thủy quân Lục chiến Bình Lê chia sẻ cảm xúc của bà trong lần viếng mộ đứa con trai duy nhất đã ra đi vĩnh viễn khi tuổi đời còn rất trẻ:

“Hôm nay, các cộng đồng, các cô chú bác đến viếng thăm nghĩa trang này, tôi rất cảm ơn đã nhớ và đến thăm con tôi. Một chút nào hồi tưởng lại việc làm có ý nghĩa của một chiến sĩ VN mà chết đi để lại tiếng thơm cho cộng đồng mình. Và đối với những người lính thì đó là một danh dự, sự tự hào của người VN rất kiên cường, bất khuất. Con tôi được chôn trong Nghĩa trang Quốc gia này, tôi cảm thấy nơi yên nghỉ của con mình rất bình yên và đẹp đẽ. Tôi cứ nghĩ con tôi ở trong 1 ngôi nhà mới. Thỉnh thoảng tôi đến thăm và hôn con tôi. Và thế là tôi sống”.

Trong lần viếng Nghĩa trang Quốc gia Arlington năm nay, một số người trong phái đoàn Người Mỹ gốc Việt còn dành thời gian đến viếng khu an nghĩ của các chiến sĩ Bắc-Nam Hoa Kỳ trong cuộc Chiến tranh giữa các Tiểu bang hay còn gọi là “Nội chiến Hoa Kỳ” từ năm 1861 đến năm 1865. Phía sau Nhà tưởng niệm Tướng Robert Lee chỉ huy Quân đội Phương Nam là ngôi mộ của các chiến sĩ vô danh, nơi chôn chung hài cốt của 2111 tử sĩ cả 2 miền Nam-Bắc. Tại lô 16 trong nghĩa trang này còn có gần 500 mộ phần của các tử sĩ miền Nam. Và tại đây, tượng đài Tưởng niệm những người lính miền Nam-Confederate Memorial được xây vào năm 1914. Trong ngày khánh thành có sự hiện của Đại tá Robert E. Lee, cháu nội của vị “bại Tướng” Lee, người đã thảo lá thư ngỏ ý kết thúc cuộc nội chiến Hoa Kỳ. Các lá cờ của phe “thua trận” miền Nam vẫn tung bay tại nghĩa địa và các khu lưu niệm trong ngày Chiến sĩ Trận vong Hoa Kỳ hằng năm.

Cuộc nội chiến Hoa Kỳ nổi tiếng khắp thế giới là hậu quả của nó ít có nước nào theo được. Là vì sau cuộc nội chiến, người sống không bị trả thù và người chết cũng được đối xử bình đẳng. Tất cả các nghĩa trang của miền Nam được tu bổ, được kính trọng. Và đặc biệt tại Nghĩa trang quốc gia Arlington, những tử sĩ của miền Nam được chia sẻ phần đất với những tử sĩ của miền Bắc

Thiếu tá Đạt Nguyễn/QLVNCH

Có mặt trong Nghĩa trang Quốc gia Arlington, cựu Thiếu tá Đạt Nguyễn, thuộc QLVNCH bày tỏ cảm nhận của ông về sự xúc động khi nghĩ đến nơi an nghĩ vĩnh hằng của các tử sĩ Nam-Bắc trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ hồi giữa thế kỷ 19:

“Cuộc nội chiến Hoa Kỳ nổi tiếng khắp thế giới là hậu quả của nó ít có nước nào theo được. Là vì sau cuộc nội chiến, người sống không bị trả thù và người chết cũng được đối xử bình đẳng. Tất cả các nghĩa trang của miền Nam được tu bổ, được kính trọng. Và đặc biệt tại Nghĩa trang quốc gia Arlington, những tử sĩ của miền Nam được chia sẻ phần đất với những tử sĩ của miền Bắc. Đó là bước đầu và chính là chìa khóa của sự hòa hợp hòa giải dân tộc mà họ chỉ tốn một thời gian 18 năm để hàn gắn tất cả những đổ vỡ do cuộc nội chiến mang lại”.

