Câu chuyện cuối năm

Năm hết Tết đến, nào ai muốn nghe chuyện chiến tranh, chuyện khủng hoảng kinh tế, nhưng khổ một nỗi thế giới không bao giờ chịu nghỉ ăn Tết. Vả lại, chưa đầy nửa nhân loại ăn Tết Âm lịch thành ra phần còn lại vẫn tiếp tục đánh nhau, vẫn tiếp tục tranh chấp, vẫn tiếp tục như không có ngày Tết vậy.

Ngay hôm ông Táo về trời, người ta đã hơi mừng khi Thủ Tướng Angela Merkel của Đức và Tổng Thống Francois Hollande của Pháp nói là họ sẽ đi gặp ông Tổng Thống Nga Vladimir Putin cùng với ông tổng thống của đất nước Ukraine khốn khổ ở thủ đô Minsk của Belarus. Cho đến phút chót các đại diện cấp dưới đã cãi nhau không sao đạt được thỏa thuận.

Sau một cuộc họp gay go, gắt gỏng kéo dài thâu đêm đến 16, 17 giờ đồng hồ tùy theo cách đếm của các nhà báo, bốn lãnh tụ tuyên bố đạt được một thỏa thuận ngưng bắn. Nhưng quả như bà thủ tướng Merkel đã nói, thỏa thuận đạt được chỉ mới cung cấp “một tia hy vọng” cho cuộc chiến ở Đông Ukraine. Ai cũng bảo thật là ngu ngốc nếu chúng ta coi thỏa thuận này một cách lạc quan hơn. Điều mà hai ông Putin và Poroshenko đã đạt được, với sự trung gian mà có khi là can thiệp của bà thủ tướng Đức và với sự trợ sức của ông tổng thống Pháp, là một thỏa thuận khung để có thể chấm dứt cuộc chiến tàn bạo, đã làm cho trên 5,000 thiệt mạng và đang xé tan nát một quốc gia nằm ngay giữa Âu Châu.

Điều chúng ta đừng quên là một thỏa thuận như vậy, cũng ký kết ở Minsk hồi tháng 9 năm ngoái, đã sụp đổ còn nhanh hơn là lâu đài trên cát nữa. Phải nói là bất cứ một sự lạc quan nào về điều mà bây giờ các nhà báo gọi là Minsk II đòi hỏi là chúng ta phải tin ông Putin đột nhiên muốn trở nên thân thiện với Tây phương và nhất là với một Ukraine đã bất chấp ông và dám lật đổ người mà ông đã đặt lên để bảo đảm là Ukraine, không những nằm trong vùng ảnh hưởng của ông, mà còn là một chư hầu của Nga nữa.

Điều quan trọng nhất mà thỏa thuận này đạt được là một cuộc ngưng bắn và việc tạo nên một hành lang phi quân sự tách rời Ukraine ra khỏi lực lượng thân Nga đến 140km. Nhưng còn có rất nhiều những lỗ hổng để cho ông Putin có cớ thổi cho cuộc chiến bùng lên trở lại khi nào ông ta muốn. Một trong những lỗ hổng đó là chiến sự còn có thể tiếp tục hai ngày sau khi tuyên bố và còn phải hai tuần sau thì mới rút vũ khí nặng. Ấy là chưa kể số phận của hàng ngàn binh sĩ Ukraine đang tử thủ bên trong thị trấn Debaltseve. Chỉ vào bản đồ, một nhà chiến lược quân sự đã cho thấy thị trấn này là trụ cột cho một khu vực như một cái lưỡi nằm chọc sâu vào vùng của hai thành phố ly khai Donetsk và Lugansk. Đó là lý do tại sao như Thông tấn xã Reuters cho biết một lữ đoàn thiết giáp đã được Nga điều tới để giúp bao vây Debaltseve. Và đó cũng là lý do tại sao một thị trấn nhỏ bé đã được bảo vệ bởi nhiều ngàn binh sĩ Ukraine. Triển vọng Ukraine giữ nổi thị trấn này ngày càng mong manh.

Và ngay cả nếu hai bên chịu chấm dứt chiến sự, vẫn còn rất nhiều vấn đề nếu muốn có một giải pháp lâu dài. Thỏa thuận hôm thứ năm 12 vừa qua đã phác họa một thỏa thuận chính trị có thể thấy Kiev phải trao quyền hầu như là tự trị cho hai vùng Donetsk và Lugansk. Thỏa thuận hẳn đã giữ thể diện cho ông Poroshenko khi nói đến Kiev sửa hiến pháp để tản quyền cho các vùng do phiến quân chiếm đóng, một chữ yếu hơn nhiều so với điều mà Nga đòi hỏi là “liên bang hóa.” Donetsk và Lugansk sẽ có cảnh sát riêng và tư pháp riêng. Nhưng họ không có quyền phủ quyết về chính sách ngoại giao hay quốc phòng của Ukraine. Điều này có nghĩa là không thể là tiền tuyến thân Nga chống lại việc Kiev đến một lúc nào đó tham gia vào Liên Hiệp Âu Châu hay Liên Minh Nato.

Nhưng thắng lợi này quá nhỏ so với thất bại ê chề mà ông Poroshenko đã phải chấp nhận. Nga vẫn không hề công nhận họ có lính trên đất Ukraine, và thỏa thuận không nói gì đến việc lúc nào họ phải rút ra khỏi lãnh thổ Ukraine. Thỏa thuận này cũng không ngay lập tức cho phép Kiev lập lại kiểm soát vùng biên giới với Nga. Phải mãi đến cuối năm nay họ mới được quyền bảo vệ biên giới với Nga, mà còn phải tùy theo là họ có sửa được hiến pháp để “tản quyền” đã. So với Minsk I, đây là một bước thụt lùi lớn. Trong thỏa thuận trước, Kiev có thể kiểm soát biên giới của mình mà không có điều kiên tiên quyết nào khác.

Nói cho cùng dầu cho là Minsk I hay Minsk II, hay nhiều thỏa thuận ngưng bắn nữa, chỉ có thể thành công nếu ông Putin quyết định giảm thiểu sự đối đầu với Ukraine và với Tây phương. Nhưng không có chỉ dấu nào cho thấy ông có ý định đó cả. Dĩ nhiên là có nhiều yếu tố khiến ông ta không thích làm điều đó. Nền kinh tế Nga đang lâm vào giai đoạn khủng hoảng trong khi chính quyền đang tiếp tục một chiến dịch bài Tây phương một cách điên cuồng trên các phương tiện truyền thông ở Nga. Tất cả những yếu tố đó cho thấy là tham vọng của vị lãnh tụ điện Kremlin vượt ra ngoài Ukraine và ông đang cố gắng tái khẳng định lại khu vực ảnh hưởng của Nga ở Đông Âu.

Trong suốt cuộc khủng hoảng, ông Putin thường xuyên thay đổi từ huy động lực lượng đến chuyển sang ngoại giao vào phút chót. Như một võ sĩ nhu đạo rất giỏi những thế hư để đánh lừa đối thủ, ông tiếp tục đi con đường của mình. Bởi vậy Minsk II chỉ là một sự tạm ngưng chiến thuật. Và một lần nữa ông có vẻ đã thành công. Từ Hoa Kỳ sang Âu Châu, các lãnh tụ Tây phương đã thở phào nhẹ nhõm với hy vọng mới, lơ là lỏng tay để ông lại có một cơ hội nữa đi đến ước mơ Novorosiya (Nước Nga Mới) mà Nữ Hoàng Catherine đã chiếm đượt thuở nào. Vùng này, kéo suốt từ Donetsk ở vùng Đông Bắc đến Odessa ở Tây Nam. Tờ Financial Times đã bảo cái tên là đó là cái tên của năm 2014. Họ nên nói nó sẽ là cái tên cho năm 2015 và tiếp tục cho đến khi nào ông Putin toại nguyện.

Nhưng chuyện ông Putin ở miền đông Âu Châu đâu phải là vấn đề duy nhất của thế giới. Ở Trung đông, phiến quân vốn tự gọi mình là Islamic State hay Islamic State for the Levant đã sát hại thêm một con tin Hoa Kỳ nữa. Cái chết của cô Kayla Mueller, con tin cuối cùng người Mỹ mà tổ chức khủng bố này còn giữ, đã không kinh tởm và ồn ào nhưng cũng tàn bạo không kém.

Dầu cô Mueller có chết vì lý do nào chăng nữa, nó là cái chết của một thiếu nữ đầy lý tưởng, đã tình nguyện phục vụ ở Ấn Độ và ở Palestine sau khi tốt nghiệp đại học. Cô tìm đến biên giới Thổ Nhĩ Kỳ với Syria năm 2012 để phục vụ cho các tổ chức nhằm giúp đỡ những dân tị nạn bỏ chạy khỏi cuộc nội chiến ở Syria. Cô đã bị bắt cách đây hơn một năm cùng với một nhóm các nhân viên thiện nguyện khác, tất cả đều đã được trả tự do, có lẽ là sau khi nộp tiền cho IS. Không một chủ thuyết nào có thể biện minh cho việc giết một người như cô. Nhưng cũng không có chủ thuyết nào có thể biện minh cho việc giết những nhà báo, nhân viên thiện nguyện Anh, Mỹ, Nhật khác.

Nếu có điều an ủi thì có lẽ hành động tàn bạo của IS, nhất là việc họ thiêu sống Thiếu Úy Muath al-Kasaesbeh, đã là một bước ngoặt.

Ở nửa bên kia của địa cầu, Á Châu cũng không yên ổn. Ông Tập Cận Bình có vẻ đang học bài học của ông Putin. Khi thế giới để cho ông Putin ngang nhiên chiếm vùng Crimea, ông Tập hẳn mở cờ trong bụng vì từ nay ông tha hồ lấn chiếm Biển Đông. Cũng may cho thế giới là Hoa Kỳ nay có một vị tổng thống đã sống ở Thái Bình Dương và hiểu rõ tầm quan trọng của những hành động của Trung Quốc. Không phải là Tổng Thống Barack Obama không hiểu tầm quan trọng của hành động của ông Putin ở Âu Châu. Nhưng ở một khía cạnh nào đó ông có lý khi cho là Âu Châu phải tự gánh lấy vấn đề ở sân sau nhà mình. Vả lại, so với IS, và ngay cả so với Nga thì thực sự kẻ thù duy nhất có thể đối chọi với Hoa Kỳ ngày nay là Trung Cộng.

Chỉ hy vọng là không những Tổng Thống Obama mà còn các vị kế nhiệm ông nữa, ý thức được cái nguy cơ đó. Chỉ hy vọng là những người dân thế giới không phải chết tức tưởi như những người dân Ukraine, chết ôm lá cờ Liên Hiệp Âu Châu để rồi mới thấy là chính Liên Hiệp đã phản bội họ.

