Tuesday, September 18, 2018

Trưởng thành từ lũy tre Dương Nội

Nguyệt Quỳnh (Danlambao) - Nguyệt Quỳnh trò chuyện cùng Trịnh Bá Phương

Để đáp lại lời kêu gọi “Hãy lên đường các bạn ơi!” từ tác giả Vũ Thạch và một nhóm nhân sĩ đã gợi ý trong bài “Đã Đến Lúc giới hoạt động TỎA VÀO LÒNG DÂN”. Nguyệt Quỳnh liên lạc với anh Trịnh Bá Phương, người bán cua nổi tiếng của làng Dương Nội. Mời bạn đọc cùng tìm hiểu về làng quê có rất nhiều người đi tù vì kiên cường giữ đất.

Trang facebook “Chuyện của Thịnh”(1) có một bộ ảnh về dân làng Dương Nội và những ngôi biệt thự bỏ hoang mà tác giả dẫn dắt bằng câu: “Ừ, họ vẫn ở đây”.

Trước kia, nơi đây là những mảnh vườn xanh tốt, là mái nhà, là của cải của những hộ dân. Tất cả đã đổi thay, đã là dấu chấm hết với họ vào một buổi sớm mai cùng với lệnh cưỡng chế đất, tiếng máy xúc, lựu đạn cay, và tiếng gào khóc trong tuyệt vọng của nông dân Dương Nội.

“Chúng Tôi Vẫn Ở Đây” là bộ ảnh chụp một nhóm người trong số 200 hộ dân đã từ chối nhận tiền thu hồi đất để tiếp tục bám trụ trên mảnh đất của mình. Nhìn hình ảnh một gia đình người nông dân Dương Nội nằm ngủ say sưa giữa bức tường của hai ngôi biệt thự bỏ hoang, trên lá cỏ, giữa đất trời mà như đang nằm chính trong ngôi nhà của mình; tôi hiểu vì sao suốt một thập kỷ đằng đẵng giữa bạo lực và trấn áp, Dương Nội vẫn mãi mãi là mái nhà của họ. Những nhóm lợi ích như đám ruồi xanh kia rồi sẽ biến mất khi đất không còn cho mật; nhưng đất quê hương, máu thịt bao đời của cha ông mình sẽ mãi mãi vẫn là đất quê hương!

Xin cùng bạn chia sẻ một thập kỷ gian nan của nông dân Dương Nội qua cuộc trò chuyện với anh Trịnh Bá Phương - một trong những người có mặt từ đầu - đã góp phần không nhỏ trong nỗ lực xây dựng sự đoàn kết đấu tranh dai dẳng của bà con. Mong rằng chúng ta sẽ học được nhiều điều từ họ, những người mà nhà thơ Hồng Nguyên gọi là “Áo vải chân không đi lùng giặc đánh”.

***

Luôn luôn tuân thủ luật pháp, nhưng hiểu rất rõ về quyền hạn của mình.

* Ý nguyện của bà con là gì? Tại sao không làm riêng từng gia đình mà đấu tranh chung cả làng với nhau? 

Mục đích ý nguyện của nhóm dân oan chúng tôi là đấu tranh đòi lại tư liệu sản xuất là đất đai của chúng tôi. Nguyên nhân chính là khi không còn đất đai thì chúng tôi rơi vào cảnh thất nghiệp và nghèo đói. Từ đó con cái chúng tôi không được cắp sách đến trường, lâm bệnh ốm đau không có tiền đi viện…

Theo quy định cụ thể của nhà nước trong “Nghị định số 75/2012/NĐ-CP”(2) ngày 03 tháng 10 năm 2012, chúng tôi khiếu kiện tập thể thông qua hình thức cử 20 người đại diện là hoàn toàn đúng luật khiếu nại tố cáo. Việc khiếu nại chung đã giúp chúng tôi có sức mạnh tập thể, các phe nhóm lợi ích khó khăn hơn trong việc trấn áp số đông chúng tôi. Tuy nhiên thời gian qua chính quyền đã dùng rất nhiều thủ đoạn hòng tách chúng tôi làm đơn riêng từng hộ để dễ bề đàn áp, dập tắt phong trào. Không ít lần chính quyền Hà Nội đã thuyết phục gia đình tôi làm đơn riêng để dễ giải quyết, nhưng quan điểm của gia đình tôi không phản bội lại bà con và kiên quyết sát cánh với bà con đấu tranh đến cùng.

Mỗi người dân chia sẻ trách nhiệm của mình.

* Có sợ bị dán nhãn lập tổ chức phản động chống nhà nước không?

Chúng tôi thực hiện theo luật pháp nên chính quyền không dễ quy chụp cả nhóm chúng tôi là tổ chức. Tuy nhiên truyền thông nhà nước và đám gọi là 'Dư luận viên' vẫn thường quy chụp là nhóm chúng tôi bị các thế lực phản động xúi dục, kích động và chúng quy chụp cho tôi và mẹ tôi Cấn Thị Thêu là tham gia tổ chức phản động, hòng chia rẽ gây hoang mang trong nhóm. Trong khi các thành viên trong gia đình tôi đến thời điểm hiện tại không thuộc một tổ chức, hay đảng phái chính trị nào.

Chúng tôi tổ chức nhiều cuộc họp hàng tuần để bà con cảnh giác các âm mưu chia rẽ; từ đó, đã khiến nhà cầm quyền Hà Nội đi từ thất bại này đến thất bại khác. Nhóm chúng tôi bầu ra mẹ tôi là người đại diện soạn thảo đơn thư, tổng hợp ý kiến nhân dân. Tôi cùng 18 người nữa là đại diện cho nhóm, ngoài ra mỗi tổ dân phố có 1 tổ trưởng chịu trách nhiệm nắm bắt tình hình, nếu có an ninh xâm nhập, đánh phá, gây chia rẽ thì đến nay chúng tôi đã lật tẩy toàn bộ âm mưu của họ. Hiện chúng tôi đang là một khối đoàn kết, không một ai có thể đánh phá, triệt hạ tinh thần đấu tranh của chúng tôi.

Sông Côn khi cạn khi đầy, khí thiêng đất nước nơi này vẫn thiêng!

* Nhờ yếu tố nào hay sinh hoạt nào mà bà con sống chết với nhau như vậy?

Từ khi đấu tranh chúng tôi đã lên đình làng thắp hương, làm lễ ăn thề. "... Có phúc cùng hưởng có họa cùng chịu. Cùng bắt chặt tay nhau tranh đấu giữ lại tư liệu sản xuất. Nếu ai phản bội lại nhân dân sẽ phải chịu những thảm họa, dù có chết thì muôn đời con cháu không rửa được tội...” Lời thề được viết thành sớ. Photo mỗi người giữ một bản. Thực tế đã có vài cá nhân phản bội lại nhóm chúng tôi và đã gặp những bi kịch, người bị tai nạn, người bò húc tấn công dẫn đến bị liệt, người đang buôn bán bỗng dưng bị cấm khẩu…

Về sự chia sẻ đến từ cộng đồng, với sự ủng hộ trên 150 tấn gạo chúng tôi minh bạch sổ sách và phân phát đều cho bà con. Cá nhân tôi khi bố mẹ tôi trong tù mọi người đã chia sẻ cho gia đình tôi khoảng 15,000 Úc kim tương đương 300 triệu đồng, toàn bộ số tiền này tôi đã mua gạo phát cho bà con. Tuy nhiên vì việc này mà loa phường Dương Nội liên lục phát thanh là tôi phát gạo để lấy uy tín với bà con, để kích động bà con...

Chúng tôi cùng là nạn nhân nên đồng cảm yêu thương nhau như người một nhà. Chúng tôi nhận thức rõ chỉ có sự đoàn kết mới có thể đương đầu với tổ chức Mafia đội lốt chính quyền, chính quyền càng đàn áp, bắt giam chỉ càng khiến bộ mặt thối nát của họ phơi bày, bạo lực và nhà tù không thể dập tắt tinh thần đấu tranh của chúng tôi mà điều đó chỉ khiến chúng tôi thêm gắn kết.