Nghĩa trang Quốc gia Arlington mở cửa suốt 365 ngày trong năm để đón những dòng người đến viếng. Ngôi mộ các chiến sĩ vô danh cả 2 miền Nam-Bắc trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ có lẽ được viếng thăm nhiều nhất. Khách viếng nghĩa trang không tìm hiểu binh lính 2 miền Nam-Bắc đã thắng và thua như thế nào nhưng họ đề cao tinh thần nhân văn và tính nhân bản của người dân Mỹ luôn ghi ơn các tử sĩ đã đổ xương máu trong cuộc nội chiến vì 1 đất nước Hoa Kỳ hùng cường trên thế giới của ngày hôm nay.

Nhiều người Mỹ gốc Việt viếng thăm Nghĩa trang Quốc gia Arlington chạnh lòng nhớ về tượng “Thương Tiếc” dựng trước cổng Nghĩa trang Quân đội Biên Hòa bị kéo đổ sau ngày 30/4/1975. Nghĩa trang này là nơi yên nghĩ của hàng chục ngàn binh sĩ miền Nam. Và dù chiến tranh VN đã kết thúc 40 năm qua nhưng sự khác biệt giữa Nghĩa trang Liệt sĩ TP.HCM với Nghĩa trang Quân đội Biên Hòa còn quá xa. Họ ngậm ngùi tự hỏi phải chăng đến khi mộ phần của những người lính Nam-Bắc VN không còn sự khác biệt thì đó là thời điểm trang sử mới hòa hợp hòa giải dân tộc được mở ra cho những người còn sống?

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/think-of-vn-war-10192015132806.html/10192015-think-of-vn-war-HA.mp3

Khi lá đơn không tiếng khóc

Cánh Cò, viết từ Việt Nam Theo RFA-2015-10-20

Ngôn ngữ Việt Nam có những cặp từ đi liền nhau bổ túc và tăng thêm ý nghĩa một cách lý thú. Theo các nhà nghiên cứu ngữ pháp thì có loại hai từ ghép với nhau nhằm đưa ra một ý nghĩa được gọi là “từ ghép đẳng lập hợp nghĩa” và một cách khái quát thì từ đứng phía sau thường bổ sung, nhấn mạnh và nhiều lúc thiếu nó thì từ đứng trước trở nên vô hồn, không còn sinh động và ngăn trở sự phát triển của ngôn ngữ.

Những chữ như sung túc, mạnh khỏe, ốm đau, hay oan ức, đau khổ, giận dữ chúng ta nghe hằng ngày và tưởng chúng không có gì đặc biệt. Thật ra chúng tập hợp ý thức của người xưa về nguyên nhân và hậu quả của các cặp từ này. Cơ thể có mạnh thì mới khỏe, ngược lại khi đau thì hẳn nhiên là khổ, giận làm con người ta dữ dằn cũng như oan ức diễn tả tình trạng tâm lý của con người không gì thật và ấn tượng hơn thế.

Oan sai là tiền đề của ức hiếp. Án oan là sự ức hiếp của một thứ pháp luật được kiểm soát bởi quyền lực chứ không phải căn cứ trên hiến định. Oan biểu hiện cho sự bất lực của nạn nhân dưới sức mạnh hay quyền lực của một hay nhiều con người hay cả hệ thống. Oan tạo ra ức và từ đó các hậu quả của ức luôn phản ứng và chống lại bằng nhiều hình thức từ tiêu cực đến tích cực.

Cộng đồng mạng trong hai tuần vừa qua đã tận dụng sức mạnh của mạng xã hội để nêu lên sự oan ức của một vụ giết người nhằm dấy lên làn sóng chống lại thói quen gần như không thể sửa của hệ thống an ninh, nhà giam và tòa án. Đối với hệ thống này, một vài thây ma không làm cho guồng máy sợ hãi, có chăng một ít cử chỉ làm quà nhằm giảm bớt sức ép từ quần chúng chứ không hề tìm ra và chữa trị thói giết người của kẻ nắm giữ quyền lực thực thi luật pháp.

