Công nhân bị ép nhưng không thể lên tiếng

Nhóm phóng viên tường trình từ VN 

Theo RFA-2016-03-28  

 Một công ty treo bảng tuyển dụng công nhân sau Tết  RFA photo

Thời giá tiếp tục leo thang, đồng tiền rớt giá và đồng luơng èo ọp không bao giờ đuổi kịp thời giá. Đó là một sự thật cay đắng đối với giới lao động nghèo và những công nhân làm ở các khu công nghiệp tại Việt Nam. Trong thời gian đầu của năm 2016, đã có nhiều cuộc đình công của giới công nhân nhằm phản đối sự bất công trong chế độ lương bổng và những quyền lợi của người lao động. Và tiếng nói của người lao động Việt Nam cho đến thời điểm hiện nay vẫn lọt thỏm giữa những bất công, chèn ép và nghèo khổ mặc dù họ đã nỗ lực hết sức mình. Vì sao?

Công đoàn và công an không đứng về phía lẽ phải

Một công nhân tên Thiệt, đang làm việc tại khu công nghiệp Tân Thuận, Sài Gòn, chia sẻ: “Lương thì cũng được bốn triệu, năm triệu, đồng lương như vậy thì cũng gói gém thôi chứ không đủ sống. Lúc mới vô lương căn bản được hai triệu mấy, thực lãnh cũng được ba triệu mấy, thì biết bao nhiêu mà đủ, mình phải gói ghém mà tiêu thôi.”

Theo anh Thiệt, sở dĩ người lao động trong các khu công nghiệp tại Việt Nam luôn phải đình công hay biểu tình là vì chế độ lương bổng chưa bao giờ đáp ứng đủ như cầu tối thiểu của họ. Với mức lương dao động từ hai triệu rưỡi đồng cho người mới làm việc đến bảy triệu đồng cho những lao động lâu năm đã lên cấp quản lý nhóm trong lúc giá điện, giá nước, tiền học phí cho con cái và chi phí đi lại, ăn uống hằng ngày luôn vượt quá số tiền lương vốn ít ỏi.

Hơn nữa, chính sách về lương do nhà nước qui định cũng như luật lao động Việt Nam không bao giờ bảo vệ được cho người lao động nếu không muốn nói là những chính sách này luôn đẩy người lao động về phía thế kẹt, chịu thiệt thòi. Nghĩa là mọi qui định về hợp đồng, cam kết hầu như có lợi cho giới chủ công ty.

Chính vì kiểu làm luật lập lờ và không rõ ràng, tạo ra nhiều kẽ hở để giới chủ buộc thế công nhân khi ký hợp đồng. Nên làm việc, công nhân chỉ có một lựa chọn duy nhất là làm và làm, miễn sao đừng bị chủ quở trách, tăng ca liên tục nhưng đồng lương vẫn thiếu trước hụt sau mà không dám thắc mắc hoặc yêu cầu gì bởi chỉ cần lên tiếng sẽ bị đuổi việc. Bên cạnh đó, nếu có một chỉ thị tăng lương tối thiểu cho người lao động thì chắc chắn phía chủ công ty sẽ có cách để giảm một số khoản tiền như bồi dưỡng tăng ca, chi phí độc hại, thậm chí bảo hiểm xã hội. Và cuối cùng, đồng lương tăng chẳng là bao nhiêu so với trước.

Trường hợp của các công nhân công ty Nissey tại khu công nghiệp Tân Thuận, Sài Gòn vì công ty này đã cắt giảm phụ cấp hai trăm ngàn đồng trên một tháng của công nhân để rồi sau đó tăng lương theo chỉ thị nhà nước với mức hai trăm bốn tám đến hai trăm sáu tám ngàn mỗi tháng là một điển hình.

Anh Thiệt cho rằng sở dĩ người lao động luôn bất mãn và luôn đình công, biểu tình bởi vì hai nguyên nhân chính, đó là các cán bộ công đoàn không những đứng về phía người lao động mà lại đứng về phía giới chủ. Bởi tất cả những gì công đoàn hành xử với người lao động bấy lâu nay đều có chung chủ đích là làm cho công nhân quên đi nỗi bất bình do bị thiệt thòi và cảm thấy sợ hãi giới chủ cũng như công đoàn. Họ luôn làm cho công nhân lo sợ mất việc nhiều hơn là an tâm để làm việc.

Bên cạnh sự thiếu vắng tiếng nói bảo vệ người lao động từ phía công đoàn nhà nước, sự lơ là của công an và đội ngũ này luôn đứng về phía giới chủ cũng là một sức ép lớn khiến người lao động Việt Nam luôn sống và làm việc trong môi trường lo lắng và sợ hãi. Sợ bị đuổi việc, sợ bị trừ lương, sợ bị gài thế để vào đồn công an.

Nghĩa là hầu hết các cuộc đình công hay biểu tình của người lao động nhằm phản đối sự bất công trong chính sách lương, chính sách bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội… đều có thể bị đánh tráo thành “gây rối trật tự công cộng” hoặc “tập trung gây ảnh hưởng đến môi trường lao động chung, cản trở giao thông”… Và công an có thể bắt nóng một số người khiến cho cuộc đình công, biểu tình bị gián đoạn hoặc chấm dứt.

Người lao động giữa trùng vây khốn khó

Chị Tuyết, một công nhân người Quảng Trị, đang làm việc tại khu công nghiệp Tân Thuận, Sài Gòn chia sẻ: “Thì hồi xưa làm dưới Bình Dương rồi chuyển lên Đồng Nai rồi lên Sài Gòn theo chồng. Không có bảo hiểm xã hội vì mình làm vài ngày rồi họ ký hợp đồng thử việc hai tháng rồi mới ký hợp đồng chính thức nhưng họ có ký đâu. Ra Tết thì mình tìm chỗ khác, họ ra khỏi thì mình vào, mình ra thì họ vô thế chỗ của mình, thì cứ đuổi qua đuổi về rứa đó!”

Theo chị Tuyết, mức lương hiện tại không những không đủ trang trải cho các sinh hoạt hằng ngày, tiền nhà trọ và cho con đi học mẫu giáo mà ngay cả chế độ bảo hiểm cho người lao động cũng có lắm vấn đề để nói. Trong đó vấn đề thuốc quá hạn, khám chữa bệnh qua loa và người lao động muốn được cấp thuốc tốt thì phải bí mật nhét phong bì vào túi nhân viên y tế, hoặc những bữa cơm trưa mà người lao động chỉ dám nuốt vội để có cái trong bụng mà làm việc tiếp.

Chị Tuyết nói rằng nếu kể về nỗi khổ của người lao động trong các khu công nghiệp thì có lẽ đây là câu chuyện dài. Bởi đã sống từ Bình Dương đến Đồng Nai và Sài Gòn, dịch chuyển qua nhiều khu công nghiệp để tìm việc vì nhiều lý do, trong đó có lý do bị cắt hợp đồng sau mỗi dịp Tết vì hết việc làm, chị nghiệm ra được một vấn đề mà theo chị là giống như một chân lý. Đó là người lao động chỉ có hai lựa chọn, hoặc là nghỉ việc đi tìm một nơi làm khác nếu không hài lòng về nơi đang làm, hoặc là đấu tranh để tìm ra lý lẽ và sau đó cũng nghỉ việc.