Đối diện với trấn áp, bạo lực, tổn thất, … biết rõ mình không đơn độc.

* Khi bị trấn áp, cụ thể như nhiều người đại diện bị bắt giam, bà con đã làm gì để vượt qua lo sợ?

Việc bố mẹ tôi bị kết án 50 tháng tù, 5 người trong nhóm bị bắt và kết án 66 tháng tù tổng cộng nhóm chúng tôi bị kết án 116 tháng tù giam đã gây tổn thất khá nặng nề đối với chúng tôi. Tuy nhiên chúng tôi đã biến đau thương thành hành động, không chùn bước trước bạo quyền, chúng tôi đã tổ chức hàng trăm cuộc biểu tình nhằm lên án, tố cáo tội ác của nhà cầm quyền Hà Nội. Trong những lúc khó khăn ấy, chúng tôi không đơn độc, hàng nghìn người từ khắp nơi trên thế giới đã đồng hành cùng chúng tôi, chia sẻ tinh thần và cả vật chất. Hơn 150 tấn gạo đã chuyển về Dương Nội, có người lượm ve chai tích cóp lại để gửi những kg gạo về, chúng tôi coi đó là động lực tinh thần giúp chúng tôi vượt qua tháng ngày gian khó. Cơ quan ngoại giao các nước, tổ chức nhân quyền và các cơ quan báo chí quốc tế đã không ngừng nỗ lực giúp chúng tôi, điều đó khiến dân làng tôi vững tâm hơn.

Có thể nói nhà cầm quyền đã sử dụng trăm mưu ngàn kế với chúng tôi, từ sử dụng côn đồ đến nhà tôi đe dọa giết, cho đến sử dụng bạo lực và nhà tù, các thành viên gia đình tôi và dân làng nhiều lần bị đánh đập rất tàn bạo và khủng bố tinh thần. Cùng với đó là các cơ quan báo chí viết sai lệch vu cáo, quy chụp chúng tôi là bị kích động chống phá chính quyền. Nhưng thực tế, chính đảng cộng sản mới là kẻ kích động chúng tôi phải vùng lên đấu tranh chống áp bức, bóc lột. 

Việc một vài cá nhân phản bội lại nhóm thì chúng tôi đã lật tẩy âm mưu và khai trừ khỏi nhóm.

Dân chủ để hạn chế mâu thuẫn, chia sẻ khó khăn để ngăn ngừa rạn nứt.

* Các đụng chạm trong nội bộ - nếu có thường là gì và những người trụ cột của Dương Nội đã làm gì để giải tỏa?

Nhóm chúng tôi có rất ít mâu thuẫn; nếu có, thường là nhỏ giữa các thành viên. Nếu có mâu thuẫn chúng tôi tổ chức họp dân và khuyên giải, góp ý.

Về phương pháp đấu tranh cũng như soạn thảo nội dung đơn thư khiếu nại chúng tôi đều biểu quyết lấy ý kiến của tập thể nên hầu như không có mẫu thuẫn trong lĩnh vực này.

Bất kỳ thành viên nào trong nhóm ốm đau hay nhà có việc nhóm chúng tôi đều đến chia sẻ với gia đình, ngoài ra chúng tôi thường xuyên tổ chức gặp gỡ chia sẻ nhằm thắt chặt tình đoàn kết từ đó ngăn ngừa những sự việc có thể gây rạn nứt tình cảm.

Chúng tôi luôn nhắc cho nhau về kẻ thù của chúng tôi là kẻ đã mang danh chính quyền đến đàn áp và cướp đất của chúng tôi chứ không phải là những thành viên trong nhóm. Tất cả các thành viên phải gạt đi hết những bất đồng, những mẫu thuẫn nhỏ nhặt mới có thể tạo được sức mạnh tập thể để đi đến thắng lợi cuối cùng. 

Đồng hành với Tổ Quốc - Yêu thương, chung thủy, vững tin vào công lý.

* Điều khác muốn chia sẻ thêm?

Trong cuộc đấu tranh giữ đất, nhóm chúng tôi đã tham gia các phong trào khác như bảo vệ cây xanh, bảo vệ môi trường, tham gia biểu tình đòi tự do cho các nhà yêu nước, tham gia các phiên toà xét xử người yêu nước bị nhà nước cộng sản bắt giam tuỳ tiện. Và hướng về biển đông, chống sự bành trướng của Bắc Kinh khi đã cướp Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam! Và mới đây là phản đối bè lũ bán nước đã đưa ra dự luật đặc khu và dự luật an ninh mạng.

Ngày 22-9-2016, khi bị bắt vào đồn CA Nghĩa Đô, mấy an ninh quận Hà Đông thuyết phục gia đình tôi làm đơn riêng để họ dễ giải quyết. Tôi từ chối, vì cuộc đấu tranh giữ đất của 356 hộ dân phường Dương Nội đã trải qua gần một thập kỷ (bắt đầu từ năm 2008). Trong quãng thời gian dài ấy, chúng tôi đã dựa vào nhau vượt qua những hình thức đàn áp đê hèn của cộng sản Hà Nội, bà con dân oan Dương Nội đã dành cho gia đình tôi những ân tình, và gia đình tôi sẽ không bao giờ phản bội lại bà con đi đêm với cộng sản để mưu lợi cho riêng mình.


Hình ảnh ngày 25-7-2015 bà con dân oan, bạn bè đón mẹ tôi kết thúc 15 tháng tù oan. Nhà tù đã từng không khuất phục được chúng tôi. Nay cộng sản Hà Nội lại tiếp tục dùng bản án 20 tháng tù với mẹ tôi để khủng bố gia đình tôi và bà con dân oan, nhưng chúng tôi không chùn bước, bởi chúng tôi tin rằng công lý sẽ được thực thi nếu kiên quyết đấu tranh.

Xin được gửi lời cảm ơn đến các tổ chức Nhân Quyền, các tổ chức xã hội dân sự, các cơ quan ngoại giao Hoa Kỳ, Úc,... Và những cá nhân yêu công lý đã ủng hộ và giúp đỡ chúng tôi trên hành trình đòi Công Lý.

***

Câu chuyện của dân làng Dương Nội cho tôi liên tưởng đến hình ảnh những nông dân ở Yên Thế, Thái Nguyên vào thế kỷ thứ 19; đó là những con dân VN đã gìn giữ đất mẹ suốt hàng nghìn năm. Hiểu về họ, chúng ta chợt thấy yêu Dương Nội như yêu một trang sử vừa sống lại giữa đời này.



______________________________

Phụ Chú:


(2) Nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh được quy định cụ thể tại Điều 5 và Điều 6 Nghị định số 75/2012/NĐ-CP ngày 03 tháng 10 năm 2012 .

Luật Tiếp công dân số 42/2013/QH13 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 25 tháng 11 năm 2013, quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; trong đó đối với trường hợp nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung thì phải cử người đại diện để trình bày nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh (Điểm đ Khoản 2 Điều 7)