Bắt đầu tứ cái chết của em Đỗ Đăng Dư trong trại giam vì bị tra tấn, dùng nhục hình đến chết. Vụ án của em ngày một căng thẳng hơn khi công an cố tình che giấu nguyên nhân dẫn đến cái chết oan khuất của em, ngay cả biên bản pháp y cũng bị công an che đậy và đánh tráo.

Em Đỗ Đăng Dư bị bắt vì ăn cắp hai triệu. Em bị giam giữ hơn hai tháng mà không xét xử và bị cấm không được gặp mặt thân nhân khi còn sống. Sau khi em chết và công an bị người dân lên án, nguyền rủa thì tên của kẻ sát nhân, người được biết cũng là tù hình sự, được tiết lộ và đem ra làm vật tế thần. Người dân đặt câu hỏi: điều gì làm cho tên tội phạm này được che chở kỹ lưỡng đến thế, nếu không phải là hắn do công an chỉ định hay khuyến khích để ra tay hạ sát em Đỗ Đăng Dư?

Nỗi oan đè lên thân thể của em Đỗ Đăng Dư, một can phạm nhưng vẫn là một con người, một công dân dưới cái bóng ma mang tên chủ nghĩa xã hội. Chủ nghĩa đó dù có căm thù tội phạm đến đâu cũng không thể cho phép sai nha dưới trướng quyền tra tấn hay giao phó sự tra tấn cho đầu gấu trại giam nhằm triệt hạ những gì mà bọn quản lý trại giam không thích.

Tiếng kêu oan lần này có khác. Gia đình nạn nhân xem như hệ thống tòa án tại Việt Nam không hiện hữu vì vậy thay vì làm đơn gửi cho tòa đòi công lý, họ đã gửi đơn cho Liên hiệp quốc trình bày sự oan khuất của gia đình. Bà Đỗ Thị Mai mẹ của Dư đã viết đơn gửi Cao ủy Liên Hợp Quốc tố cáo sự việc con bà bị giết và đề nghị Cao Ủy vào cuộc đưa vụ án này ra trước quốc tế.

Đơn của gia đình nạn nhân được những người chung quanh cùng hội ý và giúp đỡ soạn thảo và người ta có thể thấy rằng tờ đơn khác thường này sẽ không theo đúng tiêu chuẩn của một loại giấy tờ có quy tắc, trình tự mà các thể chế quốc tế đưa ra. Tuy nhiên lá đơn chắc chắn sẽ được nhận và chú ý vì nó được viết bởi máu của một con người, thứ mà Liên hiệp quốc hết lòng bảo vệ và xiển dương.

Người ta không lạ lùng gì khi thấy công an đích thân tới gia đình nạn nhân để yêu cầu rút lại lá đơn và hứa sẽ bồi thường cho cái chết của em Dư. Người ta cũng không lạ gì nếu nghe theo lời công an thì chẳng những tiền bồi thường không có mà chính gia đình nạn nhân sẽ bị sách nhiễu và có thể tù tội không chừng. Công an từ lúc nào không ai rõ, được người dân đánh đồng với xã hội đen vì những “nghiệp vụ” mà họ xử dụng luôn mang hình ảnh của “con ruồi” Tân Hiệp Phát phía sau, tức là nếu nhẹ dạ tin vào lời hứa của họ thì khoảng cách từ nhà tới cánh cửa trại giam không xa cho lắm.

Vụ hai công an xã Vạn Thọ đánh chết em Tu Ngọc Thạch, một học sinh lớp 9 ngụ tại xã Vạn Thọ, Vạn Ninh năm ngoái và sau đó VKSND huyện Vạn Ninh đã khởi tố 2 người bà con của em này về tội quấy rối nơi công cộng là tấm gương cho mọi nạn nhân nếu còn tin tưởng vào miệng lưỡi của cán bộ tòa án.

Biện pháp gửi đơn cho Liên hiệp quốc tố cáo hành vi sai trái của chính quyền được xem như gậy ông đập lưng ông vì chính quyền không thể buộc nguyên đơn vào tội quấy rối nơi công cộng, và chừng nào Việt Nam chưa rút tên ra khỏi Liên hiệp quốc thì công dân Việt Nam vẫn còn có cái quyền tối thiểu là đương nhiên được tổ chức này bảo vệ theo đúng hiến chương mà nó ghi ra và Việt Nam ký tên.

