Wednesday, April 18, 2018

Nền Giáo Dục Của Một Quốc Gia Độc Lập

04/18/2018 - 00:49 — tuongnangtien
“Không có gì quý hơn độc lập tự do”
Tôi biết nó, thằng nói câu nói đó
Nguyễn Chí Thiện
Vào buổi khai trường đầu tiên của Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, 3 tháng 9 năm 1945, Chủ Tịch Nước Hồ Chí Minhlong trọng tuyên bố: “Từ giờ phút này trở đi các em nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam, một nền giáo dục của một nước độc lập.” Ngay “giờ phút” đó, chắc chắn, toàn dân không ai có thể hình dung ra được là cái “nền giáo dục của một nước độc lập” nó mắc (tới) cỡ nào?
Phải đợi đến gần hai phần ba thế kỷ sau, giá cả mới được ghi rõ – theo Mỹ Kim bản vị – trên báo Sài Gòn Tiếp Thị:
“Tháng Bảy mới là thời điểm chính thức các trường đầu cấp nhận hồ sơ tuyển sinh, nhưng hiện nay tại Hà Nội, cuộc chạy đua vào lớp 1 đã lên đến đỉnh điểm. Dù không giấy mực hay tuyên bố chính thức ‘giá’ vào trường điểm là bao nhiêu, nhưng các bậc phụ huynh đều hiểu muốn cho con vào trường mình mong muốn đều phải mở hầu bao. Một suất vào trường điểm lên đến cả vài nghìn USD.”
“Vài” là bi nhiêu? 
Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế có con số chính xác hơn: VN đứng hạng nhì trong khu vực Á Châu Thái Bình Dương về giá hối lộ cho một năm học vào trường công lập. Phải trả ba ngàn đồng để mua một chỗ ngồi học trong những trường công lập uy tín là một khoảng tiền rất lớn trong một đất nước mà lợi tức trung bình hằng năm chỉ nhỉnh hơn hai ngàn hai trăm đô chút xíu. (“A Transparency International report has found Vietnam to have the second highest bribery rates for public schools in the Asia Pacific region. It costs up to $3,000 to buy a place at the most sought after public schools, a huge expense in a country where annual average incomes barely top $2,200).”

Không có thông tin nào về giá để được dậy ở trường điểm Hà Nội cả nhưng chắc chắn là cũng không rẻ lắm vì ngay ở những vùng xa/vùng sâu mà số tiền (“chạy cho một suất”) cũng đã cao ngất trời rồi – theo báo Lao Động, số ra ngày 14 tháng 3 năm 2018: “Để được ký hợp đồng ngắn hạn và lời hứa vào biên chế, có giáo viên phải chi từ 200-300 triệu đồng nhưng cuối cùng vẫn không có việc làm ổn định.”

Nguyên do đưa đến hoạn nạn (“tiền mất tật mang”) được báo Tiền Phong, số ra cùng ngày, cho biết thêm chi tiết:

“Chuyện hàng trăm giáo viên huyện Krông Pắk (Đắk Lắk) sắp mất việc có nguồn cơn từ việc 3 đời lãnh đạo huyện này đã ‘ký bừa’ hợp đồng với hơn 600 giáo viên, nhân viên giáo dục.”
May mắn là Bộ Giáo Dục Đào Tạo đã lên tiếng “can thiệp” kịp thời, và “đề nghị” một phương cách giải quyết (hết sức vô tư) như sau:
“Công đoàn giáo dục Việt Nam đã có công văn gửi Liên đoàn lao động tỉnh Đắk Lắk, Sở GD&ĐT có giải pháp can thiệp ... đề nghị các cơ quan liên quan sớm có phương án sắp xếp, bố trí việc làm cho giáo viên theo hướng tiếp nhận tối đa các giáo viên làm việc tại địa phương.”
Với “hướng tiếp nhận tối đa” thế này thì nhiều lớp học sẽ có hai hay ba giáo viên phụ trách. Người đứng đầu, người đứng cuối, và nếu vẫn dôi dư thì nhét thêm một ngồi giữa (lớp) nữa là xong. Học sinh sẽ được dậy dỗ kỹ càng hơn, và – chung cuộc – chả ai bị mất việc cả. Nhờ vậy, giới quan chức địa phuơng sẽ hết phải thấp thỏm, và phải nhờ đến trung ương can thiệp – như tin loan của báo Dân Trí hôm 28 tháng 3 năm 2018: “Đắk Lắk đề nghị báo chí tạm dừng đưa tin 500 giáo viên mất việc ... nhằm tránh làm nóng vấn đề.”
Vấn đề, thực ra, không chỉ giới hạn vào chuyện bạc tiền. Giáo giới còn phải trả giá bằng nhiều hình thức khác nữa cơ.
Hôm 16 tháng 11 năm 2016, tờ Vietnamnet ái ngại cho hay: “Chuyện giáo viên ở thị xã Hồng Lĩnh được điều đi tiếp khách đã làm nóng phiên chất vấn Bộ trưởng GD-ĐT sáng nay.” May thay, câu chuyện đã nguội ngay, ngay sau khi ông Phùng Quang Nhạ giải thích (xuê xoa) rằng có nhiều vị khách tưởng giáo viên là tiếp viên nên chỉ “vui vẻ chút thôi” – chứ cũng không có gì là nghiêm trọng lắm!
Đến đầu tháng ba năm 2018 thì có “sự cố” khác, nóng hơn chút xíu, khi báo chí đồng loạt loan tin: Cô giáo phải qùi gối trước phụ huynh. Đến cuối tháng này lại có thêm chuyện nóng mới: Phụ huynh đánh cô giáo mang thai nhập viện!
Bạo lực học đường, nói cho nó công tâm, không chỉ đến từ một phía. Cha mẹ học sinh, đôi khi, chỉ vì “nóng lòng báo thù” cho con cái nên  hơi quá tay chút xíu thôi. Giáo chức, không ít vị, cũng rất đáng bị trách phạt bằng những hình thức nặng nề hay thô bạo:
Ảnh:  giaoduc.net
Điều an ủi là loại cô thầy bất nhân tuy nhiều nhưng ... không nhiều lắm. Bên cạnh thành phần bất hảo, vẫn có những nhà mô phạm tận tâm và khả kính.
Ngày 23 tháng 3 năm 2018 – ông Trần Tuấn Khanh, phó giám đốc Sở GD-ĐT An Giang – cho biết: “Đến thời điểm này toàn tỉnh có trên 3.000 em học sinh không trở lại lớp từ sau Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018 ... Đa số là học sinh lớp 8, 9. Các em này một phần do hoàn cảnh khó khăn, ăn tết xong các em theo gia đình lên những thành phố lớn để làm ăn. Mặc dù các em chưa đến tuổi lao động nhưng cũng đi theo cha mẹ.”
Đây là tình trạng phổ biến trên toàn quốc chứ không riêng chi ở An Giang. Đôi nơi, giáo viên đã hết sức tận tụy trong việc tìm lại học trò – theo như lời tự thuật của thầy giáo Vũ Văn Tùng:
“Những ngày tháng Ba khi hoa Pơ Lang đang nở đỏ rực trời Tây Nguyên, những giáo làng vùng sâu chúng tôi lại tất bật với hành trình lên nương tìm kiếm học trò. Khoác vội chiếc ba lô và cưỡi lên ‘con ngựa sắt’ già, tôi lại bắt đầu một cuộc hành trình hơn 40km đi tìm kiếm học trò. Sau gần 2 giờ đồng hồ rong ruổi đường rừng, tôi tìm thấy em trong một túp lều giữ rẫy của người dân vào đúng giờ nghỉ trưa.
Vừa nhìn thấy tôi, em ngượng ngùng đứng nép vào vai bạn. Tôi tiến lại gần em và nói: về với thầy với lớp đi em. Bỗng có tiếng lanh lảnh của một người phụ nữ trạc tuổi 40 ‘sao anh lại cướp công của tôi?’ và kèm sau đó là những ngôn từ chua chát khác.
Loay hoay tìm hết lời lẽ vận động, giải thích, mãi đến xế chiều thầy trò tôi mới được người phụ nữ ấy tha cho về với 60.000 đồng là nửa ngày công của em.
Đưa em về nhưng trong lòng tôi vẫn canh cánh một nỗi lo vì không biết sẽ giữ được em bao lâu khi mà gánh nặng mưu sinh đang đè nặng trên đôi vai cô học trò bé nhỏ.”
Thầy Tùng khiến tôi thốt nhớ đến tâm sự của một một nhà văn tiền bối:
“Sau khi đỗ tiểu học, tôi thi vào Trung -học. Những bạn của tôi ở từ các tỉnh tới, nói nhiều giọng khác nhau: Quảng - nam, Quảng -ngãi, Thừa -thiên, Bình – thuận, Ban- mê- thuột... Sau mỗi kỳ nghỉ Tết mỗi kỳ nghỉ Hè, lũ bạn đi học mang theo quà địa phương của mình. Bạn Quảng-nam mang theo khoai lang khô và bánh tổ, bạn Quảng-ngãi mang theo đường phổi, bạn Phan-thiết mang theo nước mắm nhĩ, còn rim mức, kẹo mè, bánh in, bánh cốm thì gần như không ai không có...
Ngoài những bạn học người kinh, ký túc xá còn nhận những học sinh người Rhadé, những Y Bliêng, Y Phơm, Y Bih, R’om Rock, Nay Phin... Họ đồng phục kaki vàng và trao đổi trò chuyện với chúng tôi bằng tiếng Pháp... Những buổi chiều trong sân trường, Y Phơm hay biểu diễn môn bắn ná cho chúng tôi xem và mách rằng: ‘Thằng Y Bliêng đó, nó giầu lắm. Nhà nó có năm con voi và nhiều con trâu... Ở ký túc xá ăn, học, ngủ đều đúng giờ giấc nhưng khi thích chúng tôi vẫn lén nhẩy rào hay chun rào ra phố xem xi-nê...” (Võ Hồng. Người Về Đầu Non. NXB Văn: Sài Gòn, 1968).
Nhà văn/nhà giáo Võ Hồng sinh năm 1921, và bắt đầu dậy học từ năm 1943. Tuổi ấu thơ và tuổi học trò của ông đều gói trọn trong thời gian nước nhà còn bị đô hộ và lệ thuộc. Phải đợi đến ngày 3 tháng 9 năm 1945, ngày khai trường đầu tiên của Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, Chủ Tịch Hồ Chí Minh mới long trọng cho biết: “Từ giờ phút này trở đi các em nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam, một nền giáo dục của một nước độc lập.”  
 “Không có gì quý hơn độc lập tự do”
Tôi biết nó, thằng nói câu nói đó
Tôi biết nó, đồng bào miền Bắc này biết nó
Việc nó làm, tội nó phạm ra sao
 (Nguyễn Chí Thiện)
Đến giờ thì không riêng đồng bào miền Bắc mà dân chúng mọi miền, kể luôn miền ngược, cũng đều biết việc nó làm, tội nó phạm ra sao!