Nhưng có vẻ như cả hai lựa chọn này đều dẫn đến một kết quả chung là người lao động bị mất việc và mọi chế độ lương bổng, đền bù hay bảo hiểm xã hội đều bị cắt. Với kinh nghiệm sáu lần bị công ty cắt hợp đồng sau Tết với lý do thiếu việc làm và không giải quyết bất kỳ khoản bảo hiểm xã hội nào và cũng không biết kiện ai vì ngay cả công đoàn công ty cũng cho chị biết là thời gian làm việc của chị chưa đủ tích lũy cho bảo hiểm xã hội. Để rồi sau khi số công nhân làm việc một năm giống chị bị cắt hợp đồng, công ty lại tuyển số công nhân khác vào làm việc để Tết năm sau lại cắt hợp đồng.

Chị Tuyết cay đắng nhận ra là hầu hết người lao động ở các công ty, các khu công nghiệp đến rồi đi nhưng công đoàn thì ở lại. Chính vì công đoàn là kẻ ở lại nên công đoàn luôn gắn bói với giới chủ. Và giới chủ cũng luôn ưu ái cho công đoàn nhà nước thông qua các khoản phụ thu. Trong các khoản phụ thu này, có cả chi phí quản lý công nhân và điều hợp, thương lượng với công nhân một khi có cuộc đình công, biểu tình phản đối giới chủ.

Còn với người lao động, công đoàn đáng sợ hơn mọi thứ. Bởi mọi cuộc biểu tình hay đình công của công nhân đều có nguyên nhân từ chỗ công đoàn không nói được tiếng nói của người lao động, không bảo vệ được quyền lợi chính đáng của người lao động. Ngay cả những bữa cơm thiếu thốn dinh dưỡng và thực phẩm không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, chị Tuyết cho rằng công đoàn vẫn cử người xuống quan sát, giám sát nhưng dường như họ không có ý kiến gì. Thậm chí cán bộ công đoàn còn trở thành người bảo vệ cho giới chủ, cho các nhà thầu cung cấp cơm trưa cho công nhân.

Vì không có công đoàn bảo vệ, công an lại bảo vệ cho giới chủ và sẵn sàng dập tắt mọi cuộc biểu tình, đình công của giới lao động. Điều này đã đẩy người lao động vào chỗ bốn bề khốn khổ trùng vây. Từ vật giá leo thang, đồng lương ít ỏi, lương tâm giới chủ có vấn đề, công đoàn không có trách nhiệm, công an trở thành cánh tay nối dài của giới chủ… Người lao động Việt Nam vẫn chưa tìm ra lối thoát!

http://www.rfa.org/vietnamese/reportfromvn/workers-be-forced-but-can-not-to-speak-ttvn-03282016090817.html/03282016-ttvn.mp3

Vợ anh Ba Sàm kể chuyện bên trong tòa án

Mặc Lâm, biên tập viên RFA 2016-03-28  

Ông Felix Schwarz, phụ trách Chính trị và Nhân quyền của Đại sứ quán Đức và dân biểu Đức Martin Patzelt cầm biểu ngữ kêu gọi trả tự do cho blogger Anh Ba Sàm và bà Nguyễn Thị Minh Thúy bên ngoài tòa án.  Phto courtesy of danlambao

Vụ án anh Ba Sàm tuy đã kết thúc ở tòa sơ thẩm với kết quả 5 năm tù giam nhưng dư luận quốc tế vẫn tiếp tục lên tiếng đòi Việt Nam phải hủy bản án vì tính chất không minh bạch của nó. Mặc Lâm có cuộc trao đổi với bà Lê Thị Minh Hà, vợ của anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh, đã có mặt bên trong tòa án trong phiên xử mà bà cho rằng vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong phiên xử này.

Mặc Lâm: Trước khi tòa sơ thẩm mở ra xét xử ông Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh bà được nghị sĩ Đức là ông Martin Patzelt hết lòng ủng hộ và bay từ Đức sang để mong tham dự phiên tòa. Bà có nghĩ rằng việc làm này của ông Martin Patzelt đã khiến cho Việt Nam cứng rắn hơn trong bản án đê chứng tỏ rằng họ độc lập và không chịu chi phối bởi thế lực nào hay không?

Bà Lê Thị Minh Hà: Tôi thì không nghĩ như vậy. Chuyện giảm án hay không giảm án hoàn toàn không phụ thuộc. Họ không vịn vào cơ sở luật pháp nào cả. Tôi cho rằng họ luôn luôn mong muốn một thỏa hiệp là anh ấy nhượng bộ, hoặc là anh ấy không nhượng bộ. Tức là việc mà cơ sở đưa ra bản án nó không căn cứ vào một cái gì hết, không chứng cứ, không một văn bản quy phạm pháp luật nào, không trên cơ sở hiến pháp. Rõ ràng rằng tất cả những hành xử ấy nó như là một nhà nước không có pháp quyền, thế thì mình làm sao hy vọng vào cái gì được?

Chính vì những suy nghĩ như thế, do một thông tin đến tôi mức án nặng hay nhẹ thì phụ thuộc vào thái độ của anh ấy. Tôi không hiểu nhà nước này có pháp quyền hay không? Chuyện vận động của tôi, tôi cho rằng ngay từ khi anh bị bắt tôi đã không trông chờ gì vào phiên xử cả, ngay cả khi bắt anh ấy thì họ đã vi phạm, nó chả có trên cơ sở nào, nó đã sai rồi.

Thế thì mình còn trông chờ gì vào phiên tòa nữa ạ? Tôi không trông chờ việc giải quyết bằng phiên tòa, còn chuyện người ta cứ phải đưa ra tòa đấy là để khẳng định vụ án có tiến triển mà thôi, chứ còn tôi không hy vọng và không trông chờ gì vào phiên tòa. Tôi cũng chẳng vì kết quả của phiên tòa mà ảnh hưởng đến suy nghĩ hay thay đổi của tôi hết.

An ninh bất thường

Mặc Lâm: Ngoại trừ những người được tòa sắp xếp, bà và mẹ của chị Minh Thúy là hai người được tham gia phiên tòa, xin cho biết nhận xét của bà về diễn tiến phiên tòa ra sao?

Bà Lê Thị Minh Hà: Có mấy vấn đề như thế này: Cảm giác đầu tiên mà khi tôi vào, một điều tôi rất ngạc nhiên không thể ngờ là tại sao phải cẩn mật, canh phòng đến mức độ như thế? Cái cảm giác như có một cuộc “đảo chính” sắp xảy ra. Cảm giác là tại sao “xử kín” mà lại huy động nhiều lực lượng đến độ như thế? Tất cả tại tầng một, hôm đó phiên tòa chỉ có duy nhất một phiên này và dừng tất cả những phiên tòa hình sự khác. Thứ hai nữa là tầng một đi vào đầy dẫy những thanh niên trẻ ăn mặc như côn đồ, xăm trổ, đeo dây chuyền vàng đủ thứ rất ghê.

