Monday, July 25, 2016

Tiếng kêu cứu từ các nữ tu Dòng Thánh Phaolo Hà Nội - Phần I

—07/25/2016 - 01:35 

Chính quyền sinh ra từ cướp đoạt và bạo lực
Chuyện nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam chiếm cướp đất đai, tài sản là chuyện trở thành cơm bữa và là "thói quen" ở Việt Nam từ khi đảng Cộng sản cướp chính quyền.
Không chỉ là giai đoạn gần đây, mà ngay từ khi mới cướp được chính quyền, điều đó đã trở thành bản chất hành xử của một nhà nước được xây dựng trên họng súng.
Bắt đầu bằng cuộc cải cách ruộng đất (CCRĐ) "long trời, lở đất" vì sự tàn bạo và bạo ngược đến mức cùng cực. Cuộc CCRĐ bắt đầu từ những năm tháng non trẻ từ khi cướp được chính quyền Tháng 8/1945, đã bước đầu phá bỏ tận căn những mối quan hệ sản xuất cũng như nếp văn hóa truyền thống tốt đẹp sống bằng tình yêu thương và trách nhiệm xã hội có từ ngàn đời người dân Việt Nam xây đắp.
Kể từ đó, bằng nhiều cách với những hình thức khác nhau, những người cộng sản cầm quyền ở Việt Nam từng bước tiến hành những cuộc cưỡng bức, cướp bóc tài sản người dân bằng mọi hình thức dưới sự lãnh đạo của họ.
Những cuộc "cải cách", "cải tạo công thương nghiệp" ở miền Bắc, rồi "đánh tư sản mại bản" ở miền Nam sau này, đều theo một chủ trương nhất quán và không khoan nhượng đối với tài sản, vật chất của cải của người dân.
Đối tượng của những vụ cướp bóc, bắt đầu từ ruộng đất của "giai cấp phong kiến bóc lột" - theo ngôn ngữ và cách gọi của Đảng Cộng sản, ruộng đất bị cướp đoạt về tay người cày, rồi dần dần chui vào miệng túi của nhà nước bằng các phong trào Hợp tác xã nông nghiệp. Tiếp theo là các nhà tư bản trong nước dần dần bị tiêu diệt nhằm xóa bỏ tàn dư của "kinh tế tư bản chủ nghĩa". Sau ngày chế độ Việt Nam Cộng hòa bị sụp đổ, Đảng CSVN tiến hành cuộc cướp đoạt tại miền Nam bằng chiến dịch "Đánh tư sản" sau những năm 1975.
Tất cả đều được tiến hành với những mỹ từ "tiến hành đồng thời 3 cuộc cách mạng" là: Cách mạng về quan hệ sản xuất, Cách mạng về khoa học kỹ thuật và Cách mạng về tư tưởng văn hóa.
Sau gần nửa thế kỷ tiến hành "Cách mạng" với nhiều "thắng lợi rực rỡ", có lẽ điều mà nhà cầm quyền CSVN đạt được rõ ràng nhất, thắng lợi nhất là đưa đất nước từ chỗ "rừng vàng, biển bạc, đất phì nhiêu" thành một đất nước tiêu điều và trơ trọi, tài nguyên khoáng sản bị khai thác theo kiểu tận diệt, bán lỗ để ăn. Cuộc cách mạng đó cũng thành công ở chỗ biến một xã hội có truyền thống yêu nước, xây dựng xã hội chung thành một xã hội vô cảm, khiếp nhược trước kẻ thù, đạo đức suy đồi đến tận cùng.
Kết quả là nền kinh tế kiệt quệ, đất nước tan hoang, hàng triệu người dân chịu hậu quả của chính sách "vĩ đại" này, đất nước ngập chìm trong nợ nần và tụt hậu. Hệ thống đạo đức xã hội bị xóa bỏ tận căn.
Tình trạng đất nước hiện nay có thể tổng kết được bằng những ngôn từ ai oán: Trong ngoài lục đục, trên dưới không yên, thiên hạ bất đồng, nhân tâm ly tán.
Và điều hiển nhiên là với thế đứng như vậy, nạn ngoại xâm đã sừng sững trước mắt, cơ đồ đất nước bị đe dọa nghiêm trọng, lãnh thổ Tổ Quốc đã và đang tiếp tục bị xâm lăng. Khốn nạn thay, những kẻ cầm quyền đã biểu lộ sự hèn hạ khiếp nhược ra mặt trước kẻ thù xâm lăng.
Trong khi đó, hệ thống cầm quyền ngày càng vĩ đại về số lượng và mạt rệp về phẩm chất cũng như hiệu quả. Phe nhóm lãnh đạo chỉ lo trấn lột, chiếm cướp của dân tộc, của nhân dân làm của riêng mình.
Những hành động của nhà cầm quyền CSVN thời gian qua, đã chứng tỏ điều người dân Việt đúc kết dành cho họ: Hèn với giặc, hung hãn với dân.
Để thực hiện thành công những "công trình vĩ đại" đó, không thể nói đến việc thi hành chính sách tiêu diệt tôn giáo ở Việt Nam.
Cuộc "cách mạng xóa bỏ tôn giáo"
Về tôn giáo, đây là một đối tượng không khoan nhượng của Đảng Cộng sản xuyên suốt trong quá trình "cách mạng" bởi nó chịu tác động trực tiếp và sâu sắc của chủ nghĩa Mác - Lenin vô thần. Đó là đối tượng trực tiếp trong "Cuộc cách mạng về tư tưởng và văn hóa".
Nếu như cuộc "Cách mạng về quan hệ sản xuất" được tiến hành bằng những phong trào cướp đoạt tập thể, cướp đoạt tinh vi và cướp đoạt có vũ trang, thì cuộc "Cách mạng văn hóa và tư tưởng" được tiến hành bằng nhiều biện pháp khắc nghiệt, từ trắng trợn đến tinh vi.
 Đây là cuộc "cách mạng" mang đẫm tính cách rừng rú và cưỡng bức, dối trá  bởi bên ngoài, ngay từ bản Hiến pháp đầu tiên, nhà cầm quyền CSVN tuyên bố "Người dân được tự do tôn giáo và tự do tín ngưỡng", những tài sản của các tôn giáo được nhà nước bảo hộ.
Trên thực tế, các tôn giáo ngay từ những ngày đầu bị đánh phá tơi bời nhằm xóa trắng phần tâm linh của người dân, chỉ mục đích là biến họ thành đàn cừu ngoan ngoãn đi theo Đảng mà tụng niệm cái gọi là "Chủ nghĩa Mác - Lenin" lấy bạo lực làm đầu.
Nhiều đền chùa, miếu mạo... của người dân bị đập phá bằng mọi cách. Nhiều nơi như vùng Nghệ Tĩnh, hệ thống chùa chiền bị phá hoại bằng sạch.
Song song với chiến dịch phá bỏ đền chùa, tiêu diệt Phật giáo thì nhà cầm quyền Việt Nam thực hiện một chính sách khá tinh vi và tàn bạo đối với người công giáo Việt Nam.  Bởi Giáo hội Công giáo Việt Nam, đến thời kỳ Cộng sản nắm quyền, đã trải qua nhiều biến cố lịch sử đau thương, bị bách hại hết sức điêu linh dưới thời phong kiến. Do vậy sức phản kháng và tính tổ chức của Giáo hội Công giáo rất chặt chẽ vào khá mạnh mẽ.
Tuy nhiên, dù mạnh mẽ đến đâu, thì dưới họng súng của người Cộng sản, hàng loạt nhà thờ vẫn bị phá hoại, đất đai bị chiếm cướp trắng trợn. Các tu viện, chủng viện đào tạo các chức sắc tôn giáo bị đóng cửa.
Điều rất hài hước là qua một quá trình mấy chục năm nhà nước luôn kêu gào "bảo hộ quyền tự do tôn giáo cũng như tài sản hợp pháp của tôn giáo" thì cho đến hiện nay, những thập niên đầu của thế kỷ 21, giáo hội Công giáo Việt Nam vẫn còn bị cướp chiếm, mượn không trả, chia chác... 2.500 cơ sở tôn giáo của mình.
Dòng Thánh Phaolo Hà Nội là một trong các trường hợp đó.
Dòng Thánh Phaolo Hà Nội trong cuộc cưỡng bức
Dòng Thánh Phao Lô thành Chatres tại có mặt tại Việt Nam từ năm 1860. Riêng tại Hà Nội, năm 1883 đã có cộng đòan đầu tiên của Dòng Thánh Phaolo Hà Nội. Như vậy là cho đến nay, Dòng Thánh Phaolo Hà Nội đã có 133 năm có mặt xây dựng và trưởng thành ở đây, gấp đôi số tuổi của nhà nước Cộng sản tại Việt Nam tại miền Bắc và gấp ba lần chế độ Cộng sản trong cả nước.
Cơ sở của Dòng Thánh Phaolo Hà Nội đã được bỏ tiền ra mua từ những năm 1883 là rất rộng lớn nhằm phục vụ người dân. Cơ sở Dòng được xác định bởi 3 mặt đường: Rollaandes, Jaureguiberry, Carreau. Ngày này tương ứng là Đường Hai Bà Trưng, Quang Trung và Lý Thường Kiệt.
Tài sản và đất đai của Dòng Thánh Phaolo Hà Nội được cấp bằng khoán điền thổ số 494, tờ 94, cuốn số 3, tại Hồ sơ Điền thổ Hà Nội - Đồng Khánh ngày 23/9/1949.
Thế rồi những người Cộng sản cướp được chính quyền và tiến hành "bảo hộ"  tài sản của tôn giáo theo cách của họ.
Ngay sau khi về đến Hà Nội tháng 10/1954, chỉ hơn hai tháng sau, ngày 31/12/1954 chính phủ Hồ Chí Minh đã tiến hành cho Viện Vi trùng học Việt Nam đến thuê một ngôi nhà của Dòng có trả tiền trong thời hạn 2 năm.
Văn bản ký kết giữa hai bên với giấy trắng, mực đen hẳn hoi và đóng dấu cẩn thận bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp.
Kể từ đây, con sói đã bắt đầu gửi được một chân vào nhà dòng.
Hết thời hạn 2 năm, Viện Vi trùng học Việt Nam không cần thêm ý kiến nào mà cứ vậy sử dụng mà cũng chẳng trả tiền thuê nhà.
Thế rồi con cáo vào chiếm cả cái hang cách ngang nhiên. Hẳn nhiên đằng sau nó là cả hệ thống chính trị, chính quyền với chủ trương không khoan nhượng với tôn giáo.
Với nhóm nữ tu bé nhỏ, việc một nhà nước đầy súng đạn đến dọa nạt là chuyện vô cùng hệ trọng và sợ hãi. Họ đã kêu cứu nhiều năm theo đúng "quy định của pháp luật". Nhưng hỡi ôi, cái gọi là luật pháp chỉ dành cho giai cấp thống trị chuyên cướp đoạt này thì việc kêu cứu của họ chỉ là tiếng cuốc gọi hè như hàng vạn tiếng kêu khác trên đất nước này.
Và các nữ tu bắt đầu một chương dài sống trong đe dọa, tủi nhục và luôn là miếng mồi của nhà cầm quyền cộng sản đối với số đất đai, tài sản mà họ đã và đang là chủ sở hữu.
(Còn nữa)
Hà Nội, ngày 25/7/2016
J.B Nguyễn Hữu Vinh