Tôi biết ơn nền giáo dục Việt Nam Cộng Hòa

Theo RFA-Nguyễn Ngọc Già-2018-09-18  
Hình minh họa. Sinh viên mặc áo dài trên đường phố Sài Gòn
Hình minh họa. Sinh viên mặc áo dài trên đường phố Sài Gòn-AP
Văn hóa là cội rễ. Giáo dục là dưỡng chất. Quốc gia nào cũng cần hai yếu tố tối quan trọng này để phát triển. Việt Nam không là ngoại lệ.
Nền giáo dục của Việt Nam hiện nay đang bị chỉ trích mạnh mẽ và lên án dữ dội chưa từng thấy.
Trước 1975, bậc tiểu học và cả trung học hầu như chỉ có bộ sách giáo khoa cũ. Nó được "truyền lại" cho đàn em. Đặc biệt, những gia đình nghèo càng coi trọng "của gia truyền" này, bởi lý do đơn giản: Tiết kiệm. Đứa học trò nhà nào nghèo quá, có quyền mượn ở thư viện trường. Nhưng làm dơ, rách thì phải đền.
Đồng phục? Nhà trường chỉ bán "phù hiệu", mua mấy cái cũng được, về tự may vào áo, phía bên trái ngực trên. Quần áo thì phụ huynh tự lo cho con em mình, với duy nhất yêu cầu (hầu hết là) "áo trắng, quần xanh đen". Đứa học trò nào nghèo quá, được quyền "thừa hưởng" quần áo cũ của "tiền bối" với duy nhất một yêu cầu: thay phù hiệu. Nếu học đúng trường mà anh chị từng học, khỏi thay, cứ y như vậy, bận đi học.
Thế hệ chúng tôi không được dạy những cái gọi là "cải cách". Không biết cách đánh vần "cờ lờ mờ vờ" hay "vờ tờ vờ" v.v... Tuy nhiên, chúng tôi vẫn đọc thông viết thạo
Thế hệ chúng tôi không được dạy những cái gọi là "cải cách". Không biết cách đánh vần "cờ lờ mờ vờ" hay "vờ tờ vờ" v.v... Tuy nhiên, chúng tôi vẫn đọc thông viết thạo. Môn Văn Chương, "điểm tám" trở thành tuyệt đối. Hy hữu lắm mới có đứa đạt "điểm chín", lúc đó phải nói, bài văn vô cùng độc đáo.
Chúng tôi cũng không phải "học thêm, học bớt". Hồi xưa chỉ có "học phụ đạo" - lớp học cho những đứa học trò nào vì bận phụ giúp gia đình hay học yếu quá, theo không kịp bạn bè. Thầy - Cô thấy thương, tự mở lớp giúp tụi nó. Không tốn tiền bạc gì hết.
Tiếng Việt vốn "đơn âm", nên chúng tôi không được dạy "tách tiếng" với những "tròn tròn vuông vuông tam giác". Tiếng Anh vì là "đa âm", nên Thầy - Cô nào cũng dạy "phải ráng nối âm (linking sound) nha em". Ví dụ "the voice of freedom" phải nối âm "c" vào âm "of" hoặc giả, không được phép đọc "bờ-ra-xin" để chỉ nước Ba Tây. Thầy - Cô dạy tiếng Anh (hay tiếng Pháp) không bao giờ mắng học trò bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh  là "con vật này hay con thú kia". Thầy - Cô dạy các môn khác cũng như vậy.
Thời đó, tú tài đôi là "ngon" lắm rồi!
Chúng tôi được dạy mọi điều theo cách giản dị, dễ hiểu mà nhớ lâu. Ví dụ, hai chữ "trách nhiệm", thầy cô nào cũng giảng nghĩa thật đơn giản mà thấm thía đến kỳ lạ thông qua "hình tròn". Cô giáo vẽ lên bảng một hình tròn và nói nếu chỉ "khuyết một tí xíu" cũng là "không tròn trách nhiệm". Chúng tôi không được dạy "thiếu trách nhiệm". Biết thế nào là "thiếu với đủ"?! Trách nhiệm mà!
Ngoài xe cộ "chạy đầy đường", trước 1975, Sài Gòn vô cùng hiếm thấy các loại "giáo sư - tiến sĩ".
Mặc dù thời xưa ở miền Nam Việt Nam, ai cũng biết là đa đảng, nhưng nền giáo dục Việt Nam Cộng Hòa không đào tạo "giáo sư - tiến sĩ chuyên ngành xây dựng đảng".
Ba Thức nói rằng ông cũng không dạy anh yêu nước. Ông chỉ hướng cho con mình sống có nhân cách và có ích, đừng vì mình mà làm tổn thương người khác
Chính khách thời bấy giờ cạnh tranh gay gắt không thua gì các nước dân chủ bây giờ. Nền chính trị lúc đó, quả xác đáng gọi là "chính trường" như người miền Nam cũng thường gọi: thương trường, vận động trường, kịch trường, phim trường v.v... - nơi phải diễn ra sự cạnh tranh khốc liệt của những tài năng trên các lãnh vực - biểu hiện của tự do đích thực.
Thế hệ những "thằng con nít" như chúng tôi được dạy như ông Trần Văn Huỳnh dạy con trai mình:
"...Có một lần, Thức bỏ nhà đi bụi suốt mấy tháng hè hồi lớp tám. Chính nhờ lời cha dạy, phải học để làm người có ích đã kéo Thức ra khỏi những tháng ngày hư hỏng, trở lại mái trường với một quyết tâm học cho giỏi để gia đình không phải lo lắng vì mình. Ba Thức nói rằng ông cũng không dạy anh yêu nước. Ông chỉ hướng cho con mình sống có nhân cách và có ích, đừng vì mình mà làm tổn thương người khác, thì tự nhiên trẻ con lớn lên sẽ sống có trách nhiệm với mình và đất nước...".
Trần Huỳnh Duy Thức đã ngưng tuyệt thực - một tin vui mà tôi chưa bao giờ thấy dư luận mừng như vậy. Có nên gọi bằng hai chữ "hiện tượng"?
Tôi mãi mãi biết ơn nền giáo dục Việt Nam Cộng Hòa.
* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do

Toàn cầu hóa đang cáo chung?

Theo RFA-Nguyễn Xuân Nghĩa-2018-09-18   
Bảbg quảng cáo hiển thị các chỉ số chứng khoán toàn cầu tại sàn chứng khoán Đài Loan
Bảng quảng cáo hiển thị các chỉ số chứng khoán toàn cầu tại sàn chứng khoán Đài Loan-AFP
Việc Chính quyền Hoa Kỳ vừa tung ra đợt áp thuế thứ ba trong trận thương chiến với Trung Quốc khiến nhiều người bình luận về hậu quả. Nhưng mục Điễn đàn Kinh tế lại nhìn vào nguyên nhân và nêu câu hỏi về hiện tượng toàn cầu hóa.