Ai tiếp theo?


Tiếp theo Đinh La Thăng, Trần Văn Minh, Nguyễn Xuân Anh, Phan Văn Vĩnh, Phan Hữu Tuấn, Nguyễn Thanh Hoá, Văn Hữu Chiến… sẽ là ai?
Liệu còn nhân vật nào cao hơn, thậm chí ai đó chết rồi cũng sẽ lôi dậy xử lý (như tinh thần quy định 102-QĐ/TW và hướng dẫn số 04-HD/UBKTTW)?
Chưa đầy 2 năm, cuộc “đốt lò” đã thay chuyển hoàn toàn thế cuộc chính trường Việt. Vai trò Tổng Bí thư trở lại uy quyền số 1, sau hơn 10 năm mờ nhạt vô hồn dưới thời ông “răng chắc”.
Có vẻ như ông Trọng đang đi theo đúng bản sao Tập Cận Bình.
Thời khắc này, nếu bỏ phiếu, tôi tin không ai qua ông Trọng. Hay nói cách khác, ông đã loại xong tất cả các đối thủ chính trị của mình.
Đừng ai nói ông “lú” nữa nhé!

Trí thức và mâm thịt chó


Ở Việt Nam có trí thức hay không? Trí thức Việt Nam đang ngồi chỗ nào trong câu chuyện chính sự? Đó là những câu hỏi nổi cộm hiện nay, khi mà số lượng giáo sư, tiến sĩ tại Việt Nam nhiều tựa lá mùa thu, trong khi đó, hầu hết các sách lược cho tương lai Việt Nam lại có nguy cơ rơi vào tắt tị.
Có người ví von chính trường Việt Nam như một mâm thịt chó, và trí thức Việt Nam có người thèm thịt chó, có người ăn gượng gạo, có người không muốn ăn. Vậy vấn đề mâm thịt chó và trí thức Việt Nam diễn tiến ra sao?
Nói cho nhanh, chính trị Việt Nam hiện tại và nền chính trị các quốc gia độc tài có mô hình chính trị mâm thịt chó. Có nghĩa là khác xa với nền chính trị buffect của các quốc gia dân chủ mà ở đó, chính khách có thể chọn rượu vang đỏ, vang trắng, bia, rượu mạnh… Có thể chọn ăn bánh ngọt, bánh mặn, thịt heo xông khói, thịt bò hay cua biển… Và có thể đứng trò chuyện với nhau một cách thoải mái, cởi mở trong giai điệu du dương của một symphony… Thì, nền chính trị mâm thịt chó chỉ có độc nhất là chó! Thịt chó có thể biến thể thành bảy món, chín món, rượu có thể là rượu ngô Bắc Hà hay rượu nếp cốm hoa vàng hay Bàu Đá… Nhưng, chắc chắn một điều, trong mâm thịt chó, người ta chuộng ăn tạp, uống mạnh và ồn ào.
Trong mâm thịt chó chỉ có rượu, lá mơ, củ sả, củ riềng, thịt chó, dồi chó, các món biến thể của chó nhưng tuyệt nhiên không có món thịt của bất kì con gì khác lọt vào mâm được. Và muốn ngồi chung chiếu chung mâm, người ta phải cùng tần số ăn uống, cùng tần số hưởng thụ. Điều này cũng thể hiện qua đẳng cấp mâm, nghĩa là người bình dân, kẻ tiện dân thì ngồi trong các quán bình dân, giá rẻ, chuyên bán chó đánh bả. Ngược lại, dân thịt chó hạng sang thì ngồi chiếu hoa, uống rượu ngon và mỗi phần thịt chó có giá tiền ít nhất là gấp đôi, gấp ba lần quán bình dân.
Muốn ăn hạng sang, muốn nâng level, người hạng bình dân hay hạ tiền phải bằng cách này, cách khác lân la, hi sinh nhiều thứ và thậm chí nịnh nọt, chạy chọt để được làm quen với các mâm hạng sang mà tới. Đương nhiên, kẻ bình dân hay mạt hạng muốn đổi đời, trước đó hắn/y/thị phải có một cục tiền thật to (cũng có khi nhờ buôn chó, bắt trộm chó, đánh bả chó mà có được!). Và trong mâm thịt chó, dù là hạng sang hay hạng bình dân, hạng rượu gạo nát bét đi nữa thì vấn đề ăn và uống vẫn quan trọng nhất. Bởi không thể có chuyện vừa chấm mắm tôm, vừa nhai nhoàm nhàm lá mơ, thịt chó mà nói chuyện về âm nhạc, chính trị, văn hóa, văn chương hay triết học. Người ta ngại nói bởi nói sẽ văng mắm tôm sang người khác, văng vào mâm, sẽ gây khó chịu. Và nói cũng làm “mất năng suất” ăn uống, mất cảm giác ngon khi ăn, mất “tập trung dân chủ” khi ăn.
Đến đây, có thể thấy rõ dần mối quan hệ giữa trí thức và mâm thịt chó chính trị Việt Nam. Một trí thức, dù muốn hay không muốn, khi bước vào nền chính trị mâm thịt chó thì phải chấp nhận luật chơi của mâm thịt chó nếu không muốn bị tống cổ ra khỏi mâm, khỏi chiếu.
Thử xem lại, vấn đề gần gũi nhất, quan trọng nhất đối với người trí thức chính là Giáo Dục. Trí thức Việt Nam đã làm được gì cho nền giáo dục? Xin thưa là họ không những không làm được gì mà có nguy cơ trở thành những kẻ xôi thịt, những kẻ ăn bám hoặc những kẻ ù lì mang mầm mống phá hoại.
Vì sao lại nói các trí thức Việt Nam có nguy cơ trở thành mầm mống phá hoại và nói như vậy khi đứng ở góc nhìn nào? Trước tiên, phải xét vấn đề tiếng nói của người trí thức trong mối tương quan chính trị Việt Nam, nói về sức nặng của trí thức trong mối tương quan đó.
Thử nhìn lại suốt gần 50 năm, nền chính trị Việt Nam do ai quản lý, ai lãnh đạo và ai cai trị? Đương nhiên, trí thức Việt Nam không có mặt trong hệ thống quản lý, lãnh đạo và cai trị. Có chăng là tới thời điểm bây giờ có ông Nguyễn Phú Trọng với học hàm Giáo sư, học vị Tiến sĩ nhưng cái học hàm học vị của ông này không phải là học hàm học vị của trí thức, những thứ tri thức ông ta thụ đắc để có học hàm học vị không phải là tri thức quí của nhân loại mà là Mác, Lê, một loại “hoại tử tri thức”. Nghĩa là nền văn minh nhân loại đã vứt thứ tri thức ấy vào sọt rác rất lâu rồi, bởi nó có nguy cơ gây họa cho nhân loại.
