Đinh La Thăng trong phiên tòa ngày 29 tháng Ba, 2018.
Ông Nguyễn Đức Chung, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương (BCH TƯ) đảng CSVN, cựu Chủ tịch kiêm Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội vừa bị phạt năm năm tù vì “chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước” (1). Hiếm có vụ án hình sự nào liên quan đến một nhân vật quan trọng trên chính trường Việt Nam được xử lý… nhanh như thế! Chỉ trong vòng ba tháng rưỡi là kết thúc qui trình khởi tố - tống giam (28/8/2020) - xét xử sơ thẩm và công bố hình phạt (11/12/2020)!
Sáng 14/12/2020, Đinh La Thăng, cựu Ủy viên Bộ Chính trị đảng CSVN, cựu Bí thư Thành ủy TP.HCM, lại phải hầu tòa lần thứ ba (2) khi đang bị buộc thi hành hai bản án hình sự (cùng về tội “cố ý làm trái”) với mức hình phạt chung là 30 năm tù. Lần này, ông Thăng bị xét xử vì “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”. Nếu Tòa xác định ông Thăng có tội thì thời gian thụ án vẫn không thay đổi vì hình phạt tù có thời hạn đã được luật khống chế ở mức 30 năm.
Ông Chung, ông Thăng sẽ còn tiếp tục ra Tòa vì liên quan đến một số vụ án khác. Chẳng hạn ông Chung sẽ bị truy tố, xét xử vì dính líu tới hoạt động phạm pháp của Công ty Nhật Cường và những sai phạm của UBND thành phố Hà Nội trong việc tổ chức đấu thầu, chọn thầu cho một số dự án của thành phố này. Ông Thăng sẽ tiếp tục trả giá cho những chỉ đạo, quyết định liên quan đến Nhà máy Nhiên liệu sinh học Phú Thọ (Ethanol Phú Thọ), ngốn của công khố 2.400 tỉ, không những không sinh lợi mà còn tạo thêm nợ…
Thời điểm trung tuần tháng này không chỉ có ông Chung, ông Thăng hầu Tòa. Ngày 16/12/2020, ông Diệp Dũng – cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị của Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TP.HCM (Saigon Co.op) bị khởi tố và bị tống giam vì “lạm quyền trong khi thi hành công vụ” (3). Cũng trong ngày 16 tháng 2, ông Tất Thành Cang, cựu Ủy viên BCH TƯ đảng CSVN, Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM bị khởi tố và bị tống giam vì “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” (4).
***
Cần lưu ý là chẳng phải gần đây thiên hạ mới biết ông Chung, ông Thăng, ông Dũng, ông Cang có… sai phạm nghiêm trọng. Thậm chí, thiên hạ từng bàn luận không chỉ về… sai phạm nghiêm trọng là lý do những nhân vật vừa đề cập phải đối diện với công lý (bị khởi tố, bị tống giam, bị truy tố, bị phạt tù) mà còn phân tích về… một số… sai phạm nghiêm trọng khác của những nhân vậy ấy từ lâu, song hệ thống chính trị, hệ thống công quyền không thèm bận tâm.
Tại sao công lý đột nhiên xuất hiện khi chuyện sắp đặt nhân sự lãnh đạo đảng CSVN nhiệm kỳ tới, nhằm phân công lãnh đạo hệ thống chính trị, hệ thống công quyền tại Việt Nam bước vào giai đoạn… chung kết? Nếu công lý thật sự là… công lý, chắc chắn ông Chung, ông Thăng, ông Cang,… và nhiều ông, bà khác không thể trở thành Ủy viên BCH TƯ đảng CSVN nhiệm kỳ này, thậm chí bỏ qua toàn bộ những… sai phạm nghiêm trọng của ông Thăng thời còn là Bộ trưởng GTVT để đặt ông vào vị trí Ủy viên Bộ Chính trị?
Công lý đúng nghĩa không phụ thuộc vào thời thế. Chuyện “bảo vệ pháp luật - thực thi luật pháp” theo… tình thế không phải là công lý, đó là tận dụng cái gọi là… “công lý” làm… công cụ. Thành ra mới có chuyện tóm lấy ông Chung, lôi ông ra Tòa, phạt tù, hoặc đưa ông Thăng ra Tòa lần thứ ba, bắt ông Dũng, ông Cang,… ngay trước và trong khi BCH TƯ đảng nhiệm kỳ này (khóa 12) đang họp kỳ thứ 14 để lựa chọn – sắp đặt nhân sự lãnh đạo khóa 13 của đảng.
Trung tuần tháng này – thời điểm các đại biểu của BCH TƯ đảng CSVN đang họp kỳ thứ 14 và có thể sẽ có thêm kỳ họp thứ 15 vì bất đồng về nhân sự – ngoài việc đưa ra xét xử, phạt tù hay khởi tố, tống giam một số cá nhân như ông Chung, ông Thăng, ông Dũng, ông Cang, còn có cả việc bắt giam Trương Châu Hữu Danh, từng là nhà báo chuyên nghiệp, sau đó là một trong những facebooker thường xuyên thu thập – giới thiệu những thông tin sau hậu trường, cũng như bình luận về nhiều vấn đề rất nóng (5).
Trương Châu Hữu Danh đã đeo đuổi, “chọc – ngoáy” vào nhiều ung nhọt thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau từ kinh tế, xã hội, đến tư pháp, giáo dục (BOT, Hồ Duy Hải,…),… thậm chí không ngần ngại tấn công trực diện nhiều cá nhân có thế lực như Bùi Văn Cường (Ủy viên BCH TƯ đảng CSVN, Bí thư tỉnh Đắk Lắk, bị tố cáo “gian lận học thuật” để có học vị Tiến sĩ, hai người tố cáo ông Cường đều đã bị tống giam),… Tuy trước nay, thông tin, ý kiến của Danh đã đặt “sinh mạng chính trị” của một số Ủy viên BCH TƯ đảng đang lãnh đạo ngành hay lãnh đạo địa phương vào tình trạng nguy hiểm và Danh có thể sai nhưng tại sao bây giờ mới bắt và không bạch hóa sai phạm?
Có phải vì xung đột trong lựa chọn – sắp đặt nhân sự lãnh đạo đảng nhiệm kỳ tới đã lên đến đỉnh, một số “miểng” từ việc tấn công một số cá nhân mà công chúng cùng tin rằng thật sự bất hảo như ông Bùi Văn Cường, có thể sẽ văng trúng, gây nguy hại đến “sinh mạng chính trị” của một số ứng cử viên cho vị trí lãnh đạo hàng đầu của đảng như ông Trần Quốc Vượng (Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư), vì ông Vượng từng chấp nhận để ông Cường “nâng đỡ không trong sáng” quý tử của mình thời ông Cường là Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, giống như thiên hạ đang cũng như sẽ còn đồn đoán, chỉ trích (6)? Thực thi “công lý” kiểu đó khác gì xiển dương phi luân, bại lý!