Thăm hai biểu tượng của phong trào dân chủ ở Huế

— 07/25/2016 - 17:51 
Hội BBTT thăm Linh mục Nguyễn Văn Lý và Phan Văn Lợi ngày 21/7/2016
Ở Huế có hai linh mục nổi tiếng là cha Tađêô Nguyễn Văn Lý và Phêrô Phan Văn Lợi. Cả hai ông đều là những linh mục đấu tranh cho tự do tôn giáo, cho dân chủ, nhân quyền. Tuy nhiên, xét về thành tích đi tù thì cha Lý “hoành tráng” hơn, còn cha Lợi chỉ có nhõn… 7 năm.
7 năm tù mà chưa là “cái đinh” gì so với cha Lý, đủ biết ông “ra tù, vô khám” tới mức như thế nào. Ông đi tù 4 lần với tổng cộng 21 năm ngoài ra được “khuyến tù” 14 năm quản chế. Đó là tính thời gian ở tù, còn nếu cứ xét theo tòa án tuyên thì còn nhiều hơn nữa. Có vụ án ông bị khởi tố bởi rất nhiều tội danh cùng lúc: "phá hoại chính sách đoàn kết”, "tuyên truyền chống phá Nhà nước CHXHCNVN", "không chấp hành án". “Sự nghiệp” đi tù của ông bắt đầu từ năm 31 tuổi, khi vừa sang chế độ mới được 2 năm. Nói thế để biết ông rất “có duyên” đi tù dưới chế độ cộng sản. Nếu “giải phóng” miền Nam sớm hơn thì chắc ông cũng đi tù sớm hơn nữa.
Linh mục Nguyễn Văn Lý là một trong những người sáng lập Phong trào 8406, tiền thân của Đảng Thăng Tiến ra đời 5 tháng sau đó. Cùng với linh mục Nguyễn Văn Lý, nhiều người trong khối 8406 bị bắt tù như Vũ Hoàng Hải, Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân, Nguyễn Công Chính, Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, Trần Anh Kim…
Ông là nhân vật bị công an bịt miệng trong trong bức ảnh nổi tiếng cắt từ video ở phiên toà ngày 30/3/2007 tại Huế. Tại phiên tòa này, ông đạp vào vành móng ngựa hô: “Đả đảo cộng sản Việt Nam”. Bức ảnh nhanh chóng được lan truyền đi khắp thế giới như một biểu tượng đáng xấu hổ của nền tư pháp Việt Nam. 
Ông là biểu tượng nổi bật về tinh thần bất khuất trong cuộc đấu tranh giành lại tự do, dân chủ ở Việt Nam. Theo Wikipedia thì “tờ The Wall Street Journal, trong một bài xã luận, đã nhắc đến Linh mục Nguyễn Văn Lý như một trong những người xứng đáng được trao giải Nobel Hòa bình năm 2007 hơn Al Gore” (Al Gore là phó tổng thống Mỹ dưới thời Bill Clinton được trao giải Nobel Hòa bình năm 2007).
Linh mục Nguyễn Văn Lý bị bịt miệng trong phiên tòa ngày 30/3/2007
Ở Huế, Linh mục Phan Văn Lợi là người rất gần gũi với Linh mục Nguyễn Văn Lý. Ông là người đấu tranh cho tự do tôn giáo và dân chủ nhân quyền rất kiên định.
Ông vào Tiểu chủng viện từ năm 1961 khi mới 10 tuổi, vào đại chủng viện năm 1969 và hoàn tất chương trình năm vào năm 1976. Ngày 21-5-1981, tại Sơn Tây, ông được Đức Giám mục Nguyễn Văn Thuận (đang bị quản thúc tại giáo xứ Giang Xá, giáo phận Sơn Tây) truyền chức linh mục trong bí mật. Cũng năm 1981, ông bị kết án 4 tù vì sáng tác vở kịch ngắn “Dâng con cho mẹ” mang nội dung nói xấu chế độ. Hết 4 năm, ông bị giam tiếp 3 năm nữa thành 7 năm vì nhà cầm quyền phát hiện ra ông là một linh mục chịu chức không có phép nhà nước, được cho là thụ phong linh mục chui. Ông nhiều lần bị công an gọi đi thẩm vấn vì in ấn, viết và phổ biến nhiều tài liệu được cho là phản động. Với nhà cầm quyền, ông được coi là “cứng đầu”, “vô phương cải tạo”.
Linh mục Phan Văn Lợi còn làm thơ. Thơ ông bi tráng, uất nghẹn thể hiện cuộc đời gian khổ, cay nghiệt mà ông nếm trải, đồng thời, ông luôn luôn gửi gắm tâm nguyện của mình cho Thiên Chúa, luôn theo đuổi cuộc đấu tranh cho tự do tôn giáo, cho quyền sống của con người. 
Để hiểu thêm về cuộc đời hoạt động đầy gian khổ và bi kịch của cha Lợi, mời bạn đọc xem bài VÀI NÉT VỀ CUỘC ĐỜI LINH MỤC PHAN VĂN LỢI
Dù chưa gặp nhưng tôi và cha Lợi đã biết nhau qua những hoạt động và qua các bài viết. Tôi và cha Lợi thường xuyên liên lạc với nhau qua Internet. Tôi với ông còn là thành viên của Hội Nhà báo độc lập Việt Nam. Ông hay động viên, cổ vũ tôi mỗi khi tôi viết được bài nào mà ông tâm đắc. Tôi cũng hoạt động trong Hội Bầu bí tương thân nên ông thường nhờ tôi chuyển hộ quà tới các gia đình tù nhân lương tâm.
Có điều này không phải ai cũng biết. Linh mục Phan Văn Lợi là người soạn thảo nhiều bản lên tiếng hoặc tuyên bố chung của các tổ chức xã hội dân sự mỗi khi có sự kiện chính trị, xã hội lớn. Những bản tuyên bố do ông soạn, kịp thời, lời lẽ đanh thép, mạnh mẽ, đi thẳng vào bản chất của sự việc mà không hề né tránh. 
*
Bàn bạc, nêu ý tưởng đã từ lâu, Hội Bầu bí tương thân chúng tôi lần này quyết định đi Huế thực hiện một số công việc đồng thời thăm cha Lý và cha Lợi. Chúng tôi dự định đến Nhà Chung thăm cha Lý rồi sau đó thăm cha Lợi tại nhà riêng. Nhưng khi vào đến sân Nhà Chung, chúng tôi đã thấy cha Lợi đứng trước cửa phòng làm việc của cha Lý tươi cười vẫy gọi. Ông ôm chặt lấy từng người chúng tôi như thể đón người thân yêu nhất từ lâu không gặp. Khi gặp ông, thấy ông trẻ hơn rất nhiều so với xem hình ông trên mạng (năm nay ông 65 tuổi). Ông luôn luôn tươi cười, phong cách còn nhanh nhẹn, khỏe khoắn lắm.
Phòng làm việc của cha Lý bài trí đơn giản, phần lớn là sách về giáo lý, ngoài ra có những cuốn từ điển khá đồ sộ. Chúng tôi vào phòng, thấy bên trong cha Lý đang trả lời phỏng vấn của một hãng truyền thông nào đó. Chúng tôi đứng ngoài nghe rõ mồn một. Giọng ông khúc chiết, mạch lạc, không hề vấp váp hay có những âm tiết thừa như thể ông đang đọc sách vậy. Ngồi với Cha Lợi chừng 5 phút thì thấy ông xin phép kết thúc phỏng vấn ra tiếp khách.
Thấy chúng tôi, ông vui mừng lắm. Nhìn ông, tôi không thấy gì khác so với hình dung qua ảnh chụp ngày ông ra tù cách đây đúng 2 tháng. Ông đi lại khá vất vả, dáng lòng khòng, chân run rẩy bước từng bước nặng nhọc nhưng mặt thì tươi với cặp mắt sáng. Trong chiếc áo cộc tay màu trắng, ông toát lên một phong thái ung dung, tự tại. Ông bắt tay từng người, rồi chợt reo lên khi chúng tôi giới thiệu Ngô Duy Quyền là chồng Lê Thị Công Nhân - người bạn chiến đấu trong khối 8406 và Đảng Thăng Tiến ngay từ những ngày đầu tiên với ông.
Thỉnh thoảng, có những giáo dân vào gặp cha có việc, đồng thời thông báo đang có sự theo dõi từ bên ngoài. Chúng tôi biết, vào gặp cha Lý ở Huế là một việc mạo hiểm vì ngoài sự nguy hiểm đối với nhà cầm quyền, cha còn đang thời gian quản chế. Ngay tại Hà Nội, chúng tôi đã từng bị sách nhiễu khi đến thăm Phạm Văn Trội trong thời gian anh bị quản chế. Đã có tới 3 đoàn bị cưỡng bức về công an phường Chương Dương, thậm chí có người bị đánh trọng thương phải cấp cứu ở bệnh viện như trường hợp anh Huỳnh Ngọc Tuấn.
Trong khoảng 2 giờ, câu chuyện xoay quanh những vấn đề về dân chủ, nhân quyền mà Linh mục Nguyễn Văn Lý quan tâm. Ông trăn trở, làm thế nào để chuyển hóa đất nước theo hướng dân chủ bằng phương pháp đấu tranh bất bạo động. Ông không tán thành bạo lực vì sẽ gây tổn thất rất lớn trong khi nhà cầm quyền còn đủ mạnh để dập tắt mọi sự chống đối. Ông cùng chúng tôi đánh giá về phong trào đấu tranh hiện nay. Ông cũng quan tâm đến các góc nhìn của giới đấu tranh đối với Đảng Việt Tân. 
Nói chuyện với cha Lý, chúng tôi phát hiện ra rằng, ông còn có tính cách khôi hài, dí dỏm mà sâu sắc. Mặc dù vào tù ra tội, cuộc đời đầy trầm luân cay đắng nhưng trong câu chuyện, ông không hề nói tới sự hận thù. 
Câu chuyện chắc hẳn sẽ kéo dài nếu tôi không để ý cha Lý có cuộc hẹn vào lúc 11 giờ. Chúng tôi tặng quà cho hai ông đồng thời cũng nhận lại những món quà ân nghĩa. Cuộc chia tay thật là bịn rịn. Tôi chỉ tiếc sao bây giờ mới gặp hai ông mà không thể sớm hơn, như thời gian cha Lý được tạm hoãn thi hành án về chữa bệnh chẳng hạn? 
Chiều hôm đó, khi chúng tôi đang trên tàu ra Hà Nội rồi, cha Lý gọi điện hỏi chúng tôi có bị làm sao không. Thì ra, sau khi chúng tôi thăm ông rồi ra về, có một người anh em cảm tình đến gặp ông, nhưng bị bắt đi luôn, vì thế ông lo lắng cho chúng tôi. Chúng tôi nhủ nhau, thế là mình may mắn. Và rủi có bị bắt ở Huế thì có sao đâu, đây là điều chúng tôi đã tính từ trước khi đến Huế. 
Nơi đây, phong trào dân chủ còn yếu nhưng xuất hiện hai vị linh mục kiên cường, mạnh mẽ, uy vũ không thể khuất phục, điều đó thật quý. Tất nhiên ở Huế, không chỉ có hai ông. Với Cha Lý, khi ra tù lần gây nhất, ông đã 70 tuổi. Không biết rồi với tuổi này, họ còn bắt ông đi tù nữa không nhưng tôi hiểu, nếu điều ấy lại xảy ra, ông vẫn sẵn sàng.
24/7/2016