Và cái họa dễ nhận thấy nhất là hệ thống chính trị Việt Nam trở thành hệ thống biệt lập so với đà tiến triển của nhân loại. Thay vì cố gắng thiết lập một nền giáo dục tiến bộ, thiết lập một nền chính trị khoa học, dân chủ và cởi mở để thông qua đó, các vấn đề về y tế, giáo dục, kinh tế được minh bạch, sạch sẽ và văn minh… Thì nền chính trị Cộng sản xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam dường như lãnh đạo và lãnh đạo, đi theo một đường hướng chẳng liên quan gì mấy các lĩnh vực cấp thiết dân sinh.
Nền chính trị quyền lợi mâm chén này nhanh chóng đẩy xã hội đến chỗ thực dục và cơ hội chưa từng có trong lịch sử. Một cử nhân sư phạm, muốn trở thành giáo viên, thay vì tốn công sức đầu tư cho kĩ năng, bản lĩnh và đạo đức sư phạm thì người ta tốn công sức để đào ra một khoản tiền đủ lớn để đút lót, hối lộ, kiếm chỗ đứng trên bục giảng. Để rồi sau đó, với mức lương thực nhận, phải tốn đền mười, mười lăm năm thì “nhà giáo” kia mới gỡ được vốn đã đầu tư cho chỗ đứng bục giảng. Thử hỏi, với kiểu đầu tư như vậy, liệu giáo viên có thể chịu đứng yên mà dạy học sinh cho tới nơi tới chốn, dạy một cách nhiệt tình? Hay là giáo viên kia phải ngồi trên lửa, phải phóng lao theo lao, phải chấp nhận chịu những cái nhục kế tiếp để mà giữ chỗ dạy, giữ cái hợp đồng, hi vọng biên chế?
Và cái giá phải trả cho việc này là sinh quyển giáo dục vốn thiêng liêng, trong lành nhanh chóng bị biến thành hố rác văn hóa, hố rác lịch sử và ngành giáo dục vốn tĩnh lặng, trí tuệ trở thành cái chợ ồn ào, nhặng xị.
Các nhóm ngành nghề khác từ y tế, truyền thông cho đến văn hóa, kinh tế đều không thoát khỏi tình trạng chạy chỗ, móc ngoặc, tham nhũng, đút lót, hối lộ mà ngành giáo dục đang dính chấu. Và với một quốc gia mà mọi thứ đều thực dục, đều qui ra tiền, đều chạy chọt, đều cá lớn nuốt cá bé, đều đội trên đạp dưới… Thì liệu sự nghiêm túc, sự tử tế, lòng tự trọng có tồn tại được không?
Nói đến đây để thấy chỗ đứng của người trí thức trước mâm thịt chó chính trị Việt Nam, dường như trí thức không còn là trí thức một khi họ ngồi vào mâm thịt chó. Họ phải im mồm, nhìn trước ngó sau mà ăn để vừa không mất miếng ngon lại không gây mích lòng người khác vì đã gắp quá nhiều, gắp quá nhiệt tình. Và trong mâm thịt chó, mọi người đều đồng đẳng, đều uống rượu như nhau, đừng mang âm nhạc hay thơ ca, khoa học vào đây để nói. Bởi nói chỉ làm văng mắm tôm, ảnh hưởng đến bữa ngon của người khác.
Muốn nói đến tri thức nhân loại, muốn hành xử như một trí thức, người trí thức phải tìm chỗ khác, phải nói chuyện đó trong buổi cà phê, trong buổi uống trà, những người cùng tiếng nói với nhau. Và đương nhiên, nói để mà nói, nói để giải bớt cái ấm ức không nói được lúc ăn thịt chó chứ không phải nói ra để thay bữa thịt chó bằng tiệc buffect hay bữa cà phê hay kêu gọi bỏ thịt chó. Bởi tất cả những hành động đó có thể khiến nhà trí thức tắm đầy mắm tôm trước khi bị tống ra khỏi mâm thịt chó và có thể là trước khi chết.
Nói cho cùng thì nếu xét trong hệ thống chính trị Việt Nam, có thể khẳng định là không có nhà trí thức nào trong đó cho dù họ mang danh và có thực tài với học hàm, học vị của họ. Nhưng những thứ đó chỉ có giá trị khi họ đứng bên ngoài chính trị. Còn những gì họ phải dùng, phải sống trong hệ thống là nói và làm cho phù hợp với chỉ thị, với cương lĩnh đảng. Điều này cũng giống như trí thức ngồi vào mâm thịt chó, nguyên tắc bắt buộc là không được nói gì ngoài ăn thịt chó! Trí thức Việt Nam đang phải tham gia, tham dự và hưởng thụ một cái mâm thịt chó quá đa dạng, phong phú và ngon miệng, đừng trách vì sao họ chỉ biết nhoàm nhàm nhai. Bởi không nhai cũng chết!

Có hay không ranh giới giữa thơ trên mạng và trên giấy in truyền thống?

RFA-2018-04-17  
Bài thơ "Đất nước mình ngộ quá phải không anh?" của cô giáo Trần Thị Lam
Bài thơ "Đất nước mình ngộ quá phải không anh?" của cô giáo Trần Thị Lam-Courtesy of internet
Trong tuần lễ đầu tháng 4, giới văn nghệ sĩ, đặc biệt là các nhà thơ trong nước đã bày tỏ bức xúc và cả phẫn nộ sau khi ông Phan Hoàng, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM phát biểu rằng “Thơ trên Facebook là thơ rác rưởi.”
Có ranh giới nào để bình phẩm về một tác phẩm trên mạng xã hội và trên giấy in truyền thống?

Thế nào là “rác”?