Chàng bán bong bóng mở lớp Anh ngữ miễn phí, ước mơ thay đổi Việt Nam

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) - Một thanh niên 25 tuổi, Phạm Minh Đáp, sau bảy năm rời quê lên Hà Nội bán bong bóng dạo và dành dụm tiền, vừa mở trường dạy ngoại ngữ hoàn toàn miễn phí có tên Stand By You. 


Đáp đang bán bong bóng. (Hình: Phạm Minh Đáp)

"Giới trẻ cần phải học Tiếng Anh để học hỏi tiến bộ của các nước văn minh, tiếp cận thông tin đa chiều, và cởi mở tư tưởng," Đáp nói. Trên chiếc xe đạp cũ, phía sau người thanh niên da ngăm đen, giản dị với áo sơ mi quần tây và đôi dép nhựa, những chùm bóng bay đủ màu sắc và những cuốn sách tiếng Anh cùng anh đi qua khắp các nẻo đường thành phố.

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo ở Thanh Hóa, Phạm Minh Đáp là anh cả trong số ba anh em. Theo lời kể của anh, khi anh lên lớp 6, ba mẹ Đáp rời quê lên Hà Nội bán hàng rong. Trong năm học, anh phụ ông bà chăm sóc hai em nhỏ. Mỗi dịp Hè, anh cũng theo ba mẹ lên Hà Nội để bán bong bóng. Mười tám tuổi, thay vì thi đại học như các thanh niên cùng lứa, Đáp chính thức theo nghề người bán hàng rong.

"Tôi thích học ngoại ngữ từ nhỏ, và cũng được học môn này ở trường từ lớp 6. Nhưng lúc đi bán bóng bay, tôi chứng kiến nhiều người ngoại quốc đến hỏi đường, mà tôi và nhiều bạn trẻ khác cứ lắc đầu, không biết phải trả lời ra sao. Điều đó là động lực khiến tôi quyết tâm học để nói được Anh ngữ.”


Phạm Minh Đáp, người mở trường ngoại ngữ Stand By You miễn phí cho trẻ em nghèo. (Hình: Phạm Minh Đáp)


Đáp cho biết ban đầu, cứ thấy khách du lịch ngoại quốc là anh cứ “nhè” ra để chào hỏi. Sau này, để có thể trao đổi lâu hơn bằng Anh ngữ, anh tình nguyện làm việc cho bảo tàng Dân Tộc Học, phụ trách cả các công việc lau dọn trước khi chuyển sang làm hướng dẫn viên cho khách ngoại quốc. Ngày qua ngày, khách du lịch không chỉ mang lại cho anh thêm thu nhập mà còn trở thành những người bạn sau này giúp anh dạy Tiếng Anh miễn phí cho bạn bè.

Trước khi trường dạy ngoại ngữ miễn phí Stand By You ra đời, Đáp chỉ có một nhóm nhỏ bạn bè và các em nhỏ cùng bán hàng rong để cùng học Tiếng Anh, với ý nghĩ “bán cho khách du lịch thì được nhiều tiền hơn.”Lớp học diễn ra kiểu hội thoại, các bạn ai cũng lần lượt là “giáo viên” đứng lớp, và Đáp biết bao nhiêu, chỉ các bạn bấy nhiêu. Dần dà, “lớp học” nhỏ diễn ra trong góc phòng trọ ngày càng có thêm đông “học viên”, và cuối cùng phải ra các bờ hồ, công viên để học.


Đáp đang đóng bàn ghế cho lớp.(Hình: Phạm Minh Đáp)

Ước mơ có một phòng học đàng hoàng với bàn, với ghế, cuối cùng Đáp cũng thực hiện được vào đầu năm 2014 với lớp học Stand By You.

Dù để thuê mướn được địa điểm này, Đáp phải dùng toàn bộ số tiền dành dụm được trong sáu năm bán bong bóng (anh cho biết mỗi ngày đi bán nếu may mắn thì lời khoảng 100,000 VND - tương đương $5) và vay mượn thêm bạn bè, Đáp cho biết đây chỉ là sự khởi đầu cho ước mơ của anh.

“Tôi chưa nghĩ nó sẽ dừng lại. Tôi sẽ cố gắng mang lại thật nhiều khóa học, lớp học cho sinh viên. Cả tiếng Anh và kỹ năng sống. Tôi sẽ mở thêm những “ngôi nhà tiếng Anh” tại các tỉnh thành Việt Nam khi có tài chính. Và sẽ có nhiều hoạt động bổ ích như làm từ thiện, tổ chức các buổi tọa đàm, thảo luận về những chủ đề của xã hội, đất nước.” Đáp nói.


Đáp chụp hình cùng các tình nguyện viên. (Hình: Phạm Minh Đáp)

“Tôi có niềm tin là mình sẽ làm được. Tôi luôn cố gắng rút ra những kinh nghiệm của những người đi trước và của mình. Để cố gắng thay đổi theo tình hình khó khăn. Cũng phải cần nghiên cứu và tính toán cẩn thận cách điều hành và làm việc. Vì tôi biết công việc này không những khó khăn về tài chính mà khó khăn về mặt xã hội nữa.”

“Do hoàn cảnh gia đình, cách giáo dục và định hướng của bố mẹ với con cái về các vấn đề của xã hội.” Đáp giải thích về cách suy nghĩ và mơ ước của anh. Đáp cho biết bố mẹ anh đề cao sự cố gắng, học để giúp đỡ gia đình và xã hội. Đáp nhấn mạnh: “Phải học hỏi tiến bộ của các nước văn minh, cần phải thay đổi và học Tiếng Anh.”

Anh cũng cho biết gia đình anh theo đạo Công Giáo, và anh từng tham gia vào các hoạt động giới trẻ, từ đó có ý thức về “trách nhiệm bản thân với sứ mệnh làm chứng cho sự thật - công lý - hòa bình.”

Đáp đang ở lớp dạy học. (Hình: Phạm Minh Đáp)

Những ngày bán bong bóng ở Hà Nội càng nung nấu ý chí của người thanh niên nghèo. “Đi bán hàng rong, tôi cảm nhận và hiểu rõ về các tầng lớp xã hội. Về người nghèo và tầng lớp quản lý xã hội. Tôi được cảm thông với những người nghèo. Và nhận thấy mình nên và phải làm những điều gì đó để giúp xã hội thay đổi.” Anh nói.

Là “hiệu trưởng” của gần 1000 học viên “trường” Stand By You, Đáp chỉ thỉnh thoảng dự lớp cùng những bạn khác. Lớp ngoại ngữ nay có nhiều tình nguyện viên phụ trách giảng dạy, có thêm cả tiếng Nhật. Đáp cho biết nhiệm vụ của mình bao gồm từ lao công, giữ xe, đến việc tìm tình nguyện viên, mạnh thường quân, và tiếp tục bán bong bóng mỗi chiều tối để kiếm tiền trang trải cho các hoạt động của Stand By You.

--

Để hỗ trợ hoặc tìm hiểu thêm về “ngôi nhà tiếng Anh” Stand By You, xin vào trang mạng: http://www.standbyyouvolunteerclub.org/

Vietinbank lại đá bóng trách nhiệm sang … các “thượng đế”

 Lãnh đạo Vietinbank cho rằng, 3 máy ATM ở đường Hồ Tùng Mậu (Cầu Giấy, Hà Nội) “dở chứng” là do Tết, do lượng người rút tiền quá nhiều.  

Như Tầm Nhìn đã đưa tin, vào lúc 12h ngày 6/2 vừa qua – khi Tết Nguyên Đán đã cận kề, cả 3 cây ATM ở địa chỉ 109 Hồ Tùng Mậu (Cầu Giấy, Hà Nội) đều trong tình trạng hết tiền gây bức xúc cho nhiều khách hàng không chỉ là chủ thẻ Vietinbank.

Đáng nói, 3 cây ATM này nằm ngay cạnh một phòng giao dịch “hoành tráng” của Vietinbank giữa thủ đô Hà Nội.

Hiện nay, với gần 2000 ATM trên toàn quốc, VietinBank là một trong những ngân hàng đứng đầu về mạng lưới và độ phủ ATM. Thế nhưng, đây có lẽ cũng là một trong những ngân hàng “sở hữu” nhiều sự cố liên quan tới ATM nhất.

Khi chúng tôi phản ánh sự việc trên tới Vietinbank, một nhân viên truyền thông của ngân hàng này cho biết họ đã báo cho Trung tâm thẻ xử lý.

Tuy nhiên, đến 8h30 phút sáng ngày 9/2, theo ghi nhận của phóng viên, trong số 3 cây ATM kể trên mới chỉ có duy nhất 1 cây ATM hoạt động trở lại với lượng tiền “nhỏ giọt”. Đến 10/2, lượng khách hàng tới giao dịch tại 3 cây ATM trên đã giảm đi trông thấy. Có vẻ như họ đã hết kiên nhẫn với cách làm việc bị cho là “bán chuyên” của nhân viên Vietinbank.

Đến ngày 12/2, sau nhiều lần liên hệ với Vietinbank, chúng tôi nhận được phản hồi từ bộ phận truyền thông chứ không phải từ những cá nhân, bộ phận trực tiếp liên quan, chịu trách nhiệm về sự cố trên.

Vẫn không một lời xin lỗi

Theo đó, Vietinbank lý giải, nguyên nhân khiến 3 ATM trên tạm ngừng hoạt động là do thời điểm sát Tết các ATM thường quá tải vì số lượng người rút tiền quá nhiều.

Liên quan tới những nội dung chúng tôi đã phản ánh trong các bài viết trước, lãnh đạo Vietinbank cho biết: “Về việc ATM hết tiền, chi nhánh đã thực hiện tiếp quỹ, cụ thể 2 lần/ngày. Còn về việc ATM mất điện, đây là sự cố bất khả kháng chứ không phải chỉ có ATM VietinBank mất điện trong khi xung quanh vẫn có điện bình thường”.

Cụ thể hơn, với 3 máy ATM ở đường Hồ Tùng Mậu, Vietinbank cho biết, cả 3 máy đều được tiếp quỹ 02 lần trong ngày 5/2 với tổng số tiền tiếp quỹ cho 3 máy là gần 5 tỷ đồng.

Trước 10h sáng ngày 6/2, 01 ATM còn nhiều tiền và 02 ATM khác còn ít tiền nên không giao dịch được với số tiền lớn. Tuy nhiên, sau 10h sáng thì các ATM tại đây đều giao dịch bình thường.

Vậy tại sao vào lúc 12h ngày 6/2 vừa qua, hàng chục khách hàng của Vietinbank phải ngán ngẩm ra về khi ATM hết tiền mà chi nhánh ngân hàng không hề có thông báo dán trên các cây ATM đó?!