Hành động này rõ ràng phù hợp với tình trạng hiện nay bởi lẽ, thứ nhất Việt Nam vừa ký công ước chống tra tấn, lá đơn tố cáo như một biên bản vi phạm được gắn lên khuôn mặt của hành pháp Việt Nam cho thế giới nhìn rõ hơn phía sau chiếc màn tòa án thì nền tư pháp bị khống chế bởi quyền lực độc tài toàn trị như thế nào.

Hai nữa, lá đơn bất thường chắc chắn không được mang ra như một yếu tố ban đầu dẫn tới khởi tố nhà nước Việt Nam vì Liên hiệp quốc không được giao cho thứ quyền lực này, nhưng thông qua nó, mỗi lần Liên hiệp quốc mở hồ sơ vi phạm tra tấn hay nhân quyền của các nước thì Việt Nam hân hạnh đi đầu vì hành vi giết người có bảo kê trong các nhà giam của mình hiện nay.

Lá đơn còn cho thấy nét hài hước của tòa án Việt Nam bởi người dân không còn xem sự hiện diện của chúng là cần thiết nữa. Hơn lúc nào hết, khi người dân công khai xem thường sức mạnh của cán cân công lý thì cũng là lúc chính quyền nên chuẩn bị dùng tòa án như một nhóm tượng để triển lãm hơn là thực thi pháp luật. Tòa án Việt Nam không hề thua sút các nước trong khu vực về độ hoành tráng, nghiêm trang lẫn cực kỳ khắc nghiệt với quần chúng, chúng chỉ thiếu sự trong sạch của quan tòa và lòng tự trọng lẫn can đảm của hội đồng xét xử.

Lá đơn tuy nhỏ bé nhưng sức mạnh của nó không hề nhỏ. Nó cho thấy sự chịu đựng của dân chúng đã cán mức giới hạn và lá đơn là phát súng bắn vào tường lũy tuyên truyền của chế độ. Lá đơn phá tan cái được gọi là đạo đức Hồ Chí Minh cho những ai còn vương vấn và lấn cấn với sự bịp bợm này. Lá đơn minh họa sống động di căn giết người vô tội của hệ thống hành pháp được tòa án che chở và hết lòng bào chữa cho những kẻ sát nhân mang thẻ đảng.

Lá đơn là tiếng nấc của oan ức nhưng không phải tiếng nấc nào cũng rơi vào quên lãng. Bắt đầu từ bây giờ khi người dân ý thức rằng Liên hiệp quốc là một định chế tuy không có quyền lực để chế tài đối với một đất nước nhưng tiếng nói của nó không hề bị xem nhẹ đối với hàng trăm quốc gia thành viên đã làm nên Liên hiệp quốc. Một lá đơn mang tên Đỗ Đăng Dư có thể chưa được chú ý nhưng nếu tiếp tục có hằng trăm lá đơn khác tố cáo hành vi đàn áp của chính quyền Việt Nam thì không chóng thì chầy đảng Cộng sản Việt Nam sẽ tỉnh ngộ trong cái hào quang đầy máu của mình.

Cánh Cò, Việt Nam 19/10/2015

*Nội dung bài viết không phản ảnh quan điểm của RFA.

VN không thể kiềm hãm sự phát triển của truyền thông xã hội và xã hội dân sự

Việt Hà, phóng viên RFA-2015-10-19  

Các nhóm Xã hội dân sự Việt Nam gặp gỡ nghị sĩ Đức và Thụy Điển ngày 30/3/2015, ở Tòa đại sứ Đức tại Hà Nội  File photo