Với trường hợp mà ông Phan Hoàng đề cập, ông đã vô tình chạm đến một lĩnh vực không thể thiếu trong đời sống của con người, đó là nghệ thuật. Và điều này cũng đồng nghĩa với việc ông đã “chạm’ đến một số lượng rất lớn những nhà văn, nhà thơ chuyên lẫn bán chuyên, những người bắt kịp công nghệ số, dùng kỹ thuật “cứng” để chia sẻ những sáng tác “mềm”.
Cơn bão chỉ trích bùng nổ ngay sau đó. Nhà giáo Phùng Hoài Ngọc, một cựu giảng viên văn khoa đại học, cao đẳng tại miền Nam Việt Nam cho rằng ông Phan Hoàng đã “lập ngôn” khi đưa ra lời phát biểu trên trang cá nhân: “Thơ dở trên Facebook là thơ rác rưởi gây ngộ độc hơn cả ngộ độc thực phẩm”.
Trong 1 bài viết, Nhà giáo Phùng Hoài Ngọc chia sẻ: “Vấn đề thơ dở và thơ hay thì các nhà lý luận phê bình còn chẳng dám phân biệt. Họ chỉ nêu ra tiêu chuẩn thơ hay, không dám đả động đến thơ Dở. Thơ hay thì đọc, thơ dở thì bỏ qua, mắc mớ gì mà ngộ độc.”
Cái câu ‘Thơ trên Facebook là rác rưởi’ là không phải Phan Hoàng nói như vậy. Một bài viết đã bị giựt tít. Theo tôi hiểu trong câu của anh ấy nói là khi ảnh làm thơ, mà cảm thấy thơ chưa có gì thì cũng chưa muốn đưa lên Facebook, nó làm bẩn Facebook của mình. Ý anh ấy muốn nói là ảnh cẩn trọng, nghiêm túc khi làm thơ. - Phạm Xuân Nguyên
Nhà thơ Trần Mạnh Hào thâm thuý hơn khi phân tích nghĩa đen của danh từ “rác”: “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống. Dân tộc ta bốn nghìn năm sống bằng nghề trồng lúa nước nên vô cùng yêu mến yếu tố thứ hai là rác, là phân để cây lúa trổ bông. Cho nên khi nghe nhà thơ Phan Hoàng mắng thơ trên Facebook chỉ là rác rưởi, tôi buồn lắm vì rác của đời tôi bị Phan thi nhân rẻ rúng, mắng mỏ.”
Đây cũng chính là điều mà ông Phó Chủ tịch Hội nhà văn TP.HCM đã đính chính sau đó trong cuộc phỏng vấn với báo Đất Việt ngày 14/4. Ông nói rằng:
“Đó là sự hiểu lầm, ngộ nhận về một status của tôi, hoặc có người thiếu thiện chí cố tình gán ghép và họ còn lấy ảnh của tôi gắn vào lời lẽ mà tôi không hề nói.
Thơ viết trên máy vi tính khi thấy dở xoá đi thì nó trở thành rác điện tử chứ gì. Tự mình đã thấy thơ dở, rác điện tử mà còn vô tình đăng lên fb sẽ gây “ô nhiễm môi trường”, thậm chí gây “ngộ độc” tinh thần người khác.”
Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên, nguyên Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội hôm 17/4 cũng cho rằng câu nói của ông Phan Hoàng đã bị dư luận hiểu sai ý và bị dùng để “giựt tít” nên đã tạo ra một cơn bão chỉ trích trên mạng xã hội.
“Cái câu ‘Thơ trên Facebook là rác rưởi’ là không phải Phan Hoàng nói như vậy. Một bài viết đã bị giựt tít. Theo tôi hiểu trong câu của anh ấy nói là khi ảnh làm thơ, mà cảm thấy thơ chưa có gì thì cũng chưa muốn đưa lên Facebook, nó làm bẩn Facebook của mình. Ý anh ấy muốn nói là ảnh cẩn trọng, nghiêm túc khi làm thơ.”
Nghệ sĩ hài Vượng Râu, từ Hà Nội cho biết, nếu thật sự ông Phó Chủ tịch Hội nhà văn TP. HCM đưa ra nhận định như thế thì thật sự là “không ổn”. Trong vai trò là một nghệ sĩ, ông chia sẻ quan điểm về những gì gọi là thơ đăng tải trên mạng xã hội.
“Bản thân tôi là 1 nghệ sĩ tôi từng sáng tác nhiều bài thơ. Tôi làm là để chơi, để giải bày tâm sự, tôi không làm điều đó để mang tính mua danh hay để háo danh. Những cái ấy đôi khi là những dòng tâm sự, chia sẻ được biến thành những câu văn câu thơ cho nó mềm mại và dễ.”

Không có ranh giới

Trong thời đại kỹ thuật số ngày nay, tất cả những chia sẻ, bình luận, tác phẩm, ngay cả những đề án nghiên cứu khoa học cũng được tác giả chọn Facebook là một trong những phương tiện truyền tải đến công chúng.
Không dừng lại ở thơ, nghệ sĩ hài Vượng Râu dẫn dụ thêm một số những dòng chia sẻ ông gọi là tản văn, đoản văn trên mạng xã hội.
“Tôi thấy rằng họ viết hay, hay rất nhiều. Họ viết rất xác thực, cộng với lối viết của người ta rất mới mẻ, không bị rập khuôn, không qua một sự chỉ đạo nào.”
Khi đặt vấn đề ở một khía cạnh thoáng hơn, đó là phải chăng ông Phan Hoàng đang nhìn nhận vấn đề với tâm thế của một người không thiện cảm với mạng xã hội, mà cụ thể là Facebook? Nghệ sĩ hài Vượng Râu có câu trả lời khá thú vị.
“Thật ra tôi nghĩ Facebook là 1 vật cản lớn nhất của nhiều bè, nhiều hội, của nhiều bè phái. Lý do trên Facebook được nhìn nhận đa chiều hơn. Người ta được tiếp cận những cái mới nhất 1 cách bằng phẳng và công tâm. Cầm quyển sách đọc, hay dở chúng ta cũng không thể phán được, nhưng trên Facebook có bình luận, hay, dở sẽ có người phát biểu.”
Thật ra tôi nghĩ Facebook là 1 vật cản lớn nhất của nhiều bè, nhiều hội, của nhiều bè phái. Lý do trên Facebook được nhìn nhận đa chiều hơn. Người ta được tiếp cận những cái mới nhất 1 cách bằng phẳng và công tâm. Cầm quyển sách đọc, hay dở chúng ta cũng không thể phán được, nhưng trên Facebook có bình luận, hay, dở sẽ có người phát biểu. - Nghệ sĩ hài Vượng Râu
Chính vì vậy nghệ sĩ Vượng Râu khẳng định Facebook là 1 trang mạng xã hội rất tốt đối với những người thật sự tự tin vào bản thân mình.
Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên thì cho rằng Facebook cũng là một phương tiện cho mọi người nói chung và văn nghệ sĩ nói riêng. Đó là nơi để người viết và người đọc gần nhau hơn, qua sự tương tác nhanh hơn và nhiều hơn.
“Thêm 1 phương tiện để công bố, có thể gọi là phát hành nữa. Có những nhà thơ trước khi in ra giấy thì họ đưa dần lên trên mạng. Nó tạo điều kiện cho thơ đến với mọi người và mọi người cũng nhận được sự tương tác trở lại.
Nó không chỉ là phạm vi đất nước nữa mà không gian mở rộng ra toàn cầu.”
Người dân trong và ngoài nước có lẽ vẫn chưa thể quên bài thơ nổi tiếng ‘Đất nước mình ngộ quá phải không anh?” của cô giáo Trần Thị Lam. Bài thơ ra đời trên trang mạng Facebook và bay cao, bay xa đến khắp nơi trên thế giới, nơi nào có người Việt Nam. Bài thơ không xuất hiện ở bất kỳ bản kẽm nào để hiện diện trong 1 tập thơ.
Nếu định nghĩa danh từ “rác” như Nhà thơ Trần Mạnh Hào, thì “Đất nước mình ngộ quá phải không anh?” của cô giáo Trần Thị Lam chính là “rác” của nghệ thuật được tồn tại trong hiện tình của đất nước.
Từ đó, có thể thấy ranh giới giữa thơ trên mạng và trên những sách in truyền thống không gì khác hơn chính là sự tương tác của mọi người và thời gian đón nhận từ xã hội.