Công an đọc lệnh bắt tạm giam ông Tất Thành Cang ngày 16/12/2020. Photo Thanh Niên
Cuối cùng, ông Tất Thành Cang, cựu Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương (BCH TƯ) đảng, cựu Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP.HCM, cũng bị khởi tố và bị tống giam. Chẳng riêng công chúng mà ngay cả báo giới cũng tỏ ra “hởi lòng, hởi dạ” vì Tất Thành Cang – vẫn thường được gọi tắt là Sáu Cang – đã phải trả giá…
Tất Thành Cang nổi tiếng không chỉ vì tham gia tạo ra thảm nạn Thủ Thiêm – đẩy vài chục ngàn người vào cảnh “nhà tan, cửa nát”, không sinh kế, không tương lai đã hơn hai thập niên, ông nổi tiếng còn vì nói năng, hành xử ngông cuồng cả trong công việc lẫn đời sống, xem thiên hạ, kể cả bạn bè, thân hữu một thời như cỏ, rác. Chưa kể đó còn là một trong những cá nhân vừa răn dạy người khác về đạo đức cách mạng, vừa tham nhũng và chưa bao giờ ngần ngại trong việc thi thố khả năng hưởng lạc từ ăn, ở đến chơi bời…
***
Nhân sự kiện ông Cang bị bắt, Vinh Râu kể trên facebook: …Năm 2018, sau khi đọc cái tút của Nguyễn Tường Minh bên báo Người Tiêu Dùng về vụ Cang dính đến đất Phước Kiểng - Nhà Bè, tui tương lên facebook một bài về Thủ Thiêm, nhắc đến Cang và Hai Japan (Hai Nhật - Lê Thanh Hải, cựu Bí thư Thành ủy TP.HCM). Ngay sau đó Thành Đoàn yêu cầu báo Tuổi Trẻ xâu chuỗi nhiều bài tui viết trên facebook để kiểm điểm tui vì “phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc”. Không ai khác ngoài Cang – lúc ấy đang là Phó Bí thư Thường trực, chưa bị ai phê phán ngoại trừ báo Người Tiêu Dùng và tui - chỉ đạo Thành Đòan quất tui… Chuyện của tui sau đó ai cũng biết khi tui bực quá tương lên facebook làm xấu mặt các cán bộ lãnh đạo báo, đa số từ Thành Đoàn biệt phái về...
Chuyện sau này mới zui nè… Cang đang là Phó Bí thư Thường trực thì Đinh La Thăng về làm Bí thư Thành ủy TP HCM. Thăng đã gây hiệu ứng rất tốt về mặt cảm xúc cho người dân Sài Gòn, kể cả bộ máy cai trị thành Hồ. Báo chí suốt ngày đăng tin Thăng chỉ đạo cái này, cách chức người kia, đe nạt người nọ vì tắc trách với dân, chậm chạp với công việc. Các tờ báo phái phóng viên bám theo từng bước của Thăng, ghi từng lời Thăng nói để đăng báo... Đội ngũ này được giới làm báo Sài Gòn đặt cho biệt danh là “Phóng viên Đinh La Thăng”. Chỉ về Sài Gòn một thời gian ngắn, Thăng chiếm mọi diễn đàn chính trị và mạng xã hội. Ngay cả chủ tịch thành phố Nguyễn Thành Phong từ Bến Tre về cũng bị cuốn theo Thăng, nắm tay Thăng, nói những lời có cánh cùng Thăng.
Thế nhưng trong hậu trường chuyện không êm ả như vậy. Ai cũng biết, cánh quyền lực ở Sài Gòn không hề muốn Thăng về làm lãnh đạo. Hai Japan chỉ muốn các đệ tử như Thưởng, Cang lên thay ông ta để dễ bề thao túng. Sài Gòn đang yên ổn, bỗng nhiên đưa một tay “bake” về làm rối đội hình. Giới thạo tin cho rằng Thăng về TP HCM theo kế “điệu hổ ly sơn” (đưa con cọp ra khỏi cứ địa Hà Nội) để cánh chống Ba Dũng dễ bề bắn hạ. Thăng bị bắn hạ ra sao thì mọi người đã biết nhưng chuyện trước khi bị bắn hạ thì không phải ai cũng biết... Lúc đó, bởi Thăng quá nổi, nên cánh quyền lực Sài Gòn cảm thấy... nhột. Nhột nhất là Cang. Không biết Cang có nhận lệnh của đàn anh nào không nhưng tỏ thái độ bực tức Thăng rất rõ…
Nếu hôm nay Thăng đi thăm Bà mẹ anh hùng, thì ngày mai Cang cũng đi thăm. Nếu hôm nay Thăng thăm Củ Chi thì sau đó thế nào Cang cũng phải đến Củ Chi,… Thăng dẫn bầu đoàn báo chí ra Cần Giờ, viết bài chê bai huyện này quá mạng thì ngay sau đó Cang chỉ đạo báo chí viết bài ca ngợi Cần Giờ. Sở dĩ tui biết chuyện này vì có chân trong Hội đồng Biên tập báo Tuổi Trẻ, có tham gia bàn luận về nó. Sau khi báo đăng một bài to tướng, dẫn lời Thăng phê phán Cần Giờ hết mức thì ngay lập tức Cang điện thoại cho Tổng Biên tập Tăng Hữu Phong, yêu cầu điều ngay phóng viên ra Cần Giờ, viết lại một bài… khen Cần Giờ. Vậy là cũng một Cần Giờ, cũng Tuổi Trẻ nhưng hôm nay phê phán, hôm sau lại khen ngợi. Cầm bài báo “phản kèo” trên tay, anh em ai cũng bất bình...
Nay, khi Đinh La Thăng mới được di lý từ Bắc vào Nam để dự phiên tòa thứ ba, còn Tất Thành Cang thì vừa trở thành bị can của một vụ án hình sự, Vinh Râu cám cảnh, nhận định: Đúng là cuộc đời trớ trêu, số phận khó lường. Thăng và Cang chắc không bao giờ nghĩ rằng, có ngày họ cùng chui vô lò, mặc áo tù như nhau. Hai kẻ từng thét ra lửa trên cương vị của mình, coi tiền của dân như nước suối, giờ cùng đầu quân cho màu áo sọc của đội hình Juventus. Cho nên, Kim ki Duk, đạo diễn tài năng vừa khuất núi của Hàn Quốc, nói một câu rất hay: “Tôi ko biết đời là thực hay là mộng ảo?”. Giờ thì Thăng và Cang, hai người cùng hội cùng thuyền nhưng khác phe, đồng sàng nhưng dị mộng, nên suy ngẫm về câu nói này trong thời gian nhất nhật tại tù thiên thu tại ngoại (1).
***
Lê Ngọc Thịnh – một facebooker khác cũng đã từng làm báo, kể thêm những điều ít ai biết về Tất Thành Cang: Tầm sáu năm nay mình chủ động không liên hệ với Cang. Lý do đơn giản: Mình không thích. Còn Cang thì nghĩ mình là cái đinh gì nên hắn cũng chả thèm điện mình. Nhiều người anh em lúc còn chức nhỏ rất dễ thương, đến khi to to một tí thì thay đổi 180 độ. Cùng hệ thống Trung ương Đoàn, xưa mình cũng có qua lại với Cang. Cang là Ủy viên Thường vụ Trung ương Đoàn, trước khi rời Thành Đoàn, anh em có ngồi với vài người nữa, cân nhắc xem nên về làm Bí thư quận 2 hay quận 9. Lúc đó Cang chọn (sau này mình biết là được anh Hai Japan biệt phái) về quận 2, kiêm luôn Chủ tịch để làm vụ Thủ Thiêm.
Cuối năm 2010, lúc đó mình công tác ở Hà Nội, một ngày, ngồi chung với vài vị tiền bối (giờ đã là Ủy viên Bộ Chính trị), mình nghe tin Cang được cơ cấu vào Trung ương dù họ không thích Cang vì: “Thằng Cang sao nó nịnh quá”. Tối, mình bay vào Sài Gòn, tầm 9 giờ, mình gọi điện cho Cang báo tin. Không thấy nghe máy, mình nghĩ chắc hắn xỉn sớm (Cang rất mê rượu) nên nhắn tin. Hôm sau, mới 5 giờ 30 sáng Cang dựng mình dậy, hỏi dồn dập về thông tin đó: “Anh ở đâu, xíu ăn sáng cafe”. Mình nói có hẹn ăn mì quảng ở Đồng Khởi. 7 giờ sáng, Cang và cậu con trai chạy bộ ra, bận quần short, mồ hôi nhễ nhại vì vừa tập thể dục, leo lên lầu một ngồi hóng chuyện mình. Đại hội 11 năm đó căng thẳng dữ dội. Bỏ phiếu nhân sự xong là 11 giờ đêm, Cang nhắn tin cảm ơn… Do nhà mình ở quận 2, thi thoảng Cang rủ đi nhậu với … nguyên Ban Thường vụ Quận uỷ.