Thương chiến Mỹ-Trung

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin chào kinh tế gia Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, chiều Thứ Hai 17 vừa qua, Chinh quyền Mỹ đã công bố một quyết định áp thuế nữa trên một lượng hàng hóa của Trung Quốc có trị giá tương đương với 200 tỷ đô la. Ông nghĩ sao về quyết định này?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Thứ nhất, chiến tranh thương mại hay thương chiến giữa hai nước mới chỉ bắt đầu. Thứ hai, khi dự đoán về hậu quả, giới kinh tế cứ bị ý thức hệ chi phối nên có thể tính sai. Thứ ba, trận thương chiến chỉ là hậu quả của nhiều chuyện bất thường trước đó. Và nếu suy ngẫm cho kỹ, có lẽ người ta phải kết luận rằng hiện tượng toàn cầu hóa đang chấm dứt trước mắt chúng ta. Đề tài này rất phức tạp rắc rối nên tôi sẽ cố gắng trình bày thật chậm, có khi qua vài kỳ.
Nguyên Lam: Thính giả của chúng ta có lẽ đã quen với phương pháp hay khảo hướng lý luận của ông với khá nhiều nghịch lý nên Nguyên Lam xin đề nghị ông trình bày cho những lập luận này.
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Đầu tiên, trận thương chiến mới chỉ bắt đầu và sẽ không dứt. Sau hai đợt áp thuế đầu tiên trên 34 tỷ rồi 16 tỷ hàng hóa của Trung Quốc, Hoa Kỳ áp thuế đợt ba, nhưng qua hai bước, là 10% từ hôm 24 này cho tới cuối năm, sau đó là 25% từ đầu năm tới. Danh mục 6000 ngàn mặt hàng của Tầu bị áp thuế có một số thay đổi căn cứ trên yều cầu của doanh nhiệp Hoa Kỳ. Trong khi đó, ông Trump còn nói đến biện pháp tăng thuế trên một lượng hàng hóa của Trung Quốc trị giá tới 260 tỷ đô la nữa. Có nhiều lý do giải thích diễn biến này.
Trong đà hồ hởi về toàn cầu hóa, người ta không thấy ra sự thật kinh tế là lương rẻ lại đánh sụt số cầu. Số cầu là nhu cầu tiêu thụ của con người, nếu lợi tức giảm vì lương thấp hay lương sụt thì số cầu đó cũng giảm. Chiến lược sản xuất cho nhiều và rẻ dẫn tới sự giảm sút của tổng cầu, nhưng một thiểu số lại chiếm lợi nhiều hơn chính là nhờ việc mua bán hay xuất nhập bất thường như vậy. Hãy tưởng tượng đến một cái bánh nhỏ hơn mà thiểu số mua qua bán lại thì chiếm phần lớn hơn.
-Nguyễn Xuân Nghĩa
- Thứ nhất, Hoa Kỳ không chỉ áp thuế để điều chỉnh thất quân bình mậu dịch, nôm na là nạn nhập siêu khi Mỹ mua nhiều hơn bán cho Tầu mà muốn gây áp lực để Bắc Kinh phải cải cách hệ thống kinh tế chính trị của họ. Cụ thể là phải tháo gỡ chế độ bảo hộ nội địa là bảo về các doanh nghiệp nội địa của Trung Quốc; là chấm dứt vai trò chủ đạo của hệ thống doanh nghiệp nhà nước; là bãi bỏ chế độ cưỡng bách chuyển giao công nghệ, thậm chí ăn cắp công nghệ cao cấp của Hoa Kỳ qua việc không chấp hành luật lệ bảo vệ tác quyền.
- Lý do thứ hai là cho thấy Hoa Kỳ không sợ đòn trả đũa của Bắc Kinh, như tác động vào các địa phương bỏ phiếu cho Chính quyền Donald Trump và đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày sáu Tháng 11 tới đây và vào cuộc Tổng tuyển cử năm 2020. Hoa Kỳ không sợ biện pháp trả đũa này vì tình hình kinh tế khả quan hơn mọi dự đoán trước đây và vì một số doanh nhiệp Mỹ cũng đã thấy ra gian ý của Bắc Kinh khi bị gây khó khăn ở tại Trung Quốc.
- Lý do thứ ba nằm ngoài lĩnh vực kinh tế, là Hoa Kỳ muốn ngăn chặn và đẩy lui đà bành trướng lẫn tầm ảnh hưởng của Bắc Kinh trên nhiều khu vực địa dư khi chính kinh tế của Trung Quốc cũng có bao khó khăn nội tại. Vì vậy, tôi trộm nghĩ rằng trận thương chiến sẽ không dứt mà còn kéo dài nhiều năm.

Kinh tế và ý thức hệ

Nguyên Lam: Qua bước thứ hai, Nguyên Lam xin đề nghị ông giải thích cho tại  sao ông nói rằng giới kinh tế đôi khi dự báo sai về hậu quả chỉ vì họ bị ý thức hệ chi phối. Chẳng hóa ra giới kinh tế cũng có thể thiếu khách quan?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Chuyện này không sai! Khi nói Mỹ sẽ áp thuế thêm 10% trên một số mặt hàng nhập từ Trung Quốc, nhiều kinh tế gia dự đoán hay tri hô  sai rằng giới tiêu thụ các mặt hàng đó sẽ phải trả giá đắt hơn 10%! Sự thật ít khi xảy ra như vậy vì mỗi mặt hàng lại có sự vận hành khác chứ không đồng dạng. Và thuế cao sẽ dẫn tới ba kịch bản. Một là sản phẩm có thể đắt hơn 10%, hai là nhà tiêu thụ có thể mua ít hơn; ba là doanh nghiệp nhập khẩu có thể ít lời hơn nên sẽ tính toán lại về sự lợi hại. Vì vậy, việc áp thuế không nhất thiết là làm giới tiêu thụ bị nghèo đi. Những nhà kinh tế muốn bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp làm ăn với Trung Quốc cứ chỉ nói về hậu quả này để dọa nạt dư luận.
- Họ quên hoặc cố tình quên rằng các doanh nghiệp nhập khẩu hay sử dụng hàng của Trung Quốc trong tiến trình sản xuất để bán cho dân Mỹ cũng biết tính. Họ có thể chịu một phần thiệt lại, doanh lợi bị giảm, hầu giới tiêu thụ vẫn mua số lượng cũ với giá xưa, nhất là nếu mặt hàng đó là loại có giá trị, điển hình là đồng hồ cao cấp. Biện pháp áp thuế chỉ chuyển nguồn lợi từ phía Trung Quốc về Hoa Kỳ làm các doanh nghiệp Mỹ phải tìm chiến lược khác hơn là đầu tư và tạo ra việc làm cho lao động Trung Quốc mà gây thiệt hại cho Mỹ.
Nguyên Lam: Câu chuyện này quả là phức tạp chứ không dễ hiểu. Nguyên Lam xin trở lại điểm thứ ba ông trình bày hồi nãy. Rằng “trận thương chiến này chỉ là hậu quả của nhiều chuyện bất thường trước đó.” Xin ông khai triển thêm cho thính giả của chúng ta về những chuyện bất thường này.
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Từ mấy chục năm qua, quốc gia nào cũng đề cao tự do thương mại, kể cả một nước ăn gian theo diện chính sách như Trung Quốc hay các nước dân chủ tiên tiến theo quy luật thị trường như Âu-Mỹ-Nhật. Dù đề cao như vậy, xứ nào cũng ngầm bảo vệ một số khu vực nội địa của mình, vì lý do này hay lý do khác. Đấy là một chuyện bất thường mà nhiều nhà kinh tế chẳng nói ra có khi còn tìm lý do biện hộ cho chế độ bảo hộ mậu dịch trá hình. Trong trò gian đó thì bất lương nhất là các kinh tế gia Trung Quốc.
- Bất thường nghiêm trọng hơn thế là các nước đều tìm đà tăng trưởng cao nhờ lương thấp vì vậy, họ khai tử toàn cầu hóa mà cứ nói là bảo vệ tự do mậu dịch!