“Đóng góp” đầu tiên của bà Ngân.

 Canhco—07/25/2016 - 12:51

Bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch Quốc hội khóa 14 khi trả lời báo chí lần đầu tiên trong tư cách Chủ tịch đã làm cho dân chúng thất vọng. Thất vọng vì lập luận, vì thói quen cũ mòn của người cộng sản và vì sự thiển cận quen thuộc của một cán bộ ăn cơm Đảng quá lâu, tuy ngồi ở vị trí nào thì sự sợ hãi và ơn Đảng đã trở thành hồn cốt khiến bà không thể nói khác, dù một chút, so với những người đi trước trong căn nhà Quốc hội.
Có hai điều quan trọng nhất hiện nay là tình hình Biển Đông, sau vụ Trung Quốc thua kiện Philippines, và vụ án Formosa, cái đinh cắm vào vùng đất miền Trung có khả năng làm cho cả nước sẽ trở thành bệnh nhân Tetanus, uốn ván.
Về Biển Đông, trả lời báo chí bà nói: “Bảo vệ hòa bình không phải hô hào cho thật to, kích động thế này thế khác là có được chủ quyền, không có đâu. Một số tổ chức, cá nhân lên tiếng hô hào thế này thế nọ nhưng những người đó, tổ chức đó làm gì cho đất nước? Chưa làm gì cả, chỉ có nói, kích động các phần tử để làm rối tình hình”.
Có hai vấn đề trong câu trả lời: thứ nhất bà né tránh ý nghĩa thật của câu hỏi tập trung về các nguy hiểm khi Việt Nam mất dần biển đảo vào tay Trung Quốc qua các bồi đắp nhân tạo, cấm hành nghề và sát thương ngư dân Việt Nam. Bà dùng cụm từ “Bảo vệ hòa bình” để né tránh sự thật, thay vì dùng từ “xâm lược” mà cả nước đều biết.
Bà không cần phải bảo vệ “hòa bình”, mà điều cần phải bảo vệ là đất nước, là lãnh thổ, là biển đảo đã được gầy dựng bằng xương máu tổ tiên. Hòa bình chỉ là uyển ngữ mà Đảng này ra lệnh cho chính phủ và quốc hội phải nói vào bất cứ lúc nào đất nước bị bọn Trung Quốc tàn hại, xâm chiếm.
Hoàng Sa và Trường Sa không cần sử dụng hai chữ “hòa bình”, chúng cần dùng từ chính xác là “đòi lại”.
Vì không dám đòi, cả tập đoàn của bà rón rén dùng hai chữ “hòa bình” khi nói chuyện với Trung Quốc, và với những ai không rón rén như bà cùng với hơn hai trăm Ủy viên Trung ương cộng với 500 khuôn mặt đần độn tại quốc hội sẽ bị cho là kích động, là làm hại đại cục, là phá hoại sự tận tụy của Đảng đã và đang âm thầm tranh đấu đòi lại chủ quyền cho đất nước.
Bà nói trong niềm tim mù lòa rằng chỉ có Đảng của bà đang phục vụ là đúng và mọi thành phần khác trong xã hội là sai lầm, là phá hỏng kế hoạch nhịn nhục qua ải của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Hãy thẳng thắn một lần đi, bà sẽ bớt kiêu ngạo. Kiêu ngạo không thích hợp với giọng nói tương đối nhỏ nhẹ và dịu dàng của dân Bến Tre đâu, kể cả kiêu ngạo cộng sản.
Thứ hai, khi bà cho rằng “một số tổ chức, cá nhân lên tiếng hô hào thế này thế nọ nhưng những người đó, tổ chức đó làm gì cho đất nước? Chưa làm gì cả, chỉ có nói, kích động các phần tử để làm rối tình hình”.
“Làm gì cho đất nước” là cụm từ thú vị nhất mà người dân chúng tôi muốn hỏi ngược lại cho bà và những người đang nắm chặt quyền hành từ bao năm nay.
Xin lưu ý cho bà biết, mỗi công dân trong một đất nước đều đã đóng góp ngay từ lúc vừa biết đi học. Những chữ cái đầu tiên là đóng góp thiết thực nhất cho tiến trình xây dựng và bảo vệ cũng như phát triển quốc gia. Đi học không phải để làm quan mà để tự nâng cao dân trí của một công dân, đó không phải là đóng góp sao?
Qua thời gian, nếu là nông dân, những hạt gạo bà đang ăn là đóng góp cho xã hội mà không cần phải lên tiếng tranh luận. Cũng vậy, mọi thành phần trong cộng đồng của một quốc gia đều góp tay vào hình thành đất nước ấy bằng những hành động thiết thực nhất. Không ai trong họ lên tiếng ca ngợi sự đóng góp của mình. Chỉ có đảng của bà mới mạnh miệng khoe khoang về sự đóng góp của nó bằng xương máu người khác.
Những con cá được bắt từ Biển Đông là đóng góp của người ngư dân. Những hạt muối của diêm dân không những chỉ phục vụ dinh dưỡng cho con người mà nó còn phải được xem là đóng góp của xã hội. Hỏi những câu đại loại như bà hỏi trước cửa Quốc hội là phỉ báng người dân, là làm nhơ nhuốc hai chữ quốc hội. Bởi, vừa ăn lương của dân phát cho lại vặn vẹo người đổ mồ hôi cho những đồng lương ấy.
Chúng tôi không cần chứng minh rằng đã làm gì cho đất nước mà chính bà và những người đang điều hành đất nước này phải trình báo với chúng tôi là đã làm gì để cho đất nước tan hoang như hiện nay.
Chúng tôi, những “Tổ chức, cá nhân” mà bà nói là những trí thức không được lên tiếng trước quốc hội hay trên báo chí như bà. Họ là những người dân bình thường nhưng đau đớn vì tổ quốc bị hiếp đáp, xâm lăng. Họ là những người nói hộ cho ngư dân bỏ thây ngoài biển để cho bà và Đảng của bà còn có chút gì đó bám víu vào cái gọi là chủ quyền biển đảo. Bởi nếu họ không ra Hoàng Sa đánh cá thì ai sẽ nhắc cho thế giới biết Hoàng Sa từng là của Việt Nam khi cả chế độ của bà theo chủ trương nhỏ nhẹ rất “hòa bình”?
Họ, những người bị bà cho là kích động ấy không bị ràng buộc gì với Đảng Cộng sản Trung Quốc nên trong phát biểu của họ đầy chất lửa. Họ không cam tâm nhìn đất nước mất dần vào tay ngoại bang, thật khác xa với bà và đồng sự, chỉ thấy đồng nhân dân tệ lấp lánh qua từng dự án, từng cái lót tay êm ái.
Nếu không êm ái thì làm sao bà lại cam lòng nghe theo chỉ thị của ông Trọng để làm điều khuất tất ngay những ngày đầu tiên tại thềm quốc hội?
Báo chí hỏi bà vụ Formosa bà trả lời như thế này:
Về việc đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP.HCM) kiến nghị Quốc hội lập ủy ban lâm thời điều tra vụ Formosa gây sự cố môi trường biển, bà Kim Ngân nói hiện chưa có chủ trương lập ủy ban lâm thời.
“Đây là vấn đề rất lớn, Chính phủ đã rất nỗ lực, quyết tâm điều tra sớm. Bộ Chính trị cũng đã nhiều lần nghe báo cáo về vấn đề này. Quốc hội chưa lập ủy ban lâm thời nhưng chúng tôi sẽ giám sát rất chặt chẽ, tiếp tục theo dõi quá trình giải quyết”.
Bà lừa đã lừa gạt người dân vì trước đó 1 ngày, khi trả lời báo chí tại phiên họp thứ nhất của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khoá 14 vào ngày 22 tháng 7 năm 2016 chính bà đã phê chuẩn cho ông Võ Kim Cự, người đích thân cho phép  Formosa vào Vũng Áng được hoạt động 70 năm, trở thành thành viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội.
Làm sao Quốc hội điều tra khi phê chuẩn nghi phạm lớn nhất của Formosa vào Ủy ban kinh tế, vốn có quyền phủ quyết, hay ít ra lèo lái mọi điều tra có liên quan đến mình?
Có phải bà đang tự tát vào mặt bà hay là đang tát vào mặt nhân dân cả nước?
Việc làm này của bà phải chăng là đã “làm gì đó cho tổ quốc” và do đó từ đây bà có quyền tiếp tục câu hỏi rất “kinh điển” cho bất cứ ai, kể cả những người trong quốc hội nếu ngứa miệng hỏi điều phải quấy?
Kể cũng không lạ khi bà cho rằng Luật Biểu tình cần phải xem xét cẩn thận mặc dù đã gần 70 năm vẫn còn nằm trong ngăn kéo quốc hội, bà nói “Luật Biểu tình ra mà rối loạn đất nước thì không ai mong muốn”
Điều này bà tiên đoán rất đúng, bởi nếu không chận nó thì e rằng cuộc biểu tình lớn nhất Việt Nam sẽ nổ ra trước cửa Quốc hội vì chính những “đóng góp” của bà đấy, bà Chủ tịch Quốc hội ạ.