Trong một báo cáo gần đây về tình trạng kiểm soát truyền thông xã hội và xã hội dân sự tại Việt Nam do Quỹ Quốc gia Hỗ trợ dân chủ có trụ sở tại Hoa Kỳ xuất bản, giáo sư Zachary Abuza của trường đại học về chiến tranh của Hoa Kỳ, chuyên gia về  Việt nam, nhận định chính phủ Việt Nam đã thất bại trong nỗ lực kiềm chế sự phát triển của xã hội dân sự và truyền thông xã hội. Giáo sư Abuza cũng đề cập đến những xu hướng phát triển sắp tới của chính trị xã hộ tại Việt Nam với sự tham gia của truyền thông xã hội và xã hội dân sự. Việt Hà phỏng vấn giáo sư Zachary Abuza về vấn đề này. Trước hết, giáo sư Abuza nhận định về thực trạng của truyền thông xã hội và xã hội dân sự ở Việt nam như sau:

Gs. Zachary Abuza: Việt nam rất lo lắng về tự do truyền thông mạng và tự do của xã hội dân sự và họ làm tất cả những gì có thể để hạn chế sự phát triển. Với các tổ chức xã hội dân sự, nhà nước cũng duy trì sự kiểm soát thông qua Mặt trận tổ quốc. Cho nên tình hình chung là bị kiềm chế. PHần lớn các tổ chức theo dõi tự do báo chí, tự do internet hay tổ chức xã hội dân sự đều xếp Việt Nam ở mức rất thấp trong khu vực Đông Nam Á. Nhưng theo tôi điều quan trọng là mọi thứ đang thay đổi ở Việt Nam.  Sự thay đổi này diễn ra bởi nhiều lý do…. Nhưng điều quan trọng nhất là công nghệ, bất chấp những nỗ lực nhằm quyền soát truyền thông mạng, chính phủ Việt Nam đã không thể làm được điều mình muốn. Sự thâm nhập internet ở Việt Nam cao thứ ba trong khu vực Đông Nam Á. Nó còn cao hơn cả những nước có sự dân chủ hơn trong xã hội dân sự, sự thâm nhập internet ở thành thị còn cao hơn ở nông thôn, và điều này sẽ không thay đổi. Việt Nam có sự tăng trưởng cao trong điện thoại di động thông minh và các ứng dụng. Chính phủ Việt Nam cố gắng kiểm duyệt mà không được. Có quá nhiều trang mạng, nhiều trang mạng là trang ảo ở các trang khác tại nước ngoài mà chính phủ không thể kiểm soát được.

Việt Hà: liên quan đến sự phát triển của xã hội dân sự ở Việt Nam, có những ý kiến cho rằng các tổ chức xã hội dân sự ở Việt Nam phát triển chưa đủ mạnh và còn cần phải có sự hợp tác chặt chẽ hơn nữa giữa các tổ chức này với nhau. Ông có nhận định gì về điều này?

Việt nam rất lo lắng về tự do truyền thông mạng và tự do của xã hội dân sự và họ làm tất cả những gì có thể để hạn chế sự phát triển. Với các tổ chức xã hội dân sự, nhà nước cũng duy trì sự kiểm soát thông qua Mặt trận tổ quốc. Cho nên tình hình chung là bị kiềm chế

Gs. Zachary Abuza

Gs. Zachary Abuza: thực trạng cho thấy là chính phủ đã làm rất nhiều để hạn chế sự phát triển của các tổ chức xã hội dân sự độc lập. Kinh tế Việt Nam đã phát triển rất nhanh trong suốt 15 thậm chí 10, hay 5 năm qua là điều đáng chú ý và chính phủ đã cố gắng để kiểm soát sự phát triển của xã hội dân sự không song song với sự phát triển của kinh tế. Tuy nhiên xã hội dân sự vẫn phát triển … chúng ta thấy những tổ chức xã hội dân sự độc lập như nhóm về môi trường trong một chiến dịch trên mạng gần đây mà mọi người thấy ở Hà Nội. Nhóm này phản đối việc chặt 6,700 cây xanh ở Hà Nội. Điều này là chưa từng thấy. Theo tôi một trong những lý do mà chính phủ cố gắng hết sức trong tháng 3 và 4 năm nay nhằm giảm nhiệt những phản đối của công nhân chưa từng có trước đó ở miền Nam là vì họ sợ rằng nếu họ không làm thì công nhân sẽ tự thành lập công đoàn độc lập. Cuối cùng vào tháng 5, một điều làm tôi rất chú ý là có một nhóm các tác giả nổi tiếng đã bỏ hội nhà văn và thành lập tổ chức riêng của họ, và họ phải chịu rất nhiều sức ép từ chính phủ, một số bị sách nhiễu nếu như không muốn nói là bị cầm giữ khi họ cố gắng lập hội riêng của mình. Vào lúc này chúng ta thấy là đang có một sức ép từ công chúng đòi hỏi phải có các tổ chức xã hội dân sự độc lập.