Tăng trưởng cao nhờ lương thấp

Nguyên Lam: Có lẽ ông  đang đi vào điểm chính của đề tài hôm nay. Thưa ông, thế nào là “tìm đà tăng trưởng cao nhờ lương thấp”?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trong khi lãnh đạo xứ nào cũng nói đến nhu cầu bảo vệ dân nghèo, họ đều áp dụng chung một chiến lược là tìm cách sản xuất cho nhiều cho rẻ để đạt mức tăng trưởng cao. Hậu quả bất thường và trái ngược của toàn cầu hóa là các nước tìm những nơi có nhân công rẻ nhất để sản xuất và các nước nghèo thì ép lương của giới lao động để thu hút đầu tư từ các nước giàu hơn.
- Nhưng trong đà hồ hởi về toàn cầu hóa, người ta không thấy ra sự thật kinh tế là lương rẻ lại đánh sụt số cầu. Số cầu là nhu cầu tiêu thụ của con người, nếu lợi tức giảm vì lương thấp hay lương sụt thì số cầu đó cũng giảm. Kinh tế gọi số cầu đó là “tổng cầu”, hoặc “aggregate demand”. Chiến lược sản xuất cho nhiều và rẻ dẫn tới sự giảm sút của tổng cầu, nhưng một thiểu số lại chiếm lợi nhiều hơn chính là nhờ việc mua bán hay xuất nhập bất thường như vậy. Hãy tưởng tượng đến một cái bánh nhỏ hơn mà thiểu số mua qua bán lại thì chiếm phần lớn hơn.
Diễn đàn Kinh tế Thế giới về ASEAN tại trung tâm Hội nghị Quốc gia ở Hà Nội, Việt nam.
Diễn đàn Kinh tế Thế giới về ASEAN tại trung tâm Hội nghị Quốc gia ở Hà Nội, Việt nam. AFP
- Thí dụ cụ thể như tại Việt Nam, giới đầu tư ngoại quốc đem tiền vào tìm nhân công rẻ lại được nhà nước Việt Nam ưu đãi cũng vì chiến lược kinh tế dại dột ấy. Giới đầu tư thì giàu to và rút tiền lời về nước, còn Việt Nam được tiếng xuất nhập khẩu cao nhất mà lao động Việt Nam chẳng có miếng nào! Nếu giới đầu tư lại là của Trung Quốc thì ta thấy ra tai họa nhiều mặt. Đó là “toàn cầu hóa... dại”.
Nguyên Lam: Ông đã nói rằng đề tài kỳ này khó hiểu nhưng Nguyên Lam là chẳng ngờ nó lại rắc rối tới mức đó vì nhân danh toàn cầu hóa nhiều quốc gia cũng theo đuổi chiến lược này.
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Thật ra, khoa kinh tế gọi hiện tượng này là “bần cùng hóa người láng giềng”. Nếu xứ nào cũng cạnh tranh nhờ nhân công rẻ và lương bổng thấp thì mọi người đều bị nghèo đi. Các biện pháp lý thuyết về tự do thương mại như hạ thuế quan hay hạn ngạch đến mức tối thiểu cũng chỉ phục vụ chiến lược đó mà thôi vì thuế rẻ mua nhiều lại là mua từ nơi sản xuất rẻ hơn cả.
- Quốc gia duy nhất gặp hoàn cảnh bất thường là không thể áp dụng chiến lược “bần cùng hóa người láng giềng” chính là Hoa Kỳ vì không thể có thặng dư cán cân thương mại là được xuất siêu, trong khi thị trường tư bản vẫn được tự do. Vì vậy, khu vực chế biến của Hoa Kỳ bị rút ruột khi doanh nghiệp Mỹ đầu tư kiếm lời ở xứ khác nhờ nhân công rẻ và nhiều tiểu bang bị kẹt giữa các tiểu bang duyên hải cứ lao vào toàn cầu hóa với các tổ hợp giàu có nhất. Chính vì vậy, Donald Trump mới đắc cử năm 2016. Ông ta chỉ là triệu chứng phản ảnh những bất lợi cho một thành phần quần chúng Mỹ mà thôi, chứ ông không gây ra tình trạng khủng hoảng ngày nay như nhiều người vẫn tố cáo.
Nguyên Lam: Nếu vậy thưa ông, rồi đây thì tình hình sẽ biến chuyển ra sao?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trở lại chuyện thương chiến Mỹ-Hoa, thời điểm này là bất lợi cho Bắc Kinh. Trước hết thì họ khó trả đũa vì hết đũa để trả khi chỉ nhập chừng 185 tỷ từ Hoa Kỳ mà có thể bị áp thuế tới 50 tỷ rồi 200 tỷ và có thể 260 tỷ nữa, tức là còn cao hơn số xuất khẩu của họ vào Mỹ trong năm ngoái là 505 tỷ.
- Thứ nữa, Trung Quốc rơi vào cảnh chưa giàu đã già vì dân số bị lão hóa và lực lượng lao động sẽ sụt. Thứ ba, trong nội bộ thì dị biệt về lợi tức và nhận thức chỉ tăng chứ không giảm và là bài toán chính trị cho lãnh đạo Bắc Kinh. Thứ tư, khác với Hoa Kỳ là quốc gia có tiềm năng sáng tạo rất cao và đang bước lên bậc thang dịch vụ thay cho chế biến, Trung Quốc có nền văn hóa triệt tiêu sáng tạo vì không cho ai nghĩ khác hay nói khác với chân lý độc quyền của đảng. Sau cùng, xứ này không thể có đà tăng trưởng cao như trước và đang chìm trong một núi nợ dễ sụp đổ. Thương chiến kéo dài thì Bắc Kinh sẽ phải tăng chi và bơm tiền để kích thích kinh tế nên sẽ còn mắc nợ nhiều hơn.
Nguyên Lam: Thế còn chuyện toàn cầu hóa, thưa ông, tình hình rồi sẽ ra sao?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi e là tình hình sẽ này một tệ hơn cho tới khi các nước đành nói thật và không chơi trò gian nữa, là điều có xác suất rất thấp, tức là khó xảy ra. Kịch bản ở giữa là các nước đều sẽ thi đua áp thuế và hạn chế tự do vận chuyển tư bản cho tới khi bế tắc thì sẽ rà soát lại thực chất của toàn cầu hóa. Sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc và Liên Xô tan rã, người ta nói đến “Thế giới Nhất thể hóa” là các nước tự do buôn bán với nhau trong một tập thể hợp nhất. Từ đó mới có trào lưu toàn cầu hóa. Trào lưu đó đang chấm dứt trước mắt chúng ta cho tới khi các nước nói thật và tìm ra một trật tự khác. Trật tự đó không thể là do Bắc Kinh lập ra vì khi đó, Trung Quốc đã lâm họa với những bế tắc bên trong.
Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do cùng Nguyên Lam xin cảm tạ chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa về bài phỏng vấn kỳ này.