Theo thông tin phía Vietinbank gửi cho chúng tôi, về việc ATM mất điện, sau khi có điện trở lại ATM mất khoảng 10 phút để tự khởi động lên, tự động cập nhật vào kịch bản và chuyển vào chế độ “đang hoạt động” (inservice). Việc 2 ATM hiện màn hình ATM ngừng hoạt động là khi đó ATM chưa “chạy” (load) xong kịch bản.

Cũng theo Vietinbank, đến chiều tối ngày 7/2, cả 3 ATM này đều hoạt động bình thường và có giao dịch liên tục đến 10h tối. Vậy còn sau 10h tối ngày 7/2, chúng hoạt động ra sao?!

Có thể thấy lý giải của Vietinbank khó thuyết phục hàng triệu khách hàng đang sử dụng thẻ của ngân hàng này nhất là khi hệ thống công nghệ là do ngân hàng tự kiểm soát, họ có thể thay đổi thời gian bất cứ lúc nào.

Hứa thật nhiều…

Vẫn không một lời xin lỗi khách hàng về những phiền toái do cây ATM của họ gây ra, phía Vietinbank lại tiếp tục đưa ra những lời có cánh: “Hiện tại, Trung tâm Thẻ luôn duy trì bộ phận trực 24/7 phát hiện sớm các ATM sắp hết tiền cũng như các ATM bị lỗi để thông báo trực tiếp đến các chi nhánh quản lý thực hiện tiếp quỹ cũng như xử lý sự cố nếu có.

Trong dịp Tết này, các chi nhánh đã tăng số lần tiếp quỹ cho máy, có máy thực hiện tiếp quỹ 2 - 3 lần/ngày để đáp ứng nhu cầu khách hàng, tuy nhiên do lượng người rút quá đông và thường xuyên, các xe tiếp quỹ phải di chuyển quay vòng đáp ứng yêu cầu tiếp quĩ cho nhiều ATM khác trên địa bàn quản lý. Do đó, có thể một vài ATM hết tiền với mệnh giá lớn dẫn đến nếu KH rút với giá trị lớn cũng sẽ không thực hiện được giao dịch mặc dù máy còn tiền”.  

Đáp lại những gì báo chí, khách hàng phản ánh, Vietinbank phản hồi: Trung tâm Thẻ đã nhắc nhở và quán triệt với chi nhánh Tây Hà Nội lưu ý theo dõi chặt chẽ tình trạng hoạt động của 3 máy ATM này cũng như các ATM khác do chi nhánh quản lý để đảm bảo ATM hoạt động tốt, không để khách hàng phản ánh.

Đây là chỉ đạo chung, mang tính hành chính mà lãnh đạo Vietinbank hẳn đã đưa ra tại các cuộc họp sát tết khi chỉ đạo về việc đảm bảo hoạt động của các ATM dịp tết. Đến nay, nhiều nhân viên của Vietinbank vẫn thuộc lòng những lời chỉ đạo đó, nhưng tại sao vẫn để sự cố xảy ra?

Chẳng lẽ “phát rồ” vì ATM của Vietinbank là việc của khách hàng?

Chưa Tết, ATM của Vietinbank đã gặp sự cố khiến khách hàng không thể giao dịch. Các văn bản luật cũng đã được ban hành và đã có hiệu lực, thế nhưng đến nay Ngân hàng Nhà nước, các cơ quan chức năng vẫn chưa lên tiếng về việc xử phạt những đơn vị vi phạm này.

13:12 | 13/02/2015

Nhóm PV

Thẩm phán Philippines: Trung Quốc không có quyền lịch sử đối với biển Đông

(TNO) Trung Quốc hiện không có quyền lịch sử đối với biển Đông vì nước này đã từ bỏ quyền đó khi trở thành thành viên của Công ước Liên Hiệp Quốc về luật Biển (UNCLOS), theo thẩm phán Toà án tối cao Philippines Antonio Carpio.


 Người Philippines trong một cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc về biển Đông - Ảnh: AFP

Tờ The Star hôm nay 15.2 dẫn lời ông Carpio nói rõ khi trở thành thành viên UNCLOS, một quốc gia đã từ bỏ các quyền lịch sử để đổi lấy vùng đặc quyền kinh tế có chiều rộng 200 hải lý tính từ bờ biển của quốc gia đó.

Ông Carpio còn khẳng định nếu Trung Quốc không phải là thành viên UNCLOS, thì cũng không có bằng chứng lịch sử cho thấy họ đã sở hữu hầu hết biển Đông như Bắc Kinh tuyên bố.

“Trong những bản đồ cổ của Trung Quốc có từ các triều đại Tống và Thanh, lãnh thổ cực nam của Trung Quốc luôn luôn là đảo Hải Nam, với những tên gọi cổ xưa như Châu Nhai, Quỳnh Nhai và Quỳnh Châu. Tuy nhiên, trong những bản đồ gần đây hơn, biên giới đó kéo dài tới đường chín đoạn (hay còn gọi đường lưỡi bò - PV), khoảng 1.800 km từ phía nam Hải Nam tới gần Sabah (bang cực đông của Malaysia - PV), ông Carpio phát biểu tại Malaysia ngày 13.2.

Malaysia là điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến thăm các nước ASEAN của thẩm phán Carpio nhằm đưa ra bài phát biểu về tranh chấp ở biển Đông.

Thẩm phán Carpio tin rằng thế giới ủng hộ Philippines trong vụ kiện Trung Quốc về tranh chấp ở biển Đông. Dự kiến, một tòa án Liên Hiệp Quốc sẽ đưa ra phán quyết về vụ này vào cuối năm nay hoặc đầu năm 2016.

“Nếu Philippines thắng vụ kiện này và Trung Quốc không tuân theo phán quyết, chúng tôi sẽ nộp đơn lên một hội đồng của Liên Hiệp Quốc mỗi năm cho đến khi Trung Quốc tuân theo quyết định đó”, thẩm phán Carpio nhấn mạnh.

15/02/2015 13:58
Văn Khoa

Chuyến hải hành trở về Biển Đông và lễ tưởng niệm chiến sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa

Chuyến hải hành trở về Biển Đông và lễ tưởng niệm chiến sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa hy sinh trong trận hải chiến bảo vệ Hoàng Sa 01/1974

Nguyễn Hùng và gia đình (Danlambao) - Trong những ngày cuối của tháng Giệng 2015, chúng tôi tham gia chuyến đi du lịch trên một Tàu du lịch xuyên quốc gia (cruise ship). Hành trình ghé thăm các quốc gia nằm bao bọc Biển Đông gồm Việt Nam, Hồng Kông, Philippines, Mã Lai và Singapore.

Tại Việt Nam, tàu du lịch ghé cảng Cái Mẹt (Phú Mỹ) và cảng Chân Mây (Thừa Thiên).

Cách đây nhiều chục năm chúng tôi đã có một vài chuyến hải hành xuất phát từ một bến bải vô danh trong lòng đất nước, trên những chiếc thuyền cây mong manh, không đi du lịch mà phải rời bỏ quê hương xứ sở thân yêu để ra đi. 

Lần này là lần đầu tiên được đi trở lại trên Biển Đông bằng cách đi tàu thủy trên biển, đặc biệt là xuyên qua vùng biển từ Mã Lai Thái Lan và miền Nam Việt Nam từ vĩ tuyến 17. Dù cho được đi trên chiếc tàu du lịch với số lượng người trên 3000 nhưng trong lòng vẫn nao nao khi nhớ lại lúc ra đi trong vùng biển này trên chiếc thuyền cây mong manh và luôn gần kề với sự chết chóc.

Tàu du lịch chỉ cặp bến trong thời gian khoảng 10 giờ tại mỗi bến cảng. Sài Gòn là nơi chúng tôi trưởng thành, nên việc viếng thăm thắng cảnh Sài Gòn không phải là điều cần thiết.

Điều đặc biệt của chuyến hải hành này là thời gian của chuyến đi trùng hợp với thời gian xảy ra trận hải chiến Hoàng Sa giữa các chiến sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa bảo vệ quần đảo Hoàng Sa chống lại bọn xâm lược Tàu cộng cách đây 41 năm, ngày 19/01/1974.

Chúng tôi có ý định sẽ tiến hành thực hiện một lễ tưởng niệm đơn sơ để tưởng nhớ và ghi công ơn những chiến sĩ của quân Lực Việt Nam Cộng Hòa đã anh dũng hy sinh trong trận hải chiến đánh đuổi bọn xâm lược Tàu cộng tại quần đảo Hoàng Sa. 

Để cho lễ tưởng niệm mang thêm ý nghĩa tình quê hương đất nước, chúng tôi đã cố gắng trong khả năng, thu góp những lễ vật cần thiết ngay tại Sài Gòn và thành phố Đà Nẵng chứ không mang theo từ nước ngoài, ngoài trừ lá cờ vàng Tổ Quốc và những lời tưởng niệm ghi công và nhớ ơn những anh hùng tử sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa đã hy sinh tại Hoàng Sa.

Trong lần tàu cập cảng container Cái Mẹt, Phú Mỹ chúng tôi đi cùng đoàn khách du lịch về Sài Gòn. Chúng tôi đến viếng thăm khu tượng đài đức Trần Hưng Đạo, Thánh Tổ của binh chủng Hải Quân Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa. Tại đây chúng tôi thu nhặt một số lượng đất dưới chân tượng đài. Sau đó chúng tôi đến khu vực chợ Sài Gòn tìm mua vài thước ribbon màu và vài ký trái cây Việt như chôm chôm, măng cụt…

Khi tàu cập bến cảng thứ nhì trong lộ trình di chuyển dọc theo bờ biển Việt Nam, cảng Chân Mây, chúng theo đoàn du khách nước ngoài đi thăm thành phố Đà Nẵng. Kết hợp với chuyến đi thăm viếng những thắng cảnh tại Đà Nẵng, chúng tôi tiếp tục thu nhặt cát tại bãi biển Mỹ Khê và mua một số lễ vật như nhang đèn tại chùa Linh Ứng, Sơn Trà, và mua thêm một vài loại hoa quả tại chợ Hàn cho lễ tưởng niệm sắp được thực hiện trên vùng Biển Đông khi tàu chạy ngang gần quần đảo Hoàng Sa.

Tàu rời cảng Chân Mây và tiếp tục chạy về hướng Hồng Kông. Vào thời điểm hừng đông ngày hôm sau, vị trí của tàu chạy gần quần đảo Hoàng Sa nhất, chúng tôi đã tiến hành thực hiện lễ tưởng niệm chiến sĩ quân lực Việt Nam Cộng Hòa anh dũng hy sinh trong trận hải chiến đánh đuổi bọn xâm lược Tàu cộng bảo vệ quần đảo Hoàng Sa ngày 19/01/2015.

