Việt Nam gọi thêm tổ chức ở Mỹ là khủng bố

tTheo RFA-2018-01-30  

 Phiên tòa ngày 26/1/2017, tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh chụp qua màn hình

Bộ Công An Việt Nam vào ngày 30 tháng Một ra thông báo, xác định tổ chức có tên ‘Chính phủ quốc gia Việt Nam Lâm thời’ tại Hoa Kỳ là tổ chức khủng bố.

Theo Bộ Công an Việt Nam thì tổ chức này đã ném bom xăng đốt cháy 320 chiếc xe tại kho giữ xe của công an Thành phố Biên Hòa vào ngày 8/4/2017, ném bom xăng tại sân bay Tân Sơn Nhất, và âm mưu đặt bom một số nơi khác.

Vào tháng 12 năm 2017, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên án 15 người bị bắt do cáo buộc có liên quan đến tổ chức nói trên và những hoạt động khủng bố, từ 5 năm đến 16 năm tù giam.

Theo Bộ Công An Việt Nam, tổ chức Chính phủ Quốc gia Lâm thời Việt Nam do 7 người Việt ở hải ngoại đứng đầu là ông Đào Minh Quân (thủ tướng), ông Quách Thế Hùng, bà Kelly Triệu, bà Lisa Phạm, bà Lâm Ái Huệ, ông Lý Hồng Thái và ông Nguyễn Đức Thắng.

Vào ngày 25 tháng 12/2017, bà Lisa Phạm nói với Đài RFA rằng bà không phải là thành viên của tổ chức nói trên.

Tại phiên tòa xử 15 người bị cáo buộc khủng bố của tổ chức này cũng vào tháng 12, một số bị cáo không công nhận hành động khủng bố. Trong khi đó người bị án tù nặng nhất 16 năm, là Đặng Hoàn Thiện thì nói rằng mình sẽ tiếp tục đấu tranh nhưng sẽ chọn phương cách khác.

Trước đó, vào ngày 29/1, Bộ Công an Việt Nam cũng ra thông báo về tổ chức Việt Tân vốn đã bị Việt Nam xếp vào danh sách các tổ chức khủng bố ở Mỹ. Thông báo viết rằng: “Hiện nay, “Việt tân” tiếp tục tuyển mộ, huấn luyện, chỉ đạo thành viên xâm nhập về Việt Nam kích động biểu tình, phá rối an ninh, bạo loạn, thủ tiêu, bắt cóc con tin; đưa người ra nước ngoài đào tạo, huấn luyện, tổ chức các khóa đào tạo trực tuyến về phương thức, hoạt động khủng bố, phá hoại; tán phát lên mạng Internet hướng dẫn cách chế tạo bom xăng để phục vụ hoạt động khủng bố, phá hoại, ám sát…

Việt Nam vi phạm quyền tự do đi lại tại cửa khẩu quốc gia?

 Hòa Ái, phóng viên RFA 2018-01-29  

Facebooker Vũ Sỹ Hoàng (người thứ 5 từ trái sang) bị cấm xuất cảnh tại cửa khẩu sân bay Tân Sơn Nhất ngày 26/12/2017.  Courtesy: Facebook Hoang Sy Vu

Trong những năm qua, ngày càng có nhiều người lên tiếng gặp trở ngại khi ra vào cửa khẩu của Việt Nam, như không được xuất cảnh hay nhập cảnh dù họ có đầy đủ giấy tờ hợp lệ.

Không cho nhập cảnh

Náo nức sau chuyến bay dài vượt Thái Bình Dương để gặp lại bố mẹ, người thân, bạn bè trong thời tiết mùa thu Hà Nội nồng nàn mùi hoa sữa, ông Dominic Phạm, một người Mỹ gốc Việt không thể hình dung bị 3 nhân viên an ninh đứng chờ với hình ảnh để nhận diện ông trước khi ông đến quầy làm thủ tục nhập cảnh tại cửa khẩu hàng không Nội Bài.

Ông Dominic Phạm kể lại trong lần về Việt Nam hồi tháng 10 năm 2017, ông đã bị nhân viên an ninh của sân bay đưa vào một phòng riêng và làm việc với công an trong khoảng hơn một giờ đồng hồ. Ông Dominic Phạm bị tra vấn với nhiều câu hỏi liên quan đến sinh hoạt cộng đồng của ông ở Mỹ, như việc ông tham gia các cuộc biểu tình chống Trung Quốc ở miền Nam Cali hay chia sẻ ý kiến trên Facebook về tình hình chính trị-kinh tế-xã hội Việt Nam, cũng như ông đã gặp ai và làm gì trong những chuyến vào Việt Nam trước đó.

Trả lời các câu hỏi của công an, ông Dominic Phạm khẳng định những sinh hoạt của ông ở Mỹ là hợp pháp theo luật định của Hoa Kỳ, còn các chuyến đi Việt Nam trước đó của ông như thế nào thì công an biết rất rõ rồi nên ông không cần thiết phải khai báo nữa.

Tôi quyết định là không làm việc với họ nữa. Tại vì không còn gì để nói. Những điều họ đòi hỏi rất vô lý và tôi không thể đáp ứng được. Tôi lo lắng là họ sẽ gây khó dễ. Với những hoạt động trước đây của mình thì họ xem rất nguy hiểm và họ liệt vào ‘vấn đề an ninh quốc gia’. Thật ra thì chẳng có gì vi phạm pháp luật hết... Họ tịch thu hộ chiếu của tôi, không cho tôi đoàn tụ với gia đình, xâm phạm quyền tự do đi lại của tôi
-Facebooker Hoàng Sỹ Vũ

Mặc dù đã được cấp thị thực vào Việt Nam trong chuyến đi này, tuy nhiên công an nói với ông Dominic Phạm rằng họ không cho ông nhập cảnh. Ông Dominic Phạm lặp lại lời của viên công an:

“Bây giờ chúng tôi nói thẳng với anh rõ ràng như vầy: hôm nay chúng tôi không cho anh nhập cảnh vì anh sẽ làm mất an ninh quốc gia của Nhà nước. Khi nào anh về lại Mỹ, anh đừng viết bài vỡ nói về Nhà nước này, anh đừng xuống đường nữa vì chúng tôi thấy tất cả các cuộc xuống đường ở Bolsa anh đều tham dự, thì chúng tôi sẽ cứu xét cho anh để anh được nhập cảnh lần sau.”

Sau đó, ông Dominic Phạm được nhân viên an ninh của sân bay đưa lên máy bay để trở về Mỹ.

Đài RFA ghi nhận trường hợp của ông Dominic Phạm không phải là duy nhất, mà trong vài năm trở lại đây, ngày càng đông những người Việt sinh sống ở khắp nơi trên thế giới cho biết họ không được nhập cảnh dù đã có đủ giấy tờ hợp lệ theo yêu cầu của Nhà nước Việt Nam. Hầu như nguyên nhân không được vào Việt Nam của họ đều giống nhau là lên tiếng trên mạng xã hội về các vấn đề liên quan Việt Nam. Có những trường hợp công an tại các cửa khẩu của Việt Nam yêu cầu những người gốc Việt bị cấm nhập cảnh không được công khai thông tin này và từ bỏ những việc làm như đã yêu cầu ông Dominic Phạm thì phía Việt Nam sẽ cứu xét cho nhập cảnh trong tương lai.

Không được xuất cảnh

Trong khi đó, không ít những công dân Việt Nam gặp trở ngại khi họ làm thủ tục xuất cảnh đi nước ngoài. Đa số những người gặp phải trường hợp này là những nhà bất đồng chính kiến, các facebooker và blogger cổ võ cho tự do dân chủ tại Việt Nam.

Trường hợp mới nhất mà chúng tôi được biết là Facebooker Vũ Sỹ Hoàng, vào hạ tuần tháng 12 năm 2017, bị tịch thu hộ chiếu và không được xuất cảnh khi anh làm thủ tục lên máy bay tại phi trường Tân Sơn Nhất.

Anh Vũ Sỹ Hoàng sau đó đã gửi đơn tường trình đến Cục quản lý xuất nhập cảnh thành phố Hồ Chí Minh, về vụ việc anh bị tạm hoãn xuất cảnh và tạm giữ hộ chiếu. Trong đơn tường trình, Facebooker Vũ Sỹ Hoàng yêu cầu cơ quan chức năng cho biết nguyên nhân vì sao anh bị cấm xuất cảnh và trong thời hạn bao lâu, cũng như phải trả lại hộ chiếu cho anh vì việc thu giữ đó là không thỏa đáng.

Cục quản lý xuất nhập cảnh nhắn tin qua điện thoại báo với Facebooker Vũ Sỹ Hoàng đến làm việc vào sáng ngày 19 tháng Giêng. Tại buổi làm việc, anh Vũ Sỹ Hoàng bị yêu cầu phải khai báo những sinh hoạt của anh trong các tổ chức xã hội dân sự độc lập; bao gồm Hội Nhà báo Độc lập, Mạng lưới Blogger Việt Nam và tổ chức NO-U Sài Gòn. Bên cạnh đó, anh Vũ Sỹ Hoàng còn được yêu cầu phải cung cấp giấy tờ trong quá trình xin visa định cư ở Mỹ xem có hợp lệ hay không và phải cam kết với Chính quyền Việt Nam không được tham gia các hội nhóm chống đối Nhà nước Việt Nam khi ra nước ngoài định cư. Buổi làm việc đến chiều cùng ngày, nhưng vụ việc vẫn không được giải quyết và còn kéo dài không biết đến bao lâu. Blogger Vũ Sỹ Hoàng cho RFA biết:

“Tôi quyết định là không làm việc với họ nữa. Tại vì không còn gì để nói. Những điều họ đòi hỏi rất vô lý và tôi không thể đáp ứng được. Tôi lo lắng là họ sẽ gây khó dễ. Với những hoạt động trước đây của mình thì họ xem rất nguy hiểm và họ liệt vào ‘vấn đề an ninh quốc gia’. Thật ra thì chẳng có gì vi phạm pháp luật hết. Cho nên, họ thích thì họ chặn quyền tự do đi lại của tôi một cách vô lý. Họ tịch thu hộ chiếu của tôi, không cho tôi đoàn tụ với gia đình, xâm phạm quyền tự do đi lại của tôi.”