Facebook bị cáo buộc đã giúp Chính phủ Việt Nam trấn áp các nhà bất đồng

Tuấn Khanh, theo BuzzFeedNews
2018-04-17
Anh Lã Việt Dũng, một người dùng Facebook và hoạt động nhân quyền ở Việt Nam cho thấy màn hình có bức thư ngỏ mà anh tham gia ký gửi ông chủ Facebook Mark Zuckerberg, Hà Nội ngày 10/4/2018
Anh Lã Việt Dũng, một người dùng Facebook và hoạt động nhân quyền ở Việt Nam cho thấy màn hình có bức thư ngỏ mà anh tham gia ký gửi ông chủ Facebook Mark Zuckerberg, Hà Nội ngày 10/4/2018-Reuters

Buổi chiều đối diện trước Quốc hội Hoa Kỳ, gương mặt của Mark Zuckerberg không giấu được sự căng thẳng khi bị bao vây giữa trùng trùng các phóng viên và các ánh mắt lạnh lùng của các thành viên thuộc ban điều trần về vụ tiết lộ thông tin người dùng facebook.
Gần cuối buổi, Mark đã nói “Một trong những điều hối tiếc của tôi, là đã chậm chạp xác định các hoạt động thông tin của Nga vào năm 2016”. Mark xin lỗi vì đã tạo ra một công cụ mà theo ông ta là đã bị lợi dụng để đưa các tin tức giả, sự can thiệp của nước ngoài vào cuộc bầu cử ở Mỹ và những nội dung kích động. Người đứng đầu công ty phát triển mạng xã hội đã xin lỗi vì đã làm ảnh hưởng đến 87 triệu người dùng Facebook.
Vào thời điểm mà các ván cờ chính trị ở Mỹ đang đến lúc quan trọng nhất, dường như sự thú nhận này còn quan trọng hơn cả việc Thượng Nghị sĩ Ted Cruz đặt câu hỏi rằng Facebook có giữ được trung lập về chính trị hay không. Dĩ nhiên, Mark Zuckerberg nói là hoàn toàn trung lập.
Nhưng những gì ở VN có vẻ không giống như vậy, ít nhất từ bài viết của phóng viên Megha Rajagopalan, tờ BuzzFeed News dưới đây.

Bức thư ngỏ của các nhà hoạt động nhân quyền và các nhóm phương tiện truyền thông độc lập tại Việt Nam chỉ trích Mark Zuckerberg đã đến tay các nghị sĩ, trước các phiên điều trần của Quốc hội và Mỹ, giữa những lời phê phán từ khắp nơi trên thế giới đối với các chính sách kiểm soát nội dung của Facebook.
Hàng chục nhà báo, những người ủng hộ nhân quyền cũng như các nhóm xã hội dân sự ở Việt Nam đã lên tiếng chỉ trích Mark Zuckerberg, chủ nhân của Facebook bằng một bức thư ngỏ trước khi ông ra điều trần trước Quốc hội Mỹ.
Bức thư này nói rằng Facebook đã cho đóng nhiều tài khoản một cách bất hợp lý, và xóa nội dung liên quan đến công việc của các nhà hoạt động nhân quyền và nhà báo, để phục vụ theo yêu cầu của chính phủ.
Làn sóng chỉ trích này cũng dậy sóng, từ phía các nhóm hoạt động nhân quyền như vậy tại các nước như Myanmar và Sri Lanka về những chính sách kiểm soát nội dung của Facebook. Trong trường hợp này, các lời phê phán nói rằng Facebook lại quá khoan dung với các tài khoản có ý gieo rắc bạo lực và tấn công các nhóm thiểu số.
Facebook cũng bị buộc tội hợp tác với các chính phủ áp bức.  
Tại Campuchia, các quan chức chính phủ tiết lộ với BuzzFeed News rằng họ có đường dây liên lạc trực tiếp tới Facebook, là cách mà chính quyền nước này sử dụng để đưa tên khóa các tài khoản và hạ bài đăng xuống, bao gồm cả tên những người đang phê phán thủ tướng.
Chúng tôi có bằng chứng cho thấy các lực lượng  hoạt động trên mạng do chính phủ tài trợ, đứng đằng sau những báo cáo 'lạm dụng' dẫn đến việc Facebook bị tác động phải gỡ nội dung. - Duy Hoàng
Zuckerberg phải ra điều trần trước các thành viên của hai ủy ban Thượng viện Hoa Kỳ về 'tính riêng tư, an toàn và dân chủ' sau một vụ bê bối về bảo mật dữ liệu lớn ảnh hưởng đến 87 triệu người sử dụng Facebook.

“Chúng tôi đã nhận thấy một sự gia tăng đáng ngại về số lượng các trang Facebook hoạt động bị khóa và nội dung bị xóa đi. Chúng tôi có bằng chứng cho thấy các lực lượng  hoạt động trên mạng do chính phủ tài trợ, đứng đằng sau những báo cáo 'lạm dụng' dẫn đến việc Facebook bị tác động phải gỡ nội dung”, Duy Hoàng, thành viên tổ chức chính trị Việt Tân, nói với BuzzFeed News.
“Thật không may, khi các nhà hoạt động liên lạc với Facebook, họ chỉ nhận được những phản hồi mơ hồ từ công ty này”.

"Chúng tôi lo lắng về chuyện Facebook đang vô tình giúp đỡ chính quyền Hà Nội kiểm duyệt tự do ngôn luận", ông Hoàng nói thêm.
"Chúng tôi có một quy trình rõ ràng và kiên định đối với các yêu cầu từ chính phủ, không riêng gì ở Việt Nam mà chung cho cả thế giới, và chúng tôi báo cáo số lượng nội dung mà chúng tôi hạn chế vì vi phạm luật pháp địa phương trong Báo cáo minh bạch của chúng tôi", một người phát ngôn của Facebook nói khi được hỏi về bức thư ngỏ từ Việt Nam.

Công ty Facebook nói rằng cách đối đãi việc hoạt động với các nhóm xã hội dân sự cũng như chính phủ đều như nhau và công ty bị đối diện với những thách thức lớn ở mọi nơi. Facebook nói công ty có quyền hạn chế quyền truy cập ở các quốc gia khi nội dung hiển thị trên Facebook bị chính phủ nói là bất hợp pháp.

Ông Hoàng nói các nhóm xã hội dân sự như ông cảm thấy họ có mối quan hệ hợp tác tốt với Facebook cho đến khi các đại diện của công ty, bao gồm trưởng bộ phận quản lý chính sách toàn cầu, đã gặp Bộ trưởng Thông tin & Truyền thông của Việt Nam hồi tháng Tư vừa rồi.
Cuộc họp này diễn ra sau khi chính quyền làm áp lực với văn phòng địa phương cúa công ty Facebook, đối với việc lấy quảng cáo, cho đến khi nào giải quyết các vấn đề gọi là 'nội dung độc hại', hãng tin Reuters đã tường thuật về chuyện này. Vào lúc đó, Việt Nam nói rằng Facebook đã đồng ý thiết lập một kênh trực tiếp cho bộ thông tin và truyền thông của Việt Nam, để nghe báo cáo về các nội dung bất đồng với chính phủ.Ông Hoàng nói các nhóm xã hội dân sự như ông cảm thấy họ có mối quan hệ hợp tác tốt với Facebook cho đến khi các đại diện của công ty, bao gồm trưởng bộ phận quản lý chính sách toàn cầu, đã gặp Bộ trưởng Thông tin & Truyền thông của Việt Nam hồi tháng Tư vừa rồi.
Khi cách giải quyết của quý vị thiếu tinh tế, Facebook có nguy cơ trở thành đồng lõa với kiểm duyệt của nhà nước, trích thư ngỏ
Nhưng phía Facebook cho biết cuộc họp chỉ đơn giản là thảo luận các chính sách, sản phẩm và chương trình của họ, và rằng không có chính sách nào của họ thay đổi sau cuộc họp, bao gồm cả quá trình để các chính phủ yêu cầu xóa bỏ nội dung. Các đại diện hai bên cũng thảo luận về sự hỗ trợ của Facebook đối với các doanh nghiệp nhỏ cũng như các vấn đề về kỹ thuật số.
Facebook nói rằng công ty tuân theo các điều khoản dịch vụ cũng như luật pháp, và công ty đã công bố minh bạch các yêu cầu từ các chính phủ trong một báo cáo hàng năm được gọi là Báo cáo yêu cầu của Chính phủ toàn cầu.

Việt Nam hiện có khoảng 55 triệu người dùng Facebook, vào khoảng một nửa dân số. Khoảng 70 phần trăm người dân Việt Nam thường xuyên lên mạng internet.