‘Cuộc chiến xe ôm’ ở Sài Gòn: Kẻ cười, người khóc

 Văn Lang/Người Việt
Xe ôm cũ (truyền thống) ở Sài Gòn miệt mài ngóng khách. (Hình: Văn Lang/Người Việt)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) –  Kể từ khi Uber rời bỏ thị trường Sài Gòn, và Grab độc quyền tha hồ “hô phong, hoán vũ.” Nhưng Grab “ca khúc khải hoàn” chưa lâu sau cuộc chiến “hạ gục” Uber. Thì mới đây, thị trường Sài Gòn lại tràn ngập màu áo đỏ của Go-Viet (công ty con của Go-Jek, Indonesia).
Chỉ sau có 3 ngày “tuyên chiến” với Grab ở Sài Gòn. Go-Viet tuyên bố đã chiếm lĩnh 10% thị phần. Đến hôm nay (sau 3 tháng) Go-Viet công bố đã chiếm được 35% thị phần, và tiếp tục “tung quân” ra Hà Nội để tiếp tục xâm chiếm thị phần độc quyền của Grab.
Chiêu thức của Go-Viet khi “xuống tay” với Grab là đưa ra giá khuyến mãi quá rẻ, chỉ 5 ngàn đồng cho một cuốc xe dưới 8km, tại 15 quận nội thành của Sài Gòn. Tài xế xe ôm công nghệ Go-Viet (Go-Viet chỉ chạy xe ôm hai bánh, chưa có dịch vụ 4 bánh như Grab), nhận từ khách hàng 5 ngàn đồng, công ty trả thêm cho mỗi cuốc xe là 25 ngàn đồng. Như vậy công ty bảo đảm bảo mỗi cuốc xe của Go-Viet thu nhập của tài xế xe ôm không dưới 30 ngàn đồng. Chẳng những không bị trừ tiền gọi xe (chiết khấu) cho công ty, mà công ty còn thưởng thêm cho tài xế xe ôm nào chạy được 13 cuốc xe/1 ngày, với số tiền thưởng là 220 ngàn đồng/1 ngày.
Chưa kể, dân Sài Gòn vốn tính hào phóng, cuốc xe 5 ngàn, nhưng nếu khách đưa giấy 10 ngàn, thậm chí 20 ngàn thì cũng “tip” luôn cho tài xế, ít ai đứng chờ lấy tiền thối. Vì dù gì, giá của Go-Viet cũng… rẻ rề. Vì vậy, thời gian này màu áo đỏ của Go-Viet miệt mài bao phủ ở Sài Gòn lo “cày” mà… “hái tiền” thấy phát ham.
Khi Uber “nhượng” thị phần Đông Nam Á lại cho Grab và đi khỏi Sài Gòn. Tài xế xe ôm của Uber đành phải về đầu quân cho Grab. Từ lúc độc quyền, Grab tăng giá chiết khấu từ 15% một cuốc xe ôm lên 20%, đồng thời nhiều khi khóa tài khoản của tài xế xe ôm với những lý do… trời ơi. Đang bực tức vì bị công ty Grab o ép đủ điều, thấy Go-Viet vung tay khuyến mãi, lại không bị chiết khấu, nhiều cựu Uber cũng như xe ôm Grab chạy qua đầu quân cho Go-Viet. Đó là lý do tại sao mà sắc đỏ của Go-Viet như vết dầu loang đang lấn dần sắc xanh (màu áo của Grab).
Đã thắng Uber tại thị trường Đông Nam Á như Grab đời nào chịu “khoanh tay” thúc thủ trước những chiêu thức của Go-Viet. Chờ khi Go-Viet tăng giá từ 5 ngàn đồng lên 9 ngàn đồng/1 cuốc xe (dưới 8km). Grab cũng tung ra những chiêu thức tương tự, đồng thời treo thưởng lên tới 300 ngàn đồng/1 ngày, cho tài xế xe ôm nào của Grab chạy đủ 18 cuốc xe/1 ngày (không phân biệt đoạn đường ngắn, dài).
Xe ôm Grab (áo xanh) và xe ôm Go-Viet (áo đỏ) cùng chờ rước khách trên đường. (Hình: Văn Lang/Người Việt)
Thế là các Grabbiker – sắc xanh của Grab lại hối hả “cày” tăng hiệu suất để được lãnh thưởng. Tạo ra sự cạnh tranh ráo riết với sắc đỏ của Go-Viet.
Người hưởng lợi khi hai vị đại gia nhà xe ứng dụng công nghệ đua nhau… “đốt tiền.” Chính là những quý vị khách hàng ở Sài Gòn. Đi học, đi làm, đi gì gì… cứ đặt xe với giá chỉ 5 ngàn đồng, còn rẻ hơn xe buýt, chẳng những không sợ kẹt xe, mà còn được đưa rước tận nhà, bất kể giờ giấc.
Dân Sài Gòn từng buồn, vì khi Uber rút đi, thì Grab trở nên… “chảnh” hơn bao giờ hết.
Nhưng khi Go-Viet vô Sài Gòn, thì “con tim đã vui trở lại,” dù ai cũng biết rằng “rồi mùa khuyến mãi cũng qua mau.” Nhưng rõ ràng, người dân ai cũng hiểu một điều đơn giản – Ở đâu có cạnh tranh thì ở đó có sự sinh động và… niềm vui.
Khi hai vị đại gia Go-Viet và Grab đua nhau đốt tiền để giành thị phần. Thì doanh nghiệp Việt chỉ còn biết “lặng lẽ đứng nhìn” vì không có đủ tiền để mà “đốt đua” với thiên hạ.
Như hãng taxi Mai Linh, ngay từ khi Grab còn cạnh tranh ráo riết với Uber, đã tuyên bố không đi kiện hai hãng trên, mà sẽ trang bị công nghệ để… cạnh tranh. Nhưng công nghệ không chưa đủ, mà còn phải có tiền. Nhất là khi doanh nghiệp ngoại vung tiền để “quét sạch” doanh nghiệp nội địa. Mà bài học nhãn tiền là các hãng bia ngoại, cũng như nước ngọt Pepsi và Coca…
Trong khi Go-Viet đưa giá xe ôm xuống… đáy, thì giá xe ôm (dịch vụ mới ra sau này của Mai Linh) vẫn phải giữ giá là 2km đầu có giá 11 ngàn đồng, km thứ ba trở đi có giá là 3 ngàn 700 đồng/1km.
Nhưng có lẽ thảm nhất trong cuộc chơi không cân sức này, chính là giới xe ôm truyền thống ở Sài Gòn.
Xe ôm Grab chờ khách bên hông vườn Tao Đàn. (Hình: Văn Lang/Người Việt)
Gặp T., một người chạy xe ôm trước một trung tâm thương mại ở Sài Gòn. T. cho biết, trước kia ngày chạy cũng kiếm được 5-6 “xị” (5-6 trăm ngàn), thì bây giờ bị xe ôm công nghệ cạnh tranh bằng chiêu “đại hạ giá” nên ngày chỉ còn kiếm được trên trăm ngàn. Mà với thời giá hiện nay, theo T. thì trên trăm ngàn thì sống cái nỗi gì với giá xăng đã trên 21 ngàn/1 lít? Dù T. đã rất cố gắng, thậm chí còn phải bận đồ giả làm xe ôm công nghệ để “gạt” khách, nhưng cũng không khá hơn. T. tính chuyện chuyển qua nghề làm bảo vệ, dù lương thấp, chỉ chừng 3-4 triệu đồng/tháng.
H. chạy xe tại quận 1, Sài Gòn cho biết. Lúc trước bến xe này có 10 người chạy xe ôm truyền thống. Thì nay đã hết 7 người chuyển qua chạy xe công nghệ, còn 3 người trong đó có H. là vẫn chạy như cũ, dù càng ngày càng ít khách. Hỏi lý do, H. cho biết đã lớn tuổi không biết xài smartphone, thậm chí điện thoại có người “nhá” máy, cũng không biết làm sao để gọi lại…
Nhiều người chạy xe ôm truyền thống ở Sài Gòn không chuyển qua xe ôm công nghệ được. Ngoài lý do không biết xài smartphone, còn có lý do khác – là không có giấy tờ để đăng ký với hãng. Họ là những người trước kia bỏ vùng kinh tế mới về Sài Gòn, hoặc những người như T. đã quá nửa đời người chịu cảnh “vào tù, ra khám.” Họ là những cư dân cố cựu của Sài Gòn, nhưng vì thời cuộc (dưới chánh thể Cộng Sản) họ bỗng biến thành “cư dân lậu” của Sài Gòn. Để rồi phải chịu nhiều thiệt thòi, lầm lũi bước đi bên lề guồng máy kinh tế đang hồi quay nhanh và ngày càng thêm khốc liệt…
Như T. đã nói: “Xe ôm trước kia là dành cho những người già, những người không có nghề nghiệp, không có giấy tờ đi làm hãng. Thì ngày nay, tuổi trẻ có học đi chạy xe ôm công nghệ, là cướp đi miếng cơm của nhiều người đã tới… bước đường cùng!”
Như trước kia, khi Coca và Pepsi càn quét thị trường nội địa Việt Nam bằng nguồn tài chánh quá lớn, thì nhà cầm quyền Cộng Sản cũng hiểu ra và ban hành “đạo luật” “Cấm khuyến mãi dưới giá thành sản phẩm” (để bảo vệ doanh nghiệp trong nước), dù đã quá trễ.
Chủ trương của Go-Viet với công ty mẹ là Go-Jek, dự định tung khoảng 500 triệu Mỹ kim thôn tính thị trường mấy nước, đầu tiên là Việt Nam sau đó là Thái Lan, Philippines, Singapore.
Việc khuyến mãi “dưới giá thành sản phẩm” của Go-Viet rõ ràng vi phạm luật cạnh tranh tại thị trường Việt Nam. Nhưng giới chức quyền vẫn làm ngơ, có lẽ tiền bạc làm mơ mắt lương tâm chức nghiệp chăng?
Chỉ có tiếng thở dài ngao ngán của những bác xe ôm – già, xưa cũ của Sài Gòn là chẳng thấu tới tai ải tai ai. (Văn Lang)

Khởi tố thêm nhiều quan chức Đà Nẵng, Sài Gòn liên quan đến Vũ ‘nhôm’