Không những vậy, Facebooker Vũ Sỹ Hoàng vào ngày 25 tháng Giêng còn cho biết cơ quan an ninh bắt đầu sách nhiễu thân nhân trong gia đình của anh, qua việc mời người dì lên phường làm việc.

Nhà hoạt động dân chủ Uyên Vũ, một người từng rơi vào trường hợp giống như Facebooker Vũ Sỹ Hoàng, chia sẻ ông và gia đình bị Chính quyền Việt Nam gây khó dễ suốt hai năm kể từ khi Chính phủ Hoa Kỳ cấp giấy di dân, thì mới được xuất cảnh sang Mỹ. Ông Uyên Vũ cho biết tình trạng những người hoạt động dân chủ nhân quyền, các blogger và facebooker tại Việt Nam thường xuyên bị gây khó dễ và bị sách nhiễu trong việc đi lại không những ra vào Việt Nam mà cả trong cuộc sống thường nhật của họ. Tuy nhiên, ông Uyên Vũ nhấn mạnh những nhà bất đồng chính kiến nào đi định cư nước ngoài thì sớm muộn cũng được Chính quyền Việt Nam cho đi, với lập luận:

Tôi nghĩ nhà cầm quyền Việt Nam không muốn giữ nhiều người bất đồng chính kiến ở trong nước làm gì. Tại vì càng có đông những người bất đồng chính kiến thì họ càng phải đối phó, càng phải bỏ nhiều công sức ra để canh giữ, chận đứng những cái họ gọi là ‘âm mưu’ hoặc gọi là ‘diễn biến hòa bình'
-Blogger Uyên Vũ

“Tôi nghĩ nhà cầm quyền Việt Nam không muốn giữ nhiều người bất đồng chính kiến ở trong nước làm gì. Tại vì càng có đông những người bất đồng chính kiến thì họ càng phải đối phó, càng phải bỏ nhiều công sức ra để canh giữ, chận đứng những cái họ gọi là ‘âm mưu’ hoặc gọi là ‘diễn biến hòa bình’. Chính vì vậy, tôi nghĩ là trường hợp của Blogger Vũ Sỹ Hoàng rồi họ cũng sẽ trả lại hộ chiếu để anh ta có thể đi định cư nước ngoài. Vấn đề là anh Hoàng sẽ phải vất vả nhiều vì các thủ tục hành chính, vì những sự đòi hỏi hoặc làm phiền sách nhiễu của họ.”

Trước tình trạng Chính quyền Việt Nam gây áp lực bằng nhiều hình thức đối với những nhà hoạt động ở trong nước, các tổ chức nhân quyền thế giới cáo buộc Hà Nội đang bước lùi trong vấn đề nhân quyền. Mới đây, tổ chức Freedom House, trụ sở tại Hoa Kỳ, vào trung tuần tháng Giêng công bố phúc trình thường niên cho thấy Việt Nam không có tự do trong nhiều khía cạnh, kể cả hạn chế quyền tự do đi lại của công dân. Việt Nam được xếp hạng 6/7, trong đó hạng 7 là những quốc gia mất tự do nhất.

Về phía những người gốc Việt không được Chính quyền Việt Nam cho nhập cảnh, Đài Á Châu Tự Do ghi nhận đa số nói rằng Hà Nội tự gây bất lợi cho chính họ trong lãnh vực du lịch lẫn uy tín trên trường quốc tế. Nhiều người trong số này còn quả quyết họ sẽ không bao giờ thực hiện theo những yêu cầu vô lý của nhà cầm quyền Việt Nam để nhận được cái gọi là “cứu xét cho nhập cảnh”, bởi vì quyền tự do tư trưởng, quyền tự do ngôn luận và quyền tự do đi lại đã được quy định trong Công ước quốc tế.

Kêu gọi hủy bỏ cáo buộc, trả tự do cho những nhà hoạt động dân chủ

RFA 2018-01-30 

Nhà hoạt động trẻ Trần Hoàng Phúc Courtesy FB Nguyen Thien Nhan

Trong thông cáo đề ngày 30 tháng 1 năm 2018, Tổ chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch (HRW) yêu cầu chính phủ Việt Nam hủy bỏ cáo buộc và trả tự do ngay cho ba nhà hoạt động Vũ Quang Thuận, Nguyễn Văn Điển và Trần Hoàng Phúc, thay vì đưa họ ra tòa xét xử vào ngày 31/1.

Theo thông báo của Tòa, ba người này sẽ bị đưa ra xử sơ thẩm tại Hà Nội vào ngày 31 tháng 1 năm 2018 về tội "Tuyên truyền chống nhà nước".

Cả ba người đều bị bắt vào năm 2017 với cáo buộc ‘tàng trữ tài liệu, làm, đăng tải các video có nội dung tuyên truyền chống nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trên mạng Internet’, theo điều 88 Bộ Luật Hình sự Việt Nam.

Trong thông cáo, ông Brad Adams, Giám đốc Á châu của HWR, nói rằng việc bắt bớ, bỏ tù các tiếng nói đối lập không bịt miệng được người dân và ngày càng có nhiều người Việt Nam lên tiếng.

Anh Trần Hoàng Phúc, 23 tuổi, là thành viên của nhóm Sáng kiến Lãnh đạo Đông Nam Á (YSEALI). Anh bắt đầu tham gia các hoạt động xã hội những năm gần đây với việc giúp đỡ các nạn nhân bão lụt miền Trung và tham gia các hoạt động ủng hộ nhân quyền do Dòng Chúa Cứu Thế ở Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức.

Tháng 10 năm 2016, Trần Hoàng Phúc tham gia buổi họp mặt "Tuổi Trẻ và Xã Hội Dân Sự" do các nhà hoạt động dân sự tổ chức, công an ập vào giải tán chỉ sau vài phút bắt đầu.

Anh bị bắt vào tháng 6 năm 2017.

Ông Vũ Quang Thuận và anh Nguyễn Văn Điển từng có thời gian hoạt động tại Malaysia, từng phải ra tòa tại đây do hoạt động đấu tranh vì quyền lợi của người lao động Việt Nam tại Malaysia. Cả hai bị trục xuất về nước và Vũ Quang Thuận bị đưa vào Trại Tâm thần ở Đồng Nai. Sau khi ra khỏi Trại Tâm thần, ông Vũ Quang Thuận và anh Nguyễn Văn Điển tiếp tục cùng nhau lên tiếng về những vấn nạn tại Việt Nam.

Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển bị bắt vào tháng 3 năm 2017.

VN bất chấp kêu gọi quốc tế về nhân quyền

RFA 2018-01-29  

 Mẹ Nấm bị áp giải sau phiên phúc thẩm hôm 30/11/2017.  Courtesy of Facebook Nguyen Nu Phuong Dung

Các tổ chức về nhân quyền quốc tế và thậm chí Liên Hiệp Quốc lâu nay liên tục lên tiếng kêu gọi chính phủ Việt Nam phải tôn trọng nhân quyền.

“Như nước đổ đầu vịt”

Các tổ chức quốc tế luôn lên tiếng về tình hình nhân quyền ở Việt Nam gồm Ân xá Quốc tế (Amnesty International), Human Rights Watch, Ủy ban bảo vệ các nhà báo CPJ, tổ chức Freedom House, Phóng viên không biên giới-RFS, Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, Uỷ ban Bảo vệ Quyền Làm Người Việt Nam...

Thông thường những tổ chức này bày tỏ quan tâm đối với tình hình dân chủ nhân quyền ở Việt Nam thông qua các phúc trình thường niên, thông cáo báo chí. Theo đó nêu rõ tình trạng đàn áp, bắt bớ, đánh đập các nhà hoạt động, bloggers cổ võ cho tự do dân chủ, bỏ tù họ với những bản án nhiều năm. Qua đó, các tổ chức vừa nêu kêu gọi chính phủ Hà Nội ngưng các biện pháp đàn áp bị cho là vi phạm quyền con người.

Hà Nội luôn bác bỏ những cáo buộc như thế.

RFA trao đổi với bà Nguyễn Thị Tuyết Lan, là mẹ của blogger Mẹ Nấm – Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, hiện đang thụ án 10 năm tù giam. Trường hợp của Mẹ Nấm có thể nói là một trong những vụ án được quốc tế đặc biệt quan tâm và có một thời gian đã liên tục thúc giục Chính phủ Hà Nội cần hủy bản án khắc nghiệt dành cho cô. Tuy nhiên, chia sẻ với chúng tôi, bà Tuyết Lan nói rằng những lời kêu gọi này thực sự không có tác dụng ở Việt Nam, mặc dù bà rất biết ơn sự quan tâm của họ:

Tôi thấy nhiều nước họ quan tâm đến con tôi, nhưng chính quyền Việt Nam họ lờ tịt đi họ không nghe không thấy, không cần biết cái gì cả. Bây giờ họ đã giúp mình như vậy rồi, nhưng Chính quyền Việt Nam không tuân thủ theo luật quốc tế thì mình cũng đành chịu thôi. Xã hội Việt Nam là như vậy rồi thì mình cũng phải chịu thôi chứ biết làm sao được. Khi mấy anh đó ở thế cùng thế kẹt thì may ra mới nghe lời chứ lúc nào mấy anh cũng cho mình là đúng là vĩ đại thì mình cũng chịu thua thôi.