Việt Hà: với việc Việt Nam gia nhập TPP và hội nhập quốc tế, có ý kiến cho rằng sức ép quốc tế sẽ khiến Việt Nam phải cho phép thành lập các tổ chức xã hội dân sự độc lập như là công đoàn của công nhân, và cho phép tự do hơn với truyền thông xã hội. Ông nhìn nhận thế nào về tương lai này ở Việt Nam?

Giáo sư Zachary Abuza của trường đại học về chiến tranh của Hoa Kỳ

Gs. Zachary Abuza: tôi có một cảm giác lẫn lộn về TPP nhưng tôi phải nói là đối với Việt Nam và người  Việt Nam thì đó sẽ là một điều tốt. Quá trình mà chính phủ phải tìm cách nói chuyện với các lĩnh vưc khác nhau của xã hội, bao gồm cả công đoàn ở các tỉnh khác nhau để gây dựng sự ủng hộ là điều quan trọng. Đó là một trong những quá trình toàn bộ nhất mà tôi từng thấy ở Việt Nam trong một giai đoạn dài. Cho nên đó là điều tốt. Thực tế là nếu bạn đọc các tài liệu từ hội nghị trung ương 12 trước đại hội đảng vào năm tới, thì chính phủ đã cam kết sẽ thực hiện cải cách kinh tế hơn nữa và hội nhập với phương tây. Về thương mại với Trung Quốc, Trung Quốc không đại diện cho kinh tế Việt Nam trong tương lai. Thương mại với Trung Quốc rất mất cân bằng, nó dựa vào xuất khẩu nguyên liệu thô, nhập khẩu các sản phẩm chế tạo mà thường là được đem đổ sang Việt  Nam. Việt Nam có sự thâm hụt thương mại lớn với Trung Quốc. Tuy nhiên thương mại với phương Tây lại hướng tới tăng thêm giá trị, hiện đại hóa kinh tế và theo tôi, các nhà lãnh đạo hiểu được điều này và họ phải tiếp tục con đường đổi mới kinh tế và hòa nhập với phương tây. Điều này sẽ dần mang thay đổi đến Việt Nam.

Việt Hà: Trong báo cáo của mình ông cũng đề cập đến việc báo chí nhà nước gần đây dường như có được tự do hơn trong việc đưa một số tin có thể là cấm kỵ trước kia như tranh chấp với Trung Quốc trên biển Đông hay một số vụ tham nhũng nhất định. Ông cũng nói đến khả năng có báo chí độc lập ở Việt Nam. Ông nhận định thế nào về xu hướng sắp tới của truyền thông nhà nước?

Gs. Zachary Abuza: rõ ràng là sẽ có những gia tăng đàn áp trước đại hội đảng sắp tới. Đó là điều mà chúng ta thấy trước bất cứ đại hội đảng nào. Đó là điều mà chúng ta trông đợi. Nhưng tôi có thấy những thay đổi trong tình hình báo chí. Một mặt vào lúc này quốc hội đang thảo luận dự thảo luật báo chí và họ rất lo ngại về sự phát triển mạnh của báo chí với hơn 1000 tổ chức báo chí, trong khi chính phủ không thể kiểm soát hết được từng tổ chức, và họ lo là họ sẽ mất kiểm soát. Vì thế bản thảo đề cập đến việc giảm số lượng báo chí, giảm số lượng phóng viên, nhập các tổ chức lại với nhau, đảm bảo chỉ một số cơ quan thuộc đảng và nhà nước được quyền xuất bản. Mặt khác, chúng ta thấy sự bùng nổ của truyền thông, nghĩa là người dân đói thông tin truyền thông. Chúng ta cũng thấy sự biến chuyển trên mạng từ các blog sang các diễn đàn, trang mạng với nhiều người viết, được biên tập một cách chuyên nghiệp. Điều này rất quan trọng vì nhiều người Việt Nam bây giờ nhận được các thông tin trên mạng qua truyền thông xã hội. Công nghệ đóng vai trò quan trọng ở đây. Các bạn đã đưa tin về một đài truyền hình ở Hà Nội bị chính quyền sách nhiễu, 7 người bị bắt. Điều quan trọng là chỉ cần rất ít đầu tư để có được một đài truyền hình nhanh chóng. Họ có thể phát trên mạng, trên youtube, những điều này đang thay đổi mặt bằng của truyền thông. Tôi cũng thấy là ông cựu tổng biên tập báo Thanh Niên, một tờ báo khá cấp tiến, đã lập một tờ báo riêng của mình. Tôi hiểu là chính phủ đã cố gắng kiểm soát nó nhưng theo tôi chính phủ đang tham gia một cuộc chiến mà họ khó thắng.