Công an khám xét nhà ông Đào Tấn Bằng. (Hình: Lao Động)
ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Bộ Công An vừa bắt thêm bốn quan chức thành phố Đà Nẵng và một cựu phó chủ tịch thành phố Sài Gòn để khởi tố vì các tội sai phạm liên quan đến ông Phan Văn Anh Vũ, tức Vũ ‘nhôm’.
Truyền thông Việt Nam loan tin, ngày 18 Tháng Chín, Cơ quan Cảnh Sát Điều Tra, trực thuộc Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công An (C44) đã tống đạt quyết định khởi tố, lệnh bắt tạm giam, khám xét chỗ ở, nơi làm việc đối với ông Đào Tấn Bằng (43 tuổi, nguyên Phó chánh Văn phòng Ủy Ban thành phố Đà Nẵng, nay là Bí thư đảng ủy khối các Khu công nghiệp Đà Nẵng và ông Nguyễn Viết Vĩnh (40 tuổi, nguyên Trưởng phòng Quản lý đô thị Ủy Ban Đà Nẵng, nay là Giám đốc Cảng vụ đường thủy nội địa.
Đồng thời, công an cũng tống đạt quyết định khởi tố, lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú và khám xét chỗ ở đối với ông Nguyễn Văn Cán (64 tuổi) nguyên Chánh văn phòng Ủy Ban Nhân Dân Đà Nẵng và ông Phan Xuân Ít (64 tuổi) nguyên Phó chánh Văn phòng Ủy Ban Nhân Dân Đà Nẵng.
Các ông này đều bị khởi tố với cùng tội danh “Vi phạm các quy định về quản lý đất đai”. Đây là diễn biến tiếp theo trong quá trình mở rộng điều tra sai phạm tại các dự án liên quan đến ông Phan Văn Anh Vũ, tức Vũ ‘nhôm’.
Theo báo Thanh Niên, lúc 18 giờ tối cùng ngày, đoàn công tác Bộ Công An gồm 4 người đã có mặt tại nhà ông Đào Tấn Bằng, gặp người nhà ông Bằng tại địa chỉ K37/27 Hải Hồ, phường Thanh Bình, quận Hải Châu. Đến 18 giờ 34 phút, lực lượng công an mang một va ly nhỏ từ nhà ông Bằng ra, đưa lên xe.
Cùng thời điểm khám xét nhà riêng ông Bằng, lực lượng công an đã có mặt tại nhà riêng của ông Nguyễn Viết Vĩnh, Giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa trực thuộc Sở Giao Thông Vận Tải Đà Nẵng, ở số 52 Hoàng Bích Sơn, phường An Hải Bắc, quận Sơn Trà, Đà Nẵng để khám xét nơi ở.
Ông Nguyễn Hữu Tín, cựu Phó chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân thành phố Sài Gòn. (Hình: Người Lao Động)
Trong một diễn biến khác, theo báo Người Lao Động, cùng ngày, C44 cũng ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “ Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, quy định tại Điều 219 Bộ luật Hình sự năm 2015, xảy ra ở thành phố Sài Gòn.
Theo đó, Cơ quan Cảnh Sát Điều Tra, trực thuộc Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công An ra các quyết định khởi tố bị can, áp dụng lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú và lệnh khám xét chỗ ở, nơi làm việc đối với các ông Nguyễn Hữu Tín (61 tuổi), cựu Phó chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân thành phố Sài Gòn; ông Đào Anh Kiệt (61 tuổi), cựu Giám đốc Sở Tài Nguyên Môi Trường Sài Gòn; ông Lê Văn Thanh (44 tuổi), Phó Chánh Văn phòng Ủy Ban Nhân Dân thành phố Sài Gòn và ông Nguyễn Thanh Chương, (44 tuổi), Trưởng phòng Đô thị, Văn phòng Ủy Ban thành phố Sài Gòn.
Ông Nguyễn Hữu Tín, quê Long An. Năm 2004, ông được bầu làm Phó chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân thành phố Sài Gòn, phụ trách lĩnh vực đô thị. Đến năm 2009, ông được điều động về làm Bí thư Quận ủy quận 5. Hai năm sau đó, ông lại được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân thành phố phụ trách đô thị và giữ chức vụ này đến cuối năm 2015.
Công an khám nhà ông Nguyễn Hữu Tín. (Hình: VNExpress)
Trước khi được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân Sài Gon lần thứ nhất, ông Tín từng kinh qua các chức vụ: Phó Giám đốc Sở Kế hoạch Đầu tư, Giám đốc Sở Kế hoạch Đầu tư thành phố.
Liên quan đến việc một số mặt bằng nhà, đất tại Sài Gòn, đã được giao cho Vũ “Nhôm”, hôm 2 Tháng Năm, 2018 họp báo về Tình hình kinh tế – xã hội trên địa bàn thành phố Sài Gòn, ông Võ Văn Hoan, Chánh văn phòng Ủy Ban thành phố, khẳng định những tài sản công này do các Bộ ngành Trung ương quản lý. Do đó, về thẩm quyền chuyển mục đích sử dụng đất thuộc về các cơ quan Trung ương và cấp cao hơn.
Cùng ngày, Viện Kiểm Sát Tối cao đã có các quyết định phê chuẩn các quyết định tố tụng nêu trên. (Tr.N)

Khoảng cách giàu nghèo tại Việt Nam vẫn còn rất lớn

Cho tới gần đây, người dân vẫn phải đu dây qua sông Poko ở Kontum. (Hình: VOV)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Khoảng cách giàu nghèo giữa các tầng lớp xã hội tại Việt Nam “chưa được thu hẹp,” một cách nói gián tiếp của nhà cầm quyền Việt Nam, qua một bản báo cáo về khoảng cách giàu nghèo ngày càng trầm trọng.
Thông Tấn Xã Việt Nam hôm Thứ Hai, 17 Tháng Chín 2018, tường thuật phiên họp của “Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội thảo luận, cho ý kiến vào báo cáo của chính phủ về việc thực hiện nghị quyết về đẩy mạnh thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững đến năm 2020.”
Trong đó, Bộ Lao Động-Thương Binh-Xã Hội của chế độ “khoe” thành tích tính đến hết năm 2017 “tỷ lệ hộ nghèo cả nước còn 6.7% (giảm 1.53% so với cuối năm 2016); ước đến cuối năm 2018 còn dưới 6%.”
Tuy nhiên báo cáo tuy nói kết quả giảm nghèo trong hai năm 2016-2017 “đạt mục tiêu Quốc Hội giao” nhưng “kết quả giảm nghèo chưa vững chắc, chênh lệch giàu-nghèo giữa các vùng, nhóm dân cư chưa được thu hẹp, nhất là khu vực miền núi phía Bắc và Tây Nguyên.”
Báo cáo nhìn nhận “dù tỷ lệ nghèo đã giảm nhanh ở các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc, nhưng nhiều nơi tỷ lệ nghèo vẫn còn trên 50%, cá biệt còn trên 60-70%. Tỷ trọng hộ nghèo dân tộc thiểu số chiếm trên 50% tổng số hộ nghèo trong cả nước (cuối năm 2017), thu nhập bình quân của hộ dân tộc thiểu số chỉ bằng 2/5 mức thu nhập bình quân của cả nước. Nguyên nhân chính là do tách hộ, do hậu quả của thiên tai, lũ lụt, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.”
Những gì được báo cáo ở Quốc Hội CSVN khác với những gì được Ngân Hàng Thế Giới nghiên cứu.
Hồi Tháng Tư 2018, Ngân Hàng Thế Giới đưa ra bản phúc trình nói tuy khoảng 70% người dân tại Việt Nam tương đối an toàn về mặt kinh tế nhưng khoảng cách giàu nghèo giữa các giai tầng xã hội lại ngày càng gia tăng.
Về tình trạng đói nghèo, Ngân Hàng Thế Giới nói Việt Nam vẫn còn 9 triệu người nghèo (tức khoảng hơn 10% dân số) trong đó 72% là dân tộc thiểu số. Trong khi đó, theo tổ chức Oxfam, lợi tức một năm của nhóm 210 người siêu giàu tại Việt Nam đủ để đưa 3.2 triệu người thoát nghèo, chấm dứt nghèo cùng cực trên cả nước.
Mười năm trước, đảng và nhà cầm quyền Việt Nam đưa ra chương trình “xây dựng nông thôn mới” với tham vọng cải tiến đời sống nông dân về mọi mặt. Chương trình đặt chỉ tiêu đến năm 2015 phải có 20% các xã đạt tiêu chí “nông thôn mới” và đến năm 2020 phải tăng lên thành 50%. Những số thông kê người ta biết được thì đến năm 2015, chỉ có 14.5% các xã trên cả nước nhận được danh hiệu “nông thôn mới.”
Vì áp lực của nhà cầm quyền trung ương, nhà cầm quyền các tỉnh đã ép các ấp xã thi hành lệnh qua những khoản vay nợ (tiền ứng trước) dẫn đến tình trạng nợ nần phổ biến.
Theo thống kê hồi năm 2016 được VietNamNet nêu ra, vào thời điểm này, có đến 53/63 tỉnh, thành phố có nợ đọng đối với nhà cầm quyền trung ương trong chương trình “xây dựng nông thôn mới” với số tiền khoảng 15,277 tỷ đồng. Các xã nợ phổ biến một vài tỉ đồng mà thậm chí có xã không có khả năng trả nợ.
Theo một số ký sự của VietNamNet hồi năm 2015, nhiều xã đã phải mánh mung kiểu “giật đầu cá, vá đầu tôm” hầu đạt danh hiệu “nông thôn mới.” Gần đây, VietNamNet hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Bảy, 2018, viết về chương trình “xây dựng nông thôn mới” tại Việt Nam kể rằng nhà cầm quyền địa phương “Bắt cả trẻ đang bú đóng tiền xây dựng nông thôn mới.”
Nguồn tin kể , xã Cẩm Minh, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, đếm đầu từ trẻ con mới 6 tháng tuổi đến người già dưới 80 tuổi, dù là hộ nghèo đói không đù ăn. Tất cả đều phải “đóng gần chục khoản cho thôn, xã để xây dựng nông mới.” Vì áp lực của nhà cầm quyền ấp, xã, “Nhiều gia đình phải đi vay mượn để nộp.”(TN)