"Tôi thấy nhiều nước họ quan tâm đến con tôi, nhưng chính quyền Việt Nam họ lờ tịt đi họ không nghe không thấy, không cần biết cái gì cả."
- Bà Tuyết Lan - mẹ của blogger Mẹ Nấm

Đồng quan điểm với bà Tuyết Lan, nhà hoạt động, cựu tù nhân lương tâm Bùi Thị Minh Hằng cũng nhận thấy rằng những lời thúc giục của quốc tế chưa đem lại hiệu quả đối với chính quyền Việt Nam:

Bởi vì chính quyền Việt Nam gần như bất chấp tất cả các lời kêu gọi của quốc tế. Thậm chí vừa rồi tôi được biết trường hợp của chị Cấn Thị Thêu đã có một nghị quyết của Ủy ban Nhân quyền Liên Hiệp Quốc đưa ra bằng văn bản chính thức. Nhưng tôi nghĩ với nhà cầm quyền Cộng sản thì rất khó. Từ bao nhiêu hiến chương hay văn bản họ ký kết từ nhiều năm trước để đảm bảo quyền con người cho dân Việt Nam nhưng họ hoàn toàn không thực hiện. Cho nên việc những người bất đồng chính kiến, những tù nhân lương tâm ở Việt Nam hi vọng họ thực hiện những điều đó là rất khó.

Đáp lại những kêu gọi hoặc báo cáo nhân quyền Việt Nam của các tổ chức quốc tế, Việt Nam thường bác bỏ những cáo buộc vi phạm nhân quyền và cho rằng đây là những kết luận sai sự thật, thiếu khách quan về tình hình Việt Nam.

Cựu tù nhân nhân quyền, blogger Nguyễn Ngọc Già, người mới mãn án tù hôm 27 tháng 12 năm 2017 cũng nói với RFA chúng tôi:

Nói về Liên Hợp Quốc, thì đó là tổ chức lớn nhất hành tinh, với sự tham gia tự nguyện của hàng trăm quốc gia. Chính vì tự nguyện tham gia nên tất cả các công ước đều theo "cơ chế tự nguyện". Các quốc gia ký cam kết và nếu tự nguyện thực thi thì tốt, nếu không cũng không có gì ràng buộc. Các tổ chức phi chính phủ thì chức năng của họ như là người quan sát, dõi theo và lên tiếng cho chúng tôi. Có lẽ cũng chỉ dừng lại đó, dù rất là biết ơn các tổ chức này, nhưng tôi hiểu giới hạn của họ là chừng mực.

“Chỉ nói không ăn thua”

Theo bà Tuyết Lan, để sự can thiệp được hiệu quả, các tổ chức quốc tế nên đưa những điều kiện về thương mại vào những yêu cầu nhân quyền đối với Việt Nam:

Phải áp đặt họ và phải làm mạnh mẽ hơn nữa về thương mại và về mọi thứ. Chẳng hạn họ muốn xin cái gì thì bắt họ phải tuân thủ các điều kiện mà họ đã cam kết với quốc tế, nghĩa là hãy trả quyền làm người cho người ta có quyền bày tỏ chính kiến. Tôi nghĩ điều đó họ có thể làm được.

Mặc dù mong ước là như vậy nhưng bà Lan cũng than thở rằng ước muốn đó khó lòng thực hiện được bởi vì các quốc gia cũng phải đặt lợi ích kinh tế của họ lên hàng đầu.

"Chúng tôi nghĩ rằng sự hỗ trợ của quốc tế để có kết quả thực sự phải có một hình thức chế tài rất rõ ràng với nhà cầm quyền Cộng sản. "
- Nhà hoạt động Bùi Thị Minh Hằng

Còn nhà hoạt động Bùi Thị Minh Hằng lại có ý kiến khác:

Chúng tôi nghĩ rằng sự hỗ trợ của quốc tế để có kết quả thực sự phải có một hình thức chế tài rất rõ ràng với nhà cầm quyền Cộng sản. Chỉ cần căn cứ vào những điều họ cam kết thì quốc tế đã có thể buộc họ thực hiện đúng như vậy rồi. Điều này tôi cũng đã trao đổi với các cơ quan ngoại giao khi có dịp tiếp xúc, tôi đề xuất rằng phải có hình thức chế tài đối với nhà cầm quyền Cộng sản.

Bà Bùi Hằng là một trong những nhà hoạt động thường xuyên được các phái đoàn quốc tế mời đến tham vấn trước các sự kiện về nhân quyền, chẳng hạn như đối thoại nhân quyền thường niên với phía Việt Nam. Bà cho biết trong các buổi gặp gỡ này bà yêu cầu họ thực hiện biện pháp chế tài với chính quyền Việt Nam và họ chỉ nói là họ ghi nhận ý kiến đóng góp.

Ngoài ra, nhà hoạt động nữ này còn chia sẻ rằng hiện tại giới đấu tranh dân chủ trong nước không có nơi nào để “bấu víu” và luôn bảo nhau chuẩn bị sẵn tinh thần vì nhà cầm quyền có thể dùng điều bà gọi là “mưu hèn kế bẩn” để đàn áp, bỏ tù anh em đấu tranh bất cứ lúc nào.

50 năm sau sự kiện Mậu Thân, bức ảnh của Eddie Adams lại được nhắc lại như một sự ăn năn

Hãng ABC không quên nhắc đến bức ảnh của phóng viên Eddie Adams, nhân kỷ niệm 50 năm cuộc đột kích tàn khốc Mậu Thân của quân đội miền Bắc Việt Nam.

Có một cuộc chiến khác bùng nổ sau khi nhà báo Eddie Adams, đang làm việc cho hãng AP, bấm máy. Bức ảnh cho thấy tướng Nguyễn Ngọc Loan đang kề súng vào đầu của một tù binh cộng sản và bóp cò. Lúc đó là ngày đầu tháng Hai, năm 1968. Người Mỹ thì chưa bao giờ nhìn thấy sự tàn khốc của chiến tranh gần đến mức như vậy. Phe chống chiến tranh ở Hoa Kỳ thì coi đó là bằng chứng của việc nước Mỹ đang về phe cúa “kẻ ác”. Bức ảnh đã làm nên tên tuổi của Eddie Adams bằng giải Pulitzer danh giá, nhưng đồng thời nó cũng là điềui ám ảnh ông ta suốt về sau.

Về sau, chính Eddie Adams đã phân trần rằng ông không có cơ hội để giải thích tại sao tướng Loan phải làm như vậy. “Bức ảnh đã không nói hết câu chuyện, nó không giải thích là tại sao lại có chuyện đó”, Eddie Adams đã nói như vậy, sau nhiều năm.

Sự rầm rộ của truyền thông phương Tây mới thật sự là kết quả của cuộc chiến. Mặc dù phe quân đội cộng sản miền Bắc đã thất bại và tháo chạy, nhưng mặt trận thông tin phương Tây chống miền Nam VNCH đã chiến thắng. Ngay lúc đó, tờ Times đã bình chọn bức ảnh của Eddie Adams là một trong 100 bức ảnh gây ảnh hưởng nhất của thời đại.

Vào ngày thứ hai của cuộc chiến Tết Mậu Thân. Lực lượng Bắc Việt và quân du kích Việt Cộng đã tấn công các thị trấn và thành phố của miền Nam, bao gồm cả thủ đô, Sài Gòn, bất ngờ xé bỏ một hiệp ước tạm đình chiến vài ngày, vừa ký kết.

Cùng với một người phóng viên Việt Nam đang làm cho hãng NBC là ông Vo Suu, phóng viên Adams đã nhìn thấy cảnh tượng đó và ghi hình đúng lúc.

Sau này, Eddie Adams nhớ lại hình ảnh của tướng Loan, nói xong và bỏ đi “Họ đã giết nhiều người của tôi và cả người của anh”. Đó là một cuộc phỏng vấn được thực hiện vào năm 1998 cho chương trình phỏng vấn về lịch sử của hãng AP.

Nhưng vào thời điểm trước đó thì đã muộn. Bức ảnh được tung ra và hoàn toàn là một cú sốc trên mọi mặt báo, truyền hình. Cuộc chiến Mậu Thân mặc dù chứng minh sự thất bại hoàn toàn của phe cộng sản nhưng lại là mồi lửa cho phía những người bi quan và thiên tả, và là lợi thế của miền Bắc cho đến khi họ thắng cuộc năm 1975.

Đó cũng là lúc mà Eddie Adams cảm thấy rằng tướng Loan đã bị làm nhục một cách không công bằng bởi đám đông công chúng – những người không được nhìn thấy sự thật đằng sau bức ảnh: Bảy Lốp, nhân vật bị hành quyết, đã tham gia sát hại cả gia đình người giúp việc của tướng Loan trước đó.

Adams nói: “Tôi không nói những gì ông ấy làm là đúng, nhưng ông ấy đã chiến đấu trong một cuộc chiến, và ông phải chống kẻ xấu. Đã có 2 con người bị hủy diệt ngày hôm đó – Lốp và Loan – tôi thì không muốn hủy hoại cuộc đời của ai. Đó không phải là việc của tôi”.

Ông Adams nói như vậy, vì bởi ông biết người lính đối diện với cuộc chiến phải như thế nào. Eddie Adam từng là cựu phóng viên thủy quân lục chiến Mỹ ở chiến trường Đại Hàn, và sau đó tham gia vào ngành phóng viên dân sự ở hãng AP, năm 1962

Tướng Loan qua đời năm 1998 tại Virginia, ông làm chủ một nhà hàng và sinh sống ở đó. Còn người vợ của ông Bảy Lốp nói với AP, vào năm 2000, rằng bà tin bức ảnh đó đã khiến người dân nước Mỹ chống lại cuộc chiến.

Eddie Adams mất năm 2004. Niềm tự hào nghề nghiệp mà ông có thể giới thiệu với mọi người là những bức ảnh năm 1977, về những người Việt đào thoát khỏi đất nước sau khi chiến tranh kết thúc. Những bức ảnh này của ông đã giúp thuyết phục Hoa Kỳ nhận hơn 200.000 người Việt đến tị nạn. Một trong những bức ảnh về đề tài đó cũng nằm trong danh sách 100 bức ảnh gây ảnh hưởng nhất, do Time bình chọn.

(Nguồn tư liệu: http://abcnews.go.com/US/wireStory/instant-vietnam-execution-photo-frame...)

• tuankhanh's blog

Trò chuyện với Hội Sinh viên Nhân quyền: “Xã hội này đã đến lúc cần thay đổi”

Đối thoại với những người trẻ là một điều thú vị, vì đó là hành trình để nhận biết xem tương lai của một quốc gia rồi sẽ như thế nào.