Phải qua máy kiểm tra, thu giữ tất cả các loại như máy tính, điện thoại của tôi và các luật sư. Sau đó thì phải đi qua cái máy kiểm tra và đi lên tầng ba. Có một cái phòng khoảng 60 mét vuông thôi, cả ở trong và ngoài đều gần như là những người rất trẻ của bên công an, có thể bên Tòa án, Viện kiểm sát… là những người nhân viên nhưng mà tuổi còn trẻ.

Tôi nghĩ chắc là họ muốn nói cho mọi người biết “đây là một dạng tội phạm nguy hiểm” lại là “tội phạm công nghệ thông tin” cho nên rất khó cho việc xét xử, nên họ muốn qua phiên tòa đó để cho những người trẻ đó học tập, tôi cảm giác như thế.

Cái cảm giác lúc đầu tôi đã thấy không ổn. Người dân chỉ có duy nhất là tôi và mẹ của cô Nguyễn Thị Minh Thúy thôi, duy nhất có hai người dân, một vài nhà báo chắc là của báo “lề phải”, của đảng hoặc của nhà nước. Khi mà ông chủ tọa phiên tòa đọc lên vài lời, sau đó thì bên Viện kiểm sát, những người này nói bản cáo trạng này do Viện kiểm sát tối cao viết ra, nhưng mà ủy quyền cho Viện kiểm sát Hà Nội thực hiện.

Khi họ đọc lời truy tố thì tôi đã thấy là so với lực lượng luật sư hùng hậu có kinh nghiệm, và có tâm thì với một chủ tọa phiên tòa và hai vị bồi thẩm cùng hai người thuộc bên Viện kiểm sát của công tố viên thì thấy lực lượng quá chênh lệch.

Hơn nữa khi người ta đọc những danh từ riêng như Gmail thì họ đọc thành “Gờ Mai”, rồi không tranh tụng một cách sòng phẳng bởi vì họ không có khả năng để tranh tụng lại. Tôi đã thấy rất “đau khổ”.

Mặc Lâm: Về những nhân chứng, vật chứng mà tòa dùng để chống lại ông Ba Sàm theo bà có bình thường và hợp với thủ tục tố tụng hay không?

Bà Lê Thị Minh Hà: Đó là điều không bình thường. Toàn bộ tài liệu, tài liệu chứ không phải là “chứng cứ” nhé, tại vì chưa đủ cơ sở để coi là “chứng cứ”, và bản thân quy trình thu thập tài liệu đó không đúng quy trình pháp luật, cũng như không đúng cái thông tư thi hành về chứng cứ nhận tội thì bản thân nó đã không có giá trị trước tòa, nhưng lại được đưa vào bản án.

Trong khi đấy, khi mà đọc cáo trạng các tài liệu trong bản án không có một cáo trạng nào được đọc tại tòa, cũng như được mang ra kiểm chứng trước tòa, thì toàn bộ chứng cứ được đưa vào bản án đấy là không có giá trị pháp lý, thế mà họ vẫn có thể kết án được. Cái thứ hai nữa là cơ quan điều tra đã ba lần xác định trước tòa rằng trong kết luận điều tra, cơ quan điều tra nói rằng không có điều kiện để xác minh 24 bài viết trên, và các bị cáo không chịu khai báo, cho nên mặc nhiên là công nhận điều đấy và họ đưa vào cáo trạng để luận tội.

Rõ ràng, rất nhiều người trong số tác giả của 24 bài viết ấy đã làm đơn đề nghị ra tòa, được tham dự ở vị trí người liên quan và sẵn sàng làm người làm chứng rằng các bài viết đó là của họ. Họ có đầy đủ tài liệu để xác định bài viết đó là của họ, nhưng tòa án đã không trả lời cho họ và không cho họ được tham dự phiên tòa.

Mặc Lâm: Ngay sau khi phiên tòa kết thúc thì hầu như tất cả các nước có gửi đại diện sứ quán tham dự phiên tòa đều lên tiếng yêu cầu Việt Nam bãi bỏ bản án, ngay cả Ủy ban nhân quyền Liên Hiệp Quốc cũng lên tiếng về điều này. Bà nghĩ sao về việc này?

Bà Lê Thị Minh Hà: Cái bộ máy nhân sự mới thì tôi cho rằng họ rất là trẻ, và không biết là có yếu tố chính trị khác hay “yếu tố Trung Quốc” hay không, nhưng tôi nghĩ là họ cũng thừa hiểu quyết định phiên tòa này sẽ có rất nhiều ảnh hưởng đến quyền lợi của đất nước, ví dụ như kinh tế, chính trị, quân sự của quốc gia.

Nếu mà phiên tòa này họ tỏ ra là biết điều hoặc tỏ ra tôn trọng pháp luật hoặc tỏ ra là tôn trọng nhân quyền của người dân thì họ sẽ lường trước được là quyết định của phiên tòa sẽ ảnh hưởng đến chuyện chính sách của các nước lớn như Mỹ, Đức, Châu Âu hoặc là một số nước khác đối với chính sách của Việt Nam trong tương lai trong cái nhiệm kỳ mới của cái “chính phủ mới”. Thế nhưng, họ đã cương quyết không coi cái đấy là cái gì cả thì không còn gì nữa để bàn.

Mặc Lâm: Xin cám ơn bà Lê Thị Minh Hà đã giúp chúng tôi hoàn thành cuộc phỏng vấn này.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/blogger-basam-wife-recalls-process-inside-the-court-ml-03282016081325.html/03282016-basam-ml.mp3

Những lời nói thật trong “hoàng hôn nhiệm kỳ”

Nam Nguyên, phong viên RFA 2016-03-25  

Từ trái sang: Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Hà Nội. (Ảnh minh họa chụp năm 2015) AFP

Quốc hội Việt Nam khóa 13 sắp mãn nhiệm, nhưng khác với thông lệ hoạt động cuối nhiệm kỳ thường mang tính chiếu lệ. Kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa 13 trở nên sôi nổi, sau khi Đảng chỉ đạo phải kiện toàn nhân sự cấp cao, bầu mới các vị trí chủ chốt mà không chờ Quốc hội khóa mới.

Không nên có khoảng trống quyền lực?

Đáng lẽ Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ còn tại chức đến tháng 7/2016 là lúc Quốc hội khóa 14 hình thành sau cuộc bầu cử ngày 22/5/2016 nhóm phiên họp đầu tiên. Tuy nhiên, Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ đạo Quốc hội đương nhiệm phải miễn nhiệm các vị trên và bầu các vị trí chủ chốt cũng như phê chuẩn thành phần chính phủ mới trong tuần lễ đầu tiên của tháng 4 sắp tới.