Xin gởi đến bà con những hình ảnh ghi lại buổi lễ tưởng niệm này trên Biển Đông gần quần đảo Hoàng Sa, kỷ niệm 41 năm ngày quần đảo Hoàng Sa bị bọn xâm lược Tàu chiếm đóng.

Lòng quả cảm liều chết quên thân của các chiến sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa luôn luôn được toàn dân Việt tri ơn.

Ngày 15/02/2015

Nguyễn Hùng và gia đình

danlambaovn.blogspot.com

Nhật… tốc ký không số: Cuộc di chuyển hàng vạn KM một xác chết đã kết thúc

Nhạc sĩ Tô Hải

Thứ Sáu 13/2/2015

Một cái chết mà người ta muốn kẻ chết sẽ chết êm ru, chết đột ngột, và thật bí mật, tốt nhất là xa hẳn cái đất nước này… cuối cùng lại trở thành một cái chết gây nhiều đồn đoán, bình loạn, tốn nhiêu tiền của, thời gian, giấy mực, và.. nước bọt nhất trong “lịch sử chết” của mấy tay cộng sản “gộc”, chết rồi mà mà vẫn gây phiền hà, tốn tiền bạc của dân!

Lần đầu, nghe chuyện ông Bá Thanh, tớ đã viết trên status là “Mọi chuyện bí mật về ông Bá Thanh sẽ bị lộ hết nếu cứ để ông nằm chờ chết ở bên Mỹ!” Lý do: Cái hội chứng acute radiation syndrome do polonium, tức là “nhiễm xạ thời kỳ cấp” chính là do người Mỹ công khai hóa.

Hình ảnh ông ta nằm trơ trọi cách ly, không một bóng người dám đứng gần, thậm chí cái thùng rác đặc biệt sơn đỏ, “warning! danger!”, cũng được chụp ảnh rõ mồn một bên cái hình hài biến dạng của ông ta!

Và từ đó “Chân Dung Quyền lực” mới tung ra các kiểu ảnh mà hẳn phải ai đó có quyền lực mới có quyền chụp, cùng tin động trời “Nguyễn Bá Thanh bị đầu độc bằng chất… nhiễm xạ”

Rõ ràng Ta không nói, Sing không nói! Chỉ có người Mỹ tung tin, chứ còn ai nữa? Tốn kém mấy cũng phải đưa cái xác chết còn thoi thóp đó về…. và bắt tất cả các giáo sỹ, tiến sư phải nói này, nói nọ, phịa chuyện bệnh này, bệnh nọ… cốt để chờ ngày nào thì được phép tuyên bố Chết Thật mà thôi!

Và cái ngày thứ sáu 13 đã được chọn!? Phải chăng sáng kiến này của tay nào đó có biết qua đến phim Vendredi 13 do Boris Karloff (“Quỷ nhập tràng” Frenkeistein) đóng! Nếu thế thì… khá là thâm thúy đấy!

Liệu rồi đây cái quan tài cốt thép này, khi ra công khai tang lễ có một chiếc quan tài “đóng thế” để người đến viếng đỡ sợ chết…. lây!?

Tô Hải's Blog

Tuyên truyền cộng sản: chuyện xưa tích cũ!!!

Văn hóa chính trị dân chủ

Nguyễn Hưng Quốc
Theo VOA-14.02.2015
Tại sao sinh hoạt chính trị nước này thì lành mạnh, nước kia thì vô cùng nhếch nhác, hết dối trá này đến dối trá khác, hết hỗn loạn này đến hỗn loạn khác? Tại sao dân chủ ở nơi này thì ổn định, vững chắc, dân chủ ở nơi kia thì chập chờn, bấp bênh, lúc nào cũng bị nguy cơ độc tài nghiến nát?

Trước, người ta nghĩ câu trả lời nằm ở kinh tế; sau, người ta nghĩ ở thể chế; gần đây, hầu hết giới nghiên cứu đều tập trung vào một yếu tố khác: văn hóa. Cách hành xử chính trị của mọi người, từ giới cầm quyền đến dân chúng, không phải chỉ dựa trên sự kiện hay quyền lợi thuần túy mà chủ yếu dựa trên cách diễn dịch các sự kiện liên quan đến đời sống cũng như đến số phận của quốc gia và cũng dựa trên sự ưu tiên giữa các quyền lợi liên quan đến bản thân mình cũng như giai cấp của mình. Cả sự diễn dịch lẫn sự ưu tiên ấy đều gắn liền với văn hóa.

Có thể nói, muốn có một sinh hoạt chính trị đàng hoàng nghiêm túc, điều cần có, trước hết, là một văn hóa chính trị thích hợp. Cũng vậy, muốn có dân chủ, điều cần có đầu tiên chính là văn hóa dân chủ. Không có văn hóa làm nền tảng, những thay đổi, cho dù lớn lao đến mấy, như thay đổi giới lãnh đạo hay thậm chí, thể chế, chỉ có tính cách tạm thời. Và hời hợt. Rồi, cuối cùng đâu cũng lại hoàn đấy. Con quái vật độc tài, một lúc nào đó, sẽ ngoi đầu dậy trở lại, nuốt chửng nền dân chủ còn phôi thai và lại hãm hại những người dân đang ngây thơ ngỡ mình đã hoặc sẽ được giải phóng khỏi mọi kiềm kẹp.

Chính vì vậy, yếu tố văn hóa, cụ thể là văn hóa chính trị càng ngày càng được quan tâm nghiên cứu.

Nhưng văn hóa chính trị là gì?

Thuật ngữ “văn hóa chính trị” (political culture) nếu không được ra đời từ, thì cũng gắn liền với nhà nghiên cứu về chính trị người Mỹ, Gabriel Almond. Trong bài tiểu luận “Comparative Political Systems” xuất bản trên Journal of Politics số 18 năm 1956, Almond phát hiện sau mỗi thể chế đều có một nếp suy nghĩ và niềm tin đặc biệt định hướng cho mọi hoạt động chính trị. Ý tưởng ấy được phát triển sâu rộng hơn trong cuốn The Civic Culture xuất bản lần đầu năm 1963, ở đó, khái niệm văn hóa chính trị lần đầu tiên được sử dụng như một tiêu đề với ý nghĩa là những định hướng chính trị đặc biệt, bao gồm hai yếu tố căn bản: một, thái độ đối với hệ thống chính trị và các tổ chức liên quan; và hai, thái độ đối với vai trò của bản thân mình trong hệ thống ấy.

Nói một cách tóm tắt, văn hoá chính trị bao gồm hai khía cạnh chính: tôn trọng luật chơi dân chủ và ý thức rõ về quyền của mình với tư cách một công dân cũng như một con người.

Trước hết, xin nói về luật chơi. Chính trị, hiểu một cách đơn giản, là việc phân bố và thực thi quyền lực (power). Trong một chế độ dân chủ, quyền lực ấy phải do dân chủ uỷ nhiệm qua các cuộc bầu cử; với sự uỷ nhiệm ấy, quyền lực trở thành thẩm quyền (authority), tức một thứ quyền lực chính đáng. Một văn hoá chính trị đúng đắn phải tôn trọng sự uỷ quyền ấy, hay nói cách khác, phải tôn trọng kết quả của các cuộc bầu cử.

Ở nhiều quốc gia độc tài, sau các cuộc bầu cử, những người cầm quyền dùng quyền lực của mình để bác bỏ kết quả của cuộc bầu cử ấy. Đó là trường hợp Miến Điện vào năm 1990, sau cuộc bầu cử tự do đầu tiên sau 30 năm, với kết quả là Liên minh Quốc gia vì Dân chủ của Aung San Suu Kyi được 392 trên tổng số 489 ghế, tức khoảng 80% số ghế trong Quốc Hội; nhưng phe quyền phiệt lúc ấy đang cầm quyền đã từ chối việc chuyển nhượng quyền lực, tiếp tục cầm quyền một cách độc tài cho mãi đến đầu năm 2011 mới đồng ý tổ chức một cuộc bầu cử khác, tương đối tự do.

Trường hợp của Thái Lan trong những năm gần đây thuộc một cực khác: sau khi bầu cử, phe chiến thắng lên cầm quyền, phe thất bại, một mặt thừa nhận kết quả bầu cử, nhưng mặt khác, lại vận động dân chúng đổ xô xuống đường để tìm cách truất phế chính phủ hầu tổ chức lại một cuộc bầu cử khác với hy vọng mình sẽ chiến thắng.

Ở đây, người ta không thể không nhớ các cuộc bầu cử ở các quốc gia dân chủ ở Tây phương: mọi phe phái đều chấp nhận kết quả của các cuộc bầu cử. Ngay sau khi đếm phiếu xong, phe thất bại điện thoại cho những người thắng cử để làm hai việc: Một, thừa nhận mình thất bại và hai, chúc mừng những người thắng cuộc. Người ta không viện bất cứ một lý do gì để phủ nhận kết quả bầu cử. Không ai nói dân ngu hay dân lầm khi bầu cho đối thủ của mình. Luật chơi của dân chủ được xây dựng trên các cuộc bầu cử. Bất chấp kết quả bầu cử ấy thế nào người ta cũng phải chấp nhận. Thua một triệu phiếu: chấp nhận, đã đành. Chỉ thua một phiếu, người ta cũng chấp nhận. Đó chính là văn hoá chính trị hoặc cũng có thể nói, văn hoá dân chủ ở Tây phương.

Khía cạnh thứ hai của văn hoá chính trị là ý thức về quyền (rights). Mọi người, kể cả những người dân bình thường, thấp cổ bé miệng, cũng ý thức rất rõ về các quyền của mình, như quyền sống và mưu cầu hạnh phúc, quyền tự do ngôn luận và tư tưởng cũng như các quyền tham gia hội đoàn và đảng phái. Những quyền ấy gắn liền với con người chứ không phải do chính quyền ban phát. Chính quyền chỉ thực sự là chính quyền nếu biết tôn trọng những cái quyền bất khả xâm phạm ấy.

Với ý thức về những cái quyền của mình, dân chúng dưới các chế độ dân chủ không thờ ơ với các hoạt động của chính phủ. Họ không vô cảm. Ngược lại, họ biết họ có quyền kiểm tra và đòi hỏi chính phủ phải minh bạch và chịu sự kiểm soát của công luận. Nhiều học giả cho sự vững mạnh của các nền dân chủ ở Tây phương không phải tự nhiên mà có: Nó được xây dựng trên ý thức về quyền của dân chúng. Song song với ý thức ấy là sự tham gia của dân chúng vào các sinh hoạt xã hội dân sự (civil society).