Thật may mắn khi có được một cuộc đối thoại như vậy với Ngọc Kim, thư ký phân ban hải ngoại của Hội Sinh viên Nhân quyền (Hội SVNQ). Kim sinh năm 1992 và đang sống ở Anh Quốc, nơi có rất nhiều người trẻ tuổi ở miền Bắc Việt Nam đến du học.

Chỉ đến khi sinh viên Trần Hoàng Phúc bị bắt và áp vào cáo trạng “tuyên truyền chống Nhà nước” theo điều 88 BLHS, thì hình ảnh của Hội SVNQ mới xuất hiện rõ trong công chúng ở VN. Bằng một giọng Bắc nhỏ nhẹ và thận trọng, nhưng Ngọc Kim cũng không thể giấu được sự phấn khích của mình khi nói về Hội SVNQ và những ước mơ cho tương lai – ước mơ không phải cho riêng các bạn của Hội, mà ước mơ cho một Việt Nam cần-thay-đổi.

So với các bàn thắng bóng đá hay bữa tiệc bikini trên máy bay, thì bản ghi chép này thật nhàm chán. Nhưng nếu những nhà lãnh đạo Việt Nam dành chút thời gian để đọc và chân thành hiểu được những gì tuổi trẻ Việt Nam đang nghĩ, thì có lẽ họ cũng sẽ sớm nhận ra rằng khi một đất nước miệt mài với những cuộc vui và chỉ số hạnh phúc, cũng vô cùng giả tạo và nhàm chán, như chính bản thân họ vậy.

-----------------------

Hội Sinh viên Nhân Quyền (Hội SVNQ) của các bạn dường như còn khá mới mẻ đối với công chúng ở Việt Nam. Bạn có thể nói sơ qua về Hội của mình, cũng như cho biết Trần Hoàng Phúc đóng vai trò như thế nào đối với Hội?

Vâng, ý tưởng thành lập một hội sinh viên độc lập thì đã có từ năm 2014. Khi đó, một bạn sinh viên tìm  đến gặp một giáo sư vật lý và trình bày về ý tưởng thành lập một Hội sinh viên độc lập, và được vị giáo sư ủng hộ. Tuy nhiên ông không tiện ra mặt công khai vận động, mà chỉ âm thầm ủng hộ các bạn trẻ. Rồi các bạn sinh viên cùng chí hướng cũng đã âm thầm liên kết với nhau. Trong nhóm lúc đó, mỗi người có một khả năng nhưng thiếu người am hiểu về pháp luật. Cơ duyên đến khi sinh viên luật Trần Hoàng Phúc đến với nhóm.

Từ lâu, Phúc cũng có ý tưởng thành lập một Hội sinh viên độc lập như thế rồi, cho nên các bạn trong nhóm rất dễ làm việc với nhau. Từ đó Phúc là người lo cho Hội về phương diện pháp luật và phương pháp tổ chức hội đoàn, lập kế hoạch cho Hội hoạt động lâu dài. Ở thời điểm Phúc đang bị gán ghép những tội danh bất lợi, phía Hội chỉ có thể tiết lộ được đôi điều như vậy về Phúc mà thôi ạ.  

Lý sao vì sao các bạn chọn cố vấn cho Hội SVNQ là bác sĩ Nguyễn Đan Quế? Việc mời một nhân vật hoạt động chính trị - đặc biệt là bị sự giám sát rất ngặt nghèo từ phía chính quyền, là ý tưởng như thế nào?

Ý kiến chung của các bạn khi mời bác sĩ Nguyễn Đan Quế, không phải với tư cách ông là một nhà đối lập chính trị, mà là trong tư cách một nhà khoa học. Bác sỹ Nguyễn Đan Quế là một sinh viên xuất sắc dưới thời Việt Nam Cộng Hòa. Khi mới tốt nghiệp trường y, bác sỹ Quế được Liên Hợp Quốc trao học bổng đi tu nghiệp về ngành Y khoa Nội tiết (Endocrinology). Khi về nước, ông giữ chức Giám đốc Khu Nội khoa Bệnh viện Chợ Rẫy bệnh viện Chợ Rẫy.  Ông cũng làm giảng viên tại đại học Y-Dược TP.HCM, với mục tiêu lớn là cải cách nền học thuật Việt Nam. Hội SVNQ đã rất vinh dự khi đã mời nhà khoa học lớn này về làm cố vấn cho mình. Ngoài ra, tất cả các bạn trong Hội SVNQ đều tin rằng việc bác sĩ Nguyễn Đan Quế, một trí thức đối lập có tên tuổi tham gia cố vấn, còn làm tăng thêm uy tín của Hội sinh viên nhân quyền.

Hiện tại, Hội còn có một vị cố vấn đặc biệt nữa, đó là giáo sư quốc tế Nguyễn Đăng Hưng. Ông là giáo sư thực thụ tại đại học Liège, vương quốc Bỉ, được hoàng gia Bỉ trao tặng danh hiệu hiệp sĩ cho những đóng góp to lớn cho đất nước này. GS.Nguyễn Đăng Hưng được báo chí Bỉ vinh danh là 1 trong số 10 người làm thay đổi nước Bỉ, ông đã về nước và giúp nhà nước Việt Nam đào tạo ra nhiều nhân tài về cơ học, trong đó kể đến tiến sĩ Nguyễn Xuân Hùng. Hiện Gs .Hưng là cố vấn đặc biệt cho chuyên mục Cải cách học thuật .

Chính sách của Hội SVNQ là mời gọi nhiều nhân tài khoa học và những nhân tài trên nhiều lĩnh vực. Hội SVNQ luôn mở cửa chào đón những sinh viên có thực tài và có mong ước tốt đẹp cho xã hội và đề xuất được các chương trình để cải tạo đất nước 

Thêm một điều tò mò nữa, nhờ các bạn giải thích là vì sao Hội SVNQ lại gắn với ý nghĩa “nhân quyền”. Theo nhận định của các bạn đời sống đại học và sinh viên hiện nay như thế nào, khiến có sự ra đời của Hội?

Vâng, khi chọn danh từ “nhân quyền” như trong tên gọi, Hội SVNQ đã lường trước được nội hàm ý nghĩa rất rộng của từ “nhân quyền”. Nhân quyền , hay gọi cách khác là quyền con người, thì ai cũng có và cũng cần được trân trọng. Nhưng cách hiểu về nhân quyền của mỗi người khác nhau. Ví dụ, cách hiểu về nhân quyền của người phương Đông khác với người phương Tây, và cách hiểu về nhân quyền của giai cấp bị trị chắc chắn khác biệt cách hiểu của giai cấp thống trị. Trong bất kỳ xã hội nào, ai cũng muốn bảo vệ quyền-con-người của mình, cho nên luôn luôn có những xung đột về vấn đề nhân quyền. Do đó lý tưởng hoạt động vì nhân quyền của Hội SVNQ sẽ là một chặng đường rất dài.

Điều gì khiến cho các bạn tin rằng sinh viên Việt Nam hiện nay cần suy tư, và quan tâm đến nhân quyền?

Tình hình nhân quyền ở Việt Nam hết sức phức tạp. Nhiều mảnh đời bất công trong xã hội không được ai bênh vực, hỏi nhà nước thì nhà nước lắc đầu làm ngơ  không trả lời, hỏi người nước ngoài, thì người ta ở xa làm sao can thiệp kịp?  Do đó, cần có những tổ chức bảo vệ nhân quyền thiết thực ở trong lòng xã hội, và tổ chức đó phải  độc lập. Sinh viên Việt Nam là một thành tố quan trọng trong ý nghĩa đó. Sinh viên Việt Nam cần quan tâm đến nhân quyền bởi vì tất cả sinh viên đều là con người, thậm chí những con người đó chuẩn bị ảnh hưởng rất lớn làm thay đổi xã hội. Nếu quyền của một sinh viên bị xâm phạm thì cũng tức là quyền của cả một xã hội đang bị xâm phạm. Bằng cách này hay cách khác, sinh viên nào quan tâm đến nhân quyền đều có thể tác động thay đổi vận mệnh dân tộc.

Có vẻ như các bạn đang đi tìm một tính độc lập của khối đại học, cũng như tinh thần độc lập của giới sinh viên so với sự thực tế giáo dục hiện nay. Các bạn có lưu tâm về vấn đề lịch sử và so sánh sự khác biệt tinh thần đại học hiện nay, so với trước năm 1975?

Hiện nay, thời xã hội chủ nghĩa, có thể nói sinh viên đa số không có được tinh thần độc lập như các sinh viên thời Việt Nam Cộng Hòa trước 1975. Sinh viên trước 1975 độc lập trong suy nghĩ hơn và có nhiều sáng tạo hơn, trình độ cao hơn, khả năng ngoại ngữ vượt trội hơn. Thời Việt Nam Cộng Hòa, từ khi còn là học sinh các bạn đã được hưởng một nền giáo dục khai phóng và nhân bản, đến khi lên đại học thì các bạn sinh viên đã là những người giỏi giang, là tài sản của quốc gia. Còn bây giờ, kể từ sau 1975, nền giáo dục trói buộc con người, áp đặt học sinh phải nghĩ theo một con đường định sẵn, cho nên học sinh và sinh viên mái trường xã hội chủ nghĩa như bị rối loạn nhân cách, bằng chứng là rất nhiều người khó hòa nhập được với trào lưu chung của sinh viên quốc tế.

Phải nói thêm rằng giáo sư, giảng viên của khối đại học sau 1975 cũng không được như trước 1975. Không có tự do ngôn luận nên nhiều giáo sư, giảng viên đại học thời nay không có tư tưởng, cho nên đào tạo ra những sinh viên không có tư tưởng. Khi không có tư tưởng thì một người lao động chỉ là công nhân, khi có tư tưởng rồi thì anh mới là nhà báo, nhà văn, nhà chính trị... Nhưng nói cho cùng, cũng không thể trách là các thầy cô hèn nhát được, vì bất kỳ thầy cô nào suy nghĩ độc lập và dạy học sinh tư duy phản biện thì sẽ bị trù dập, thậm chí phải đối diện nhà tù. Không được các giáo sư khích lệ nên sinh viên cứ tư duy theo lối mòn, không dám độc lập suy nghĩ.