Hà Nội phong tỏa cả khu vực làm 20 căn nhà bị cháy

Đám cháy bùng lên dữ dội lúc 18 giờ ngày 17 Tháng Chín. (Hình: Thanh Niên)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Đám cháy tại Đê La Thành, quận Đống Đa, đối diện Bệnh viện Nhi Trung Ương đã làm gần 20 ngôi nhà bị ảnh hưởng, trong đó có ít nhất 5 nhà bị sập đổ, đồ đạc bị thiêu rụi hoàn toàn, khiến cả khu vực hỗn loạn.
Nói với Báo Thanh Niên, ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng công an phường Láng Thượng, quận Đống Đa, cho biết sáng ngày 18 Tháng Chín, lực lượng chức năng đã có mặt phong tỏa, bảo vệ hiện trường từ các ngõ, ngách vào khu vực cháy tại khu phố Đê La Thành, đối diện Bệnh viện Nhi Trung Ương, quận Đống Đa, “để phục vụ điều tra nguyên nhân, thống kê thiệt hại”.
Theo đó, khoảng 18 giờ ngày 17 Tháng Chín, ngọn lửa xuất phát từ nhà số 905 Đê La Thành, sau đó cháy lan ra nhiều ngôi nhà xung quanh và bùng phát thành đám cháy lớn.
Nhận được tin báo, Đội cảnh sát Phòng cháy Chữa cháy số 3 huy động ba xe và hơn chục lính cứu hỏa tới hiện trường dập lửa. Tuy nhiên, khi đến nơi thấy đám cháy “có diễn biến phức tạp”, mới gọi thêm Đội cảnh sát Phòng cháy Chữa cháy số 2 và số 8 huy động thêm hơn 10 xe cứu hỏa cùng hàng trăm lính cứu hỏa tới hỗ trợ khống chế đám cháy.
Đến gần 19 giờ cùng ngày, đám cháy tiếp tục lan rộng khiến nhiều người dân hoảng loạn gào khóc. Nhiều người dân ở cách xa đám cháy cũng chủ động di dời đồ đạc có giá trị. Lực lượng chức năng đã phải phong tỏa cấm đường ở ngã tư Láng Hạ – Đê La Thành và ngã tư Kim Mã – Đê La Thành để thực hiện việc dập lửa. Hàng chục xe cứu hỏa và cả trăm người được tăng cường huy động thêm để tham gia dập lửa. Đến khoảng 20 giờ cùng ngày, đám cháy mới “cơ bản được khống chế”. Đến lúc này “bà hỏa” đã cháy lan khoảng 20 ngôi nhà, làm biến dạng, sập đổ ít nhất 5 căn nhà, đồ đạc bị thiêu rụi.
Vụ cháy lớn gây ảnh hưởng tới gần 20 căn nhà trên phố Đê La Thành. (Hình: Thanh Niên)
Anh Nguyễn Duy Long, 28 tuổi, sống tại khu vực xảy ra hỏa hoạn, cho biết, các nhà bị cháy phần lớn là nhà trọ, đa số là xây một tầng, sau đó làm hệ thống khung thép cơi nới thêm để cho thuê. “Do là khu trọ, đồ đạc nhiều, chật hẹp cộng với mái tôn xốp, nên đám cháy lan nhanh, lửa bốc dữ dội”, anh Long cho biết.
Theo bà Nguyễn Thị Tuyết (71 tuổi), một trong những người có nhà bị thiêu rụi hoàn toàn trong vụ cháy, cho biết khoảng 18 giờ, bà thấy lửa bắt nguồn từ một căn nhà trọ, không biết do người dân nấu ăn hay hàn xì. Sau đó, lửa bùng lan rất nhanh, kèm theo nhiều tiếng nổ lớn. “Tôi chỉ kịp chạy ra và hô hoán mọi người sơ tán đồ đạc, bảo toàn tính mạng”, bà Tuyết nói với báo Thanh Niên.
Vụ hỏa hoạn đã khiến khu trọ 30 phòng của ông Nguyễn Thế Hiệp, một người chuyên giúp người nghèo, ở đối diện cổng Bệnh viện Nhi, nơi tá túc của hơn 70 gia đình bệnh nhi nghèo ở tỉnh lẻ, với mức giá cho thuê chỉ 15,000 đồng/ngày, cháy rụi. Khi đám cháy xảy ra, ông Hiệp đang ngồi trong nhà viết thư mời khách đi dự lễ hội Trung thu cho trẻ em nghèo tại một xã của tỉnh Phú Thọ.
“Được một người ở trọ báo cháy, tôi không kịp mang theo tài sản gì, vội chạy ra ngoài tri hô mọi người nhanh chóng thoát thân. Một số người ở trọ cố mang thêm tài sản, nhưng tôi quát chạy ra ngoài để giữ lấy tính mạng”, ông Hiệp kể.
Nhiều người dân cầu nguyện cho ngọn lửa mau được dập tắt. (Hình: Zing.vn)
Trong số các bà mẹ ôm con nhỏ chạy thoát khỏi khu trọ của ông Hiệp, có chị Trần Thị Tiền quê huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Chạy ra đến ngõ bệnh viện, chị Tiền còn nghe tiếng một bà chủ trọ gọi với sang “Ai bảo ham nhà trọ rẻ, giờ khổ chưa!”
Ôm con đứng giữa đường, chị Tiền ngơ ngác nghĩ đến giấy tờ, tiền bạc vẫn đang ở trong căn nhà bốc khói ngùn ngụt. Bà chủ trọ có vẻ vừa giận vừa thương, lát sau lại mời chị vào ở trọ nhà mình mới mức giá 50.000 đồng/ngày. “Mức đó là giảm một nửa so với bình thường đấy”. Nhưng người mẹ trẻ khi đó không có nổi 50.000 đồng để thuê trọ. Báo Tri Thức Trẻ tường thuật.
Tin cho biết, đường Đê La Thành dài khoảng năm cây số, đi qua các quận Đống Đa, Ba Đình, có mật độ dân cư và giao thông đông đúc bậc nhất Hà Nội. Mặt tiền các nhà hầu hết là cửa hàng kinh doanh đồ gỗ, đồ nội thất… Hai bệnh viện lớn nằm trên tuyến này là Nhi Trung ương và Phụ sản Hà Nội. (Tr.N)