Cho đến tầm năm 2014, lúc Cang đang là Phó Chủ tịch thành phố, mình có việc cần xác minh nên gọi điện cho Cang. Đầu dây bên kia là một giọng đầy lạ lẫm. Mình nghĩ: “Hổng lẽ thằng này mất số điện thoại của mình” - nên mới nói: “Ngọc Thịnh đây, Tất Thành Cang ơi”. Đáp lại là một giọng cộc lốc: “Biết rồi, anh nói lẹ đi!”. Mình nghe và bị sốc. Từ đó mình không bao giờ liên hệ với Cang nữa. Trước Đại hội 12, đọc bài của một vị Phó Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương (nếu không nhầm), trong đó có đoạn: “Nhiều đồng chí vừa có kết quả bỏ phiếu xong dáng đi đã khác, cái bắt tay đã khác”. Cang không ngoài tuýp người này. Một cán bộ đoàn trưởng thành từ bộ đội, bước vào chính quyền được chừng chục năm, giàu nứt vách, đến khi bị bắt thì cả đất nước hoan hỉ...
Điều Lê Ngọc Thịnh tự lự, dường như không phải về Tất Thanh Cang, cho riêng cho Tất Thành Cang bởi điều này là một hiện tượng xã hội càng ngày càng phổ biến trên diện rộng: Không hiểu Sáu Cang có bao giờ nghĩ là mình sống sao mà đến lúc bị bắt cả đất nước hoan hỉ không nhỉ! Đời, nghĩ cũng buồn thật chớ (2)!
***
Khác với rất nhiều người sử dụng mạng xã hội, Nguyễn Thùy Dương – facebooker mà phần lớn suy tư, trăn trở gắn chặt với thảm nạn Thủ Thiêm – không vui chút nào khi Tất Thành Cang bị khởi tố và bị bắt vì điều đó khiến con đường đi tìm công lý, quyền lợi của dân Thủ Thiêm gần như mịt mù, bít lối.
Dương lưu ý: Sáu Cang bị khởi tố vì “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” trong phát hành cổ phiếu tại Công ty Phát triển Công nghiệp Tân Thuận và Công ty cổ phần SADECO. Nghĩa là Cang chỉ có thể bị khởi tố liên tục khi phạm các tội cùng một nhóm hành vi. Ở đây, Cang bị khởi tố ở nhóm hành vi “quản lý”, còn vụ Phước Kiển - Nhà Bè là nhóm hành vi “tham nhũng”, Thủ Thiêm là “tham nhũng” và “hủy hoại tài sản”. Hành vi ở Thủ Thiêm là nặng nhất. Các hành vi này không cùng một nhóm để có thể bị khởi tố liên tục. Do vậy, dân Thủ Thiêm muốn thấy Cang trả giá thì phải chờ ít nhất năm năm nữa, nhiều nhất thì 20 hay 30 năm nữa. Tại sao không khởi tố Cang về nhóm hành vi xảy ra tại Thủ Thiêm (nặng nhất), mà lại khởi tố nhóm hành vi xảy ra ở SADECO (nhẹ nhất)?
Phải chăng đây là nước cờ giúp Cang giữ mạng cũng như đẩy Thủ Thiêm vào đường cụt để cho êm rồi thôi? Vui chưa? Vui đi nha! Tôi đang rầu lắm không vui nổi đâu… Dương thắc mắc: Sớm không bắt Cang, muộn không bắt… Giờ bắt Cang, thời điểm này đang có sự kiện gì xảy ra? Tôi lờ mờ nhận thấy, hình như đang có một nước cờ về nhân sự sắp hoặc diễn ra cùng thời điểm Cang bị bắt? Sẽ có người thắc mắc tại sao Đinh La Thăng bị khởi tố liên tục. Có hai yếu tố để khởi tố liên tục khi không cùng vụ là cùng một nhóm hành vi phạm tội và kịch khung của nhóm hành vi phạm tội ban đầu, ông Thăng kịch khung 30 năm. Còn một khả năng cho việc khởi tố liên tục khi không cùng nhóm hành vi, không kịch khung là Ý CHÍ CHÍNH TRỊ. Cái đó thì miễn bàn (3).
***
Tất Thành Cang là một trong những cá nhân mà tên tuổi, sự nghiệp gắn chặt với thảm nạn Thủ Thiêm. Chỉ có người sử dụng mạng xã hội nhắc đến điều đó còn hệ thống truyền thông chính thống dường như đã quên sau khi Thành ủy TP.HCM xác định chỉ phê bình vì đã hết thời hiệu để xử lý kỷ luật về mặt đảng (4).
Cho dù hệ thống truyền thông chính thức mới vừa điểm lại ít nhất ba sai phạm nghiêm trọng khác kể từ ông Cang còn là Giám đốc Sở GTVT và Phó Chủ tịch TP.HCM (5). Cho dù BCH TƯ đảng nhiệm kỳ này từng quyết định: Cách chức Ủy viên BCH TƯ đảng khoá 12, cách chức Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM nhiệm kỳ 2015 - 2020 vì đã có những khuyết điểm, vi phạm rất nghiêm trọng, từ năm 2018 (6) nhưng đến ngày 16 tháng 12 vừa qua, hệ thống chính trị, hệ thống công quyền mới quyết định tạm đình chỉ tư cách đại biểu Hội đồng nhân dân TP.HCM và Phó ban Thường trực Ban Chỉ đạo công trình “Lịch sử TP.HCM” của ông Cang (7). Ông Cang có gì đặc biệt để đảng chọn và đắn đo lâu như vậy trước khi đem cất?
Bùi Chí Vinh – một nhà thơ – vừa làm và đưa lên facebook của ông bài: Cẩu đầu đao cho bọn Tất Thành Cang, nội dung thế này:
Thật không đáng để tao làm thơ về mày
Cái thằng Tất Thành Cang mà người đời rủa là Tan Thành C..
Mày thành c.. chắc chắn là thúi hoắc
Mùi thúi của đất đai Thủ Thiêm ăn không tiêu đọng lại ở ruột già
Tao nghe đồn tụi mày chơi gái như mafia
Một đêm mấy chục ngàn đô la hơn thu nhập của một nông dân suốt cả đời trồng lúa
Tao nghe đồn mày và băng “Hải Quân Đua Tài” ho lên là ra lửa
Lửa thiêu sạch nhà cửa bà con cách mạng Thủ Thiêm nuôi bây lớn thành người
Nhưng bây không thành người mà hóa kiếp đười ươi
Hóa kiếp chó nên mới Tan Thành C..
15 tuổi tao đã từng xuống đường đấu tranh lúc mày còn con nít cởi truồng vọc đất
Cái nắm đất trên tay sau 1975 được tụi bay hô biến thành vàng
Tụi tao đánh giặc không ngừng cho tụi mày áo mão xênh xang
Tụi tao hứng viên đạn của bọn Tàu, bọn Miên bắn về quê hương cho tụi bay huy chương đỏ ngực
Tất Thành Cang ơi, tao không muốn chỉ mình mày Tan Thành C..
Mà tất cả đám quan tham đàn áp biểu tình, cướp của nhân dân phải quỳ lạy trước đồng bào
Tất cả tụi bay đều phải bị trảm Cẩu Đầu Đao !