Sinh viên của hai giai đoạn này khác biệt nhau rất nhiều. Sự khác biệt lớn nhất nằm ở tư tưởng. Theo quan điểm của Hội, sinh viên thời chính quyền Sài Gòn - Việt Nam Cộng Hòa có tư tưởng và dám đấu tranh cho lý tưởng, nhưng sau năm 1975, tỉ lệ này trong sinh viên chỉ chưa đầy 1%.

Chính vì vậy khi thấy giáo sư Nguyễn Đăng Hưng là một con người tự do vào làm cố vấn, đã có không ít bạn trẻ nộp đơn để được tham gia Hội Sinh viên Nhân quyền. Tụi em rất vui và tin rằng nhiều bạn trẻ sẽ nhìn ra được rằng xã hội này đã đến lúc cần thay đổi.

Được biết các bạn là một Hội sinh viên sinh hoạt về các quyền và giá trị con người, theo cách của giới trí thức ôn hòa và bình thường theo hiến pháp/luật pháp, nhưng tại sao hiện nay các thành viên của các bạn phải đánh số như mật danh?

Lý do là trãi qua 6 tháng hoạt động đầu tiên, bị cơ quan an ninh điều tra theo dõi nên Hội phải áp dụng phương thức thay tên bằng mã số để đảm bảo an toàn cho các Hội viên. Nay thời gian nửa năm đã trôi qua, Hội đã lớn mạnh và mới đây đã dần xóa bỏ mã số cho tất cả các hội viên và chính thức sử dụng tên. Dĩ nhiên, tên này có thể là tên thật hoặc bí danh. Một khi Việt Nam sớm có luật tự do lập hội đoàn, thì tất cả các hội viên Hội sinh viên nhân quyền sẽ cùng thể hiện tên thật và công khai thực hiện các chương trình tái thiết đất nước của mình.

Cũng liên quan về việc sinh hoạt các quan điểm xã hội, cũng như ứng dụng tri thức căn bản truyền thông trong đời sống, nhưng một thành viên của các bạn là sinh viên Trần Hoàng Phúc đã bị kết tội theo điều 88 tức "tuyên truyền chống nhà nước". Các bạn nhận định như thế nào về điều này? 

Cần nói rõ bạn Trần Hoàng Phúc là một sinh viên vô cùng năng động. Bạn Phúc có mặt bao quát trên nhiều lĩnh vực, giúp đỡ cho nhiều hội đoàn. Tháng 7 năm 2017, nhà cầm quyền dùng luật điều 88 để bắt Phúc, với tội danh “tuyên truyền chống nhà nước”.  Nhưng đây là một tội danh hết sức mơ hồ. Nếu một điều nói thật mà nhà nước coi là chống nhà nước, thì nhà nước nên lại xem lại, là tại sao chỗ nào cũng có người chống nhà nước? Đó là vì nhà nước làm việc không theo sự thật. Bởi không có sự thật trong nhà nước cho nên nhà nước phạm hết sai lầm này đến sai lầm khác và sẽ có những người bất mãn dùng truyền thông để nói lên sự khác biệt.  Trường hợp Trần Hoàng Phúc, theo như Ngọc Kim được biết, thì Phúc muốn dùng truyền thông để kiến tạo một xã hội tốt đẹp hơn.

Một đất nước văn minh phải có năm cột trụ: tam quyền phân lập, tức là lập pháp-tư pháp-hành pháp độc lập với nhau, cột trụ thứ tư là tự do báo chí, cột trụ thứ năm là công đoàn độc lập. Nhà nước muốn đập bỏ cột trụ thứ tư thì tức là đang đập bỏ một phần của nền văn minh nhân loại. Tất nhiên Hội SVNQ không nghĩ rằng mọi thành phần của nhà nước đều phản văn minh như vậy, mà rõ ràng, một phía bảo thủ nào đó, có lợi thế cầm quyền đang muốn ngăn cản quyền tự do báo chí mà thôi.  Trần Hoàng Phúc đấu tranh cho cột trụ thứ 4 của một nước văn minh là tự do báo chí, cho nên bạn ấy tất nhiên bị phía lực lượng phản văn minh muốn bỏ tù .

Tương tự như Hoàng Chí Phong ở Hồng Kông, Phan Kim Khánh hay Trần Hoàng Phúc đều là những sinh viên trẻ, có hoạt động phản biện và chủ trương ước mơ cho đất nước được thay đổi tốt đẹp hơn. Kim Khánh đã có một bản án, và Phúc cũng vậy và bị đặt ở phía kẻ có tội, các bạn nghĩa sao về điều này?

Cùng bị kết tội chống đối chính quyền, nhưng Hoàng Chi Phong ở Hồng Kông có điều kiện dễ dàng hơn Phan Kim Khánh và Trần Hoàng Phúc ở Việt Nam. Hồng Kông có tự do ngôn luận và  thượng tôn pháp luật, đặc trưng của các nước thuộc địa  Anh quốc. Giới trẻ Hồng Kông hết thảy đều biết về Hoàng Chi Phong và ủng hộ Hoàng Chi Phong, cho nên Trung Quốc cũng không dám bỏ tù Hoàng Chi Phong với án nặng. Nhưng ở Việt Nam, báo in bị nhà nước kiểm soát gắt gao, họ muốn bưng bít về giới sinh viên bất đồng chính kiến, nên trong nước vẫn chưa nhiều người biết đến Trần Hoàng Phúc và Phan Kim Khánh, Ngọc Kim nghĩ rằng hiện chỉ mới khoảng 20% dân số biết đến những việc làm của hai sinh viên này mà thôi.

Tại Hồng Kông, ít nhất cũng khoảng 95% dân số nước này biết đến Hoàng Chí Phong. Sự ngưỡng mộ của dân chúng đối với Hoàng Chí Phong có ở mọi con phố ở Hồng Kông, làm cho nhà cầm quyền chỉ dám giam giữ người sinh viên này vài tháng đến nửa năm. Còn như Phan Kim Khánh, vì xã hội còn ít người biết đến cho nên tòa án độc tài bỏ tù anh đến 6 năm. Nhưng từ ngày 31/01, Trần Hoàng Phúc ra tòa, tình hình có thể sẽ khác bởi thông tin ngày càng lan tỏa, và hiện đã có nhiều người hơn, trên khắp cả nước biết đến Phúc. Bản án đặt lên Trần Hoàng Phúc có thể tạo những cột mốc mới đối với tình hình chính trị Việt Nam.

Và Ngọc Kim tin rằng, dù ở Hồng Kông hay Việt Nam, nếu Hoàng Chi Phong hay Phan Kim Khánh, Trần Hoàng Phúc bị kết tội thì cho thấy một điều rằng, ở mọi quốc gia, sinh viên độc lập là lực lượng mạnh mẽ nhất có thể thay đổi xã hội .

Cám ơn sự bộc bạch của các bạn, và xin hỏi một câu cuối, là khi chọn một sự khác biệt với nhà nước, đồng nghĩa với chọn đối diện áp lực. Lúc này áp lực mà các bạn đang đối diện thì như thế nào? Các bạn có ước mơ gì cho tương lai?

Dạ, Hội chúng em bị an ninh nhà nước kiểm soát liên tục. Một bạn sinh viên chỉ like và share một status của fanpage Hội thôi mà đã bị công an tỉnh mời lên rồi đe dọa. Có bạn hội viên bị công an đến quấy nhiễu công ăn việc làm. Một bạn khác bị tình nghi tham gia Hội thôi mà đã bị tin tặc tổ chức cướp mất mật khẩu Icloud. Một bạn khác bị phá tài khoản Facebook và Gmail nhưng cuối cùng may mắn vẫn giữ được. Như em thì gia đình cũng bị ảnh hưởng và liên lụy, nhưng vì Kim tin việc Kim làm không có gì sai trái nên vẫn không thay đổi.

Không phải riêng Kim, mà tất cả các bạn đều mơ ước Hội sinh viên nhân quyền sẽ là Tổ chức độc lập của sinh viên Việt Nam: Tập hợp của những sinh viên có mong muốn cải cách học thuật, minh bạch giảng đường và thúc đẩy các giá trị nhân quyền trong giới sinh viên. Với một lý tưởng như vậy, chắc mọi người quan tâm có thể hình dung được phần nào diện mạo của Hội SVNQ trong tương lai.

Tuấn Khanh (ghi lại)

-----------------------------------

Chú thích ảnh: Ngọc Kim và bức ảnh Trần Hoàng Phúc trong một lần vận động ở Anh Quốc

• tuankhanh's blog

Thấy gì qua bóng đá U23 Châu Á?

Giải U23 Châu Á khép lại với cúp vàng thuộc về Uzbekistan, huy chương bạc thuộc về Việt Nam trong sự tiếc nuối của hàng triệu người hâm mộ. Nhiều từ ngữ “vuột mất”, “không may mắn”, “các anh hùng”… được dùng với tầng suất cao để nói về các cầu thủ U23 Việt Nam cũng như nói về chức á quân của họ trong mùa giải.

Hàng triệu người xuống đường, đi bão (thêm một khái niệm mới trong tiếng Việt) sau khi trận cầu diễn ra và sau đó một ngày, người ta vẫn tiếp tục đi bão, hô to “Việt Nam vô địch”.

Các báo trong nước tha hồ ca ngợi đội tuyển Việt Nam, nhiều bài viết còn “gáy” rằng đẳng cấp U23 Việt Nam đã bước vào hàng bóng đá quốc tế. Cùng với sự gáy này là nhiều pha nhảy cầu, tự tử (nhưng may mắn có người kịp cứu) vì kết quả bóng đá.

Nhiều băng rôn, biểu ngữ thể hiện sự vô văn hóa đã căng lên và được phổ biến trên mạng xã hội, có tính mạ lị, chửi bới đội tuyển và một số cầu thủ U23 UZB.