Dân Sài Gòn bì bõm lội nước đen

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
Theo RFA-2016-07-25  
000_Hkg294984.jpg
 Nước ngập cả thành phố sau cơn mưa lớn từ cả chục năm trước.  AFP photo
Nếu như người Nghệ An chui vào hang đá để tránh nóng, người Hà Nội vác can đi xin nước sạch, ngư dân miền Trung thiếu nước mắm, người miền Tây lao đao vì hạn mặn thì hiện tại, nhiều người ở Sài Gòn đang bì bõm với những con nước đen. Tình trạng nâng cấp đường sá rồi lấp đường vào nhà dân, thi công không tính trước lối thoát nước đang làm cho nhiều nơi ở Sài Gòn trở thành hồ bẩn mỗi khi mưa kéo đến.
Nước ngập tới bàn thờ
Ông Ngư, một cư dân quận 12 Sài Gòn chia sẻ: “Về phía quận 12, quận 6 rồi Bình Thạnh cũng có. Về phía quận 12 thì nó xây đường nâng cao lên 2 mét so với mặt đường cũ. Mỗi khi mưa là nó tràn vào nhà. Phải chịu chứ, dân cũng phản ánh nhiều. Đường cao quá thì mưa xuống nước ngập vào nhà chứ đi đâu nữa. Mà toàn nhà lầu không à. Như nhà cấp 4 còn nâng nhà lên được chứ giờ đổ tấm rồi thì làm gì được nữa. Khổ lắm, khó chịu lắm, như đang ngủ, mưa mình đâu biết, dậy thì nước vào đầy nhà rồi, lội luôn.”
Theo ông Ngư, tháng trước, gia đình ông đã tốn rất nhiều tiền cho việc thuốc men. Bởi sau cơn mưa, nước ngập lên đến đầu gối. Cả nhà ông đều đi làm và không lường trước được mưa lớn nên đồ đạc trong nhà trôi lềnh bềnh. Lội nước cả quãng đường về nhà, rồi cố gắng chặn đê, tát nước ra khỏi nhà… Vợ chồng ông cùng hai đứa con đều bị mẩn ngứa. Tội nhất là đứa út con ông, vết thương ở chân trước đó của nó bị nhiễm trùng nên sưng tấy lên, nghỉ học cả tuần lễ.
Ảnh hưởng nhiều, nhưng người ta bất chấp. Công an đến và người ta cứ làm, họ bảo là chưa đụng vào tường của mình là được.
- Ông Ngư, quận Bình Thạnh
Hiện tại, ông đã mua được mấy tấm chắn, chỉ cần nhìn trời và nghe dự báo thời tiết, nếu trời sắp có mưa, ông sẽ bịt kín phía trước nhà mình lại để ngăn nước vào nhà. Bởi theo ông, hệ thống thoát nước của Sài Gòn đã xuống cấp nghiêm trọng. Trước đây, nếu trời mưa lớn lắm thì nước chỉ ngập khoảng 2 đến 3 tiếng là rút. Nhưng hiện tại, chỉ cần một cơn mưa nhỏ, cơn ngập có thể kéo dài đến cả ngày chưa rút. Đã đến lúc ông phải tập quen dần. Và ông cũng tập làm quen với cảnh nước ngập tới bàn thờ mỗi khi mưa lớn.
Cùng cảnh ngộ với gia đình ông Ngư, ông Mỹ, sống ở quận Bình Thạnh chia sẻ: “Tôi đang đợi câu trả lời của ông Đinh La Thăng, của chính quyền về vụ việc này. Nhưng câu trả lời của họ chưa thỏa đáng. Ảnh hưởng nhiều, nhưng người ta bất chấp. Công an đến và người ta cứ làm, họ bảo là chưa đụng vào tường của mình là được.”
Theo ông Mỹ, với tình trạng làm đường như hiện tại của các đơn vị thi công. Chỉ ngủ một đêm tới sáng, khi mở cửa ra đường, đã thành một bức tường xây ngay trước cửa nhà mình, người dân không còn cách nào khác ngoài việc tự xây hoặc kiếm một cái cầu thang để đi lên đi xuống. Giữa một thành phố như Sài Gòn, việc vào nhà mình đã tốn thời gian như thế là lấy đâu ra thời gian để chạy cơm từng bữa.
Ông Mỹ cũng nói thêm rằng, người Sài Gòn sẽ không phải đối mặt với tình trạng nước ngập úng như hiện tại nếu người ta biết quy hoạch hơn. Kể từ khi các công trình lớn như đô thị Phú Mỹ Hưng, Thủ Thiêm, khu đô thị dọc đường Nguyễn Hữu Thọ, khu dân cư Bàu Cát Tân Bình hay các con đường mới sữa hoàn thành, những đoạn ao hồ, kênh rạch đã biến mất. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nước tràn vào nhà dân bởi không có lối thoát nào khác. Không ai lại có kiểu quy hoạch theo kiểu nhét cơm vào miệng cóc rồi bịt đít nó lại như thế bao giờ.
Tìm giải pháp
loithoatnuocosaigon-.jpg
Một lối thoát nước ở Sài Gòn. RFA photo
Một kỹ sư xây dựng thi công tuyến đường Kinh Dương Vương, Sài Gòn chia sẻ: “Nguyên nhân chính là do ban đầu hệ thống thoát nước đã không tốt rồi. Mưa một trận là không thoát nước rồi. Việc tính toán không tốt, đường kính ống không đạt chuẩn trên mật độ dân số. Như ở nước ngoài thì đường ống người ta chui vào đi được, nhưng ở Việt Nam thì nếu con chuột cống chui vào, ăn no rồi thì hết chui ra được. Nó sai hệ thống, không cải thiện được vì trước đó đã chấp vá rồi. Như những quận trước đây cơ sở hạ tầng không tốt, mấy ông quy hoạch vẫn cho làm nhà bình thường, rồi nối ống thoát, chấp vá… nên quá tải thôi.”
Theo ông, chuyện cơn mưa vào hôm Thứ Bảy tuần trước khiến toàn bộ cư dân ở tuyến đường này sống chung với lũ bẩn đã được ông dự đoán trước. Bởi ở Sài Gòn hiện tai, nếu muốn đường khô thì nhà dân phải chịu ngập hoặc ngược lại, không còn cách lựa chọn nào khác.
Ông này cho hay, việc nhà cầm quyền thành phố Sài Gòn đội số tiền từ 66,820 tỷ đồng vào năm ngoái lên 74,350 tỷ đồng vào tháng 6 năm nay để có thể giải quyết nạn ngập úng ở thành phố này là có lý của họ. Nhiều công trình chưa thi công vào năm ngoái, năm nay đã hoàn thành, và hệ thống thoát nước cũ kỹ, chưa đồng bộ, cộng thêm Sài Gòn vừa thay đổi một số chức danh sau cuộc bầu cử khóa 13 vừa rồi, có thể là nguyên nhân.
Liên quan đến nguyên nhân và giải pháp của vấn nạn trên, theo thông tin từ Trung tâm điều hành chống ngập thành phố Sài Gòn, vào đầu tháng 6, Trung tâm này đã đề xuất với ủy ban nhân dân thành phố Sài Gòn nguồn vốn để chống ngập giai đoạn 2016-2020 lên tới 74.350 tỷ đồng. Trước mắt, từ nay đến 2018, thành phố sẽ tu chỉnh hệ thống thoát nước và khắc phục 18/37 điểm ngập do mưa, ở trung tâm 8 điểm, ngoại vi 10 điểm. Và để khắc phục cơ bản tình trạng ngập do triều trong lưu vực 550km2 gồm 9 điểm ngập do triều.
Nguyên nhân chính là do ban đầu hệ thống thoát nước đã không tốt rồi...Việc tính toán không tốt, đường kính ống không đạt chuẩn trên mật độ dân số.
- Một kỹ sư xây dựng 
Từ nay đến năm 2020, Trung tâm Điều hành chương trình chống ngập nước yêu cầu thành phố triển khai một số dự án chính để chống ngập gồm: Hoàn thành hợp phần “Xây dựng năng lực quản lý tích hợp rủi ro ngập nước đô thị” do Ngân hàng Thế giới tài trợ. Triển khai dự án Trung tâm Điều hành khẩn cấp EOC - hệ thống phòng, chống ngập Sài Gòn; dự án hệ thống quan trắc kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè, các kênh rạch trên địa bàn thành phố và dự án giám sát hệ thống thoát nước lưu vực Tân Hóa - Lò Gốm để xây dựng hệ thống radar quan trắc…
Trong một hội thảo về chống ngập cho thành phố đã diễn ra cách đây không lâu, giới chức Sài Gòn đã trả lời nguyên nhân ngập lụt trong thành phố là do hệ thống thoát nước cũ kỹ, triều cường ngày một cao hơn và thành phố có dấu hiệu sụt lún. Nhưng giải pháp để chống ngập thì vẫn chưa có giải pháp cụ thể bởi mọi vấn đề đều xoay quanh kinh phí.
Vị kỹ sư xây dựng này kết luận, chống ngập ở Sài Gòn, ngoài tiền lực, vật lực và trí lực, thứ cần thiết nhất lại là tâm lực. Nếu không đủ tâm lực, nguy cơ ngập nặng về sau sẽ là khó lường. Bởi yếu tố dân sinh hiện tại vẫn chưa được quan tâm đúng mức, nếu không muốn nói là bị bỏ lơ trong vấn đề chống ngập, tình trạng xây mặt đường cao hơn nhà dân là một điển hình về dân sinh bị bỏ lơ trong chống ngập ở Sài Gòn.