TS Phạm Chí Dũng nhà báo tự do và hoạt động xã hội dân sự từ Sài Gòn nhận định:

Những người bên Đảng hiện nay họ quan tâm tới vấn đề không nên để có khoảng trống quyền lực, chứ không phải là khoảng trống chính trị. Khoảng trống chính trị là một khái niệm rất chung chung, muốn hiểu thế nào cũng được.
-TS Phạm Chí Dũng

“Những người bên Đảng hiện nay họ quan tâm tới vấn đề không nên để có khoảng trống quyền lực, chứ không phải là khoảng trống chính trị. Khoảng trống chính trị là một khái niệm rất chung chung, muốn hiểu thế nào cũng được. Nhưng khoảng trống quyền lực lại rất cụ thể nó liên quan tới vấn đề nhân sự. Nhân sự lại phụ thuộc vào ý chí của bên nắm ưu thế và tất nhiên bên nắm ưu thế không muốn để tạo ra một sự hẫng hụt quyền lực đối với họ và họ phải làm càng nhanh càng tốt…”

Trong khi đó, LS Trần Quốc Thuận nguyên Phó Chủ nhiệm văn phòng Quốc hội lý giải khúc mắc vì sao Đảng Cộng sản muốn nhanh chóng bổ nhiệm nhân sự cấp cao:

“…Qua Đại hội có nhiều người tái cử, có nhiều người không trúng cử mà cứ để như vậy thì việc điều hành của một Nhà nước mà do Đảng trực tiếp lãnh đạo chỉ đạo toàn diện thì rất là khó, bởi vì những người lãnh đạo không là Ủy viên Bộ Chính trị, không là Ủy viên Trung ương Đảng thì bây giờ điều hành công việc như thế nào. Họ không được họp trực tiếp với Bộ Chính trị, không được họp trực tiếp với Ban Chấp hành Trung ương.”

Theo báo mạng VnExpress, VnEconomy và nhiều báo khác, trong thời gian ngắn từ tháng 4 đến tháng 7 sắp tới Quốc hội Việt Nam sẽ hai lần bầu nhân sự cấp cao. Các báo trích lời bà Nguyễn Thị Kim Ngân, người sẽ thay thế ông Nguyễn Sinh Hùng làm Chủ tịch Quốc hội, lưu ý khía cạnh, nhiều chức vụ cao cấp của nhà nước và chính phủ bị ràng buộc điều kiện phải là đại biểu Quốc hội, thí dụ Chủ tịch nước, Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội.

Theo giới quan sát, sự kiện này dễ đưa tới diễn giải là Đảng Cộng sản Việt Nam xem bầu cử như một sự xếp đặt, họ chắc chắn là các ông Trần Đại Quang, Nguyễn Xuân Phúc, bà Nguyễn Thị Kim Ngân và nhiều vị khác sẽ trúng cử Quốc hội khóa 14 trong khi bầu cử còn chưa diễn ra. Việc bầu lại các chức danh lãnh đạo chủ chốt một lần nữa vào tháng 7/2016 sẽ chỉ là một thủ tục đơn giản. Có những ý kiến trên mạng xã hội cho rằng, nếu Việt Nam điều chỉnh thời gian tổ chức Đại hội Đảng và bầu cử Quốc hội hợp lý hơn, tránh khoảng trống quyền lực như hiện nay thì đỡ tốn phí tiền bạc của nhân dân. Được biết báo chí Việt Nam, cụ thể là báo mạng Dân Trí từng đưa tin chí phí mỗi ngày họp của Quốc hội Việt Nam khoảng 1 tỷ đồng…

Trong buổi hoàng hôn nhiệm kỳ, các đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 gây nhiều ngạc nhiên, nhiều vị tỏ ra đồng cảm với người dân và đã có những phát biểu thẳng thắn ở nghị trường. Báo chí Việt Nam đã có dịp tăng lượng độc giả truy cập nhờ cách gọi là “giật tít câu view”.

Từ phải qua: Chủ tịch VN Trương Tấn Sang, Thủ tướng VN Nguyễn Tấn Dũng, Tổng Bí thư ĐCS Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng bỏ phiếu tín nhiệm tại Quốc Hội hôm 15 tháng 11 năm 2014.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng sắp rời quyền lực vào ngày 31/3 sắp tới, đã nói với báo chí là ông không trăn trở điều gì. Trong kỳ họp thứ 11 cũng là kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa 13, ông Nguyễn Sinh Hùng trở thành nguồn tin nóng cho truyền thông nhà nước cũng như mạng xã hội. Phát biểu của ông Nguyễn Sinh Hùng phê phán Chính phủ trì hoãn Dự luật Biểu tình là không nghiêm túc, hoặc “thủ tục hành chính với dân giờ cay nghiệt, độc ác lắm” đã được báo chí giật tít hấp dẫn và thu hút được khối lượng lớn độc giả lên mạng.

Nhận định về sự kiện vừa nêu, TS Phạm Chí Dũng một cây viết độc lập cũng là một nhà hoạt động xã hội dân sự phát biểu từ Sài Gòn:

“Tâm lý của những quan chức sắp về hưu thường là họ mạnh miệng hơn. Đó cũng là lý do suốt từ khoảng cuối năm 2014 đến giờ ông Nguyễn Sinh Hùng đã có được một số câu nói, một số ý kiến kể cả chỉ đạo có vẻ như hợp lòng dân, tuy nhiên mọi việc nó vẫn khá là chậm chạp…”

“Một ông nông dân cõng 4 ông công chức béo thì chết!”

Đưa tin về sinh hoạt nghị trường, báo Dân Trí bản tin trên mạng ngày 24/3/2016 có bài “Một ông nông dân cõng 4 ông công chức béo thì chết!”, tờ báo đã dẫn lời đại biểu Đỗ Văn Đương đơn vị TP.HCM phê phán bộ máy công quyền cồng kềnh, tinh giản biên chế không thực chất, hết xây dựng đề án rồi lại tới chờ cấp thẩm quyền phê duyệt. Nguyên văn lời đại biểu Đỗ Văn Đương: “Một ông nông dân cõng 4 ông công chức béo thì chết, dân oán than lắm. Làm quan có thời, về thì cần lấy cái đức cho mình. Thời gian tới phải coi trọng chống tội phạm tham nhũng…”. Trong khi đó báo Lao Động điện tử trích lời đại biểu Đỗ Văn Đương nói nguyên văn: “Nếu mọi thành tích phát triển kinh tế xã hội đều như trong báo cáo thì hồng phúc cho dân quá…” ông Đương chỉ ra thực tại Việt Nam, nợ nước ngoài hiện khoảng 80 tỷ USD, bội chi 250.000 tỷ đồng/năm, trong khi xuất khẩu gạo được 3 tỷ USD, nhưng uống rượu bia cũng hết chừng đó. Chi thường xuyên lương cán bộ hành chính tới 400.000 tỷ/năm, trong khi thu ngân sách 1 triệu tỷ, không đủ nuôi bộ máy hành chính…”

Trong dịp trả lời Đài RFA, TS Lê Đăng Doanh, Thành viên Uỷ ban Chính sách phát triển Liên hiệp Quốc, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, từng có nhận định:

Mất cân đối ngân sách rất là nghiêm trọng và chi tiêu thường xuyên của bộ máy quá cồng kềnh, trùng lắp chiếm tới 70% tổng số chi ngân sách và số nợ công tăng lên.
-TS Lê Đăng Doanh

“Mất cân đối ngân sách rất là nghiêm trọng và chi tiêu thường xuyên của bộ máy quá cồng kềnh, trùng lắp chiếm tới 70% tổng số chi ngân sách và số nợ công tăng lên. Mặc dù Bộ Tài chính liên tục công bố là nợ công vẫn an toàn nhưng nhiều người lấy làm lo ngại là chính phủ vay quá nhiều, vượt số nợ công đã công bố rất nhiều, vì vậy câu hỏi đặt ra là vay nhiều như thế để trả khoản nợ nào và trả như thế nào mà gánh nặng trả nợ ấy ngày càng tăng lên.”