Ở Việt Nam thì khác. Nhà cầm quyền, một mặt, từ chối sự minh bạch và tính chất khả kiểm (accountability), mặt khác, cố sức nuôi dưỡng thứ văn hoá vô cảm trong quần chúng. Có thể nói, chính thứ văn hoá vô cảm ấy là một thứ đối nghịch với văn hoá dân chủ. Người ta dùng thứ văn hoá vô cảm ấy để triệt tiêu văn hoá dân chủ, qua đó, kiềm hãm tiến trình dân chủ hoá trong nước.

Để xây dựng một nền dân chủ thực sự cho Việt Nam, do đó, ngoài những biện pháp tranh đấu để giành lại quyền lực, người ta cần phải nuôi dưỡng ý thức về quyền của dân chúng, phát triển các sinh hoạt thuộc xã hội dân sự và cuối cùng, tạo sức ép để chính quyền phải tôn trọng các luật chơi dân chủ qua việc tổ chức các cuộc bầu cử tự do và tôn trọng kết quả của các cuộc bầu cử ấy.

* Blog của Tiến sĩ Nguyễn Hưng Quốc là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Thuê côn đồ sát hại anh chồng giá 8 triệu đồng

Bực tức vì anh chồng không cho đứng tên sổ đỏ, Lan đã chi 8 triệu đồng thuê hai thanh niên để chúng chặn đường, sát hại nạn nhân bằng hàng chục nhát dao.

Ngày 14/2, Công an tỉnh Bắc Giang đã khởi tố bị can, quyết định truy nã Dương Văn Tiệp (24 tuổi), Triệu Văn Quân (25 tuổi) đều ở Lạng Sơn về hành vi giết người.

Chiếc xe nơi người dân phát hiện xác ông Phúc.Ảnh:Trang Thuỷ.

Cơ quan chức năng làm rõ, năm 2009 Nguyễn Thị Lan về sống chung cùng anh Hoàng Văn Đức (50 tuổi) và người anh trai chồng tên Hoàng Văn Phúc. Lan cùng đóng góp với chồng để xây dựng nhà ở. Gần đây, mảnh đất do bố mẹ để lại cho hai anh em ông Phúc, được chính quyền chuẩn bị làm sổ đỏ, Lan muốn chung tên nhưng không được đồng ý.

Bực tức vì ông Phúc muốn làm sổ đỏ riêng cho con ruột của em trai. Hơn nữa do sống không hôn thú nên Lan nhiều lần bị dọa đuổi ra khỏi nhà. Bà ta đã nảy sinh ý định thuê người đánh ông Phúc để trả thù.

Lan tâm sự với người giúp việc là Vi Thị Hiền và được người này “hiến” cách thuê người đánh dằn mặt. Lan thống nhất với Hiền là nhờ Tiệp (cháu của Hiền) với giá 8 triệu đồng, ứng trước 5 triệu cùng ảnh nhận diện. Tiệp đã rủ thêm Quân cùng tham gia.

Để thực hiện kế hoạch, trưa một ngày cuối tháng 1/2015, Tiệp và Quân giả vờ thuê ông Phúc lái ôtô đi chở hàng với giá 500.000 đồng. Chúng điều ông Phúc lái xe đến khu vực vắng ở huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang, rồi tấn công. Hai tên côn đồ đâm nạn nhân hàng chục nhát, khiến ông Phúc tử vong.

Sau đó, Hiền báo lại cho Lan biết và xin thêm 5 triệu đồng nữa để Tiệp bỏ trốn. Nhận tiền xong, Hiền bắt ôtô đi từ Lạng Sơn xuống Bắc Giang giao tiền cho Tiệp, đồng thời thông báo cho Lan biết việc ông Phúc đã chết, bảo xoá số điện thoại để tránh người khác phát hiện.

Hiền và Lan đã bị khởi tố, tạm giam.

Chủ Nhật, ngày 15/2/2015 - 20:43

Theo Hoàng Việt (Vnexpress)

Ông Nguyễn Tấn Dũng 'không chỉ đạo' vụ báo chống tham nhũng

Ông Dũng được dẫn lời nói rằng "việc thanh tra đột xuất tại Báo Người cao tuổi do Bộ Thông tin và Truyền thông quyết định, thực hiện theo chức năng, thẩm quyền".
VOA-15.02.2015
Văn phòng chính phủ Việt Nam vừa thông báo rằng Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng "không chỉ đạo việc thanh tra" Người cao tuổi trong khi tờ báo này bị phạt một số tiền kỷ lục gần 700 triệu đồng.

Trong văn bản hồi đáp đề nghị của Ban Thường vụ Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam, cơ quan chủ quản tờ báo trên, ông Dũng được dẫn lời nói rằng "việc thanh tra đột xuất tại Báo Người cao tuổi do Bộ Thông tin và Truyền thông quyết định, thực hiện theo chức năng, thẩm quyền".

Ông Dũng cũng cho biết rằng ông không chỉ đạo việc thanh tra này, và yêu cầu cơ quan quản lý tờ báo phải "làm việc với Bộ Thông tin và Truyền thông và các cơ quan chức năng để xử lý các vấn đề liên quan đến việc thanh tra nói trên, đảm bảo đúng quy định của pháp luật".

Trong khi đó, báo chí trong nước đưa tin, Thanh tra Bộ vừa kể ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính Báo Người cao tuổi tổng số tiền gần 700 triệu đồng, do "có nhiều vi phạm hành chính" như hoạt động báo điện tử nhưng không có giấy phép; cung cấp nội dung thông tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân...

Hội người cao tuổi Việt Nam cũng đã dừng nhiệm vụ lãnh đạo báo với ông Kim Quốc Hoa, việc điều hành được giao cho Phó Tổng biên tập.

Đối đầu

Trước đó, hôm 10/2, Báo Người cao tuổi mới cho đăng một bài viết dài về “nhiều sai phạm nghiêm trọng của đoàn thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông”, một ngày sau khi Bộ này cho rằng tờ báo đã “cung cấp nội dung thông tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc”, và “có dấu hiệu tiết lộ bí mật nhà nước”.

Trong khi trang web của tờ báo đã bị “thu hồi tên miền”, và không thể truy cập được, thì tờ báo in vẫn tiếp tục xuất bản, trong đó nói rằng “vụ việc chưa được giải trình đã ký kết luận và họp báo đưa tin quy chụp, trái pháp luật, vi phạm Bộ luật Hình sự, bôi nhọ danh dự báo Người cao tuổi”.

Trước đó, hôm 9/2, Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức họp báo về vụ thanh tra đột xuất kéo dài 2 tháng, và cho rằng tờ báo đã đăng một số bài viết có dấu hiệu "lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân".

Sau khi tờ báo lên tiếng, bộ quản lý các cơ quan báo chí của Việt Nam tuyên bố sẽ "cứng rắn hơn" nếu báo Người cao tuổi "làm phức tạp tình hình".

Hai năm qua, báo Người cao tuổi đã gây chú ý dư luận với một loạt các bài viết về tham nhũng liên quan tới các quan chức đương nhiệm và hồi hưu như nguyên Tổng thanh tra chính phủ Trần Văn Truyền.

Ông Truyền sau đó đã phải lên tiếng “xin lỗi đảng, xin lỗi nhân dân về các khuyết điểm”.

Theo Chinhphu, VnExpress, VOA

“Tết một nửa” ở nhà bị án Nén

Theo NLĐO-15/02/2015 20:04
Với việc Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Thuận bác bỏ đơn xin tại ngoại cho bị án Huỳnh Văn Nén, gia đình cụ Huỳnh Văn Truyện (bố của Huỳnh Văn Nén) ăn Tết “chưa ngon” dù hành trình tìm lại công lý đã nhiều phần sáng sủa

Mới đây, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Thuận đã bác đơn của cụ Huỳnh Văn Truyện xin cho bị án Huỳnh Văn Nén được tại ngoại. Cầm văn bản trả lời trên tay, cụ nghẹn lời, mắt rưng rưng, hụt hẫng.

“Muốn nó về sum vầy mà không được!”

Tâm sự với phóng viên, cụ Truyện kể khi có quyết định hủy án của TAND Tối cao, ông như được tiếp thêm động lực và tin tưởng sẽ sớm tìm được công bằng. Thế nhưng, nhiều tháng liền, cụ chạy đôn chạy đáo khắp nơi, gõ cửa khắp các cơ quan công quyền ở tỉnh Bình Thuận, gửi bao nhiêu đơn thư nhưng đợi mãi mà sự việc vẫn không có biến chuyển gì nhiều. Hành trình đi tìm địa vị pháp lý cho con nhiều lúc trắc trở, gặp khó khăn khiến ông cụ gần 90 tuổi cứ chực trào nước mắt.


Sau nhiều tháng triền miên đi kêu oan, nay cụ Huỳnh Văn Truyện lại về quê Cà Mau đón một cái Tết buồn

Nộp đơn kiến nghị xin được thay đổi biện pháp tạm giữ cho Nén, cụ Truyện hy vọng cơ quan chức năng thương tình cho con tại ngoại để đi chữa bệnh kẻo bị mù mắt. Hơn nữa là để Nén được về thắp cho mẹ (là cụ Đặng Thị Hường) một nén nhang. Mẹ Nén vì buồn phiền chuyện của con, lại thêm tuổi già sức yếu nên đã qua đời gần 1 năm nay.

“Mấy năm qua, vì đi kêu oan cho thằng Nén mà tôi xao nhãng việc nhà cửa. Bà ấy ốm đau, tôi cũng không thể chăm sóc tận tình. Giờ bà ấy mất đi, tôi lại để nhà cửa hiu quạnh, không thể nhang khói thường xuyên được nên cảm thấy ân hận lắm. Muốn thằng Nén được về để gia đình sum vầy ngày Tết nhưng không được” - cụ tâm sự.

Nếu không xảy ra vụ án của Huỳnh Văn Nén thì cụ Truyện vẫn còn là một nông dân lầm lũi với ruộng đồng. Bao năm nay, dấu chân cụ Truyện đã hằn in trên khắp các nẻo đường từ Cà Mau ra Bình Thuận; rồi đi Nha Trang, Hà Nội; lại về Đồng Nai… Đọc các văn bản pháp luật, viết nhiều đơn thư và theo dõi từng diễn biến vụ án của con mấy chục năm qua khiến cụ trở nên rành rẽ về luật pháp và nói năng mạch lạc hơn trước nhiều.

Từ khi cụ Hường mất, cụ Truyện bận đi kêu oan cho con nên nhà cửa ở Cà Mau không ai trông coi, mấy sào ruộng cũng đã đem cầm cố lấy tiền đi kêu oan cho Nén đến nay chưa thể chuộc lại. Các con của cụ ở Cà Mau đều rất nghèo. Mỗi người đi làm ăn một nơi nên cũng không có điều kiện về nhà chăm sóc cha được. Mới đây, vì thương cha thân già lủi thủi một mình nên vợ chồng người con út đã chuyển về ở cùng nhà để tiện chăm cụ.