Việt Nam cân nhắc đề nghị cho vay hơn 300 triệu USD của Trung Quốc

RFA 2016-07-25  
000_Hkg4148975.jpg
Ảnh minh họa.  AFP PHOTO
Việt Nam cân nhắc về đề nghị của Trung Quốc cho vay hơn 300 triệu USD đối với dự án cao tốc Vân Đồn - Móng Cái.
Truyền thông trong nước hôm nay, 25 tháng 7 cho biết Bộ Giao thông - Vận tải, Bộ Kế hoạch - Đầu tư và Bộ Tài chính của Việt Nam đang cân nhắc một cách thận trọng về lời hứa cho vay 304,6 triệu USD của Trung Quốc đối với dự án đường cao tốc dài 96 km với tổng kinh phí dự kiến khoảng 382 triệu USD.
Bộ Giao thông - Vận tải cho rằng Việt Nam sử dụng nguồn vốn vay này là hợp lý vì đây là dự án quan trọng và cấp bách. Tuy nhiên, theo Bộ Tài Chính thì cần phải tính toán lại để so sánh với các nguồn vay khác có chi phí rẻ hơn cũng như chất lượng và công nghệ tốt hơn để giảm rủi ro cho dự án.
Bộ Kế hoạch - Đầu tư đưa ra ý kiến cần tiếp tục đàm phán với Trung Quốc để có thể đạt được điều kiện vay ưu đãi nhiều hơn nữa so với đề xuất của Trung Quốc và không áp dụng hình thức tổng thầu EPC của nhà thầu Trung Quốc, bao gồm hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình.

Chỉ xử lý Võ Kim Cự có ngăn được những Formosa trong tương lai?

Nguyễn Anh Tuấn, viết từ miền Trung
Theo RFA-2016-07-25
000_Hkg9833731.jpg
 Cựu Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng (phải), Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (trái), ông Võ Kim Cự (thứ hai từ trái) gặp nhau trước khi khai mạc kỳ họp Quốc hội tại Hà Nội vào ngày 20/5/2014.  AFP photo

Vậy là sau hơn 3 tháng kể từ khi thảm họa cá chết xảy ra, Võ Kim Cự, cựu Chủ tịch và Bí thư Hà Tĩnh, người trực tiếp cấp giấy phép cho Formosa - thủ phạm gây ra thảm họa, đã lần đầu tiên trả lời báo giới.

Quả là không uổng phí cho nhiều tháng im tiếng, ông đã có câu trả lời không thể khôn khéo hơn cho những chất vấn về trách nhiệm cá nhân, bằng cách quy cho 'quy trình', 'cơ chế' và sự đồng thuận của cả một tập thể lãnh đạo các cơ quan cao nhất của Trung ương:

"Không phải đơn giản mà Hà Tĩnh cấp phép cho Formosa. Đầu tiên là báo cáo Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản chấp thuận chủ trương. Sau đó nhà đầu tư lập dự án với nhiều bước. Trước khi thẩm định đã có ý kiến của 12 bộ chuyên ngành, kể cả các cơ quan trong khối nội chính, quốc phòng, an ninh... đồng ý với các nội dung. Sau đó là thẩm định rồi báo cáo Chính phủ. Cuối cùng, Chính phủ đồng ý để cho Hà Tĩnh được cấp phép."[1]

Nếu không chứng minh được những gì ông Cự nói bên dưới là SAI thì rõ ràng việc quy toàn bộ trách nhiệm cho ông ta trong việc cấp phép Formosa vừa không thỏa đáng, vừa có dấu hiệu chạy tội cho những cá nhân, tổ chức bên trên của ông ta, mà ai cũng rõ bao gồm các Bộ trưởng, Thủ tướng và cả Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam khóa trước.

Đổ hết lỗi lầm của một hệ thống từ địa phương tới trung ương lên đầu một cán bộ cấp dưới chắc chắn không phải là cách công lý được thực thi, càng không phải là cách giúp ngăn ngừa những thảm họa tương tự xảy đến trong tương lai, khi mà trách nhiệm không được đặt vào đúng địa chỉ của nó.

Tuy nhiên truy cứu trách nhiệm tất cả những kẻ đáng phải chịu trách nhiệm lại bất khả thi ở chỗ:

(1) Tổ chức chịu trách nhiệm cao nhất trong việc rước Formosa về là Bộ Chính trị trên thực tế là cơ quan nắm quyền cao nhất trong hệ thống, sao có thể truy cứu chính nó, sao có thể tự lấy đá ghè chân mình?

(2) Ông Cự khẳng định cấp phép cho Formosa có sự chấp thuận của Thủ tướng, 12 bộ chuyên ngành, các cơ quan nội chính, an ninh, quốc phòng. Mỗi người trong số này lại liên đới tới nhiều bộ phận khác trong tiến trình ra quyết định của họ. Trừ vài người đã nghỉ hưu, đa số họ hiện đang nắm giữ những vị trí cao cấp trong guồng máy.

Truy cứu trách nhiệm tất cả họ được không?

Hoàn toàn không.

'Kỷ luật hết lấy ai mà làm việc hả các đồng chí?' - chỉ một câu buột miệng của Nguyễn Sinh Hùng 6 năm về trước nhưng đã toát lên toàn bộ sự tự tin của người cộng sản chóp bu ở Việt Nam, tin rằng vị trí của họ là bất khả thay thế chừng nào mà đảng của họ vẫn nắm quyền.

Cầm quyền là một dịch vụ, và bi kịch của xã hội Việt Nam là hiện nay chỉ có một nhà cung ứng.

Thông thường, khi gặp dịch vụ tồi tệ, người dân chúng ta - những người tiêu dùng - không hơi sức đâu nghĩ cách giúp nhà cung ứng nâng cao chất lượng, vì đấy là việc của họ.

Chúng ta làm một việc đơn giản mà hiệu quả hơn là trừng phạt họ bằng cách chọn một nhà cung ứng khác, để chính họ muốn tồn tại phải chủ động đổi mới.

Phương cách đơn giản đó hiện chưa được áp dụng trong thị trường chính trị đất nước, khiến đa số người cộng sản chóp bu dẫu chỉ biết vinh thân phì gia, cung ứng những dịch vụ tồi tệ cho xã hội, vẫn có thể ôm lấy Nguyễn Sinh Hùng trong giấc mộng 'vĩnh viễn không bị ai thay thế' với câu thần chú 'kỷ luật hết thì lấy ai làm việc?'

Đất nước đang thiếu cạnh tranh chính trị, chúng ta thì lại không dám dấn thân để thiết lập một xã hội cạnh tranh chính trị, chấp nhận toàn bộ thị trường cầm quyền bị thao túng chỉ bởi một nhà cung ứng, thế thì có khả thi không nếu chúng ta đòi hỏi được thụ hưởng những chính sách công tốt đẹp vốn là sản phẩm của dịch vụ cầm quyền?

Cùng logic đó, chúng ta dựa vào đâu để tin rằng sẽ không có những Formosa khác trong tương lai?

*Nội dung bài viết không phản ảnh quan điểm RFA.

Nhà máy Lee & Man bị đề nghị dừng hoạt động

RFA 2016-07-25  
hinh11.jpg
Ông Tụng Vi Phú – Tổng Giám đốc Công ty TNHH Giấy Lee – Man Việt Nam thuyết trình về hệ thống xử lý nước thải của công ty tại buổi họp báo.  Courtesy of enternews.vn
Bộ Công Thương Việt Nam dự kiến đề nghị Chính phủ dừng hoạt động của nhà máy bột giấy Lee & Man hoặc nhà máy này sẽ được tiếp tục nếu đáp ứng đủ các điều kiện về môi trường.
Với dự báo nhà máy giấy Lee & Man có thể gây ra thảm họa môi trường cho dòng sông Hậu theo đánh giá của Bộ Tài nguyên - Môi trường, Bộ Công Thương đưa ra đề xuất vừa nêu với 2 lý do. Thứ nhất vì địa hình của khu vực Tây Nam Bộ không phù hợp trồng cây nguyên liệu giấy. Thứ hai là việc sản xuất sử dụng nhiều hóa chất nên nguy cơ ô nhiễm môi trường sẽ rất cao.
Bộ Công Thương xét thấy dự án nhà máy giấy Lee & Man đáp ứng nhu cầu thị trường và góp phần phát triển kinh tế cũng như giải quyết công ăn việc làm địa phương; do đó sẽ đề nghị Chính phủ xem xét cho phép tiếp tục hoạt động trong điều kiện Bộ Tài nguyên - Môi trường có kết luận nhà máy này đáp ứng các quy định về môi trường.