Cùng trong phiên thảo luận của Quốc hội về tình hình phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2011-2016 và kế hoạch phát triển giai đoạn 2016-2020, sáng 24/3 bà Nguyễn Thị Quyết Tâm gây bất ngờ khi đề nghị các đồng viện thử làm phép tính cộng gộp tất cả các Nghị quyết của Đảng từ trước tới nay mà trong đó thường nói tới việc “người dân giảm sút niềm tin”, nhiệm kỳ nào cũng có đánh giá như vừa nêu và nếu cộng dồn lại thì rõ ràng chúng ta đang lãng phí niềm tin… Hai từ ‘chúng ta’ theo chúng tôi hiểu là cách nói phổ biến ở Việt Nam để tránh nói cụ thể đụng tới Đảng, Nhà nước hoặc Chính phủ.

Theo báo mạng Dân Trí, đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm đơn vị TP.HCM kêu gọi sớm cải tổ tổ chức bộ máy từ Trung ương tới địa phương theo Hiến pháp. Theo đó chức năng nhiệm vụ phải được phân cấp phân quyền thì từ đó mới căn cơ bền vững, chứ cứ nói tinh giản biên chế sẽ rất mù mờ, khó thực hiện.

Trong những ngày cuối cùng của nhiệm kỳ Quốc hội khóa 13, theo Sài GònTimes Online Hạn hán và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long trở thành đề tài quan tâm của các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận tại tổ về kinh tế xã hội sáng 24/3. Tờ báo mạng trích lời đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm, Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM nêu vấn đề, báo cáo của Chính phủ gởi Quốc hội không thể hiện tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đang thực sự rất nguy cấp. Bà Tâm nhấn mạnh, Quốc hội cần nghe Chính phủ báo cáo để biết được tình hình ảnh hưởng thiên tai hiện nay. Từ đó, sẽ xem xét đưa ra quyết sách và Quốc hội không thể không nói về vấn đề này.

Trong buổi thảo luận, vẫn theo Sài GònTimes Online, Đại biểu Trương Trọng Nghĩa cho rằng, cần khôi phục độ che phủ rừng như cách đây 20 năm và xây một số đập nước lớn để tích trữ nước cho mùa hạn. LS Trương Trọng Nghĩa khẳng định, Việt Nam sẽ độc lập về nguồn nước, và việc này hoàn toàn khả thi.

Người đọc báo thực sự ngạc nhiên, khi các đại biểu quan tâm tới hạn mặn khốc liệt ở đồng bằng sông Cửu Long, nhưng không đề cập gì tới vấn đề được giới khoa học báo động. Theo đó chính sách phát triển trồng lúa bằng mọi giá của Đảng và Nhà nước trong hơn 3 thập niên qua là một trong những nguyên nhân chủ chốt của tình trạng xâm nhập mặn gia tăng ở đồng bằng sông Cửu Long. Giới khoa học cho rằng, Chính quyền và nông dân cùng nhau phá vỡ môi trường thiên nhiên, xây dựng hàng trăm ngàn km đê bao khắp vùng đồng bằng sông Cửu Long để có đất canh tác vụ ba trong mùa lũ.

Trả lời phỏng vấn của chúng tôi, TS Dương Văn Ni giảng viên Khoa Môi trường Đại học Cần Thơ cho rằng, chính người Việt Nam đã làm trầm trọng thêm vấn đề thiếu nước ngọt, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thủy điện bậc thang ở nhiều quốc gia thượng nguồn làm giảm lưu lượng nước sông Mekong. TS Dương Văn Ni trình bày quan điểm khoa học của mình:

“Nguy cơ thiếu nước cho đồng bằng sông Cửu Long đã được cảnh báo từ nhiều năm trước. Ngay nội bộ đồng bằng sông Cửu Long, chúng ta có hai vùng trữ lũ rất lớn là Đồng Tháp Mười và tứ giác Long Xuyên. Trong những năm gần đây do chạy theo sản lượng lúa, chúng ta đã đắp rất nhiều đê bao để ngăn không cho nước lũ tràn vào khu vực này, để tăng diện tích canh tác lúa vào mùa lũ lên. Cái đó làm cho lượng nước ngọt vào đồng bằng sông Cửu Long không giữ lại, do đó khi mùa hạn đến thì lượng nước tại chỗ của đồng bằng sông Cửu Long không còn để có thể đẩy bớt cái mặn ra. Một mặt khác thì các công trình thủy nông của đồng bằng sông Cửu Long trong những năm gần đây lại thiên về xu thế là làm sao đưa nước ra thật nhanh vào mùa mưa và ngăn chặn nước vào mùa lũ để tăng diện tích canh tác lên. Hệ thống đó góp phần tăng sản lượng lúa, nhưng mặt khác làm cho lượng nước dự trữ tự nhiên của đồng bằng sông Cửu Long mất đi rất là nhanh chóng…Và do đó khi thiếu nguồn cung cấp nước từ thượng nguồn, đồng bằng sông Cửu Long rớt vào tình trạng hạn nặng rất nghiêm trọng…”

Ước mơ độc lập nguồn nước ngọt mà đại biểu Trương Trọng Nghĩa phát biểu ở Quốc hội sáng 24/3, theo giới khoa học chỉ có thể khởi đầu bằng chuyện từ bỏ vụ lúa thứ ba trong năm, cùng việc phá bỏ hàng trăm ngàn km đê bao ở đồng bằng sông Cửu Long; thực hiện các dự án tái tạo rừng ngập mặn, khôi phục độ che phủ rừng…

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/ReviewOnlineDomesticPress/most-representatives-outspoke-in-the-twilight-of-their-terms-nn-03252016100610.html/vnn032516.mp3

TPHCM:1.000 tỷ lát đá granite vỉa hè: Quá lãng phí và phi lý?

- Khi biết thông tin quận 1 đề xuất kế hoạch lát toàn bộ vỉa hè 134 tuyến đường bằng đá granite với kinh phí 1.000 tỷ đồng. Tiến sĩ Phạm Sanh cho rằng quá lãng phí. Trong khi đó, tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc tỏ ra bất ngờ và cho đây là đề xuất phi lý.