Bức thư ngỏ từ Việt Nam, được ký bởi 16 nhóm hoạt động và các tổ chức truyền thông cũng như 34 nhân vật sử dụng Facebook nổi tiếng trong nước. Thư nói rằng các nhà báo công dân được nhiều người biết đến đã không thể đăng tải gì được trước hay trong cuộc xét xử các nhà hoạt động thuộc Hội Anh em Dân chủ vào ngày 5 tháng 4 vừa rồi.
“Chúng tôi hoan nghênh nỗ lực của Facebook chống lại hiện tượng thông tin sai lệch trong một xã hội tự do, nhưng cách làm của quý vị quá bao quát khiến gây nguy hại đến những nơi đang bị độc tài cai trị như Việt Nam. Việc này lại gây cản trở và khó khăn cho chính đối tượng mà quý công ty đang muốn phục vụ. Chúng tôi khẩn khoản kêu gọi quý vị mở cuộc đối thoại trực tiếp và thẳng thắn với các thành phần bị bị ảnh hưởng tại Việt Nam. Khi cách giải quyết của quý vị thiếu tinh tế, Facebook có nguy cơ trở thành đồng lõa với kiểm duyệt của nhà nước”, trích thư ngỏ.
Tham khảo:
Phản ứng với Facebook từ quốc gia khác, ngoài Việt Nam
https://www.buzzfeed.com/meghara/facebook-cambodia-democracy?utm_term=.i...
Báo cáo minh bạch của Facebook
https://transparency.facebook.com/
Nhà nước Việt Nam đã yêu cầu Facebook truy tìm dữ liệu ra sao?https://transparency.facebook.com/country/Vietnam/2017-H1/
* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do

Thuế nhà ở: “làm kiệt quệ tài chính của dân là không nên”

RFA-2018-04-17   
Một người phụ nữ đạp xe qua một dự án nhà ở cao cấp ở ngoại thành Hà Nội.
Một người phụ nữ đạp xe qua một dự án nhà ở cao cấp ở ngoại thành Hà Nội.AFP
Dư luận mấy ngày nay đặc biệt quan tâm đến đề xuất áp thuế nhà ở của Bộ Tài chính. Theo đó thì với những căn nhà có giá trị từ 700 triệu đồng hoặc 1 tỷ đồng trở lên, chủ sở hữu sẽ phải chịu thuế. Phần đánh thuế là khoản giá trị hơn 700 triệu đồng hoặc hơn 1 tỷ đồng đó, với mức thuế được áp dụng là 0,4%. Với mức thuế này, dự kiến ngân sách sẽ thu thêm được gần 1,5 tỷ USD.
“Tôi không hoàn toàn đồng ý với cả hai phương án. Thứ nhất, trước khi tăng thuế bất động sản, Bộ Tài chính cần có kế hoạch để cải thiện những vấn đề về thu thuế. Hiện tại còn rất nhiều lỗ hổng trong chính sách tài khóa, tài chính và chính sách thuế mà nhiều đối tượng có thể lẩn tránh thuế, trốn thuế và từ đó làm mất nguồn ngân sách quốc gia.”
Đó là nhận định của chuyên gia tài chính – ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu về đề xuất của Bộ Tài chính. Theo vị chuyên gia này, thì Bộ Tài chính không nên áp thuế bất động sản vào thời điểm này mà thay vào đó nên thay đổi chính sách thuế để ngăn chặn hiện tượng mất thuế, giảm thuế, trốn thuế của nhiều thành phần kinh tế. Sau đó, mới cân nhắc chuyện tăng thuế nếu cần.
Cũng theo quan điểm của ông, một chính sách thuế đưa ra cần phải đáp ứng được hai nguyên tắc. Thứ nhất là phải hỗ trợ chính phủ trong chủ trương giúp người dân có nhà ở. Thứ hai, chính sách thuế phải có tính công bằng, tức là người thu nhập cao phải trả thuế nhiều hơn người có thu nhập thấp. Ông cho rằng đề xuất mới của bộ Tài chính không đáp ứng được cả hai nguyên tắc này.
Hiện tại theo luật thuế của Việt Nam thì chỉ đánh thuế trên phần đất, chứ không đánh thuế giá trị của căn nhà trên mảnh đất đó. Vì vậy, đề xuất của Bộ Tài chính được đánh giá là hoàn toàn mới mẻ và gây nhiều tranh cãi từ phía dư luận.
Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu giải thích lý do bộ phận đông dân chúng tỏ ra hoang mang trước thông tin này:
Dư luận họ phản ứng bởi vì rất nhiều người có thu nhập thấp đã khổ công mua được căn nhà, bây giờ mua được căn nhà lại bị đánh thuế với mức chắc chắn sẽ nặng hơn nhiều so với hiện hành.
Dư luận họ phản ứng bởi vì rất nhiều người có thu nhập thấp đã khổ công mua được căn nhà, bây giờ mua được căn nhà lại bị đánh thuế với mức nặng hơn nhiều.
- TS Nguyễn Trí Hiếu
Trước sức ép từ dư luận, ngày 17 tháng 4, đích thân ông Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Chủ tịch Quốc hội bà Nguyễn Thị Kim Ngân đã phải lên tiếng giải thích rằng đây chưa phải là kết luận cuối cùng, mà chỉ đưa ra đề xuất để lấy ý kiến từ người dân và giới chuyên môn.
Theo quan điểm của Bộ Tài chính thì những đối tượng thu nhập thấp và trung bình sẽ không bị ảnh hưởng nhiều bởi chính sách thuế mới này. Bởi vì với mức thu nhập như vậy, thông thường nhà ở của họ có giá trị nhỏ hơn 700 triệu đồng, tức là thuộc loại không phải chịu thuế. Tuy nhiên, giới chuyên gia lại nhìn nhận rằng hiện nay đa phần giới trung lưu ở VN có nhà đắt hơn 700 triệu đồng, vì vậy chính sách này có thể coi là nhắm trực tiếp vào họ. Trong khi đó giới thượng lưu vốn đã giàu có nên không bị ảnh hưởng bởi luật thuế này.
Ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ chính sách thuế, thuộc Bộ Tài chính nói với báo chí trong nước rằng nguồn thu từ thuế tài sản này dự kiến sẽ để lại 100% cho địa phương để đầu tư cơ sở hạ tầng góp phần tăng giá trị của đất đai.
Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cũng không đồng tình với đề nghị của bộ Tài chính. Ông giải thích:
Nhà ở là cái không sinh ra lợi ích để mà phải đánh thuế. Đó là tài sản mình ở, mình dùng. Nếu tài sản là nhà cho thuê hay văn phòng cho thuê, có lợi ích thì mình mới đánh thuế. Còn cái này là nhà ở của người dân mà đánh thuế trên đó thì tôi thấy nguyên tắc đó chưa phù hợp đối với Việt Nam.
Chẳng những thế mà hiện giờ chính sách của Nhà nước là giúp người dân vay tiền với lãi suất thấp để mua nhà ở. Bây giờ người dân chưa kịp mua nhà ở đã bị đánh thuế rồi.
Ông Bùi Kiến Thành cũng cho rằng mức thuế Bộ Tài chính gợi ý là 0.4% cũng chưa phù hợp bởi vì phần lớn dân Việt phải vay tiền bà con, ngân hàng để mua nhà và đã phải chịu phần tiền lãi khi đi vay. Đến khi mua được căn nhà lại phải nộp thuế lần nữa với mức không phải là thấp.
Về phía Quốc hội, đến ngày 17/4, Tổng thư ký Quốc hội ông Nguyễn Hạnh Phúc cho biết nghị trình xây dựng luật của Quốc hội cho đến hết năm 2019 chưa có nội dung dự án Luật Thuế tài sản như, thông tin đánh thuế nhà từ 700 triệu và ô tô từ 1,5 tỉ trở lên mới dừng ở cấp vụ của Bộ Tài chính.