Chúng ta phải trả giá

Kính Hòa, phóng viên RFA 2016-07-25 
000_Hkg7552560.jpg
 Người Việt biểu tình chống Trung Quốc trước đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội ngày 08 tháng 7 năm 2012.  AFP photo

Cái bóng Trung Quốc, cái bóng cộng sản
Thảm họa môi trường Vũng Áng xảy ra hầu như cùng thời gian với phán quyết của tòa trọng tài quốc tế về biển Đông. Hai sự kiện lớn này phủ cái bóng lo ngại về Trung Quốc lên các trang blog tiếng Việt chưa biết chừng nào mới chấm dứt.
Nói về cái bóng Trung Quốc phủ lên xã hội Việt Nam, luật sư Lê Luân viết rằng khi nho giáo, vốn là cái cốt lõi của văn hóa Trung Hoa, và tâm lý nô lệ của người Việt chưa chấm dứt thì cái bóng của Trung Quốc vẫn còn đè nặng Việt Nam.
Một nhà nghiên cứu văn hóa Hán Nôm là Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện cho rằng với cái rủi ro lịch sử lệ thuộc 1000 năm thì văn hóa Trung Hoa ảnh hưởng lên Việt Nam là điều khó tránh, nhưng khi bàn về món tiền mà công ty Formosa hứa bồi thường cho Việt Nam sau thảm họa môi trường mà họ gây ra, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện viết rằng Không có một món tiền nào có thể mua được sinh mệnh của mấy chục triệu người con đất Việt dải đất miền Trung. Không có một nhà máy thép nào có thể cho hàng triệu ngư dân cuộc sống như là biển cả.
Thảm họa môi trường biển miền Trung vừa qua đã phơi bầy toàn bộ những sự thật phũ phàng trong việc quản trị đất nước của Đảng Cộng Sản Việt Nam trong thời gian qua.
- Nhà báo Kami
Công ty Formosa có chủ là người Đài Loan, nhưng được cho là gắn bó rất chặt chẽ với các công ty Trung Quốc cộng sản.
Nhà báo Nguyễn An Dân nhìn lại những ảnh hưởng của các quốc gia cộng sản lớn lên nước Việt Nam trong mấy chục năm qua:
Giai đoạn 1979, do Trung Quốc xâm lược Việt Nam, Liên Xô khi đó trợ giúp chúng ta, nên chúng ta cho con em học tiếng Nga. Rồi cách đây 6-7 năm thì do Trung Quốc là bạn 16 vàng 4 tốt nên lại có đề án đưa tiếng Hoa vào hệ thống giáo dục phổ thông. Tại sao chúng ta cứ mãi ngả nghiêng như thế, mãi vọng ngoại như thế? Lại còn lập dự án phát triển viện Khổng tử, dưng lại các tượng Khổng Tử. Đó là sự thất thủ chủ quyền về giáo dục, về văn hóa tư tưởng.
Hai cuộc khủng hoảng, thảm họa môi trường Vũng Áng, và chủ quyền bị lấn lướt ngoài biển Đông đã đặt tính chính danh cầm quyền của đảng cộng sản vào một thử thách rất lớn. Nhà báo Kami bình luận:
Thảm họa môi trường biển miền Trung vừa qua đã phơi bầy toàn bộ những sự thật phũ phàng trong việc quản trị đất nước của Đảng Cộng Sản Việt Nam trong thời gian qua. Đó là tình trạng chính quyền nhà nước và cán bộ lãnh đạo ở mọi cấp vô trách nhiệm đối với đất nước cũng như dân chúng. Họ đang điều hành quốc gia theo lối "sống chết mặc bay, tiền thày bỏ túi".
Đó là hậu quả của một thể chế chính trị độc đảng như Việt nam hiện nay, khi cơ chế kiểm soát và điều chỉnh quyền lực đã bị tê liệt và vô hiệu hóa. Vì lợi nhuận và lợi ích của cá nhân, người ta đã bất chấp tất cả, kể cả cuộc sống của dân chúng và tương lai của dân tộc này. Vì thế chúng ta phải cảm ơn Formosa, nhờ qua đó chúng ta mới biết được thực trạng của đất nước. Chúng ta cần phải đặt câu hỏi, đảng Cộng Sản Việt Nam một đảng cầm quyền duy nhất ở Việt Nam với các thành viên có ý thức như thế, thì còn xứng đáng để tiếp tục duy trì Điều 4 của Hiến pháp nữa hay không?
Bên cạnh những trách nhiệm về môi trường và chủ quyền, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện cũng cho rằng chủ nghĩa cộng sản chịu trách nhiệm về những tổn hại về văn hóa và tin thần xảy ra trên đất nước Việt Nam mấy mươi năm qua.
Đấu Tranh
Một chuyển biến rõ ràng của tình hình chính trị xã hội Việt Nam trong thời gian gần đây là nhiều người đã lên tiếng công khai kêu gọi loại bỏ chủ nghĩa cộng sản. Tác giả Lê Văn viết trong lời đề tựa cho một bài viết trên trang blog Ba Sàm rằng:
Xóa bỏ chế độ cộng sản không phải là đi tiêu diệt người cộng sản mà là nhằm loại đảng cộng sản ra khỏi quyền hành bằng mọi phương tiện,  mọi hình thức, mọi phương pháp ôn hoà để giành lại quyền tự quyết định cho tương lai của chính chúng ta, cho tương lai của cả dân tộc ta .
Không ít những đảng viên cộng sản rời bỏ đảng. Trang blog Bình Luận Án định nghĩa tội trạng phản đảng mà đảng cộng sản dành cho họ:
Hành vi phản bội đảng, suy cho cùng cũng chỉ mới là phản bội các đồng chí của mình, phản bội con đường hay xu hướng chính trị mà mình đã chọn. Chứ không có nghĩa là bị nhân dân hay những người ngoài đảng ghét bỏ, khinh bỉ, hay bị đánh giá là xấu…
Điều đáng lưu ý, là hành vi phản bội đảng tuy khá nghiêm trọng, nhưng rốt lại thì vẫn không phải, không bị xem là hành vi tội phạm – theo luật hình sự. Pháp luật Việt Nam, cụ thể là trong Bộ luật hình sự không có tội “phản bội đảng cộng sản”.
Nhưng những khẩu hiệu mang nội dung đòi xóa bỏ sự độc quyền lãnh đạo của đảng cộng sản vẫn chưa xuất hiện trên đường phố, mà thay vào đó là những lời đòi hỏi môi trường trong sạch và chủ quyền quốc gia. Tuy vậy những cuộc biểu tình đó vẫn bị đàn áp.
075_smit-notitle160501_npUhZ.jpg-400.jpg
Người Việt Nam biểu tình chống tập đoàn Đài Loan Formosa ở Hà Nội vào ngày 01 tháng 5 năm 2016. AFP photo
Trong cuộc biểu tình ngày 17 tháng bảy Luật sư Lê Luân thử chọn cách im lặng nhìn thời cuộc và ông rút ra nhận xét như sau:
Có nhiều người nói, im lặng có thể cũng được gọi là một loại lòng tốt. Nhưng nhìn ngược lại, im lặng hay phớt lờ trước những bất công và đòi hỏi buộc phải lên tiếng của xã hội thực tại với một người có lương tâm, thì có nghĩa, im lặng, nếu được hiểu là một loại lòng tốt, chắc chắn thứ lòng tốt đó là hoàn toàn vô nghĩa và không sử dụng được, giống như đồng tiền trên tay mà không thể tiêu vậy.
Chọn cho mình một thái độ như thế nào trước những cuộc khủng hoảng hiểm nguy như môi trường và chủ quyền, cũng là điều mà nhạc sĩ Tuấn Khanh suy nghĩ:
Bạn hỏi tôi phải nên hành động như thế nào. Tôi khó có thể trả lời toàn ý cho bạn về điều này. Tôi cũng không muốn khuyên bạn xuống đường biểu tình, vì bạn có thể là một người bồng bột. Nhưng nếu bạn bắt gặp một ai đó trên đường phố đang giương khẩu hiệu chống Bắc Kinh xâm lược, hay phản đối sự tồn tại phi nhân và phi lý của Formosa chẳng hạn, hãy chào và dành cho người yêu nước ấy một nụ cười. Đó là một nụ cười thật sự ấm áp để bạn, tôi, và người ấy cùng hiểu với nhau trong niềm hy vọng, rằng, dân tộc chúng ta, quê hương chúng ta đang thức tỉnh.
Hy vọng của nhạc sĩ Tuấn Khanh cũng là mong ước trong tuyên bố của mạng lưới blogger Việt Nam, mong muốn về một tinh thần Diên Hồng trong thế kỷ 21 để cứu nguy dân tộc:
Điều mong ước của Mạng Lưới Blogger Việt Nam là được nhìn thấy các bạn tranh đấu cho nhân quyền, các anh chị bảo vệ cây xanh, các bác các chú trong các đảng phái, những văn nghệ sĩ, trí thức, và quan trọng hơn hết, rất nhiều, hàng ngàn, hàng chục ngàn những khuôn mặt rất mới sẽ nắm tay nhau làm nên một biểu tượng Diên Hồng cho phong trào tranh đấu khôi phục và bảo vệ môi trường, bảo vệ ngư nghiệp, chủ quyền biển Đông và bảo đảm rằng con cháu chúng ta có được một cuộc sống an toàn, lành mạnh và tự do trong mọi lãnh vực.
...nếu bạn bắt gặp một ai đó trên đường phố đang giương khẩu hiệu chống Bắc Kinh xâm lược, hay phản đối sự tồn tại phi nhân và phi lý của Formosa chẳng hạn, hãy chào và dành cho người yêu nước ấy một nụ cười.
- Nhạc sĩ Tuấn Khanh 
Mong muốn đó có lẽ chưa được như ý muốn, từ một góc độ của Tiến sĩ Nguyễn Thị Từ Huy khi bà phê phán sự kém tổ chức của các phong trào và tổ chức dân sự hiện nay:
Cần phải thừa nhận rằng : các tổ chức xã hội dân sự ở Việt Nam đang trong bước đầu hình thành và xây dựng, vẫn chưa thoát khỏi tình trạng manh mún, nhỏ lẻ, rời rạc, chưa có một tổ chức nào đủ tầm để đáp ứng đòi hỏi cấp bách của các vấn đề đang đặt ra cho xã hội và cho đất nước. Điều gây băn khoăn là : các tổ chức xã hội dân sự có nhu cầu trở nên lớn mạnh hay không ? Các tổ chức xã hội dân sự có muốn khẳng định bản lĩnh của mình hay không ? Các tổ chức xã hội dân sự có thể tạo sức mạnh cho mình bằng cách xây dựng tổ chức của mình theo nguyên tắc minh bạch và trong suốt hay không ?
Trong khi mà Việt Nam đang bước những bước dài về phía vực thẳm tự hủy diệt thì người ta vẫn không thấy các nỗ lực cải cách từ phía chính quyền, và cũng chưa thấy nỗ lực để trở nên lớn mạnh từ phía các tổ chức xã hội dân sự. Vậy, tương lai của Việt Nam sẽ như thế nào ?
Câu hỏi này mỗi người phải tự đặt ra cho mình, cả những người đang đứng trong bộ máy lãnh đạo nhà nước, cả những người đang hoạt động trong phong trào xã hội dân sự, và tất cả mọi người.
Nhà hoạt động dân sự trẻ tuổi Nguyễn Anh Tuấn cho rằng sự tạo dựng phong trào dân sự làm quân bình với quyền lực chính trị là con đường duy nhất mà không có chọn lựa nào khác:
Xã hội Việt Nam chưa tạo dựng được một thể chế mà trong đó đảng chính trị chỉ có thể thỏa mãn được tham vọng quyền lực cố hữu của nó bằng cách gắng sức làm lợi cho cử tri/người dân nhiều nhất có thể.
Hãy quay lại với câu hỏi mà chúng ta đôi khi né tránh:
'Giả sử đảng cầm quyền tuyên bố công khai đặt lợi ích của nó lên trên lợi ích quốc gia và đa số người dân, bạn làm được gì nó nào?'
Ngoài nó ra, bạn còn lựa chọn nào khác không?
Nếu chưa có, hãy tạo ra nó.
Hoặc ít nhất, đừng vùi dập những ai đang cố gắng tạo ra những lựa chọn khác cho bạn.
Bởi lẽ, thật khó có hàng hóa tốt nếu thiếu cạnh tranh kinh tế và cũng không dễ có chính sách tốt nếu thiếu cạnh trạnh chính trị.
Đôi lúc cũng có đấy, nhờ may mắn. Nhưng chẳng lẽ chúng ta đành lòng đặt vận mệnh cộng đồng chúng ta vào trò rủi may của số phận hay sao?
Để không phải nhìn thấy sự rủi may của dân tộc, blogger Dương Hoài Linh viết trên Dân Luận rằng Bất cứ chuyện gì trên đời này cũng có giá của nó. Nếu không chấp nhận trả giá anh sẽ đừng mong được thụ hưởng. Tất nhiên ta phải cố gắng để cái giá phải trả là thấp nhất nhưng không phải là sự vô cảm và hèn nhát.