Chia tay phóng viên, tay cầm chặt tập đơn, dáng người liêu xiêu trong chiếc áo nâu xám bạc màu với đôi mắt buồn, cụ Truyện một mình lủi thủi bước lên xe đò để về Cà Mau. “Tôi đi cả năm trời, giờ Tết đến cũng phải về dọn nhà cửa, chăm lo nhang khói cho ông bà tổ tiên, chứ Tết có vui vẻ gì đâu khi mà con đang bị giam cầm, chịu khổ cực” - cụ Truyện thở dài. Lại thêm một cái Tết nữa ông cụ ngồi trong căn nhà quạnh hiu đau đáu nghĩ về đứa con đang chịu cảnh lao tù.

Mong nỗi buồn sớm qua

Ghé thăm nhà chị Nguyễn Thị Cẩm (vợ bị án Huỳnh Văn Nén), đã 27 Tết mà căn nhà vẫn hiu quạnh. Cửa nhà không khóa, 4 bức tường trống trơn khiến những cơn gió cứ lùa qua thông thốc. Người hàng xóm cho biết chị Cẩm đi làm thuê từ lúc mờ sáng chưa về. Từ khi vướng vào vụ án oan “vườn điều” và việc Huỳnh Văn Nén bị tù đày, gia đình chị Cẩm phải chịu đựng bao nhiêu khổ cực và điều tiếng không hay. Thời gian gần đây, khi các luật sư, báo chí vào cuộc và có quyết định giám đốc thẩm vụ án, người dân thị trấn Tân Minh (huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận) dần thấy được bản chất vụ việc nên càng hiểu và cảm thông cho gia đình này hơn.


Căn nhà của vợ con Huỳnh Văn Nén vẫn quạnh hiu dù đã 27 Tết

Hằng ngày, chị Cẩm đi làm thuê khắp vùng. Lúc thì giúp việc gia đình cho người ta, lúc thì làm cỏ thuê, ai kêu gì làm nấy, chỉ mong kiếm được chút tiền mua gạo. Các con của chị lớn lên cũng đi làm thuê. Mấy năm qua, hết người này đến người kia thay phiên nhau đưa ông nội (cụ Truyện) đi kêu oan và thăm nuôi cha. Đi lại nhiều, công việc dang dở không làm được gì nên cuộc sống của ai cũng rất khó khăn. Tết đến, nỗi lo âu và buồn bã lại hằn in lên từng nét mặt mỗi người.

“Mọi người trong nhà đều lo đi làm thuê làm mướn đến tận 30 Tết mới nghỉ. Hoàn cảnh khó khăn cũng không có tiền bạc để mua sắm gì cả. Cha lại vướng vòng lao lý nên mười mấy năm nay, nhà em đều đón Tết trong lặng lẽ và mong cho sớm qua đi. Em chỉ mong cha sớm được về, để gia đình được sum vầy, đón một cái Tết đoàn tụ” - em Huỳnh Thành Lượng thổ lộ.

Đối với gia đình này, Tết chỉ về một nửa. Mùa Xuân với họ chỉ đến thực sự khi Huỳnh Văn Nén được giải oan, thoát vòng lao lý.

Sợ không đợi nổi ngày được minh oan

Cụ Huỳnh Văn Truyện đề nghị các cơ quan chức năng nếu có căn cứ buộc tội con trai ông tội “Giết người” thì xử lý nghiêm minh, còn nếu có oan sai thì phải sớm trả tự do. “Tôi giờ đã già yếu, không biết sống chết lúc nào. Chỉ sợ không thể đợi đến ngày vụ việc thằng Nén được sáng tỏ, tôi chết không cam tâm” - cụ Truyện bày tỏ.

Bài và ảnh: BẠCH LONG

Thuê người xông đất Mồng Một Tết

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2015-02-13

Đi chùa ngày Tết. (Ảnh minh họa) RFA PHOTO

Vài năm trở lại đây, chuyện thuê người xông đất ngày Mồng Một Tết trở thành vấn đề nóng mỗi dịp tháng Chạp. Các dịch vụ cho thuê người xông đất và người đi xông đất tự tiếp thị qua mạng điện thoại di động ngày càng nhiều. Tết Ất Mùi đến, dịch vụ xông đất và những gia đình cần người xông đất bắt đầu chộn rộn, thậm chí lộn xộn. Tục xông đất của người Việt có từ lâu đời, có thể nói đây là nét văn hóa đẹp. Nhưng một khi nó bị thương mại hóa thì câu chuyện lại hoàn toàn khác.

Âm dương ngũ hành

Một chủ dịch vụ xông đất tên Trâm, sống ở quận 12, thành phố Sài Gòn, chia sẻ:

“Chữ xông đất và đạp đất đều có nghĩa giống nhau. Nó cái hai hướng liên quan, thứ nhất là hợp về ngũ hành, thứ hai là phải là tam hợp. Một vấn đề nữa là người xông đất phải vui tính, hoạt bát, sức khỏe… Xông đất thì phải chọn, chọn tuổi, chọn người, chứ không phải để tự nhiên họ đến. Việc chọn người xông đất thì phải chọn tuổi, chọn giờ, chọn địa điểm…”

Chữ xông đất và đạp đất đều có nghĩa giống nhau. Nó cái hai hướng liên quan, thứ nhất là hợp về ngũ hành, thứ hai là phải là tam hợp. Một vấn đề nữa là người xông đất phải vui tính, hoạt bát, sức khỏe…
-Bạn Trâm

Theo ông Trâm, hiện nay, nhu cầu tìm người xông đất ở thành phố Sài Gòn nói riêng và ở Việt Nam nói chung là rất cao. Đa phần những gia đình thuê người xông đất đầu năm là gia đình quan chức, gia đình thương nhân và một số cán bộ vừa, không phải là có chức quyền lắm nhưng đang nỗ lực để năm sau tốt hơn năm trước.

Mức giá một người xông đất thường dao động từ hai triệu đồng đến hai mươi triệu đồng, tùy thuộc vào thỏa thuận giữa chủ nhà và dịch vụ. Trong trường hợp chủ nhà và người xông đất tự thỏa thuận thì giá cả sẽ mềm hơn vì không qua môi giới dịch vụ.

Một khi qua môi giới dịch vụ, giá cả sẽ rất cao bởi trong chi phí xộng đất gánh cả chi phí dịch vụ đi tìm người đúng theo yêu cầu về cung mạng, năm và tướng mạo. Nghĩa là với chủ nhà tuổi nào, chọn người tuổi nào để xông đất vừa hợp cung mạng, vừa hợp với năm mà lại hợp với âm dương ngũ hành.

Ví dụ như chủ nhà thuộc mạng Hỏa, việc đầu tiên là dịch vụ phải chọn người xông đất thuộc mạng Mộc, nếu trường hợp âm dương ngũ hành của năm không cho phép người mạng Mộc xông đất mà phải là mạng khác thì dịch vụ phải chọn một người có mạng không khắc với mạng chủ nhà, có tướng người cao vừa, thuộc hành Mộc và khi đi xông đất phải mặc áo xanh, tượng trưng cho hành Mộc vì Mộc sinh Hỏa.

Nói chung, người làm dịch vụ cung cấp người xông đất đầu năm phải là một người am hiểu về âm dương ngũ hành, biết về cung mạng và định lượng được cung nào đi với cung nào thì được mấy phân, mấy lạng… Một người chủ dịch vụ cung cấp người xông đất mà không nắm các qui luật này thì sẽ không ai dám thuê hoặc người nào thuê nhầm họ sẽ không tốt cho một năm.

Mâm quả cúng Tết (Ảnh minh họa). RFA PHOTO.

Đó là quan điểm của ông Trâm, chủ một dịch vụ chuyên cung cấp người xông đất ở Sài Gòn và có tầm hoạt động ra đến Đà Lạt, Nha Trang. Ở những tỉnh này, ông có các vệ tinh để đi tuyển dụng các sinh viên, hợp đồng các ông xe ôm và một số thầy giáo về hưu cũng như một số thầy giáo dạy các môn sử, địa, giáo dục công dân. Đây là đối tượng phục vụ xông đất đầu năm tốt nhất bởi họ hoặc là tuổi trẻ cần tiền phụ giúp gia đình hoặc là tuổi cao, đã đủ chín chắn để hiểu chuyện và cũng cần tiền bởi các môn dạy của họ cả một tháng trời có khi chỉ bằng một giờ đi xông đất đầu năm.

Thường thì mỗi người xông đất sẽ cố gắng tìm cho mình ít nhất là hai lượt xông đất trong buổi sáng Mồng Một Tết. Cũng có nhiều người chạy đến bốn hoặc năm lượt xông đất vào sáng Mồng Một, số tiền họ kiếm được cũng ngót nghét chục triệu đồng.

Đương nhiên là ông chủ dịch vụ này đã giấu nhẹm một vấn đề quan trọng nhất trong dịch vụ xông đất của ông. Đó là vấn đề về âm dương ngũ hành, cung mạng, chọn  tướng mạo thuộc về quan niệm của người Trung Hoa và một số quan lại phong kiến vốn là hủ nho trước đây. Và việc ông làm vô hình trung dẫn dắt cộng đồng dần quay trở lại với văn hóa Trung Hoa.

Khuynh hướng Trung Quốc hóa

Một chủ dịch vụ xông đất khác tên Hùng, gốc Quảng Trị, hiện đang sống ở quận 8, Sài Gòn, chia sẻ:

Xông đất thì phải chọn tam hợp, như người tuổi Hợi thì gặp tuổi Mão, tuổi Mùi… Người đầu tiên đến nhà mình đầu năm mới thì phải chọn vì sợ xung khắc. Nếu thuận lợi thì dễ làm ăn.
-Anh Hùng

“Xông đất thì phải chọn tam hợp, như người tuổi Hợi thì gặp tuổi Mão, tuổi Mùi… Người đầu tiên đến nhà mình đầu năm mới thì phải chọn vì sợ xung khắc. Nếu thuận lợi thì dễ làm ăn. Tục lệ Việt Nam hồi xưa giờ là thế, người ta rất kỹ người xông đất, họ chọn tuổi rồi mời nhau, giờ này, giờ nọ mời anh đến nhà tôi..”

Theo ông Hùng, việc xông đất là một việc tốt nhưng cũng là một việc xấu. Tuy làm chủ dịch vụ cung cấp người xông đất nhưng trên thực tế ông không tin vào chuyện này cho mấy bởi một khi nó đã bị thương mại hóa thì đã mất hết linh thiêng.