Cứ vào mạng xã hội dạo một vòng sẽ thấy, đó không phải là tâm trạng của riêng Bùi Chí Vinh. Tuy nhiên đảng vẫn không thấy thẹn mà tiếp tục lựa chọn – sắp đặt nhân sự lãnh đạo đảng để lãnh đạo hệ thống chính trị, hệ thống công quyền Việt Nam trong bốn năm sắp tới như đã từng lựa chọn – sắp đặt những Tất Thành Cang… Hội nghị lần thứ 14 của BCH TƯ đảng nhiệm kỳ này vừa kết thúc với tuyên bố: Nhất trí cao nhân sự tham gia Bộ Chính trị, Ban Bí thư khóa 13 sau gần năm ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, với tinh thần trách nhiệm cao (9) - giống hệt cách nay bốn năm, sau những ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, với tinh thần trách nhiệm cao, đã nhất trí cao trong việc lựa chọn, sắp đặt những Đinh La Thăng, Tất Thành Cang,…
Những vụ tai tiếng trong giáo dục Việt Nam năm 2020.RFA edit
Những tai tiếng – nguyên nhân
Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối cao Việt Nam vào ngày 17/12 vừa qua đã trả hồ sơ vụ Trường Đại học Đông Đô để điều tra bổ sung vụ việc Đại học Đông Đô đã cấp 193 bằng cử nhân ngành ngôn ngữ tiếng Anh giả cho các cá nhân, không qua tuyển sinh, đào tạo hoặc chưa đủ điều kiện cấp bằng. Đồng thời yêu cầu nêu danh sách người được cấp.
Đáng chú ý, các trường hợp sử dụng văn bằng giả mạo của Trường đại học Đông Đô đều là những người có uy tín, vị trí chủ chốt trong các cơ quan, ban, ngành; phần lớn đang làm thạc sĩ, nghiên cứu sinh. Có người là cán bộ chủ chốt của một số cơ quan ở Hà Nội, có người là giảng viên một cơ sở đào tạo đại học ngành tư pháp.
Hiện ông Trần Khắc Hùng - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Đại học Đông Đô đang bị truy nã.
Vẫn tin liên quan, trong tháng 10, có đến 22 ứng viên Giáo sư, Phó giáo sư bị tố cáo “khai gian bài báo khoa học” để qua mặt Hội đồng xét duyệt, 16 Giáo sư, Phó Giáo sư khác bị tố có vấn đề về các bài đăng báo quốc tế.
Bên cạnh những lùm xùm về chuyện bằng cấp, vụ việc sách giáo khoa lớp 1 vẫn đang nhận được nhiều sự quan tâm từ phía dư luận khi Bộ Giáo dục và Đào tạo mới đây cho biết trong số 5 bộ sách giáo khoa lớp 1 theo chương trình giáo dục phổ thông mới vừa được rà soát, thì có đến 4 bộ sách giáo khoa lớp 1 mới do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam biên soạn phát hiện có lỗi ở một số môn như tiếng Việt, Giáo dục thể chất, tiếng Anh... nhưng các lỗi được nhà xuất bản này cho là không lớn.
Trước đó, nhiều phụ huynh đã lên tiếng phản đối vì chương trình sau khi đổi sách giáo khoa khá nặng so với các em ở độ tuổi vừa bước vào lớp 1, cộng thêm nhiều sai sót nghiêm trọng về kiến thức và ngôn ngữ trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 bộ sách Cánh Diều.
Không chỉ vậy, mối quan hệ thầy trò hiện cũng có nhiều vụ việc đáng báo động.
Lương cô giáo không đủ sống, tình trạng các cô giáo hay các giáo chức không đủ điều kiện sinh sống thì từ đấy xảy ra những tệ nạn dạy thêm, thêm điểm… tất cả những tệ đoan đó xảy ra vì chính sách giáo dục không quan trọng vai trò của nhà giáo ở các lớp trung, tiểu học, ngay cả đại học. – GS. TS. Nguyễn Đăng Hưng
Mới đây, một nữ sinh lớp 10 trường Trung học Phổ thông Vĩnh Xương, thị xã Tân Châu, An Giang đã uống thuốc tự tử trong khu vực nhà vệ sinh của trường để chứng minh em không mắc những lỗi mà nhà trường quy kết, đồng thời cho rằng cách xử phạt của các thầy, cô giáo chưa đúng. Việc tự tử của em cũng còn vì mong các giáo viên liên quan trong vụ việc nên ngưng tạo áp lực tinh thần lên học sinh.
Nguyên nhân được nói do nữ sinh này thường xuyên bị giáo viên chủ nhiệm nói về việc mặc áo dài mỏng để lộ ‘nội y’ và em không tham gia học phụ đạo có thu phí do trường tổ chức.
Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng nhà trường đã bị tạm đình chỉ công tác trong thời gian 15 ngày, kể từ ngày 6/12. Vụ việc cũng đang được giao cho cơ quan công an điều tra.
Ngoài ra, những vụ việc thầy giáo quan hệ bất chính với học sinh, nữ sinh đánh hội đồng, xé quần áo bạn, tiêu cực thi cử… vẫn thường xuyên được truyền thông trong nước đưa tin.
RFA có trao đổi với chị Khánh Vân, một phụ huynh có con học lớp 2 trường tiểu học ở quận 3, thành phố Hồ Chí Minh và được chị cho hay chị cảm thấy may mắn vì trường con chị đang học là trường điểm của quận nên không có những tiêu cực như báo chí đưa tin:
“Giáo dục vẫn bình thường, có nghĩa cô giáo vẫn muốn phụ huynh cho con mình đi học thêm nhưng nếu phụ huynh nói con mình học thêm đâu đó từ trước đó rồi thì mọi thứ vẫn bình thường, không có chuyện kì thị hay chuyện mày không học thêm với tao thì tao không thương mày, chị không thấy cái đó trong trường bao giờ.”
Nữ sinh lớp 10 trường Trung học Phổ thông Vĩnh Xương, thị xã Tân Châu, An Giang tự tử.
Xác nhận thực trạng vừa nêu, em Thanh Trúc, học sinh cấp 3 trường Phan Đăng Lưu, thành phố Hồ Chí Minh cho biết:
“Chuyện chửi học sinh thì cũng không nhiều quá vì bây giờ cha mẹ cứ thương con quá thôi. Con thấy trường con các thầy cô mắng học sinh nhưng là muốn học sinh cải thiện cho tốt thôi chứ không thấy là phân biệt thái quá đâu.”
Từng có hơn 30 năm công tác ở Viện Khoa học Giáo dục, Phó Giáo sư Mạc Văn Trang, hiện đang sinh sống tại Sài Gòn nhận định về tình hình giáo dục hiện nay:
“Từ quản lý giáo dục từ trung ương xuống tới trường, giáo viên chủ nhiệm, quan hệ thầy trò, nội dung sách giáo khoa, chất lượng giáo dục như vậy thì người ta thấy ngay chất lượng giáo dục, con người học sinh sinh viên được đào tạo ra sẽ méo mó, lệch lạc. Đấy là vấn đề lo lắng của toàn xã hội đối với vấn đề giáo dục.”
Trao đổi với RFA tối 17/12, Giáo sư – Tiến sĩ Nguyễn Đăng Hưng, nguyên là giảng viên đại học Liège – Bỉ, từng trong chương trình đào tạo Thạc sĩ hợp tác giữa Bỉ và Việt Nam cho rằng những vụ tiêu cực giáo dục không chỉ mới xuất hiện gần đây mà đã 10 năm rồi. Ông đưa ra lý do:
“Lương cô giáo không đủ sống, tình trạng các cô giáo hay các giáo chức không đủ điều kiện sinh sống thì từ đấy xảy ra những tệ nạn dạy thêm, thêm điểm… tất cả những tệ đoan đó xảy ra vì chính sách giáo dục không quan trọng vai trò của nhà giáo ở các lớp trung, tiểu học, ngay cả đại học.
Thứ hai là sự lựa chọn giáo viên các trường không theo quy chế nghiêm túc mà thường thường kiểu cơ cấu con ông cháu cha hay bà con, những người không xứng đáng làm nhà giáo vẫn có thể làm nhà giáo được. Bởi vậy họ có những đối xử không chuẩn đối với học sinh.