Tại sao lại thờ ơ với những thông tin tích cực?

Một chiếc máy bay Boeing 777-2Q8/ER của hãng hàng không Vietnam Airlines.
Một chiếc máy bay Boeing 777-2Q8/ER của hãng hàng không Vietnam Airlines.

Hoàng Giang

Theo VOA-25.07.2016 

Các phương tiện truyền thông Việt Nam thường tràn ngập những hình ảnh “xấu xí” cùng những tin tức đáng buồn như đánh nhau, cướp giật, tham nhũng, nhưng thỉnh thoảng cũng có một tin vui. Đó là tin về việc hãng hàng không Vietnam Airlines hoãn chuyến bay 80 phút để cứu một hành khách Hàn Quốc khi người này đang trong cơn bệnh nguy kịch. Tôi tình cờ nghe xem được tin này qua kênh truyền hình quốc gia Hàn Quốc, sau đó tôi tự tìm các bài báo tiếng Việt để hiểu rõ hơn. Cụ thể là vào tối ngày 29/6, Vietnam Airlines đã sẵn sàng cho hoãn chuyến bay VN426 từ Yangon (Myanmar) về Hàn Quốc để bố trí một vị trí riêng, có kèm cáng cứu thương chở một hành khách người Hàn bị thương nặng khi đang công tác tại Myanmar. Được biết, rất nhiều hãng hàng không khác đã không chịu chở hành khách này vì lý do an toàn, trong đó có cả một hãng hàng không của chính Hàn Quốc. Hành động này của Vietnam Airlines đã khiến cho gia đình nạn nhân rất cảm kích. Hiện nay, ông Kim (tên hành khách) đã được phẫu thuật và đang hồi phục. Bên cạnh thông tin trên truyền hình Hàn Quốc, một nhật báo cũng đưa tin về hành động rất có tâm của Vietnam Airlines.
Câu chuyện này đã diễn ra gần 1 tháng nhưng hầu như không có một ai chia sẻ. Có lẽ đó không thực sự là một tin lớn, nhưng là một tin tức đáng mừng bởi nó góp phần làm đẹp hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế. Điều này cũng khiến tôi tự đặt câu hỏi, vậy chúng ta đang quan tâm đến những thông tin gì? Tôi nhớ cách đây 1 năm về trước, tại Sài Gòn lần đầu tiên xuất hiện một địa điểm cung cấp bánh mì miễn phí cho người lao động nghèo. Thùng bánh mì luôn nóng hổi và được làm đầy cho đến hết ngày. Giữa cuộc sống bộn bề và còn nhiều khó khăn, thì đó là sự hiện diện của tình thương, niềm quan tâm giữa con người với nhau. Nhẽ ra, hình ảnh về thùng bánh mì đó chỉ nên thuần nhất là một tin vui, nhẹ nhàng, nhưng không, nó bỗng dưng trở thành một đề tài mới để đem ra mổ xẻ. Chỉ sau vài ngày xuất hiện, hàng loạt báo mạng tung lên một clip về việc một số người dân sống xung quanh “trơ trẽn” ra lấy rất nhiều bánh mì cùng một lúc trong khi có thông báo “từ thiện-miễn phí, một người một ổ”. Và clip này được chia sẻ với tốc độ chóng mặt. Bỗng dưng, thùng bánh mì đó chở thành tiêu điểm để chúng ta mang ra phê phán nhau.
Lẽ thường, những câu chuyện thị phi luôn luôn cuốn hút nhiều người đọc. Tuy nhiên, việc phản ánh một vấn đề tiêu cực khác hẳn với việc bới móc hoặc xuyên tạc khía cạnh tiêu cực ở một câu chuyện mang tính tích cực. Mới đây, một nữ sinh trường Lê Hồng Phong, Sài Gòn, khi tham dự cuộc thi “Đường lên đỉnh Olympia” bỗng được chú ý vì có ngoại hình xinh xắn. Bất ngờ hơn, em là 1 trong 3 trường hợp được sinh ra bằng phương pháp thụ tinh bằng ống nghiệm đầu tiên tại Việt Nam, diễn ra năm 1998 và thành công mỹ mãn. Thông tin thú vị đó càng khiến tên của cô bé được nhắc đến nhiều hơn, đặc biệt khi năm nay là năm em tham gia kỳ thi đại học. Tuy nhiên, bằng cách nào đó, “cư dân mạng” đã phát hiện ra rằng điểm số của em không cao như mong đợi. Ngay lập tức, kết quả thi của em đã bị đem ra bêu riếu và làm trò đùa trên mạng xã hội. Những thông tin như thế thường thu hút người xem; nó là một lời bình luận là để góp vui, nhưng đủ lớn để gây sức ép lên một cô bé với tâm lý còn non nớt. Thú “săn” những luồng tin tiêu cực trong mỗi người trở thành thói quen hằng ngày, và vô tình tạo nên cách nhìn, cách nghĩ và cách phản ứng về mọi vấn đề theo chiều hướng tiêu cực, gây ra nhiều hậu quả mà chúng ta ít khi nhận thấy được.
Quay lại câu chuyện về Vietnam Airlines, chính tôi đã được nghe hoặc đọc quá nhiều thông tin tiêu cực về thái độ của tiếp viên, những lời phàn nàn về thức ăn, về ghế ngồi… khiến tôi luôn phải băn khoăn về việc chọn lựa các hãng hàng không quốc tế khác thay vì ủng hộ nước nhà. Tệ hơn nữa, khi bạn bè nước ngoài hỏi về Vietnam Airlines khi họ muốn đến Việt Nam chơi, tôi cũng không biết phải nói sao, thay vì gợi ý họ chọn lựa hãng hàng không khác từ các nước lân cận như Korean Air, Thai Airways… Xin kể cho các bạn nghe một câu chuyện nhỏ, khi tôi đáp chuyến bay từ Đức đến Hy Lạp. Khi chuyến bay kéo dài 2 tiếng đồng hồ hạ cánh, đồng loạt hành khách trên máy bay đều vỗ tay rào rào. Tôi chưa kịp thắc mắc, hành khách bên cạnh mỉm cười nói với tôi rằng đây là một thói quen của họ trên bất kỳ chuyến bay nào của Aegean Airlines (hãng hàng không lớn nhất Hy Lạp) khi đáp xuống quê hương. Đó là cách họ thể hiện niềm vui khi về đến nhà an toàn, cũng như sự ủng hộ dành cho hãng hàng không nước nhà. Nếu không phải là sự tích cực trong cách nhìn nhận, làm sao họ có thể chuyển tải một thông tin đẹp đẽ đến vậy cho một người ngoại quốc?
* Blog 'Trong lòng Hà Nội' của Hoàng Giang là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

30% ‘giấy’: Thực chất dự trữ ngoại hối của Việt Nam là bao nhiêu?