1.000 tỷ lát đá granite vỉa hè 134 tuyến đường trung tâm?

Theo UBND quận 1, TPHCM, hiện trên địa bàn có 134 tuyến đường, ngoài đường Lê Duẩn, Nguyễn Huệ có vỉa hè lát đá hoa cương, các tuyến khác được lót gạch và đã xuống cấp.

Phố đi bộ Nguyễn Huệ, Quận 1 đã được lát đá granite.

Do đó, mới đây, UBND quận 1 đã thống nhất kế hoạch chỉnh trang đô thị, nâng cấp vỉa hè toàn bộ tuyến đường trên địa bàn. Đá granite được lát ở các vỉa hè, đồng bộ hóa hạ tầng và báo cáo UBND TP HCM để xin thực hiện ngay trong quý II/2016. Dự án kéo dài đến năm 2019.

Theo kế hoạch, trong số 134 tuyến đường trung tâm, 80 tuyến được thực hiện trong quý II/2016. Quận 1 thí điểm tại 5 tuyến đường Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Thái Học, Phùng Khắc Khoan, Đồng Khởi và Công xã Paris. Hầu hết đá dùng để lát đợt này đều nhập từ Bình Định hoặc các tỉnh miền Trung.

Theo UBND quận 1, số vốn thực hiện kế hoạch do các doanh nghiệp đầu tư, quận sẽ trả chậm trong 3-5 năm không tính lãi suất. Kế hoạch cũng được người dân, doanh nghiệp trên địa bàn thống nhất, đánh giá cao để chỉnh trang hạ tầng đô thị. Tuy nhiên đây chỉ mới là kế hoạch ban đầu, quận vẫn còn chờ đợi ý kiến, chủ trương của UBND TP.

Chi phí lát đá granite khá đắt đỏ và được cho là khó thấm nước

Để triển khai dự án, nơi này phải lập kế hoạch chi tiết và làm việc với các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan như điện, nước, viễn thông…để ngầm hóa hạ tầng.

Lãng phí và phi lý...

Liên quan đến kế hoạch này, TS Phạm Sanh - chuyên gia nghiên cứu giao thông tại TPHCM nhận định: Đề xuất kế hoạch lát toàn bộ vỉa hè 134 tuyến đường bằng đá granite với kinh phí 1.000 tỷ đồng là quá lãng phí.

“Người lập đề xuất kế hoạch này chưa có kinh nghiệm, thiếu am hiểu kỹ thuật vì làm ảnh hưởng đến tiêu thoát nước. Đặc biệt, nước ta nằm ở vùng nhiệt đới nắng lắm mưa nhiều nên càng không phù hợp”- ông Sanh nhìn nhận.

TS Sanh lý giải: "Đá hoa cương cứng, khó thấm nước nên khi lót sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến bài toán chống ngập ở các tuyến đường vào mùa mưa. Mùa nắng thì ánh sáng mặt trời bức xạ, phản xạ nhiệt lại khiến người đi đường rất khó chịu, chưa kể việc lát đá mặt đường trơn trợt, dễ gây tai nạn”

Ông Sanh nói thêm: TP cần đánh giá lại lợi ích, bất lợi khi lát đá vỉa hè trên các tuyến đường Trương Định, Lê Thánh Tôn, Nguyễn Huệ để lấy cơ sở thực hiện tiếp…

“Vỉa hè của các nước trên thế giới như Mỹ, Pháp, Nga…được làm đa dạng lắm nhưng người ta không chọn đá granite để làm. Ngoài yếu tố phản khoa học thì loại đá này còn rất đắt tiền"

Ông Sanh nói thêm: Hiện nay, TP còn rất nhiều việc phải làm trước mắt, như giải quyết bài toán ùn tắc giao thông, sự thiếu hụt các bến bãi đậu ôtô và xe máy, nhà vệ sinh công cộng. TP cần phải xem xét kỹ số tiền 1.000 tỷ có thể chia sẻ bớt cho những dự án này?.

Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học công nghệ & Quản lý TP.HCM HASCON cho biết rất bất ngờ với đề xuất trên.

Các viên đá tương tự sẽ được lát trên 134 tuyến đường ở Quận 1, TPHCM ?

Ông cho rằng, hiện nay TP còn nhiều vấn đề cần thiết, cấp bách cần xử lý như vấn đề ngập nước, kẹt xe, cướp giật, ngầm hóa…Ngoài ra vấn đề 3-4 người phải nằm trên một giường bệnh, đang gây ra bức xúc rất lớn cho người dân.

Ông Phúc dẫn chứng thêm về sự bất hợp lý: “Vào ngày 12/06/2015, ông Nguyễn Quân- Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ trả lời trước Quốc hội cho biết trong năm 2015 ngân sách cấp cho ngành Khoa học công nghệ là 17.300 tỷ. Trong đó chi phí cho đầu tư phát triển KHCN và trả lương cho công viên chức làm trong ngành chiếm 80%. 20% còn lại tương đương khoảng 3.800 tỷ dùng cho nghiên cứu khoa học của cả nước. Nếu lấy số tiền 1.000 tỷ mà quận 1 lát đá granite vỉa để so sánh cho nghiên cứu khoa học công nghệ thì sẽ thấy được sự hợp lý hay không (!).

“Tôi nhắc lại, số tiền để quận 1 làm đẹp vỉa hè chiếm 1/4 khoản đầu tư nghiên cứu khoa học công nghệ. Mà đầu tư khoa học dùng cho cả nước. Nghiên cứu hoa học là để phát triển kinh tế. Do đó, khi nghe đề xuất kế hoạch chi 1.000 tỷ để lát đá granite tôi thật sự thấy bất ngờ và phi lý”- ông Phúc nhìn nhận.

Ông Phúc cho rằng việc làm đẹp cho khu vực trung tâm là cần thiết, không phản đối. Tuy nhiên, nếu chi vài tỷ để làm đẹp vỉa hè thì không ai phản đối cả. Nhưng số tiền lên đến ngàn tỷ thì phải đắn do rất nhiều. TP.HCM phải nghiên cứu kỹ, phải “lựa cơm gắp mắm” chứ”- ông Phúc bày tỏ quan điểm.

29/03/2016  00:05 

Như Sỹ

Chợ 'thần chết' giữa Sài Gòn

Ngô Bình-06:42 ngày 28 tháng 03 năm 2016

TP - Chợ Kim Biên (ở quận 5, TPHCM) được người dân ví von chợ “thần chết” bởi nơi này chuyên bán các loại hóa chất độc hại sử dụng trong công nghiệp cũng như các loại hương liệu, chất tạo màu… Điều nguy hiểm, những loại hóa chất ở đây lại được người mua sử dụng trong thực phẩm dùng hằng ngày.

Hóa chất các loại được bày bán tràn lan ở chợ Kim Biên. Ảnh: N.B.

“món ngon” từ hóa chất

Sáng 27/3, chúng tôi tìm đến khu chợ Kim Biên, cảm giác đầu tiên là mùi hóa chất nồng nặc xộc lên đến khó thở, những cửa hàng bán hóa chất san sát đua nhau chào mời khi thấy khách ngang qua.