Tóm lại sự xuống cấp này phát xuất từ tình hình chung của một chính sách giáo dục thất bại, đi lạc đường, không coi trọng tính nhân văn, tính con người mà lại coi trọng yêu cầu cấp quyền, quyền lực.”
Vì vậy, theo GS. TS. Nguyễn Đăng Hưng, chính những nguyên nhân mà ông vừa nêu đã dẫn đến những tệ đoan, những điều không hay ngày càng trầm trọng mà ông không biết chừng nào mới có thể chấm dứt.
Ảnh hưởng đến giảng dạy và phẩm chất học sinh
Với hơn 20 năm đi dạy, cô giáo H, một giáo viên trường cấp I tại Sài Gòn không muốn nêu tên vì lý do bảo mật danh tính, nêu lên thực tế những áp lực mà người gõ đầu trẻ phải gánh chịu trong việc giảng dạy thời gian gần đây:
“Do chương trình quá nặng, đâm ra giáo viên dạy áp lực phải dạy chương trình, phải làm sao để học sinh hiểu, nói chung là về thành tích, tức phải đạt mức tiêu chuẩn đó, không thì bị trừ điểm giáo viên. Lúc trước khoán cho giáo viên dạy sao dạy, miễn sao đạt chất lượng. Còn bây giờ nào là phương pháp này, phương pháp đổi mới kia, buộc áp lực lên giáo viên.”
Ở trên thì mấy ông nói không thế này, cứ thẳng tay cho bé ngồi lại lớp mới nhưng thực tế lại không như vậy, thực tế là buộc lòng giáo viên phải cho lên lớp. – cô giáo H.
Cô H. cho biết, từ những áp lực mà cô vừa nêu đã dẫn đến nhiều tiêu cực trong công tác giảng dạy của giáo viên:
“Buộc giáo viên khi thi học sinh không được dưới trung bình, nếu học sinh dưới trung bình thì kêu giáo viên xuống hỏi tại sao em này dưới trung bình, trong thời gian qua học thế nào? Giáo viên thấy như vậy rất phiền phức, thế là có tiêu cực, cho lên (lớp) luôn. Tại vì nếu những bé đó ở lại (lớp) sẽ ảnh hưởng đến điểm thi đua, hạ bậc thi đua, tiền thưởng bị cắt… Đó là những tiêu cực mà chị thấy từ phía trên áp đặt xuống phía dưới. Ở trên thì mấy ông nói không thế này, cứ thẳng tay cho bé ngồi lại lớp mới nhưng thực tế lại không như vậy, thực tế là buộc lòng giáo viên phải cho lên lớp.”
Như vậy, vô hình chung, từ áp lực mà Bộ Giáo dục đè nặng lên vai thầy, cô giáo bằng cách nào đã đẩy xuống khiến học sinh là người chịu hậu quả. Từ thực tế giảng dạy bao năm qua, cô H. nhận định:
“Chị thấy càng ngày chất lượng học sinh càng đi xuống tại vì phân bổ chương trình không phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của các bé. Ví dụ như các bé mới lớp 1 nhưng cho bài rất nặng, nâng cao như một bài văn, một văn bản dài mà buộc mấy bé phải đọc, phải hiểu, phải trả lời câu hỏi. Trong khi kiến thức lớp 1 ngày xưa là các bé hiểu, biết đọc, biết viết là được tính trong phạm vi căn bản, từ từ khi đã nắm chắc, não bộ phát triển hơn thì kiến thức đi lên từ từ dễ tiếp thu hơn. Đằng này giống như xây nhà mà không đào móng, tức là kiến thức thu góp, buộc mấy bé phải hiểu nhưng căn bản của mấy bé là không có.”
Theo PGS. TS. Mạc Văn Trang, sở dĩ có những tiêu cực gây ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học của cả giáo viên và học sinh là do vấn đề về quản lý giáo dục từ cấp bộ đến các trường học chưa được giải quyết. Trong đó bao gồm cả những quyết định về giáo dục ban hành gần đây đã đi ngược lại với luật định trước đó. Ông đưa ra ví dụ điển hình:
“Thực hiện phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc, tức là trẻ em đi học không mất tiền, không phải đóng học phí, những em khó khăn được nhà nước tạo điều kiện để cho đi học, để mọi trẻ em đều được bình đẳng trong giáo dục. Nhưng chính ông Bộ trưởng lại nêu trước Quốc hội năm tới sẽ tăng học phí mười mấy phần trăm, đi ngược lại với chủ trương Luật Giáo dục. Quản lý giáo dục rất lộn xộn từ trung ương xuống như vậy.”
Một giáo viên phát khẩu trang cho học sinh trong lớp học tại trường Marie Curie, Hà Nội vào ngày 4 tháng 5 năm 2020
Theo chị Khánh Vân, với tâm lý của một người công dân bình thường thì những quyết định của nhà nước đưa xuống sẽ không được quan tâm nhiều, đến khi người dân phát hiện những quyết định đó ảnh hưởng tới lợi ích:
“Thực tế mà nói người Việt Nam mình không quan trọng ở trên đưa gì xuống, hàng ngày đưa con đi học kiểm tra bài cho con thấy gì sai mới la lên, còn không có gì sai thì vẫn bình thường.”
Biện pháp khắc phục
PGS. TS. Mạc Văn Trang khẳng định giáo dục của một quốc gia là nền tảng của quốc gia đó. Giáo dục tốt thì gia đình ổn định, xã hội ổn định, đạo đức được duy trì phát triển, tương lai của dân tộc được hưng thịnh và có thể vươn ra thế giới.
Tuy nhiên, PGS. TS. Mạc Văn Trang lại cho rằng giáo dục bấy lâu vẫn đang là một trong những vấn đề dân ta rất lo lắng, rất nhiều bức xúc, mà hiện nay chính phủ Hà Nội vẫn chưa có chủ trương, đường lối, biện pháp nào để khắc phục những việc nói trên. Theo ông, đấy mới là điều lo nhất. Vì vậy, ông đưa ra đề xuất:
“Một là quản lý giáo dục phải rất nghiêm từ cấp chính phủ trở xuống, đối với những người không đạt tiêu chuẩn phải loại ra. Hai là phải đảm bảo đời sống giáo viên đủ sống. Nghiêm cấm việc dạy thêm, bắt chẹt học trò, bắt chẹt cha mẹ học sinh phải đóng tiền. Tôi nghĩ có hai việc ấy là cấp bách và làm được sẽ có tác dụng chuyển biến sự sa sút của giáo dục.”
Bên cạnh đó, PGS. TS. Mạc Văn Trang cũng cho rằng kể cả ông Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cũng cần được thay vì Bộ trưởng mà nói ngọng.
“Giáo dục phải đảm bảo chân, thiện, mỹ, những gì trái với cái đó thì phải kiên quyết, nếu không thì giáo dục cứ lằng nhằng mãi thôi.”
Còn theo GS. TS. Nguyễn Đăng Hưng, trước tình hình giáo dục hiện nay ở Việt Nam, nếu cần biện pháp để thay đổi thì đó phải là biện pháp sâu sắc và rộng rãi hơn:
“Thay đổi một ông Bộ trưởng không ăn thua, thay đổi thêm một Thứ trưởng chả ăn thua, viết thêm một vài quyển sách giáo khoa chả ăn thua mà phải có một sự thay đổi sâu đậm, chứ không thể làm bên ngoài được.”
Em Thanh Trúc cho rằng không chỉ cần thay đổi chính sách, mà ngay cả giáo viên cũng cần về đúng bản chất nhà giáo, kiên định trước mọi sai phạm của học sinh:
“Con thấy giáo viên bây giờ không như hồi xưa, kiểu như sợ phụ huynh nói này nói kia nhưng đã gọi là giáo viên dạy chữ thì phải dạy cho con em hiệu quả, giỏi hơn chứ không cần sợ này sợ nọ.”