Việt Nam có sự thâm hụt thương mại lớn với Trung Quốc. Tuy nhiên thương mại với phương Tây lại hướng tới tăng thêm giá trị, hiện đại hóa kinh tế và theo tôi, các nhà lãnh đạo hiểu được điều này và họ phải tiếp tục con đường đổi mới kinh tế và hòa nhập với phương tây. Điều này sẽ dần mang thay đổi đến VN

Gs. Zachary Abuza

Việt Hà: ông đánh giá thế nào về sức ép của sự phát triển xã hội dân sự và truyền thông xã hội lên những cải cách về chính trị tại Việt Nam?

Gs. Zachary Abuza: theo tôi những cải cách đang diễn ra nhưng rất từ từ và điều này hoàn toàn không có gì sai cả. Tôi không phải là người ủng hộ hoàn toàn thay đổi mang tính cách mạng. Nhưng theo tôi điều quan trọng là chính phủ Việt Nam đã xác định thiết lập xã hội theo luật, họ đang cố gắng cải thiện khả năng xây dựng luật pháp của mình. Mỗi năm quốc hội trở nên chuyên nghiệp hơn, các buổi họp quốc hội cũng đã gây sức ép lên chính phủ về những cải cách trong một số lĩnh vực quan trọng. Chúng ta cũng thấy những lãnh đạo cao cấp kêu gọi cải cách ở một số lĩnh vực và điều này có ảnh hưởng nhất định. Ví dụ một năm trước, Chủ tịch Trương Tấn Sang kêu gọi chấm dứt việc ép cung và tra tấn của công an, từ đó đến nay đã có những người tình nghi được thả vì lời khai của họ có được do ép cung, công an, chánh án cũng phải chịu án tù. Việt Nam còn một quãng đường dài để đi phía trước nhưng đó là bước mở đầu quan trọng. Tháng trước Chủ tịch Quốc hội nói về việc xóa bỏ những điều luật về an ninh mù mờ như điều 88 luật hình sự và rằng chúng ta cần luật rõ ràng. Theo tôi đây là điều rất đáng ngạc nhiên. Tôi không cho là thay đổi sẽ diễn ra một sớm một chiều nhưng đang có thay đổi. Cũng có thay đổi trong lãnh đạo. Việt Nam chọn lãnh đạo như thế nào là điều sau cánh cửa của ban chấp hành trung ương, chúng ta không biết được. Nhưng bạn có thể thấy sự thay đổi trong cách thức của các nhà lãnh đạo. Họ hiểu truyền thông xã hội hơn, họ dễ tiếp cận hơn trước. Họ hiểu về sự minh bạch trước công chúng hơn trước. Tôi không nói là đảng cộng sản Việt Nam sẽ thay đổi ngay nhưng đang có thay đổi và điều này có ý nghĩa.

Việt Hà: Xin cảm ơn ông đã dành cho chúng tôi buổi phỏng vấn
http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/vn-gov-fail-to-stif-socia-medi-dev-10192015123210.html/10192015-vn-gov-fail-to-stif-socia-medi-dev.mp3