Từ sáng sớm, nhiều cửa hàng đã mở cửa, những chiếc xe máy chở  can, bịch nilon đựng hóa chất tấp nập ra vào. Tập trung nhiều cửa hàng hóa chất nhất là đoạn đường Vạn Tượng và đường Kim Biên với hàng chục cửa hàng bán hóa chất công nghiệp, chất tẩy trắng và màu nhuộm vải đựng trong can nhựa loại 20-30 lít hay trong các bao tải chất đống trước cửa hàng.

Trong vai người đi tìm hương liệu về làm món bò kho, bún bò, chúng tôi tìm đến một cửa hàng chuyên bán hóa chất, hương liệu trên đường Kim Biên. Khi chúng tôi hỏi muốn mua chất ninh xương và hương bò, người phụ nữ tỏ ra nghi ngờ, hỏi đi hỏi lại chất muốn mua, mua làm gì… Sau khi cảm thấy yên tâm, người này liền vào trong lấy một bịch chất bột màu trắng không nhãn mác ra giới thiệu là hương thịt bò và ra giá 80.000 đồng/gram và giới thiệu: “Nấu bò kho hay bún bò, một nồi 100 lít chỉ cần cho một muỗng vào là mùi thơm nồng nặc, không khác gì ninh từ xương bò. Loại này ướp thịt cũng rất tốt, nó giữ thịt tươi lâu hơn và thơm hơn”.

Chủ cửa hàng H.M giới thiệu các loại hóa chất ngâm gà và ướp thịt heo.

“Hóa chất dùng để ngâm thịt mà các cửa hàng ở chợ Kim Biên bán có thể là Sodium Metalbisulfite, một loại hóa chất dùng trong bảo quản thực phẩm nhưng khi sử dụng với liều lượng lớn sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng. Đặc biệt, khi cho chất này với liều lượng khác nhau, thời gian ngâm, ướp khác nhau sẽ biến thịt heo thành thịt bò, thịt nhím, thịt đà điểu…”. 

Ông Khương Trần Phúc Nguyên, Trưởng phòng Thanh tra Chi cục Thú y TPHCM

Cầm trên tay một can dung dịch màu vàng và một bịch hóa chất dạng bột màu trắng, chủ cửa hàng nằm trên đường Vạn Tượng giới thiệu, muốn cho gà chết có màu vàng tươi, bắt mắt mà không bị phai chỉ cần nấu nước nóng lên hòa tan dung dịch này sau đó cho gà vào ngâm khoảng 5 phút. “Chỉ cần 5 phút sau khi được ngâm với dung dịch này, da gà sẽ có màu vàng tươi, gà chết tím tái, trắng bệch cũng biến thành màu vàng nhìn bằng mắt thường không thể phân biệt được. Nhiều người tìm đến mua loại này lắm, một lít 250 nghìn đồng”, chủ cửa hàng trên giới thiệu.

Quay qua bịch hóa chất dạng bột màu trắng, người này cho biết thêm, với thịt heo ôi, chỉ cần một ít bột này, rắc lên xung quanh bề mặt miếng thịt rồi thoa đều, để một thời gian là thịt sẽ tươi ngon, săn chắc trở lại, màu không khác gì thịt mới làm xong. “Cũng với chất bột này, muốn biến miếng thịt heo thành thịt bò, nhím hay đà điểu cũng rất đơn giản, chỉ cần điều chỉnh về nồng độ nhiều ít, thời gian tẩm ướp sẽ cho miếng thịt như ý muốn”, chủ cửa hàng nói.

Trong khi đó, một nhân viên bán hóa chất khác bày cách nấu phở bò, làm bò kho thì dùng thịt heo thối ướp với hóa chất, sau đó mua hương liệu bò cho chung vào nồi nước sốt nữa là xong, không ai có thể phân biệt được.

Hóa chất các loại được bày bán tràn lan ở chợ Kim Biên.

Đầu độc giống nòi đến bao giờ?

Rời cửa hàng trên đường Vạn Tượng, chúng tôi đi vòng qua khu phía sau chợ Kim Biên, đây là khu vực có hàng chục cửa hàng chuyên kinh doanh các loại hương liệu, bột màu… Thấy khách lóng ngóng, những chủ cửa hàng này nhanh nhảu ra chào mời. “Muốn mua chất tạo màu về nấu bún riêu, ngâm măng chua”- khi chúng tôi đặt vấn đề, chủ cửa hàng H.M cho biết, ở đây muốn gì có đó. Nếu hiện tại cửa hàng không có, khách chỉ cần để lại số điện thoại, vài ngày sau sẽ được gọi đến để lấy hàng. Lấy ra một bịch bột màu vàng, chủ cửa hàng H.M giới thiệu, muốn ngâm măng thì chỉ cần một muỗng bột này là cả tấn măng vàng ươm, nhanh chua, bảo quản được lâu hơn. Với tác dụng “thần kỳ” như thế nhưng loại bột này có giá rất “bèo”, chưa đến 30 nghìn đồng/kg.

Hóa chất biến thịt lợn ôi thành thịt bò, nhím, đà điểu... tại cơ sở thực phẩm bị cơ quan chức năng thu giữ. Ảnh: N.B.

Ông Khương Trần Phúc Nguyên, Trưởng phòng Thanh tra Chi cục Thú y TPHCM cho biết, hóa chất dùng để ngâm thịt mà các cửa hàng ở chợ Kim Biên bán có thể là Sodium Metalbisulfite, một loại hóa chất dùng trong bảo quản thực phẩm, khi sử dụng với liều lượng lớn sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng. Các cơ sở sử dụng loại hóa chất này để “hô biến” thịt heo thành thịt bò, nhím hay đà điểu rất đơn giản, chỉ cần thay đổi liều lượng. Cũng với chất này, thịt ôi thiu, chảy nước hay bốc mùi hôi thối, khi được ngâm vào chất này sẽ trở nên săn chắc, tươi màu, mất mùi hôi. “Đặc biệt, khi cho chất này với liều lượng khác nhau, thời gian ngâm, ướp khác nhau sẽ biến thịt heo thành thịt bò, thịt nhím, thịt đà điểu…”, ông Nguyên nói.

Ông Nguyễn Việt Hùng, Đội trưởng Đội quản lý thị trường 1A (Chi cục quản lý thị trường TPHCM) cho biết, với chức năng kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa chất và an toàn thực phẩm, nhưng lực lượng quản lý thị trường còn gặp khó khăn, vướng mắc là do quy định chưa phù hợp thực tế, thiếu đồng bộ. Lực lượng quản lý thị trường không có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính và xử phạt hành chính trong một số lĩnh vực quan trọng, gắn liền với chức năng nhiệm vụ được giao. Hiện tại đơn vị chưa có kho tạm giữ riêng biệt tang vật, phương tiện vi phạm là hóa chất nguy hiểm, độc hại, gây khó cho công tác tạm giữ tang vật.