Một là quản lý giáo dục phải rất nghiêm từ cấp chính phủ trở xuống, đối với những người không đạt tiêu chuẩn phải loại ra. Hai là phải đảm bảo đời sống giáo viên đủ sống. Nghiêm cấm việc dạy thêm, bắt chẹt họ trò, bắt chẹt cha mẹ học sinh phải đóng tiền. – PGS. TS. Mạc Văn Trang
Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam vào ngày 31/10 vừa qua đã tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc ngành giáo dục năm 2020 nhằm tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ năm học 2019-2020 và giai đoạn 2016-2020.
Theo nội dung hội thảo được Báo điện tử Chính phủ đăng tải, bên cạnh những sai phạm gây bức xúc dư luận, ngành Giáo dục năm qua đã triển khai nhiều nhiệm vụ, đạt được nhiều kết quả quan trọng.
Trong đó có 6 kết quả nổi bật bao gồm: hoàn thành mục tiêu vừa đảm bảo an toàn sức khỏe của học sinh, giáo viên trong mùa dịch COVID-19, vừa hoàn thành kế hoạch năm học 2019-2020; tổ chức thành công Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2020; hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học, trung học cơ sở; ban hành Chương trình giáo dục phổ thông mới; chất lượng giáo dục phổ thông cả đại trà và mũi nhọn đều được nâng lên, được quốc tế ghi nhận, đánh giá cao; tự chủ đại học được đẩy mạnh, tạo đột phá trong quản trị đại học, nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến RFA ghi nhận cho rằng những đánh giá vừa nêu của ngành giáo dục cũng tương tự bao ngành khác tại Việt Nam; hoàn thành mục tiêu đề ra, tồn tại là tạm thời… Nhiều người trăn trở với vận mệnh đất nước lo rằng với một thế hệ trẻ được giáo dục như hiện nay thì Việt Nam khó có thể tạo ra được những bứt phá để trở thành một nước giàu, mạnh ‘sánh vai với các cường quốc’ như mong mước. Trái lại, trong một số lĩnh vực, Việt Nam đang thụt hậu so với hai nước bên cạnh là Campuchia và Lào.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV)– Ông Nguyễn Quốc Phong, cựu phó tổng biên tập báo Thanh Niên, gây xôn xao khi tiết lộ trên trang cá nhân: “Người viết báo nên tránh bị vào vòng xoáy của những cuộc đấu đá trước đại hội.”
Bài đăng của ông Phong hôm 19 Tháng Mười Hai được hiểu là cách ông này nhìn nhận vụ nhà báo tự do Trương Châu Hữu Danh bị bắt ở thành phố Cần Thơ với cáo buộc “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.”
Phóng viên tại Đại Hội 12 ở Hà Nội hôm 28 Tháng Giêng, 2016. (Hình: Na Son Nguyen/AFP via Getty Images)
Trong vụ này, công luận vẫn chưa rõ nguyên nhân thật sự khiến Công An thành phố Cần Thơ thi hành lệnh bắt và không loại trừ khả năng vụ này có liên quan đến một số bài đăng của ông Danh chỉ trích Bí Thư Tỉnh Ủy Đắk Lắk Bùi Văn Cường. Các bài về Bí Thư Cường đều đỡ bị gỡ khỏi trang cá nhân của nhà báo Danh trước khi ông này bị bắt.
rong bài gần nhất, ông Phong kể lại chuyện mình từng bị khiển trách vì “thiếu nhạy cảm, làm lộ bí mật nhà nước về an ninh tiền tệ” và bị cách chức do dính dáng đến vụ lộ bí mật điều tra vụ quan chức PMU18…
Ông Phong cho biết thêm trên trang cá nhân: “Việc này xảy ra từ 2006 khi đại hội đảng toàn quốc đang diễn ra. Nhưng mãi đến năm 2008 họ mới đưa ra xét xử và kỷ luật các nhà báo. Suy cho cùng cũng là ‘thời điểm nhạy cảm,’ khi mà chính trường đang có những người lợi dụng báo chí để đánh người nọ, thụi người kia kiểu ‘ném đá giấu tay’ hòng tranh giành địa vị, quyền lực. Nhiều khi là rất thiếu trong sáng.”
Theo ông Phong, vụ ông bị xử lý kỷ luật “chính là một bài học mà các nhà báo nên cân nhắc trước khi đặt bút.”
Chia sẻ của cựu phó tổng biên tập báo Thanh Niên được đăng tải trong bối cảnh chỉ còn một tháng là Đại Hội 13 diễn ra theo kế hoạch đã định của Hà Nội.
Báo chí nhà nước phỏng vấn ông Võ Tuấn Nhân, thứ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi Trường. (Hình: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)
Trên mạng xã hội, các phóng viên theo dõi mảng chính trị của truyền thông nhà nước tỏ vẻ rất dè dặt trước diễn biến của Hội Nghị 14 vừa bế mạc. Một trong số đó, nhà báo Phạm Việt Thắng, công tác tại báo Dân Tộc, thường đưa tin trên trang cá nhân về tình hình quy hoạch nhân sự cấp cao của đảng CSVN theo kiểu úp mở: “Nghệ An: 3”, “Chúc mừng nhân sự dự kiến (của làng phây nhà cháu) 1. Hoài, 2. Xuân, 3. Khái…”
Trong một diễn biến khác, trang cá nhân của nhà báo Nguyễn Thông, cựu biên tập viên tờ Thanh Niên, được ghi nhận đã bị Facebook khóa với lý do “Vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng.” Ông Thông được biết đến là người thường đưa bình luận thẳng thắn về các sự kiện của đảng CSVN cũng như chỉ trích nhiều giới chức. (N.H.K) [qd]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV)– Công luận hoang mang và ngờ vực một bản tin được truyền thông nhà nước đăng tải về vụ nhà chức trách Hà Nội phá vụ “tuồn” gần 30,000 tỷ đồng (gần $1.3 tỷ) ra nước ngoài.
Các bản tin không hề đăng tải hình ảnh tang vật là số tiền bị thu giữ cũng như các bị can liên quan vụ án.
Trụ sở Công An thành phố Hà Nội. (Hình: Places.vn)
Bản tin trên báo Công An Nhân Dân hôm 19 Tháng Mười Hai đăng kèm hình ông Vương Đình Huệ, bí thư Thành Ủy Hà Nội, người được ghi nhận gửi thư khen Phòng Cảnh Sát Kinh Tế, Công An thành phố Hà Nội, và gọi đây là “chiến công xuất sắc.”
Tờ báo của ngành công an cũng cho biết thêm rằng phương thức, thủ đoạn của các bị can trong vụ này “hết sức tinh vi để chuyển số tiền đặc biệt lớn từ Việt Nam ra nước ngoài trái phép, nhằm che giấu hành vi phạm tội khác.”
Đáng lưu ý, các bản tin trên báo đảng không làm rõ chi tiết số tiền bị chuyển ra ngoài biên giới là tiền đồng hay đô la hoặc ngoại tệ nào khác, cũng như chi tiết “nước ngoài” cụ thể là nước nào.
Theo báo Tuổi Trẻ, đã có 10 bị can trong vụ này bị khởi tố hành vi “Vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới,” và vụ án đang được điều tra mở rộng. Việc danh tánh của 10 bị can không được các báo tiết lộ càng khiến bản tin thêm phần bí hiểm.
Nhiều ý kiến trên mạng xã hội suy đoán rằng khoản tiền nêu trên nếu có, được chuyển sang nước ngoài thì nhiều khả năng là đô la, nhằm phục vụ cho nhu cầu mua nhà, cho con đi du học của người giàu hoặc giới chức CSVN. Bên cạnh đó, cũng có ý kiến cho rằng đây là tiền cá cược bóng đá do các đường dây cá cược ngàn tỷ đồng do người Trung Quốc thiết lập tại Việt Nam.