Cũng theo ông Hùng, quan niệm về người xông đất đầu năm của ông bà ngày xưa có hai luồng khác nhau. Một luồng dựa theo lẽ tự nhiên, sau giao thừa, chủ nhà sẽ tự đạp đất cho chính mảnh vườn của mình bằng cách đi dạo để hít thở khí trời, đến một cội cây già nào đó để xin một nhánh lộc nhỏ mang về cắm bên cạnh nhành mai và đợi xem người xông đất đầu tiên của gia đình mình là ai để luận tuổi tác, tướng mạo mà đoán việc vui buồn cả năm. Với quan niệm này, người xông đất giống như một sứ giả dự báo của năm.

Luồng quan niệm thứ hai lại không dựa vào tự nhiên, không xem người xông đất như một dự báo đầu năm mà xem đó là việc con người cần điều chỉnh, phải lựa chọn cung, mạng, tuổi tác, tướng mạo cho hợp với chủ nhà, hợp với năm để đến xông đất. Thường thì các quan lại bắt gia nô trong nhà ra chọn kĩ và cho họ xông đất đầu năm, sau đó thưởng vài cắc bạc. So với nhóm trên, nhóm quan niệm tài lộc và chọn người xông đất thường là đám quan lại tàn nhẫn và tham lam.

Hiện tại, cách chọn người xông đất ở các dịch vụ mang đậm chất Trung Hoa và rất gần với quan niệm của nhóm quan lại tham lam thời phong kiến. Ông Hùng đưa ra nhận xét này và cho biết thêm là ông từng sống ở Sài Gòn, đi xe ôm gần hai mươi năm nhưng không đủ ăn, chật vật quá ông chuyển sang làm dịch vụ xông đất mỗi dịp Tết và có dư chút đỉnh để nuôi con ăn học. Hiện tại, các con ông đã trưởng thành, ông sẽ bỏ nghề này vào năm tới mặc dù càng về sau, dịch vụ này càng bội thu.

Bởi theo ông, ông đã chịu trận, đã ngậm đắng nuốt cay làm cái việc mà ông chưa bao giờ xem đó là chân chính để nuôi con ăn học. Bây giờ các con đã trưởng thành, ông phải sống cho tử tế để làm gương cho các con và ông cũng không muốn tiếp tay nhấn chìm đất nước vào cái biển mê tín dị đoan, tàn bạo và tham lam nữa!

Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam.

http://www.rfa.org/vietnamese/reportfromvn/first-caller-for-rent-in-new-year-day-02132015124018.html/TTVN02132015.mp3

Tự do báo chí là tin xấu cho tham nhũng

Khi một tờ báo cho đăng nội dung mà được (hay bị) đánh giá ‘sai sự thật,’ thiếu cơ sở, phỉ báng, nói xấu quan chức nhà nước, gây rối v.v… thì là một việc nghiêm trọng, nên được đề cập và điều tra một cách kỹ lưỡng. Nhưng quan trọng hơn là bản chất và tinh thần của những phản ứng và cách xử lý từ phía chính quyền nhà nước trong xã hội đó. Người dân Việt Nam biết điều đó và chính vì thế, trường hợp của tờ báo Người Cao Tuổi đang thu hút sự chú ý rộng rãi.

Một sự kiện như trường hợp của tờ báo Người Cao Tuổi (sau này viết tắt là NCT) là đặc biệt quan trọng trong một lúc lịch sử như hôm nay, khi cả nước đang cố gắng đối phó với hay vấn đề lớn: tham nhũng và tự do ngôn luận. Không phóng đại một tí nào nếu khẳng định đây là hai trong những thách thức quan trọng nhất mà Việt
Nam đang đối phó. Nếu đề cập hai vấn đề này một cách hiệu quả thì chúng ta có rất nhiều lý do để lạc quan về sự phát triển kinh tế xã hội và thể chế của đất nước Việt Nam. Có người nói Việt Nam là quá tham nhũng. Có người mà nói Việt Nam là quá tự do. Ai đúng và làm sao Việt Nam có thể giải quyết vấn đề này một cách xây dựng nhất?

Hãy xem bối cảnh. Hiện nay Việt Nam đang trong một lúc lịch sử mà có nhiều nỗ lực đa chiều để đề cập vấn đề tham nhũng. Do ‘cách mạng thông tin’ trong nước, có những thông tin tranh cãi đang lưu hành trên mạng. Trong khi đó có những căng thẳng về ‘luật chơi’ trên Internet và sự phát triển của tự do ngôn luận ở Việt Nam. Ai phải chịu trách nghiệm? Nói thật, ở nước nào, đối phó với những cáo buộc về tham nhũng mà liên quan đến một số nhân vật trong chính quyền không hề là chuyện đơn giản. Hơn nữa, quá trình đề cập những cáo buộc loại này cũng đầy nguy cơ.

Dù vậy, tôi cho rằng dù phức tạp bao nhiều, những sự kiện liên quan đến NCT và một số chuyện liên quan đang cho Việt Nam những cơ hội rất tốt để suy ngẫm và thậm chí bắt đầu tiến hành một quá trình cải cách trong ngành báo chí cả nước đã chờ từ rất lâu.

Để thấy nó, phải trả lời một câu hỏi. Chuyện của tơ báo NCT có nói đến một số việc ở một tờ báo? Nếu hành vi của một người biên tập được xem là đã vi phạm những nguyên tác về tự do báo chí thì chúng ta đều có thể đồng ý đó là một điều quan trọng, phải được đề cập một cách kỹ, nghiêm tức và khách quan. Mật khác, nếu hành vi của một nhà nước được xem là đã vi phạm nguyên tác về tự do báo chí thì là một điều khác hẳn và bao hàm sự có mật của một vấn đề có tính hệ thống. Hơn nữa, nếu những quyết định hay động thái của một nhà nước (đúng hay sai) được xem là phạm pháp nhưng không được sửa vì thiếu những cơ chế để thi hành một điểu tra độc lập, khách quan thì có thể ảnh hưởng rất xấu đến hình ảnh và sự chính đáng của nhà nước đó.

Đọc qua những ý kiến phản đối quyết định cất chức của biên tập v.v. tôi thấy đại đa số ý kiến phản đối chủ yếu thấy quá trình xử lý đã và đang vi phạm những nguyên tắc của cái mà ở Tây gọi là công lý thủ tục (procedural justice) và nhũng lo lắng mà pháp luật đang được sự dụng một cách tùy ý. Nếu tờ báo Thời báo New York chạy những bài như “Tổng Thống đã vi phạm pháp luật” hay “Chính khách X đã cướp tiền” mà được xem là thiếu cơ sở thì phản ứng nghiêm trọng nhất có thể là – sau khi đánh giá những bằng chứng một cách công khai – sẽ có một lệnh của toà để yêu cầu tờ báo hay một nhân viên cụ thể để tạm ngừng đăng những nội dung rất cụ thể.

Việt Nam có những thể chế riêng của nó và muốn được xem là một nước độc lập, tự do. Thế nhưng, nhìn từ bên ngoài, cách đề cập trường hợp của Người Cao Tuổi sẽ được xem là một quyết định chính trị vội vàng hơn là kết quả của một quá trình công bằng. Vậy, Việt Nam nên làm gì đối với trường hợp Người Cao Tuổi?

Trong thời gian tới, chúng ta có thể chờ đội những chỉ tiết về trường hợp nay. Riêng tôi hy vọng sự kiện này sau cùng sẽ được xem là một cơ hội đúng lúc cho Việt Nam để nỗ lực hơn nữa trong việc hiện đại hóa, văn minh hóa, và phi phong kiến hóa ngành báo chí.

Động thái của một nhà nước luôn luôn phản ánh những giá trị đối với những quyền và trách nghiệm của nhà nước đối với dân và dân đối với nhà nước. Trong trường hợp này, một phản ứng “bàn tay sắt” rất dễ thành một một bước lùi. Vì thế, tôi hy vọng phía chính quyền Việt Nam sẽ rất kỹ, coi nó là một cơ hội lịch sử. Những chuyện liên quan đến NCT hay Chân Dung Quyền lực thì rõ rằng là nghiêm trọng. Mặt khác, nếu những tờ báo lớn trong nước và những trang web tin cậy không dám cho đăng bài nào về tham nhũng thì chúng ta mới có lý do để lo.

Trong một bài nghiên cứu được tham khảo rộng rãi, Aymo Brunettia và Beatrice Wederb đã thấy một quan hệ rất mạnh giữa tự do báo chí và tham nhũng. (Càng tự do bao chí bao nhiêu càng tham nhũng giảm bấy nhiêu). Nghiên cứu của họ và những người khác cho thế, một nền báo chí tự do là tin xấu cho tham nhũng. Như vậy, có những bước tới một quá trình cải cách báo chí sẽ thực sự là tin vui cho Việt Nam.

© Jonathan London

http://www.danchimviet.info/archives/93806/tu-do-bao-chi-la-tin-xau-cho-tham-nhung/2015/02

Bộ 4T “đánh” báo Người Cao Tuổi: Khi hành pháp làm càn

Tóm tắt vụ “Bộ 4T vs. báo Người Cao Tuổi”

Thứ hai, ngày 9/2/2015, Bộ Thông tin Truyền thông (sau đây gọi tắt là Bộ 4T) tổ chức họp báo đấu tố báo Người Cao Tuổi, tiến hành xử phạt hành chính, thu hồi giấy phép của phiên bản điện tử của báo, thu hồi thẻ nhà báo của Tổng Biên tập Kim Quốc Hoa, đề nghị cách chức ông Hoa, và chuyển hồ sơ vụ việc sang Cơ quan An ninh Điều tra Bộ Công an.

Sau đó, thứ ba, 10/2, theo một nguồn tin riêng, Ban Tuyên giáo đã chỉ thị cho các báo không được đưa tin “ngược chiều” về vụ việc của báo Người Cao Tuổi. Và có lẽ đó là lý do khiến các bài báo ủng hộ Người Cao Tuổi nói chung và ông Kim Quốc Hoa nói riêng không còn trên báo chí chính thống. Ngay cả các bình luận (comment) của độc giả bày tỏ sự ủng hộ đối với ông Kim Quốc Hoa cũng biến mất dưới mỗi bài báo được đăng tải.

Chỉ đạo báo chí xong, từ thứ tư, 11/2, cơ quan chức năng bắt đầu xử lý Người Cao

Tuổi. Tổng Biên tập Kim Quốc Hoa phải làm việc với công an, cùng lúc đó, hai tờ báo của Bộ 4T là VietNamNet và Info.net tích cực đăng hàng loạt bài viết ủng hộ Bộ nhà: “Việc thanh tra báo Người Cao Tuổi là đúng quy định”, “Tướng quân đội nói về xử lý sai phạm báo Người Cao Tuổi”, “Làm báo như Người Cao Tuổi không sai mới lạ”, “Người Cao Tuổi sai phạm, chủ quản ở đâu”… Chắc rằng chuỗi bài này chưa dừng lại, khi mà Bộ 4T tuyên bố “sẽ cứng rắn hơn nếu báo Người Cao Tuổi gây phức tạp tình hình”.