Liên tục tăng thuế

Đây không phải là lần đầu tiên dư luận bày tỏ bất bình với chính sách thuế ngành Tài chính đưa ra. Thời gian trước đó, Bộ Tài chính liên tục đòi tăng thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 10% lên 11-12%, tăng kịch khung thuế bảo vệ môi trường, trong đó có xăng dầu.
Các lý do chủ yếu được bộ này đưa ra là vì thuế nhập khẩu giảm nên cần tăng thuế khác bù vào việc thu ngân sách giảm, nợ công cao.
Theo tính toán của các chuyên gia, nếu thuế VAT, thuế bảo vệ môi trường tăng theo đề xuất của Bộ Tài chính, thì ngân sách có thể tăng thêm hàng chục nghìn tỷ mỗi năm.
Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu cho biết quan điểm về tình trạng này:
Về căn bản tôi đồng ý với vấn đề thu thuế vì ngân sách quốc gia cần phải có thuế để chi trả cho tất cả các vấn đề, chi phí thường xuyên của chính phủ và chi phí đầu tư, bao gồm cả những chi phí về an sinh xã hội, quốc phòng. Thế nhưng nó phải ở trong một hoàn cảnh và mức độ hợp lý.
Đầu ra cũng phải cải thiện, tránh việc sử dụng ngân sách quốc gia cho những dự án đầu tư lãng phí và đặc biệt là vấn đề tham nhũng phải được tiêu trừ vì tham nhũng ngốn rất nhiều nguồn ngân sách của chính phủ.
Nhà nước đứng trước tình trạng không giảm cái chi mà cứ tìm cách tăng cái thu lên, tìm cách tận thu của nhân dân như vậy là một tư duy không phù hợp.
- Ông Bùi Kiến Thành
Việt Nam liên tục phải đối mặt với tình trạng thâm hụt ngân sách năm này qua năm khác. 15 ngày đầu năm 2018, ngân sách đã thâm hụt hơn 18.000 tỷ đồng. Những năm gần đây, hầu như năm nào cũng xảy ra tình trạng bội chi ngân sách, và thậm chí chi thường xuyên quá cao, không còn tiền để chi cho đầu tư phát triển. Nhiều ý kiến lên án tình trạng chi tiêu lãng phí của nhiều cơ quan Nhà nước, trong khi thiếu ngân sách thì lại đội thuế lên đầu người dân.
Điều này cũng được chuyên gia Bùi Kiến Thành phê bình:
Nhà nước đứng trước tình trạng không giảm cái chi mà cứ tìm cách tăng cái thu lên, tìm cách tận thu của nhân dân như vậy là một tư duy không phù hợp. Làm sao phải giúp cho nhân dân phát triển, giúp cho nền kinh tế phát triển, dân có nhà ở,…chứ không phải để tận thu, làm kiệt quệ tài chính của người dân là không nên.
Vừa qua, các chuyên gia trong nước trong đó có TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương đã chỉ trích chính sách tăng thuế bảo vệ môi trường của người dân nhưng lại bỏ vào ngân sách chung, trong khi dân chúng kêu than môi trường ngày càng ô nhiễm nghiêm trọng. Họ đặt câu hỏi liệu tiền đó có thực sự được sử dụng cho môi trường?

Học trò nghèo Đắk Nông ăn cơm chấm muối đến trường

Nhiều học sinh tại Trường Tiểu Học La Văn Cầu chỉ qua bữa bằng hộp bún chan tương hay nắm cơm trắng trộn muối. (Hình: Báo Tuổi Trẻ)
ĐẮK NÔNG, Việt Nam (NV) – Hàng trăm học sinh nghèo của một trường tiểu học ở xã Đắk R’Măng, huyện Đắk G’Long, hàng ngày vẫn phải ăn cơm nắm trộn muối hay ăn mì gói sống để đi học.


Để giữ sức đi học, hàng trăm học sinh nghèo trường Tiểu học La Văn Cầu, con em của nhiều gia đình nghèo di cư từ phía Bắc vào làm nương rẫy sinh sống ở xã Đắk R’Măng, huyện Đắk G’Long, phải vượt gần chục cây số đến trường mà trên tay hay trong cặp sách luôn chỉ là nắm cơm, chút muối trắng hay gói mì tôm sống. Những thứ này là bữa ăn chính của các em vào mỗi buổi trưa, chờ vào giờ học.
Báo Tuổi Trẻ tường thuật: “Tan trường, em Ma Thị Dem, học sinh lớp 3B, dắt tay em trai là Ma A Phong, học sinh lớp 1B, ra ghế đá cuối sân trường rồi mở cặp lôi ra gói mì tôm sống. Dem bóc vội gói mì rồi chia cho em thế là hai chị em ăn ngấu nghiến.”
Em Ma Thị Dem, học sinh lớp 3B, thường ăn trưa cùng em trai bằng mì gói sống. (Hình: Báo Tuổi Trẻ)
“Nhà chị em Dem ở xa lắm, cha mẹ quanh năm làm nương rẫy mà vẫn nghèo. Mỗi sáng đi học, hai chị em chỉ được cho một gói mì tôm sống, chai nước sôi để nguội bỏ vào cặp để đến trường. Đó là tất cả ‘bữa ăn trưa 2,000 đồng’ của chị em Dem trên hành trình học chữ.”
Khác với Dem, em Giàng Thị Lý không mang theo cơm, mà ra cổng trường mua một gói bún trắng kèm một lát đậu hũ nhỏ chan tương ớt, để ăn qua bữa. Giá của bữa ăn của Lý, cô con gái út trong gia đình có 7 người con, cũng chỉ 2,000 đồng.
“Trường hợp như Dem, Lý tại Trường Tiểu Học La Văn Cầu nhiều không kể hết, gần như toàn bộ,” ông Hà Hữu Phong, hiệu trưởng Trường Tiểu Học La Văn Cầu, cho biết.
Bữa ăn 2,000 đồng bán tại cổng trường của nhiều học sinh nghèo xã Đắk R’Măng chỉ có bún trắng, miếng đậu hũ chiên chan tương ớt. (Hình: Báo Tuổi Trẻ)
Ông Phong cho biết  thêm, toàn trường có 673 học sinh, trong đó 98% là học sinh người H’Mông, có hoàn cảnh vô cùng khó khăn. Phần lớn nhà học sinh ở xa trường, nhiều em mỗi ngày phải đi bộ gần 10 cây số đến lớp.
“Nhà xa, các em phải dậy sớm đi bộ từ 5giờ sáng để đến lớp. Bởi vậy các em phải mang theo cơm hay mua hộp bún trắng ăn tại trường đợi chiều vô học,” ông  Phong nói.
Nói với báo Tuổi Trẻ, ông Đoàn Công Hoàng, phó chủ tịch xã Đắk R’Măng, cho biết phần lớn dân cư trong xã là người H’Mông di cư từ phía Bắc vào. Các gia đình thường đông con, rất nghèo khó.
“Theo quy định, những học sinh tiểu học có nhà cách trường từ 4 cây số trở lên đều được nhận gạo hỗ trợ của nhà nước với mức 15kg/tháng/em. Song, do địa phương không có ngân sách nên đang xin cấp, vận động mạnh thường quân hỗ trợ thức ăn trong bữa cơm trưa hàng ngày cho các em học sinh,” ông Hoàng giải thích. (Tr.N)

Con trai cựu bí thư Sài Gòn bị kỷ luật vì ‘có con khi chưa kết hôn’