Ông Vương Đình Huệ, bí thư Thành Ủy Hà Nội. (Hình: Công An Nhân Dân)
Tờ Tuổi Trẻ cũng cho hay, hồi Tháng Chín, Công An thành phố Hà Nội khởi tố sáu bị can gồm: Phạm Anh Tuấn, Nguyễn Thị Nga, Nguyễn Thị Nguyệt, Nguyễn Văn Thắng, Nguyễn Văn Thực và Nguyễn Thị Hà về hành vi “Vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới” theo Điều 189 Bộ Luật Hình Sự CSVN.
Theo hồ sơ ban đầu của công an cung cấp, ông Thắng cùng đồng phạm “thành lập nhiều công ty để làm thủ tục hồ sơ tạm nhập tái xuất lợi dụng vận chuyển hàng hóa, tiền tệ trái phép qua biên giới.” (N.H.K) [qd]
ĐẮK NÔNG, Việt Nam (NV) –Tuyến đường Đạo Nghĩa-Quảng Khê đoạn qua huyện Đắk R’lấp mới được làm hơn 320 tỷ đồng ($13.83 triệu) nhưng đã bị sạt lở, khiến người dân “né” tránh hoặc nơm nớp lo sợ mỗi khi đi qua.
Theo báo VietNamNet, nhiều tháng qua mỗi khi đi qua đường Đạo Nghĩa-Quảng Khê, đoạn qua xã Nhân Đạo, huyện Đắk R’lấp, người dân luôn nơm nớp lo sợ vì đất, đá từ mái taluy dương sạt xuống vùi lấp mặt đường kéo dài hàng trăm mét.
Người dân lo lắng khi đi qua đoạn đường Đạo Nghĩa – Quảng Khê bị sạt lở. (Hình: Trùng Dương/VietNamNet)
Tại các vị trí sạt trượt, đất vẫn đang trôi xuống thường xuyên, đồng thời xuất hiện nhiều mạch nước chảy ra từ trong lòng đất tràn ra khắp mặt đường. Nhiều đoạn, mặt đường bị bao phủ một lớp đất đá, gây khó khăn cho người qua lại.
Do mỗi ngày đều phải qua các đoạn sạt lở từ hai đến ba lần để đi làm rẫy, hay ra huyện mua sắm, ông Hoàng Trọng (ở thôn Phi Lao, xã Nhân Đạo, huyện Đắk R’lấp) cho biết: “Đất sạt xuống che lấp hết mặt đường, mỗi lần đi qua tôi phải còng lưng đẩy xe gắn máy. Có nhiều hôm, xe bị sa vào vũng lầy phải nhờ người ra khiêng mới có thể qua được.”
Cũng theo ông Trọng, mặt đường bị sạt lở đất vùi lấp đã kéo dài nhiều tháng nay rất nguy hiểm, nhưng chưa thấy cơ quan hữu trách đến sửa chữa.
“Trước đây đường đất, người dân đi lại tuy khó khăn một chút nhưng yên tâm, nay đường đã đầu tư làm mới nhưng liên tục bị sạt trượt, mỗi lần đi qua đều nơm nớp lo sợ đất, đá rơi xuống đầu,” ông Trọng nói thêm.
Anh Nguyễn Quốc Hữu (ở xã Nhân Cơ) cho biết gia đình mình đã phải nhiều lần chuyển nhà vì đất, đá sạt lở do nằm sát tuyến đường Đạo Nghĩa-Quảng Khê.
“Từ khi con đường này được thi công, cứ vào mùa mưa là đất bị nứt rồi sạt lở. Gia đình tôi chuyển nhà đã ba lần. Trước đây, có một căn bị sập do đất sạt lở, còn một căn mới đây đất lở nhiều quá nên tôi chuyển vào phía trong để bảo đảm an toàn,” anh Hữu than.
Tương tự, nhiều gia đình sống dọc tuyến đường này cũng cho biết “mất ăn, mất ngủ” vì những tiếng động do đất lở từ taluy dương xuống mặt đường, nhất là vào ban đêm.
“Đất đá cứ ào ào trôi xuống, gia đình tôi rất sợ nên có trình báo với địa phương. Tôi mong muốn cơ quan chức năng sớm có biện pháp khắc phục, chứ để thế này không biết đất sạt xuống lúc nào,” một gia đình ở xã Nhân Đạo lo lắng.
Theo báo Sài Gòn Giải Phóng, dự án đường Đạo Nghĩa-Quảng Khê có chiều dài 46 cây số, đi qua các xã Đạo Nghĩa, Nghĩa Thắng, Nhân Đạo, Nhân Cơ, thị trấn Kiến Đức của huyện Đắk R’Lấp, và xã Đắk Nia, thành phố Gia Nghĩa, do Ban Quản Lý Dự Án Giao Thông, Công Nghiệp, Dân Dụng (Ban Quản Lý Dự Án) tỉnh Đắk Nông làm chủ đầu tư, với tổng kinh phí hơn 1,390 tỷ đồng ($60.10 triệu).
Hàng ngàn khối đất, đá sạt xuống vùi lấp đường đoạn qua xã Nhân Đạo. (Hình: Trùng Dương/VietNamNet)
Dự án được chia làm hai giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 đã thi công hoàn thành được hơn 22 cây số đường, với tổng vốn khoảng 320 tỷ đồng ($13.83 triệu).
Ông Nguyễn Thiện Ánh, phó giám đốc Ban Quản Lý Dự Án, thừa nhận theo kế hoạch, giai đoạn 1 sẽ hoàn thành, nghiệm thu vào Tháng Mười Một. Tuy nhiên sau khi hoàn thành, nhiều đoạn đã xảy ra sạt trượt mái taluy dương, khiến hàng ngàn khối đất, đá tràn xuống vùi lấp mặt đường gây chia cắt.
“Để bảo đảm an toàn, Ban Quản Lý Dự Án đã cho cắm bảng cảnh báo nguy hiểm. Sau khi kiểm tra, đơn vị đã trình hồ sơ, chờ cấp trên phê duyệt chi phí sửa chữa ước khoảng 7 tỷ đồng ($302.663) để sớm bàn giao, và đã được Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Đắk Nông có văn bản chấp thuận,” ông Ánh cho biết. (Tr.N) [qd]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV)– Chỉ còn một tháng là đến thời điểm dự trù tổ chức Đại Hội 13, tuy vậy, dường như việc chia ghế Bộ Chính Trị CSVN và ứng viên “tứ trụ” vẫn chưa ngã ngũ.
Do vậy, hôm 18 Tháng Mười Hai, Hội Nghị 14 bỗng nhiên “kết thúc sớm hơn hai ngày so với dự kiến” và đặt mục tiêu “Hoàn thiện phương án nhân sự cấp cao” ở Hội Nghị 15. Và nếu sự kiện này vẫn không đạt được thỏa thuận về nhân sự, không loại trừ khả năng sẽ có thêm Hội Nghị 16 vào giờ chót.
Các đại biểu tại Hội Nghị 14. (Hình: Đoàn Bắc/Zing)
Theo tường thuật của báo Zing, trong phiên bế mạc Hội Nghị 14, ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư, chủ tịch nước CSVN, khẳng định là đã có “sự nhất trí rất cao về nhân sự tham gia Bộ Chính Trị, Ban Bí Thư,” tuy vậy vẫn cần “xem xét, bổ sung, hoàn thiện các phương án nhân sự” tại Hội Nghị 15.
Cùng thời điểm, trên mạng xã hội rò rỉ một danh sách được cho là tỷ lệ ủng hộ ứng cử viên vào Ban Bí Thư nhiệm kỳ tới. Theo bản danh sách chưa được nguồn tin độc lập nào xác nhận, ông Lê Minh Hưng, cựu thống đốc Ngân Hàng Nhà Nước CSVN và là con trai cựu Bộ Trưởng Công An Lê Minh Hương, dẫn đầu với 87% phiếu ủng hộ.