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Phạm Chí Dũng
Theo VOA-25.07.2016

Trong rất nhiều đề mục thiếu minh bạch của ngân sách Việt Nam đã khiến cho Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI) phải xếp quốc gia này vào nhóm thấp nhất về độ minh xác, quỹ dự trữ ngoại hối luôn là một bí ẩn nhân tạo.
Con số 40 tỷ trơ trụi
Năm 2015, Thống đốc Ngân hàng nhà nước khi đó là Nguyễn Văn Bình đã phô trương quỹ dự trữ ngoại hối của chính thể Việt Nam lên đến gần 40 tỷ USD, tức vượt hơn mức tối thiểu cần có là tương đương 3 tháng nhập khẩu. Nhưng như thói thường, vẫn chỉ là một con số trơ trụi mà không có bất cứ chi tiết liên quan nào khác được tiết lộ. Do vậy người dân chẳng thể biết quỹ này gồm bao nhiêu phần trăm vàng ròng, đô la Mỹ và trái phiếu.
Tuy nhiên trong nửa đầu năm 2016, nhiều dấu hiệu cho thấy quỹ dự trữ ngoại hối của Việt Nam đã bị sụt giảm đáng kể. Vào đầu năm 2016, thông tin chính thức cho biết dự trữ ngoại hối chỉ còn khoảng 30 tỷ USD, tức thấp hơn mức tối thiểu 3 tháng nhập khẩu và đã rơi vào tình trạng bất ổn.
Nếu lấy năm 2015 để quy chiếu, tổng giá trị xuất khẩu của cả nền kinh tế Việt Nam đạt ngưỡng vào năm đó là 166 tỉ USD, tức tính trung bình mỗi tháng có giá trị gần 14 tỉ USD. Theo chuẩn mực tối thiểu quốc tế, lượng dự trữ ngoại hối mà Việt Nam cần duy trì cho 3 tháng nhập khẩu sẽ phải là 40-42 tỉ USD. Tức vào thời điểm đầu năm 2016, ngân sách Việt Nam thiếu hụt đến 10-12 tỷ USD cho riêng phần nhập khẩu.
Nhưng đến tháng 6/2016, một thông tin từ Ngân hàng nhà nước lại cho biết quỹ dự trữ ngoại hối đã tăng vọt lên 38 tỷ USD. Vậy số ngoại hối “thặng dư” 8 tỷ USD của năm nay so với năm trước từ đâu ra?
Nhiều tin tức cho biết từ đầu năm 2016 đến nay, Ngân hàng nhà nước đã “bung” tiền đồng để mua vào đô la Mỹ, và số đô la thu gom được từ các nguồn ngân hàng thương mại và từ dân lên đến 8 tỷ USD. Cũng bởi thế, các ngân hàng đang tồn tại tình trạng thừa tiền tạm thời và phải tìm nhiều cách để “đẩy” tiền đồng ra thị trường, bất chấp rất nhiều rủi ro khiến có thể không thể thu hồi được tín dụng cho vay.
30% là giấy!
Trong khi đó, lại xuất hiện những nghi ngờ trong giới chuyên gia về thực chất của con số 38 tỷ USD dự trữ ngoại hối do Ngân hàng nhà nước công bố. Một số tờ báo nhà nước đã không bỏ qua vụ việc được coi là “nhạy cảm” này và khiến cho giới chuyên gia tương đối độc lập nghi ngờ về tính minh bạch của nhà nước trong vấn đề này.
Theo vài chuyên gia phân tích, cho tới nay lượng vàng dự trữ tại Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các ngân hàng thương mại đều chưa được công bố qua các báo cáo chính thức.
Vào lúc xuất hiện một thông tin cho biết mới đây Bộ Tài chính Mỹ đã công bố danh sách 50 quốc gia sở hữu nhiều nhất trái phiếu của chính phủ nước này, dư luận đa chiều lập tức xoáy vào con số tối thiểu 12 tỉ USD giá trị trái phiếu chính phủ Mỹ mà Việt Nam đang nắm giữ.
Theo một nhà phân tích, số liệu của Bộ Tài chính Mỹ đã mở ra một vấn đề quan trọng khác liên quan đến cơ cấu dự trữ ngoại hối của Việt Nam vào thời điểm hiện tại, không chỉ bao gồm ngoại tệ tiền mặt.
Nếu phân tích dựa trên việc tham khảo chéo giữa 2 báo cáo của Bộ Tài chính Mỹ và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) năm 2015, giới chuyên gia kinh tế có thể hình dung phần nào tỉ trọng và cơ cấu của các loại tài sản trong danh mục dự trữ ngoại hối hiện nay.
Theo thông lệ quốc tế, dự trữ ngoại hối của một quốc gia, thường được quản lý bởi ngân hàng trung ương, sẽ bao gồm nhiều loại tài sản đa dạng như tiền mặt và tiền gửi thuộc nhóm các ngoại tệ mạnh như USD, đồng bảng Anh, euro, yen; vàng; các giấy tờ có giá như trái phiếu chính phủ nước ngoài; tín phiếu; các chứng khoán khác. Các nền kinh tế lớn thường đứng ở tốp trên trong danh sách các quốc gia có lượng dự trữ ngoại hối mạnh như Trung Quốc (3.900 tỉ USD), Nhật Bản (1.300 tỉ USD), Ả Rập Saudi (672 tỉ USD), Thụy Sĩ (600 tỉ USD).
Dựa theo báo cáo mới nhất của ADB, dự trữ ngoại hối của Việt Nam năm 2014 đạt mức cao nhất trong vòng 10 năm, lên tới 34,6 tỉ USD, tăng gần 4 lần so với năm 2005. Trong đó, có 3 thành phần chính cấu thành nên dự trữ ngoại hối quốc gia gồm vàng (trị giá 380 triệu USD); ngoại tệ (33,8 tỉ USD) và tiền SDRs (390 triệu USD).
Như vậy, nếu đối chiếu chéo với báo cáo của Bộ Tài chính Mỹ thì trong lượng ngoại tệ dự trữ gần 33,8 tỉ USD trong năm 2014 của Việt Nam, nhiều khả năng gần 30% là trái phiếu chính phủ Mỹ. Tức dự trữ ngoại hối quốc gia có thể chứa đến 1/3 là giấy tờ có giá của các nền kinh tế lớn, chứ không phải hoàn toàn là ngoại tệ tiền mặt.
Điều đó cũng có nghĩa là lượng tiền mặt trong quỹ dự trữ ngoại hối của Việt Nam hiện thời chỉ vào khoảng 26 tỷ USD - thấp hơn nhiều so với mức tối thiểu cần có cho 3 tháng nhập khẩu.
Cứu cánh cuối cùng?
Không phải dự trữ ngoại hối chỉ phục vụ cho nhập khẩu. Cần chú ý là áp lực trả nợ nước ngoài ngày càng tăng lên rất mạnh. Trong năm 2015, Việt Nam phải trả đến 20 tỷ USD, còn năm 2016 ít nhất là 12 tỷ USD. Trong 6 tháng đầu năm 2016, Chính phủ Việt Nam đã phải cắt giảm chi thường xuyên (cho hành chính và lực lượng vũ trang) từ mức 65-70% trong những năm trước xuống còn khoảng 45%, còn chi trả nợ nước ngoài vọt lên đến 40%.
Trong bối cảnh tiền đồng có thể in ấn thoải mái nhưng ngoại tệ lại phải vơ vét ngoài thị trường, có vẻ tất cả đều trông chờ vào quỹ dự trữ ngoại hối.
Bất chấp việc Ngân hàng nhà nước công bố con số quỹ dự trữ ngoại hối vào tháng 6/2016 đã được nâng lên 38 tỷ USD, không có gì bảo đảm là con số 8 tỷ USD được cơ quan này thu gom trong nửa đầu năm 2016 lại không được dùng để trả nợ nước ngoài.
Nếu trước đây, Ngân hàng nhà nước thường khá mạnh tay trong việc dùng quỹ dự trữ ngoại hối để điều chỉnh thị trường ngoại tệ, thì hiện nay đó là một điều xa xỉ. Nếu lao vào cuộc chiến kìm giữ tỷ giá VND/USD, Ngân hàng nhà nước sẽ phải tung ra một lượng ngoại tệ ít nhất bằng 10% quỹ dự trữ ngoại hối - tương đương khoảng 4 tỷ USD. Tuy nhiên, phương án này ngày càng bị giới chuyên gia chê bai vì đơn giản đây chỉ là cách “gọt chân cho vừa giày”.
Không chỉ phải trả nợ nước ngoài, ngay cả tiền lương công chức cũng phải trông chờ vào quỹ dự trữ ngoại hối. Vào đợt “đói kém ngân sách” cuối năm 2015, Chính phủ của thủ tướng lúc đó là Nguyễn Tấn Dũng đã phải “cắn răng” bán cổ phần nhà nước ở cả những “con bò sữa” như Tập đoàn Sữa Vinamilk. Kết quả là đã thu được 10.000 tỷ đồng, và số tiền quý hiếm này hiện nay đang được chính phủ mới của ông Nguyễn Xuân Phúc trình Quốc hội tìm đường phân bổ theo cách giật gấu vá vai.
Khi thông tin về quỹ dự trữ ngoại hối Việt Nam bao gồm 12 tỷ USD trái phiếu Mỹ để từ đó phác ra bức tranh 1/3 là giấy, quả thật quỹ này chỉ còn một con số nhỏ bé đến thảm hại. Quen với thói nhập siêu từ Trung Quốc đến 30 tỷ USD theo đường chính thức, chưa kể 20 tỷ USD theo đường nhập lậu, nền kinh tế nhập khẩu của Việt Nam đang bị Trung Nam Hải khống chế bằng những sợi dây luồn đút dưới gầm bàn.
Hãy coi chừng, nếu Bắc Kinh muốn phá đám bằng động tác lật ngược một chính sách thương mại hay tài chính, 30 tỷ USD dự trữ của Việt Nam có thể bốc hơi trong một ngày!
* Blog của Phạm Chí Dũng là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.