Nhiều người xem giải trận chung kết U23 Châu Á là một cái Tết sớm của Việt Nam, thậm chí còn lãng mạn hơn khi nói rằng trận cầu này đã kết nối mọi con tim trong và ngoài nước, nó như một giềng mối hòa giải, hòa hợp dân tộc.

Về phía chính phủ Việt Nam, họ đã cho hãng VietJet Air cung cấp một chuyên cơ chở đội tuyển U23 Việt Nam về nước. Trong đó, điều đáng nói là hãng VJA đã cho các cô người mẫu mặc bikini tha hồ õng ẹo trình diễn trước các cầu thủ trẻ. Hình ảnh này nhanh chóng tạo thành cơn sóng phản đối trong người hâm mộ.

Chưa dừng ở đây, tuyển U23 VN phải chịu đói, chịu lạnh sau một loạt trận đấu dài hơi, mệt mỏi để vào lăng báo công với Hồ Chủ Tịch, sau đó ngồi xe buýt ra sân Mỹ Đình, tiếp tục ngồi nghe ông Bộ trưởng Bộ văn hóa thông tin Việt Nam đọc một bài diễn văn dài dòng, hoa mỹ đến tận 10 giờ đêm.

Trong khi đó, đội tuyển U23 UZB cũng về nước trên một chuyên cơ, họ được bố trí ngồi nghế hạng thương gia trong không khí yên tĩnh, các cầu thủ mặc quần tây đen, áo sơ mi dài tay trắng, đeo cravat đen, nhìn hết sức lịch lãm và đẹp.

Các báo, đài và người hâm mộ UZB cũng tránh được tình trạng gáy đến khản cổ, tránh được tình trạng bão ngoài đường, hay nói cách khác là UZB tránh được tình trạng ốp đồng tập thể trong và sau mỗi trận đấu, cho dù kết quả, đội tuyển quốc gia của họ vô địch Châu Á, họ vẫn bình thản, không hề có dấu hiệu ốp đồng tập thể như VN.

Vì sao lại có chuyện trái ngược này? Và những gì đã diễn ra, xảy ra tại Việt Nam cho thấy điều gì?

Có thể trả lời nhanh, gọn rằng tầm mức văn hóa của Việt Nam còn quá thấp, điều này không thể chối bỏ mà phải nhìn thẳng vào sự thật để thay đổi cho văn minh, văn hóa hơn!

Và, dù nói như thế nào đi nữa thì nói cho cùng, người Việt Nam quá buồn, quá thiếu thốn, quá mất tự do. Một khi không còn niềm hạnh phúc nào khác, người ta ký thác hi vọng và hạnh phúc vào một thứ gì đó mơ hồ, không có giá trị thật. Một khi quá cô đơn và mất tự do, người ta sẽ gào thét thành bão mỗi khi có cơ hội an toàn. Điều này hoàn toàn ứng với người Việt Nam.

Ở khía cạnh thứ nhất, tầm mức văn hóa Việt Nam còn quá thấp, ở đây tôi không nói đến khía cạnh văn hóa, sự hiểu biết cũng như khả năng ứng xử hay suy tư của từng cá nhân mà tôi muốn nói đến cái gọi là “văn hóa vĩ mô”. Bất kì một quốc gia nào cũng có văn hóa vĩ mô, nó được điều tiết bởi hệ thống cầm quyền thông qua cơ quan văn hóa. Có nghĩa là nếu như nhà cầm quyền UZB cũng cổ xúy, cũng tụng ca, cũng bốc thơm chiến thắng của các tuyển thủ quốc gia họ cỡ như Việt Nam thì chắc chắn, hiệu ứng đám đông của UZB cũng sẽ xảy ra, và sự cố ốp đồng tập thể của họ cũng diễn ra.

Nhưng không, UZB đã chọn một phông văn hóa khác, điềm đạm, không ồn ào. Đương nhiên, nếu người dân không hưởng ứng, không sẵn sàng bão thì nhà nước , báo chí có vẫy quạt ba tiêu cỡ nào cũng không bao giờ thành gió. Ở đây, một vấn đề khác, nó cũng không hoàn toàn thuộc về phông văn hóa cá nhân mà bị tác động bởi các chính sách vĩ mô về văn hóa, kinh tế, chính trị.

Một quốc gia mà xung năng tràn ra đường của người dân quá cao mỗi khi có lễ hội, bóng đá, thì việc đầu tiên cần phải xem lại chính sách văn hóa, kinh tế, chính trị mà người dân quốc gia đó đang thụ đắc hoặc gánh chịu.

Khi con người không còn niềm vui nào khác, không còn quyền tự do nào khác, không còn hạnh phúc nào khác, thì người ta sẽ dễ dàng ký thác niềm vui, hạnh phúc và cả nỗi đau vào bàn nhậu và sân bóng đá và thơ. Bởi chỉ có ở bàn nhậu và làm thơ, người ta mới đủ “dũng khí” để nói những gì mình muốn nói và xả mọi ưu phiền, bực dọc, ức chế vào hơi men. Chỉ có ở sân bóng đá, nơi mà hàng triệu người trực tiếp hoặc gián tiếp tranh giành lấy một quả cầu tròn, mọi nỗ lực và xung năng được ký thác vào đó.

Việt Nam là một cường quốc nhậu, đúng, Việt Nam là một cường quốc thơ, đúng, Việt Nam là một cường quốc bóng đá, đúng! Tất cả ba cường quốc trên đây đều đúng với Việt Nam. Mặc dù là cường quốc nhậu nhưng hiếm có người Việt Nam nào đủ tửu lượng để thử thách với các tửu thủ phương Tây, hoặc gần hơn là Lào, Thái Lan. Mặc dù là cường quốc thơ, người người làm thơ, nhà nhà làm thơ nhưng các nhà thơ Việt Nam vẫn không được bạn đọc thế giới biết đến là bao. Mặc dù là cường quốc bóng đá, từ trẻ em cho đến người già sẵn sàng hò hét, lăn xả vì bóng đá nhưng nền bóng đá Việt Nam cũng luôn ở mức lẹt đẹt, cố lắm thì mới hi vọng vươn tới đằng cấp Châu Á!

Vì sao lại có chuyện tréo ngoe như vậy? Vì cái động cơ lớn nhất để tiến đến một cường quốc không phải là động cơ nội tại của mỗi con người trong nhân dân mà là sự dắt mũi của hệ thống cầm quyền. Nhậu, làm thơ và đá banh như một cửa thoát cho mọi xung năng dân tộc.

Một quốc gia có truyền thống yêu văn chương, yêu hòa bình, yêu sự tiến bộ, nó được đánh giá không phải bởi số đông người cầm bút mà bởi giá trị suy tư, hàm lượng tri thức cũng như giá trị phát sáng trong các tác phẩm từ quốc gia đó. Không phải người Pháp, người Nhật, người Mỹ hay người Nga nào cũng biết làm thơ hoặc thích làm thơ, nhưng nền văn học của các quốc gia này vẫn là đỉnh cao nhân loại.

Không phải người Tây Ban Nha, người Anh, người Bồ Đào Nha, người Nga, người Đức, người Brazil, người Thụy Điển nào cũng mê mẩn trái bóng, cũng sẵn sàng ào ào xuống đường mỗi khi đội tuyển quốc gia của họ chiến thắng nhưng các quốc gia này vẫn là cường quốc bóng đá.

Và rượu cũng vậy, tại các quốc gia được xem là cường quốc rượu bia như Pháp, Đan Mạch, Hà Lan… Nguồn tư bản mang về từ việc sản xuất rượu, bia của họ luôn ở mức khổng lồ, nhưng không vì vậy mà người dân của họ ai cũng mê rượu, ai cũng nhậu be bét.

Bởi hầu hết người dân của các quốc gia tiến bộ có quá nhiều vấn đề để quan tâm và quá nhiều thứ khác mang lại hạnh phúc cho họ hơn là rượu bia, làm thơ và bóng đá. Một chế độ phúc lợi xã hội tốt, một nền giáo dục tốt, một nền an ninh bảo vệ người dân tốt, có sở hữu nhà đất và không phải lo toan khi đụng đến đất đai, một nền y tế tử tế, một nền văn học không mang tính tuyên truyền, một nền văn hóa cởi mở… Chỉ chừng đó yếu tố, người dân có thể làm những gì người ta cảm thấy cần làm, muốn làm như biểu tình phản đối chính sách công bất cập, tìm hiểu về âm nhạc, tìm hiểu về văn chương một cách thấu đáo và đa chiều… Có một ngàn lẻ một cơ hội hạnh phúc đối với người dân các quốc gia tiến bộ và bóng đá, thơ hay nhậu chỉ là một trong một ngàn lẻ một cơ hội đó.

Ngược lại, ở Việt Nam, dường như mọi thứ cơ hội cho người dân giống như các quốc gia tiến bộ đều không có, bạn chỉ cần ra đường biểu tình vì môi trường cũng có thể bị tù mọt gông. Bạn chỉ cần phát biểu chống lãnh tụ Cộng sản, mạng sống bạn bị đe dọa. Bạn chỉ cần chơi với những người hoạt động xã hội dân sự, bạn rơi vào đích ngắm của an ninh… Và cơ hội duy nhất để bạn không bị nguy hiểm là làm thơ, nếu làm thơ ca ngợi chế độ, bạn sẽ có lộc, nếu làm thơ ưu thời mẫn thế mà bạn biết giấu nỗi lòng vào con dế, con lợn, con bò hay cái cây, cánh đồng, đám mây… thì bạn tạm an toàn.

Ngoài ra, bạn có thể ký thác mọi ẩn ức, xung năng và đau khổ vào sự hò hét cổ vũ bóng đá trên danh nghĩa cổ vũ cho “màu cờ sắc áo” hoặc bạn ném nó ra bàn nhậu một cách bâng quơ như những Lưu Linh đầy hiền triết thời hiện đại. Và bạn có quyền la hét, có quyền cởi áo quần (nhưng không được quấn cờ vào chỗ kín!) đi long nhong ngoài đường mỗi khi “bão” sau trận cầu đội nhà.