“Đội sổ” trong bản danh sách là ông Trần Tuấn Anh, bộ trưởng Công Thương CSVN và là con trai cựu Chủ Tịch Nước Trần Đức Lương, với chỉ 50% phiếu ủng hộ.
Tính đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa rõ về giới chức nào sẽ được vào danh sách “trường hợp đặc biệt về tuổi,” nghĩa là ủy viên Bộ Chính Trị đương nhiệm quá 65 tuổi – được đồng ý cho ở lại tiếp tục phục vụ khóa sau. Và liệu ông Trọng rốt cuộc có chịu “về vườn” hay tiếp tục “tham quyền cố vị” ở Đại Hội 13.
Ông Trọng Hiền, quản trị viên của trang Ngụy Biện-Fallacy Admin bình luận trên trang cá nhân: “Hội Nghị 14 của đảng CSVN kết thúc mà không thể dàn xếp ai đi ai ở. [Ông] Trọng đã không đủ mạnh để lấn áp hết thảy và mọi việc phải chờ đến Hội Nghị 15. Chuyện hiếm có trước giờ. Một lần nữa cho thấy chính trị có cạnh tranh luôn tốt, dù đây chỉ là cạnh tranh bên trong nội bộ đảng. Sẽ càng tốt hơn nhiều cho Việt Nam nếu có một đảng thứ hai cạnh tranh với đảng CSVN (đã đổi tên gì gì đó) trong tương lai.”
Ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư, chủ tịch nước CSVN. (Hình: Zing)
Trong khi đó, một số ý kiến khác trên mạng xã hội cho rằng việc nhà cầm quyền CSVN tăng cường bắt bớ cũng như triệu tập các Facebooker có nhiều lượt follow như nhà báo Trương Châu Hữu Danh, nhà hoạt động Nguyễn Thúy Hạnh… là để bảo đảm “Đại Hội 13 diễn ra tốt đẹp.” (N.H.K) [qd]
GIA LAI, Việt Nam (NV) –Thấy khu rừng thông ba lá lên tới hàng trăm hécta đẹp như mơ đang là điểm du lịch ưa thích của du khách và người dân địa phương, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Gia Lai đã xin chuyển đổi để làm sân golf.
Ngày 17 Tháng Mười Hai, xác nhận với Tuổi Trẻ, một đại diện Tổng Cục Lâm Nghiệp thuộc Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn cho biết đã có công văn gửi Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Gia Lai về việc thẩm định hồ sơ xin chủ trương chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng để xây dựng dự án sân golf Đak Đoa, tại huyện Đak Đoa.
Rừng thông Đak Đoa ở Gia Lai hiện là điểm tham quan yêu thích của người dân địa phương và du khách. (Hình: Huỳnh Công Đông/Tuổi Trẻ)
Tuy nhiên, do tờ trình của ủy ban tỉnh Gia Lai không có hồ sơ, tài liệu liên quan đến dự án kèm theo nên “chưa đủ cơ sở để thẩm định hồ sơ dự án.”
Khi thông tin về dự án sân golf Đak Đoa được công bố, nhiều người dân địa phương đã bày tỏ sự lo lắng, bất bình vì nếu thực hiện dự án, người dân mất đi một nơi vui chơi mà số cây thông ba lá quý hiếm tại khu vực này cũng có nguy cơ biến mất.
Trong khi đó, các chuyên gia cũng cảnh báo “phải thận trọng khi đổi rừng lấy sân golf,” bởi việc giảm diện tích rừng sẽ làm thay đổi đặc tính tự nhiên, tính bền vững của tự nhiên, nhất là đối với các tỉnh miền núi và Tây Nguyên.
Nói về dự án sân golf Đak Đoa, nhiều người dân tại khu vực này bày tỏ lo ngại khi dự án được triển khai, chắc chắn rừng thông ba lá quý giá trong khu vực dự án sẽ bị ảnh hưởng.
Anh Trần Thanh Nam (36 tuổi, ở phường Ia Kring, thành phố Pleiku), rừng thông Đak Đoa và đồi cỏ hồng đã tạo nên cảnh quan tuyệt đẹp, điểm thăm viếng của nhiều du khách, nhất là vào dịp cuối năm.
“Cứ mỗi cuối năm, gia đình lại dẫn nhau đến đồi thông này để vui chơi, chụp hình. Mới đây thôi, tôi và người bạn ở Hà Nội dẫn nhau đến rừng thông buổi sáng để ngắm cỏ hồng phủ sương sớm và ngắm mặt trời lên. Điều đặc biệt là hiếm nơi nào còn giữ được một rừng thông có diện tích rộng lớn như rừng thông huyện Đak Đoa. Nếu dự án được triển khai, người dân sẽ khó tiếp cận được khu rừng này,” anh Nam nói.
Cùng ngày, trả lời về dự án này, lãnh đạo Sở Kế Hoạch và Đầu Tư tỉnh Gia Lai cho biết trong quy hoạch “sân golf Việt Nam đến năm 2020,” được thủ tướng CSVN phê duyệt hồi năm 2009 đã có sân golf Đak Đoa, nhằm “bảo đảm phân bố sân golf hợp lý trên các vùng và cả nước, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch, thể thao, dịch vụ của các địa phương…” Bên cạnh đó, dự án sân golf này được Bộ Tài Nguyên và Môi Trường đánh giá tác động môi trường là “phù hợp với quy hoạch triển khai dự án.”
Cũng theo vị này, đến năm 2018, tỉnh Gia Lai đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư dự án sân golf Đak Đoa. Theo đó, dự án sân golf 36 lỗ có thời hạn thuê đất là 50 năm, được khai triển trên khu đất 174 hécta nằm trong khu vực rừng thông trải dài rộng khoảng 500 hécta tại các xã Glar, Tân Bình và thị trấn Đak Đoa, huyện Đak Đoa, với tổng chi phí thực hiện trên 1,142 tỷ đồng ($49.29 triệu).
Trong khi đó ông Nguyễn Văn Sơn, hạt trưởng Hạt Kiểm Lâm Huyện Đak Đoa, cho biết rừng thông này được trồng từ năm 1976 đến nay “không phải rừng tự nhiên.”
Trước đây, mỗi năm huyện phát động phong trào trồng rừng nên chính quyền và người dân địa phương trồng mỗi năm một ít. Vì thế, rừng thông ba lá được trồng “không theo quy cách và không đồng đều.”
Đồi cỏ hồng, nơi sẽ bị phá để làm dự án sân golf Đak Đoa, Gia Lai. (Hình: Huỳnh Công Đông/Tuổi Trẻ)
Ngoài ra, việc chăm sóc bảo vệ cây thông cũng không thường xuyên nên đến nay “cây lớn cây nhỏ đan xen.” Do điều kiện tự nhiên nên cây thông nơi này lớn không đồng đều, vô tình tạo nên những thế đứng giống như thân bonsai rất đẹp. Cũng do rừng thông trồng trên đồi thoai thoải, địa hình khá bằng, nên cây cỏ hồng mọc lên phía dưới tán thông vào mùa mưa, tạo nên một thảm dày phủ mặt đất nên người dân rất dễ thăm viếng, ngắm cảnh.
Một lãnh đạo tỉnh Gia Lai cho rằng dự án “được kỳ vọng” sẽ là “tổ hợp sân golf, tạo một quần thể du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, giải trí cao cấp, đạt tiêu chuẩn quốc tế, là một trong những trung tâm du lịch phía Bắc Tây Nguyên, tăng khả năng đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng, giải trí của du khách trong và ngoài nước.”
“Người dân ở khu vực sẽ được hưởng lợi rất nhiều từ việc phát triển dự án này,” vị này xoa dịu công luận. (Tr.N) [qd]