Một mặt không cho báo chí đưa tin “ngược chiều” với mình, mặt khác vẫn chỉ trích và kết tội một tờ báo nhỏ, giới chức quản lý ở Việt Nam đã thể hiện một thái độ rất không đẹp. Tuy nhiên, chưa bàn tới lối hành xử đó, thì cung cách phát ngôn của Bộ 4T cũng đã cho thấy nhiều bất cập trong tư duy và năng lực của một đội ngũ được nắm quyền quản lý giới truyền thông.


Nhà báo Kim Quốc Hoa, Tổng Biên tập báo Người Cao Tuổi.Nguồn ảnh: báo Pháp luật (tháng 4/2014)

Đôi co với một tờ báo

Ngày 12/2/2015, VietNamNet đăng bài “Làm báo như Người Cao Tuổi không sai mới lạ”, phỏng vấn Phó cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc – Trưởng đoàn Thanh tra của Bộ 4T. Bài phỏng vấn được đăng trên trang chủ, với nhiều thông tin được nhấn mạnh, như các phát biểu của ông Phúc kết tội báo Người Cao Tuổi khoác danh nghĩa chống tham nhũng để “tham nhũng, tiêu cực”.

Mặc dù vậy, quá nửa bài báo vẫn chỉ là những ý kiến của ông Phúc loanh quanh về trình tự, thủ tục của quá trình thanh tra – mà theo đó thì giữa những thông tin mà ông đưa ra và ba bài viết của báo Người Cao Tuổi có một số điểm không thống nhất. Chẳng hạn như ông bảo, “tổng số thời gian thanh tra tại báo Người Cao Tuổi… là 45 ngày làm việc… không phải là 64 ngày làm việc như nội dung bài viết trên báo Người Cao Tuổi đã nêu”.

Trước đó, báo Người Cao Tuổi đã có ba bài viết chỉ ra rằng Đoàn Thanh tra của Bộ 4T có nhiều sai phạm, nhiều điểm trái pháp luật – Luật Thanh tra, Luật Báo chí, Luật Khiếu nại, v.v. Báo chỉ ra đầy đủ các điểm vi phạm, hoặc nói rõ rằng các bài viết “sai phạm” mà Thanh tra nêu ra thì đến nay đều đã quá thời hiệu, mà báo chưa từng nhận được đơn thư khiếu nại nào của các cá nhân và tổ chức liên quan. Song, ông

Cục phó Lưu Đình Phúc không bàn cụ thể đến một điểm nào trong những điểm Người Cao Tuổi đã nêu.

Ông Phúc cũng lờ đi chi tiết quan trọng, là ngày 31/1, Đoàn Thanh tra của ông mới làm việc với Tổng Biên tập Kim Quốc Hoa để trao đổi về nội dung thanh tra, mà lại đòi phải có giải trình về trên 52 nội dung “chậm nhất là ngày 3/2/2014”. Bản thân báo Người Cao Tuổi cũng đã có công văn (số 32/CV-BNCT) ngày 4/2 gửi Đoàn Thanh tra kiến nghị cần thời gian giải trình.

Bộ 4T chơi khó như vậy, có khác nào mụ dì ghẻ trộn đỗ với gạo, bắt cô Tấm nhặt xong hết mới được đi chơi?

Vậy nhưng ông Lưu Đình Phúc lờ chuyện đó đi, ông bảo “hết thời hạn, Người Cao Tuổi không gửi báo cáo giải trình theo yêu cầu”, rồi ông suy đoán: “Có thể thấy báo đã không hợp tác với Đoàn Thanh tra, cố tình kéo dài thời gian giải trình…”.

Đôi co với báo Người Cao Tuổi ở một số chi tiết và tránh né, tảng lờ nhiều chuyện khác, đó là lối hành xử không nên có ở một quan chức (“quan báo”) đối với dân.
Loanh quanh hết nửa bài rồi vị đại diện Bộ 4T bắt đầu dùng chiêu ngụy biện “đánh vào tình cảm” khi ông quay sang răn báo chí: “Chống tham nhũng phải khách quan, trung thực”, “phải đưa tin có trách nhiệm”, “nâng cao ý thức công dân”, v.v.

Phàm là ngụy biện đánh vào tình cảm của số đông thì các nội dung nghe đều bùi tai và thuyết phục cả. Có điều, trong trường hợp này, phát biểu của ông Lưu Đình Phúc chỉ cho thấy nhận thức về pháp luật và quản trị của ít nhất là một bộ phận quan chức, công chức Việt Nam còn nhiều bất cập.

Cần tìm hiểu thêm về hành chính

Trên nguyên tắc, trong mỗi nền hành chính, đều có những cơ quan thanh tra thực hiện chức năng kiểm soát nội bộ ngành, ví dụ Bộ Thông tin Truyền thông có thể có thanh tra làm nhiệm vụ giám sát, kiểm tra việc chấp hành pháp luật của Bộ. Ở Việt Nam, do Bộ 4T còn được hưởng đặc quyền “quản lý báo chí”, nên thanh tra Bộ nghiễm nhiên nắm thêm quyền sinh quyền sát với giới truyền thông.

Dù vậy, cần phải hiểu rằng đây chính là điểm mấu chốt dẫn đến khả năng hành pháp lạm quyền, cửa quyền. Để tránh vấn nạn đó, chỉ có một cách là tư pháp phải độc lập và có quyền lực ngang bằng hai nhánh hành pháp, lập pháp.

Nói đơn giản là, hành pháp – ở đây là Bộ 4T – có thể thanh tra báo chí, nhưng chỉ dừng lại ở đó mà thôi, muốn xử phạt báo chí thì họ phải chuyển hồ sơ vụ việc sang bên tư pháp – ở đây là tòa án. Ngoài ra, Bộ 4T có quyền thanh tra báo chí, song cơ quan báo chí lại cũng có quyền không chấp hành và quyền khởi kiện Bộ ra tòa.

Người Cao Tuổi không nhất thiết phải tuân thủ mọi hình thức xử phạt của Bộ (thu hồi giấy phép báo điện tử, tước thẻ nhà báo hay cách chức tổng biên tập); họ có thể đâm đơn kiện Bộ 4T, kết quả thế nào sẽ do tòa án quyết định.

Tiếc rằng đó chỉ là nguyên tắc, còn trên thực tế ở Việt Nam, do nhánh hành pháp quá mạnh nên mới có thể làm càn: xử phạt hành chính, thu hồi tên miền báo điện tử, rút thẻ nhà báo của tổng biên tập Kim Quốc Hoa. Bộ 4T đã hành xử chẳng khác nào một vị quan tòa lộng quyền khi vừa đưa ra kết luận buộc tội Người Cao Tuổi, vừa thi hành án luôn.

Chưa kể, công chức của Bộ còn răn dạy báo chí tác nghiệp phải thế này, thế kia:
“Tôi cho rằng, khi đã cho đăng bài viết thì Tổng biên tập phải có đủ tài liệu, căn cứ, chứ không có tài liệu gì trong tay, phóng viên các tỉnh gửi bài về cho đăng ngay là không ổn. Cũng ở báo này, khi thanh tra chúng tôi còn phát hiện, báo nhận bài của bạn đọc qua email, cho đăng ghi là nhóm phóng viên điều tra. Khi bị khiếu nại, báo trả lời bằng văn bản là không phải của phóng viên viết, đó là của bạn đọc gửi tới. Làm báo như vậy thì không sai mới là lạ!”.

Ông Lưu Đình Phúc đã không ý thức được một điều đơn giản, rằng: Tác nghiệp báo chí là công việc nội bộ của một tòa soạn, không ai có quyền yêu cầu họ giải trình.

Tòa soạn chịu trách nhiệm trước dư luận về các thông tin họ đăng tải. Nếu báo đưa tin sai, ảnh hưởng đến cá nhân, tổ chức nào thì cá nhân, tổ chức đó mới là người có thẩm quyền kiện tòa soạn ra tòa dân sự để giải quyết việc riêng của họ với nhau. Ở đây, không có khía cạnh nào mà Bộ 4T hay bất kỳ cơ quan hành pháp nào khác có thể tham gia.

Không được hình sự hóa hoạt động báo chí!

Việc chuyển hồ sơ vụ việc sang Cơ quan An ninh Điều tra thuộc Bộ Công an, và sau đó khởi tố báo Người Cao Tuổi theo Điều 258 Bộ luật Hình sự, là hành động hình sự hóa những hoạt động báo chí thuần túy dân sự. Đây là một biểu hiện của xã hội công an trị. Trong khi đó, nguyên tắc đơn giản và phổ cấp ở các nền luật pháp trên thế giới là: Không hình sự hóa các vi phạm của báo chí; ai bị hại thì người đó kiện cơ quan báo chí, chứ đó không phải việc của một bộ có tên là Bộ 4T.

Người Cao Tuổi ghi tên tác giả là “nhóm phóng viên” hay “nhóm bạn đọc” thì đó cũng chỉ là vấn đề nghiệp vụ chỉ của tờ báo mà thôi. Một anh công chức ở Bộ 4T không có thẩm quyền phán xét nghiệp vụ của báo, nhất là khi chưa có phóng viên hay bạn đọc nào cảm thấy bị xâm hại lợi ích.

Và cuối cùng, về Điều 258 Bộ luật Hình sự: Nếu điều luật này nhằm chống lại việc “xâm hại lợi ích nhà nước”, thì điều tối thiểu khi vận dụng nó là phải nêu rõ nhà nước ở đây là ai, cơ quan nào cảm thấy họ bị hại, địa chỉ giao dịch ở đâu, bị hại như thế nào? Không thể nói chung chung là “nhà nước” – một thực thể không tên tuổi, không địa chỉ.

Nếu những thông tin mà báo Người Cao Tuổi đưa ra ảnh hưởng đến lợi ích của nhà nước thì chỉ duy nhất Chủ tịch nước mới có quyền phát ngôn lợi ích đó là gì và bị ảnh hưởng tới đâu. Nếu “nhà nước” thấy thông tin đó ảnh hưởng tới lợi ích của mình thì phải kiện báo Người Cao Tuổi ra tòa dân sự để tranh cãi đúng sai. Còn hình sự hóa vụ việc và dùng sức mạnh cưỡng chế chỉ là cách phản ứng của những người đuối lý và ưa bạo lực.

Ảnh: Lê Anh Dũng/ VietNamNet

© Phạm Đoan Trang – Nguyễn Anh Tuấn – Trịnh Hữu Long