Tất cả những cánh cửa hạnh phúc cho người Việt Nam đều nằm quanh quẩn trong bóng đá, làm thơ và nhậu. Điều này như như một hạnh phúc không thể chối bỏ của người Việt Nam. Và với đà này, cũng đừng đòi hỏi gì nhiều thêm về phông văn hóa của người Việt mà chỉ cần dừng ngang ở mức này là may mắn lắm rồi. Muốn thay đổi phông văn hóa của người Việt không hề khó, bởi căn tính người Việt là một căn tính tốt. Chỉ cần có một khuôn văn hóa vĩ mô không phải như hiện tại thì mọi chuyện sẽ khác xa! Nói vậy để đừng quá tuyệt vọng nếu chúng ta có những đường hướng cách mạng và những đám đông hò hét, cổ vũ cho đội bóng chuyển sang hò hét, cổ vũ cho sự tiến bộ và tự do. Hoàn toàn không khó!

• VietTuSaiGon's blog

Việt Nam sắp mua nhiều loại vũ khí của Mỹ?

Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ Jim Mattis thăm và dâng hương tại chùa Trấn Quốc ở Hà Nội hôm 25 Tháng Giêng, 2018. (Hình: AFP/Getty Images)

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chuyến thăm Việt Nam của bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ có thể mở đường cho việc bán các loại võ khí mà Việt Nam đang cần để bảo vệ chủ quyền trước sự bành trướng bá quyền của Bắc Kinh.

Cải thiện quan hệ có thể tiến đến việc Việt Nam mua võ khí của Mỹ, theo nhận định của ông Murray Hiebert, phụ tá giám đốc chương trình nghiên cứu Đông Nam Á của tổ chức Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế (CSIS) ở Washington DC.

Trong khi đó, theo nhận định của ông Carl Thayer, chuyên viên của Học Viện Quốc Phòng Hoàng Gia Úc, Việt Nam đang muốn thay thế đội máy bay Mig-21 đã phải cho nghỉ hưu cách đây hơn một năm vì đã quá tuổi sử dụng.

Cả hai chuyên viên vừa kể nêu ý kiến qua các cuộc phỏng vấn của đài VOA hôm 29 Tháng Giêng, 2018, về chuyến thăm viếng hai ngày của Bộ Trưởng Mattis tại Hà Nội, trong đó, ông đã họp với Bộ Trưởng Quốc Phòng CSVN Ngô Xuân Lịch. Ông Mattis cũng đã gặp cả Chủ Tịch Nước Trần Đại Quang, Tổng Bí Thư Đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng.

Trước khi sang Việt Nam, ông Mattis nói với các ký giả tháp tùng ông rằng ông sẽ lắng nghe xem phía Việt Nam nói gì. Nội dung các cuộc thảo luận giữa bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ và các giới chức Việt Nam không được tiết lộ gì ngoài sự loan báo  hàng không mẫu hạm nguyên tử USS Carl Vinson sẽ cập cảng và thăm viếng Đà Nẵng vào đầu Tháng Ba tới đây.

Khi đến thăm Việt Nam hồi Tháng Năm, 2016, Tổng Thống tiền nhiệm Barack Obama loan báo Mỹ bãi bỏ hoàn toàn cấm vận võ khí cho Việt Nam, mở đường cho nước này mua sắm các loại võ khí tối tân, một điều các lãnh tụ CSVN khi đến Hoa Kỳ đều nhất mực đòi hỏi.

Tuy nhiên, đến nay, người ta vẫn chưa thấy gì đáng kể diễn ra dù Mỹ đã chuyển giao cho Việt Nam một tàu tuần tra cỡ lớn và một ít xuồng cao tốc cho cảnh sát biển Việt Nam. Đang có tin bán chính thức Mỹ sẽ trao thêm cho Việt Nam thêm một tàu tuần tra nữa cùng lớp với chiếc Việt Nam đã nhận năm ngoái.

Khi Nghị Sĩ John McCain cùng phái đoàn các nghị sĩ trong tiểu ban đối ngoại Thương Viện Mỹ đến Việt Nam hồi Tháng Tám năm 2014, tin cho hay phía Hà Nội đã trao cho ông một danh sách dài các trang bị võ khí mà Việt Nam đang cần mua. Thời điểm này, vẫn còn bị giới hạn bán các loại võ khí sát thương.

Nhưng Tháng Mười Một, 2017, Tổng Thống Donald Trump đã “đánh bài ngửa” ở Hà Nội khi công khai nói với Chủ Tịch Nước Trần Đại Quang là Mỹ muốn Việt Nam mua các loại võ khí tối tân của Mỹ, kể cả các loại hỏa tiễn. Ông Trump sốt ruột muốn giảm nhanh thâm thủng mậu dịch với Việt Nam.

Đến giờ không thấy gì hé lộ. Một phần, Việt Nam có ngân sách quá nhỏ bé về an ninh quốc phòng. Phần khác, lại còn phải ngó chừng về phương Bắc, không muốn cái ông bạn khổng lồ “16 chữ vàng” nổi giận và trả thù.

Vũ khí của Mỹ tuy tối tân nhưng mua mới lại quá đắt. Hà Nội nhiều phần chỉ tính tới chuyện mua các loại trang bị “cũ người mới ta” cho họp với khả năng tài chính.

Các máy bay săn ngầm tuần tra biển Orion P-3 nằm ụ tại sa mạc Arizona hoặc các trực thăng tấn công Super Cobra AH-1W sắp được thải loại mà Mỹ mới rao bán công khai, các khu trục cơ F-15, F-16 dư thừa có được nêu ra trong cuộc họp của Bộ Trưởng Mattis hồi tuần qua, hoặc cuộc họp của bà Tina Kaidanow đang diễn ra tại Hà Nội, dư luận muốn được biết.

Theo nhận định của ông Sean King, phó chủ tịch tổ chức tham vấn chiến lược Park Strategies consultancy ở New York được thuật lại trong bài viết của VOA, chuyến đi Việt Nam của ông Mattis là tín hiệu “cứng rắn hơn đối với Bắc Kinh” về vấn đề Biển Đông so với chính phủ tiền nhiệm Obama. Tuy nhiên theo ông như vậy là “quá muộn.”

“Các quan hệ với Việt Nam bây giờ cốt yếu hơn bao giờ vì có vẻ như chúng ta đã mất Philippines về vấn đề Biển Đông.” Ông King được dẫn lời trên VOA, “Có thể là đã quá muộn vì (kế hoạch) Bắc Kinh bành trướng lãnh thổ tại Biển Đông coi như đã hoàn tất.” (TN)

Sài Gòn có hàng loạt cây cầu chờ sập

Cầu Long Kiểng bị sập do xe chở quá nặng đi qua. (Hình: VNE)

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Tuy là thành phố lớn nhất nước nhưng cơ sở hạ tầng đặc biệt là giao thông của Sài Gòn được coi là “tồi tệ” với khoảng 200 cây cầu yếu, chờ sập bất cứ lúc nào.

VNExpress hôm 29 Tháng Giêng  dẫn lời ông Bùi Xuân Cường, giám đốc Sở Giao Thông-Vận Tải Sài Gòn, nói rằng “hiện các trục đường chính có 30 cầu yếu. Còn nếu tính cả trong các khu dân cư thì hiện có khoảng 200 cầu yếu và 55 cầu không đồng bộ tải trọng.”

Vẫn theo lời ông Cường, “Trước mắt vẫn khai thác hiệu quả hạ tầng hiện hữu nhưng vẫn phải bảo đảm tuyệt đối an toàn và đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.”

Vụ tai nạn mới nhất là sập cầu Long Kiểng trên đường Lê Văn Lương, huyện Nhà Bè, 10 ngày trước. Nhịp cầu bị gãy được thay, đồng thời gia cố lại các trụ mống để đảm bảo sử dụng lâu dài.

Cầu Long Kiểng là nơi đi lại của người dân từ huyện Nhà Bè, Long An vào trung tâm thành phố hoặc từ trung tâm thành phố trở về nhà. Nhiều ngày qua, người dân phải đi đường vòng xa hơn cả chục km.

Cầu Rạch Dơi đã được sửa chữa nhiều lần nhưng người dân vẫn lo lắng mỗi khi đi qua. (Hình: VNE)

VNExpress ghi nhận, “Trên đường Lê Văn Lương thuộc xã Nhơn Đức đi Cần Giuộc (Long An), ngoài cầu Long Kiểng mới bị sập còn nhiều cầu sắt cũ khác như cầu Rạch Đĩa 1, Rạch Tôm, Rạch Dơi cũng trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Các cây cầu này đều được xây dựng từ trước năm 1975. Chỉ cần một xe máy chạy qua, cầu đã rung bần bật.”

Tại cầu Rạch Dơi, nhiều chân cầu bằng trụ sắt gỉ sét, một số nơi thủng lỗ chỗ. Dù cầu đã xuống cấp nhưng xe tải liên tục lưu thông; phía dưới là ghe tàu, sà lan chất đầy cát không ngớt qua lại.

Còn cầu Rạch Tôm mỗi lần có xe tải chở hàng chạy qua lại rung lắc mạnh, phát ra những tiếng kêu lớn.

Tương tự là cầu Phước Lộc 1 nối hai xã Phước Lộc và Phước Kiểng. Bề ngang cầu chỉ khoảng 2m, vừa đủ hai xe máy đi ngược nhau.

Và không chỉ ở  huyện Nhà Bè mà ở nhiều nơi khác cũng còn hàng loạt cây cầu yếu, nguy cơ sập bất cứ lúc nào như: Bà Hom (Tỉnh lộ 10, quận Bình Tân), Xáng Dọc (đường Vườn Thơm), Thanh Niên (bắc qua Kênh Xáng Ngang, huyện Bình Chánh ), Thi Đua (Tỉnh lộ 9, huyện Củ Chi)… (KN)

Bị tù oan, chết đã 5 năm, mới được công an xin lỗi

Công an trao quyết định “đình chỉ bị can cho con trai ông Sường.” (Hình: VNE)

BẮC GIANG, Việt Nam (NV) – Công an đem giấy thông báo “Đình chỉ điều tra” đến cho một người đã chết cách đây 5 năm ở Bắc Giang, trong khi có tin một gia đình có 8 người bị tù oan ở Tây Ninh.