Ông Lê Trương Hải Hiếu, chủ tịch quận 12, Sài Gòn vừa bị kỷ luật. (Hình: Báo Tuổi Trẻ)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ông Lê Trương Hải Hiếu, thành ủy viên, phó bí thư Quận Ủy, chủ tịch quận 12, vừa bị Ban Thường Vụ Quận Ủy quận 12, quyết định kỷ luật mức “khiển trách” do “có con khi chưa kết hôn.”
Đáng lưu ý, ông Hiếu là con trai của cựu bí thư Thành Ủy Lê Thanh Hải. Ông Hiếu được điều động làm chủ tịch quận 12 vào Tháng Tám, 2015. Thời điểm đó, ông Hiếu là lãnh đạo quận trẻ nhất Sài Gòn khi mới 34 tuổi.
Theo báo Thanh Niên, việc kỷ luật ông Lê Trương Hải Hiếu được đưa ra tại hội nghị Thành Ủy ngày 17 Tháng Tư mà lý do được nêu ra là “Vi phạm trong việc có quan hệ tình cảm với một phụ nữ và có con chung nhưng chậm báo cáo với tổ chức.”
Thời ông Lê Thanh Hải còn làm bí thư Thành Ủy Sài Gòn, ông Hiếu có 8 năm liên tiếp công tác tại quận Nhất, kinh qua các chức danh bí thư Quận Đoàn, bí thư kiêm chủ tịch phường Bến Thành, phó chủ tịch rồi phó bí thư thường trực quận Nhất.
Tin cho biết, năm 2005 ông Hiếu  tốt nghiệp trường Đại Học Luật Sài Gòn. Năm 2007, ông tốt nghiệp thạc sĩ ngành Quản Trị Kinh Doanh tại trường Đại Học Southern New Hampshire, Hoa Kỳ theo chương trình đào tạo 300 thạc sĩ, tiến sĩ của Thành Ủy Sài Gòn.
Vụ kỷ luật ông Lê Trương Hải Hiếu đang được dư luận đồn đoán là nằm trong cuộc “thanh trừng” do Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng chủ xướng nhắm vào các hậu duệ của cựu ủy viên Bộ Chính Trị, bí thư Thành Ủy Sài Gòn Lê Thanh Hải, một người được cho là thân tín của cựu Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng. (Tr.N)

Vụ ‘Vũ Nhôm’: Tướng tình báo công an và hai cựu chủ tịch Đà Nẵng bị bắt

Ông Trần Văn Minh, cựu chủ tịch thành phố Đà Nẵng. (Hình: Tuổi Trẻ)
ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Một tướng công an từng là phó tổng cục Tình Báo và hai cựu chủ tịch và một số chức sắc của thành phố Đà Nẵng vừa bị khởi tố nhiều tội liên quan vụ án Phan Văn Anh Vũ.
Bộ Công An CSVN tại Hà Nội đưa ra bản tin và các báo lớn tại Việt Nam đều đồng loạt khai thác tin 7 ông bị truy tố nhưng chỉ có 3 người bị tống giam còn 4 người chỉ bị “cấm đi khỏi nơi cư trú.” Tất cả đều bị cáo buộc là “liên quan đến vụ án ‘Cố ý làm lộ bí mật nhà nước’, ‘Trốn thuế’, ‘Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ’ của Phan Văn Anh Vũ.”
Theo bản tin của Bộ Công An CSVN phổ biến ngày 17 Tháng Tư, Tướng Phan Hữu Tuấn, 63 tuổi, nhà tại quận Tây Hồ, Hà Nội, nguyên phó tổng cục trưởng Tổng Cục 5, Bộ Công An đã nghỉ hưu, bị khởi tố và tạm giam vì “Cố ý làm lộ bí mật nhà nước.” Nguyễn Hữu Bách, cán bộ Bộ Công An, 55 tuổi, cư ngụ tại quận Hoàng Mai, Hà Nội, bị khởi tố và tạm giam vì “Cố ý làm lộ bí mật nhà nước.”
Tại Đà Nẵng, ông Trần Văn Minh, 63 tuổi, trú tại quận Hải Châu, Đà Nẵng, nguyên chủ tịch thành phố Đà Nẵng (2006-2011) bị khởi tố bị can và tạm giam vì “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm các quy định của nhà nước về quản lý đất đai.”
Ông Văn Hữu Chiến, 64 tuổi, nhà tại quận Hải Châu, Đà Nẵng, nguyên chủ tịch thành phố Đà Nẵng (2011-2014) bị khởi tố vì “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm các quy định của nhà nước về quản lý đất đai,” chỉ bị “cấm đi khỏi nơi cư trú.”
Ông Văn Hữu Chiến, cựu chủ tịch thành phố Đà Nẵng. (Hình: Tuổi Trẻ)
Ông Nguyễn Điểu, 60 tuổi, nhà tại quận Thanh Khê, Đà Nẵng, nguyên giám đốc Sở Tài Nguyên và Môi Trường (TN & MT) Đà Nẵng bị khởi tố vì “Vi phạm các quy định của nhà nước về quản lý đất đai” chỉ bị cấm đi khỏi nơi cư trú.
Hai ông Trần Văn Toán, 61 tuổi, trú tại quận Hải Châu, Đà Nẵng, nguyên phó giám đốc Sở TN & MT Đà Nẵng và Lê Cảnh Dương, 43 tuổi, trú tại quận Hải Châu, Đà Nẵng, giám đốc Ban Xúc Tiến và Hỗ Trợ Đầu Tư thành phố Đà Nẵng, cũng cùng tội như ông Điều và cũng chỉ bị cấm ra khỏi nhà.
Báo chí tại Việt Nam từng đề cập đến các vụ Vũ Nhôm mua hàng chục tài sản công (nhà đất) tại Đà Nẵng với giá “bèo” rồi sau đó bán lại kiếm lời gấp trăm lần, hoặc giữ làm của riêng. Cựu bí thư Thành Ủy Nguyễn Xuân Anh và ngay cả tài xế của ông Anh cũng được hưởng mưa móc nhà cửa của Vũ Nhôm.
Ngày 4 Tháng Giêng 2018, Phan Văn Anh Vũ, thường được mọi người gọi là “Vũ Nhôm” đã bị công an CSVN bắt khi tiếp nhận từ Singapore sau gần 20 ngày trốn tránh và dự tính đi tị nạn bên Âu Châu. Ông ta bị cơ quan di trú Singapore giữ lại vì sử dụng hộ chiếu giả tại biên giới với Malaysia. Cảnh sát Singapore nói ông Vũ có trên người 3 hộ chiếu khác nhau gồm cả “hộ chiếu công vụ” của Việt Nam.
“Thẻ ngành” cấp bậc thiếu tá tình báo công an của Phan Văn Anh Vũ. (Hình: FB Lê Quang Lang)
Ông Phan Văn Anh Vũ là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Công Ty Cổ Phần Xây Dựng Bắc Nam 79; nguyên chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Công Ty Cổ Phần Nova Bắc Nam 79 (nay là Công Ty Cổ Phần Đầu Tư và Phát Triển Chấn Phong).
Hai năm qua, nhiều báo tại Việt Nam có các bài viết về nhân vật tài phiệt tỷ phú nhiều thế lực ở Đà Nẵng, trùm của những dự án địa ốc ở các vị trí “vàng” hay “kim cương” mà ngoài ông, không ai khác đụng tay được, kể cả nhiều miếng “đất công” sau biến thành “đất ông.”
Ông Phan Văn Anh Vũ trốn sang Singapore khi có tin bị khởi tố nên bị truy nã với tội danh khởi đầu “Cố ý làm lộ bí mật nhà nước.” Sau ông còn bị điều tra và khởi tố một số tội khác liên quan đến hoạt động kinh tế, trong đó có vụ án xảy ra tại Ngân Hàng Đông Á.
Cho tới nay, người ta hoàn toàn thắc mắc chuyện ông ta “Cố ý làm lộ bí mật nhà nước” là cái gì khi ông ta chỉ là một doanh nhân. Trên mạng xã hội thấy phổ biến rộng rãi tấm “thẻ ngành” Công An của Phan Văn Anh Vũ, cấp bậc thiếu tá của Tổng Cục 5 (Tình Báo). Bên cạnh đó, có một số văn bản do 2 tướng công an và cả ông Phó Thủ Tướng Hoàng Trung Hải, ký gửi cho nhà cầm quyền thành phố Đã Nẵng và Sài Gòn nói tới một số vụ mua bán tài sản của công ty Phan Văn Anh Vũ với lời nhắc nhở đó là bình phong kinh tài của Công An CSVN.
Khi bị báo chí trong nước chất vấn về vụ việc, Bộ Công An Hà Nội đã tránh né trả lời hết các câu hỏi trong cuộc họp báo ngày 15 Tháng Giêng, 2018. Bây giờ, Bộ Công An lại bắt thêm Tướng Phan Hữu Tuấn và một ông không cho biết cấp bậc đều dính tới vụ “Cố ý làm lộ bí mật nhà nước.” Ai làm “lộ bí mật nhà nước” cho ai và cái gì là “bí mật nhà nước” bị lộ, hiện vẫn còn là câu hỏi không ai thấy được trả lời. (TN)