Một số báo tại Việt Nam cho hay đại diện công an tỉnh Bắc Giang đã đến nhà ông Mưu Quý Sường để trao giấy “Đình chỉ điều tra” và tổ chức xin lỗi công khai đã quy chụp cho ông tội giết vợ trong một vụ án từ 40 nước trước, bỏ tù ông dù không có phiên tòa nào được mở ra xử ông về tội giết người.

Sự oái oăm là ông Sường đã qua đời từ năm 2013 vì bệnh ung thư. Trước đó, ông đã đi kêu oan khắp nơi không có kết quả. Ông dặn dò con và bà vợ kế “tiếp tục kêu oan và mong có ngày con cháu không phải mang tiếng với người đời.”

Theo hồ sơ vụ án, VNExpress thuật lại tóm tắt, “Tháng Chín, 1977, thi thể vợ ông Sường được phát hiện ở con suối gần nhà. Gia đình cho rằng bà bị ngã trong lúc đi qua cầu tre ra đồng. Gia đình chưa kịp tổ chức đám tang thì ông Sường bị công an bắt vì nghi giết vợ, dựng hiện trường giả.”

“Ông Sường bị giam hơn 7 năm và không có phiên tòa nào được mở. Trong thời gian này, trong buồng giam xảy ra vụ phạm nhân đánh nhau và ông bị phạt bốn năm tù. Thụ án xong hình phạt này, ông Sường được về nhà sau hơn 11 năm bị bắt.”

Ông liên tục kêu oan sau đó rồi qua đời do tuổi già và mắc ung thư các đây 5 năm. Đến bây giờ, cái tờ giấy vô dụng “Đình chỉ điều tra” của công an tỉnh Bắc Giang mới xác định hành vi “không cấu thành tội phạm giết người” của ông Mưu Quý Sường.

Công an CSVN luôn luôn có thói quen tra tấn nhục hình nghi can để ép nhận tội. Mỗi năm đều có hàng chục người chết vì bị tra tấn ép cung chỉ vài giờ hay một hai ngày vừa bị bắt. Nhiều người bị tra tấn khủng khiếp quá đã đành nhận tội giết người và bị kết án tử hình. Những năm gần đây, một số trường hợp được luật sư và gia đình ráo riết kêu cứu mới được giải oan nhưng một số trường hợp vẫn còn đang chờ bị hành hình như Hồ Duy Hải.

Các chứng cứ từ dấu vân tay, vật chứng đến nhân chứng đều xác định Hồ Duy Hải không phải là thủ phạm nhưng anh ta vẫn đang chờ bị hành quyết không biết lúc nào. Mẹ của Hồ Duy Hải kiên nhẫn mang đơn kêu oan cho con đi gõ khắp các cửa nhưng chưa thấy kết quả gì chắc chắn.

Trong khi công an Bắc Giang tổ chức “xin lỗi” một người đã bị bỏ tù oan ở Bắc Giang dù ông ta đã chết được 5 năm, thì tại Tây Ninh, tờ Người Lao Động cho hay một gia đình có 8 người đã bị bỏ tù oan mà chỉ có 1 trong 8 người bị giam oan được bồi thường với số tiền ít ỏi sau khi được “đình chỉ điều tra vụ án.”

Ông Nguyễn Văn Dũng (thứ tư, từ trái sang) và người thân trình bày vụ việc với phóng viên báo Người Lao Động. (Hình: Người Lao Động)

Theo ông Nguyễn Văn Dũng ở xã Phước Thạnh, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh, kể lại trên tờ Người Lao Động (NLĐ), “Tháng Bảy, 1979, ông từ chiến trường Cambodia về nước kết hợp thăm gia đình. Được ít ngày, ông Dũng bị lực lượng chức năng xã Đôn Thuận (huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh) bắt vì nghi cướp tài sản.”

Khoảng thời gian đó xảy ra vụ cướp có võ khí tại nhà ông Nguyễn Văn Dơ (ấp Bùng Binh, xã Đôn Thuận). “Do ông Dơ báo trong đám cướp ngoài súng M16, súng ngắn còn có con dao trắng thường sử dụng bán bánh mì. Nghi vấn Hồ Long Chánh có con dao loại này, công an bắt ngay Chánh để điều tra. Chánh khai thêm Nguyễn Văn Dũng, Nguyễn Văn Chiến (anh ruột ông Dũng), Nguyễn Thành Nghị và Nguyễn Văn Dũng (con ông Nghị). Chính quyền xã đã bắt tiếp số người này,” NLĐ thuật lại theo lời kể.

Tờ NLĐ kể tiếp: “Sau khi bị đưa về công an huyện và bị dùng nhục hình buộc phải nhận tội cướp tài sản đem về cho vợ con họ cất giấu, cơ quan điều tra lại bắt tiếp bà Nguyễn Thị Ngọc Lan (chị ông Dũng), Nguyễn Thị Lan (vợ ông Chiến) cùng Nguyễn Thị Kim Chung (con ông Chiến, lúc đó được 2 ruổi rưỡi), Võ Thị Thương (vợ ông Nghị) và cũng dùng nhục hình buộc họ phải nhận có cất giấu tài sản cướp được. Tuy nhiên, nhiều lần đến kiểm tra, công an không thu được gì là tang vật của vụ án nên ngày 11 Tháng Năm, 1983, VKSND tỉnh Tây Ninh đình chỉ điều tra vụ án.”

Sau khi có “Quyết định đình chỉ điều tra,” ông Dũng “gõ cửa khắp nơi từ địa phương lên trung ương để kêu oan.” Mãi đến Tháng Tư, 2017, VKSND tỉnh Tây Ninh mới mời ông Dũng lên làm việc liên quan đến việc bồi thường nhưng “chỉ đồng ý bồi thường với số tiền gần 600 triệu đồng.”

Ngoài ông Dũng, tất cả những người khác đều không được bồi thường gì dù bị khiếu nại.

“Tôi bị bắt giam oan, bị dùng nhục hình để buộc nhận tội. Danh dự nhân phẩm của tôi bị chà đạp, gia đình ly tán, mất cơ hội làm quân nhân, công dân tốt. Thế nhưng, sau khi được giải oan và hơn 34 năm gõ cửa khắp nơi, tôi chỉ nhận được chừng đó tiền. Họ còn nói chỉ bồi thường nhiêu đó, nếu không đồng ý thì kiện ra tòa,” ông Nguyễn Văn Dũng được tờ Người Lao Động dẫn lại lời nói. (TN)

Việt Nam đang có 19,700 người dân cần được cứu đói

Người dân bất bình vì nhận thiếu gạo do cán bộ thôn tự ý chia nhỏ để nhiều người được nhận. (Hình: Báo Lao Động)

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam hiện đang có ít nhất 5,700 gia đình hay khoảng 19,700 người bị cần được cứu đói tại một số tỉnh cần được cứu trợ vào dịp Tết sắp đến.

Tài liệu thống kê của Tổng Cục Thống Kê (Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư) được tờ Thời Đại viện dẫn được công bố hôm Thứ Hai, 29 Tháng Giêng 2018, nêu ra các con số kể trên.

Chi tiết nêu ra cho thấy tỉnh Đắk Lắk có nhiều người bị đói nhất với 2,100 gia đình, tương ứng với 5,300 người; kế đến là Lạng Sơn 1,400 gia đình, tương ứng với 5,000 người; Gia Lai 966 gia đình, tương ứng với 4,300 người.

Ngoài ba tỉnh vừa kể xin nhà cầm quyền trung ương trợ cấp chống đói, các tỉnh khác như Phú Yên, Thanh Hóa, Đắk Lắk, Đắk Nông, Hà Giang cũng yêu cầu được hỗ trợ gạo cứu đói dịp Tết Nguyên Đán và dịp giáp hạt đầu năm 2018.

Trong số các tỉnh vừa nêu, có tỉnh có những dự án “tượng đài” hay “công viên văn hóa” hàng ngàn tỉ đồng trong khi dân thiếu đói. Đã vậy, các khoản gạo cứu trợ về đến địa phương lại còn bị nhà cầm quyền sở tại xà xẻo, hoặc “cấp không đúng đối tượng.”

Trước đó, vào ngày 22 Tháng Giêng, 2018, nhà cầm quyền trung ương quyết định xuất cấp gạo từ nguồn dự trữ quốc gia cho các địa phương dịp Tết Nguyên Đán Mậu Tuất năm 2018. Theo đó, Bộ Tài Chính đã xuất 2,805 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia “cho các địa phương để hỗ trợ cứu đói cho nhân dân 4 tỉnh Nghệ An, Yên Bái, Lào Cai và Tuyên Quang trong dịp Tết Nguyên Đán Mậu Tuất 2018.”

Năm ngoái, 15 tỉnh đã yêu cầu nhà cầm quyền trung ương cấp gạo cứu đói dịp Tết và dịp đói giáp hạt. Năm nay mới thấy tin tức xin cứu đói tại 12 tỉnh.

Ngày 31 Tháng Mười Hai, năm 2017, báo chí tại Việt Nam cho hay, 44 gia đình với 121 nhân người tại thôn Phú Khê 2, xã Hòa Xuân Đông, huyện Đông Hòa, Phú Yên, đã trả lại số gạo được phát sau khi xảy ra bão số 12. Họ tức giận vì gạo cứu trợ bị “xà xẻo” và chia nhỏ phần được nhận để chia cho 180 gia đình không thuộc “đối tượng” hưởng thụ.

Chuyện phát gao cứu đói hàng năm vào dịp gần Tết và lúc giáp hạp là chuyện dài nhiều tập nên năm nào cũng thấy có những lời kêu ca về sự bất công, cửa quyền của cán bộ các địa phương. (TN)