9 tấn chất cấm gây ung thư đã vào Việt Nam, các Bộ tính xử lý thế nào?

Cafebiz-15:29:34 28/03/2016

Trong 9 tấn chất cấm này, 6 tấn đã chui vào bụng người Việt.

 Chất cấm Salbutamol được người chăn nuôi bổ sung trong thức ăn gia súc để làm tăng tỷ lệ thịt nạc, giảm mỡ. Ảnh: Tuổi trẻ.

Hơn 6 tấn chất cấm Salbutamol đã được bán ra thị trường. 99% số này đã được sử dụng để giúp 6 triệu con lợn bung đùi, nở vai và chui vào bụng người Việt, do chất cấm này có khả năng tồn dư lâu trong cơ thể động vật ngay cả khi đã chế biến.

Salbutamol bị xếp vào danh mục 18 hóa chất bị cấm của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, nhưng Bộ Y tế vẫn cấp phép nhập khẩu dưới dạng thuốc điều trị. Chỉ tiếc là chỉ 1% lượng Salbutamol nhập về Việt Nam được sử dụng đúng mục đích.

Chất cấm Salbutamol được người chăn nuôi bổ sung trong thức ăn gia súc để làm tăng tỷ lệ thịt nạc, giảm mỡ. Đáng lưu ý là heo sau một thời gian ăn chất cấm có xương rất yếu nên chúng dễ bị gãy xương trong quá trình vận chuyển bằng xe tải trên quãng đường dài.

Người dân ăn thịt heo nhiễm chất Salbutamol sẽ có nguy cơ bị ngộ độc. Hóa chất này sẽ tích lũy trong cơ thể người gây ảnh hưởng đến trí tuệ và tim mạch, biến chứng gây ung thư hoặc nặng hơn là dẫn đến tử vong mau chóng.

Về vấn đề này, các Bộ xử lý thế nào?

- Bộ Công An: Theo nhà báo Trần Đăng Tuấn, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C49) điều tra thấy có những vi phạm của các đơn vị nhập Salbutamol rồi bán để sử dụng sai mục đích, nhưng không thể khởi tố vì "chưa đủ cơ sở để khởi tố, xử lý hình sự về hành vi sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng cấm theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự năm 2009".

Công an chỉ có thể kiến nghị Bộ Y tế xử lý hành chính (có thể vì chất Salbutamol không nằm trong diện cấm nhập hoặc nhập nhưng phải "theo dõi đặc biệt").

Thực tế, các đơn vị bán Salbutamol ra thị trường là Công ty TNHH Hóa dược Quốc tế Phương Đông, Công ty Cổ phần Dược Minh Hải, Công Ty TNHH Hoá Dược Minh An cũng chỉ bị xử lý hành chính.

Dẫn lời Đại tá Trần Trọng Bình, Cục phó C49 cho biết, từ ngày 25/2/2016 các sản phẩm chứa chất cấm bị phát hiện sẽ bị tiêu hủy và từ ngày 1/7/2016, Bộ luật Hình sự sửa đổi quy định sử dụng chất cấm vào thực phẩm, ngoài bị xử phạt hành chính còn bị phạt tù giam lên đến 20 năm.

- Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn: Tiếp tục kiểm tra các cơ sở chăn nuôi có thể đã dùng chất Salbutamol để tạo nạc.

Đại diện Bộ cũng khẳng định sau khi xác định nguồn cung chất cấm chủ yếu được nhập khẩu chính quy, các cơ quan chức năng đã kiểm tra tại kho của các nhà máy và giám sát chặt chẽ quá trình tiêu thụ lượng tồn kho. Do đó, thời gian tới nguồn cung chất này ra thị trường sẽ giảm mạnh.

- Bộ Y tế: Phản ứng đầu tiên của Bộ Y tế đổ trách nhiệm sang Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, cho rằng khi ban hành danh mục hóa chất cấm nhập khẩu sản xuất Bộ này đã không tham khảo ý kiến của Bộ Y tế.

Sau khi tiếp nhận từ các cơ quan thông tin đại chúng về việc chất này có thể sử dụng sai mục đích, Bộ Y tế cho biết đã gửi văn bản thông báo đến các cơ sở nhập khẩu, các sở y tế, Tổng cục Hải quan về việc tạm ngừng nhập khẩu nguyên liệu Salbutamol.

Đồng thời chủ động và phối hợp chặt chẽ với C49 thanh tra, kiểm tra toàn bộ các công ty dược nhập khẩu nguyên liệu Salbutamol.

Mới đây, Bộ Y tế cũng đề nghị đưa các nguyên liệu, các thuốc bị cấm sử dụng trong các lĩnh vực khác (như nguyên liệu Salbutamol trong ngành nông nghiệp) vào danh mục “thuốc phải kiểm soát đặc biệt” và đã được Thường vụ Quốc hội đồng ý để trình Quốc hội khóa 13 thông qua tại kỳ họp lần thứ 11.

Theo Trí Thức Trẻ

“Chúng ta đang nuôi sống thực phẩm bẩn khi cứ không ngừng đòi được ăn rẻ, rẻ hơn, rẻ mãi”

 Trần Thăng Long -07:00:00 28/03/2016

Những ngày này mạng xã hội rúng động về chuyện thực phẩm bẩn và tỷ lệ ung thư ngày một tăng ở Việt Nam. Người ta phẫn nộ, người ta sợ hãi và người ta lặp đi lặp lại câu hỏi "Tại sao chúng ta có thể ác độc như vậy với chính đồng bào mình?".

Có lẽ những người bán hầu như ít lên Facebook và ít trả lời comment, nên tôi thử giả sử một chút vậy. Giả sử: Bạn là một người bán bánh mì ở chợ. Bạn 28 tuổi, vừa lấy chồng và đang mang thai đứa con đầu. Một ngày, bạn mở bán hàng ra và nghĩ đến 100.000 tiền mặt bằng mà hôm nay phải trả.

Trong khu chợ của bạn, có 3 - 4 xe bánh mì khác. Tất cả đều cạnh tranh nhau từng khách một, cố gắng thức sớm hơn, bán khuya hơn để vét lấy từng khách quen mà kiếm từng đồng tiền lời, lo mưu sinh. Những xe bán bánh mì cùng chợ đều lấy bánh mì chung một nguồn với bạn và đều lấy chà bông hóa chất cùng 1 chỗ giá rẻ không tưởng, như đa số mọi xe bánh mì khác cùng khu vực, hay thậm chí cùng thành phố toàn đất nước này.

Nếu là bạn, bạn sẽ chọn điều nào:

a. Nhập chà bông cùng nguồn hoặc mức giá tương đương hay thậm chí tìm nguồn nguyên liệu vừa ngon vừa rẻ hơn nữa để cạnh tranh.

b. Chọn chà bông nguyên liệu tốt, bán giá đắt hơn, bị mắng vốn là bán đắt hơn, lời ít hơn, mất khách để sống đúng với lương tâm của mình.

Khi chúng ta đang ngồi ở đây, không lo về cái ăn cái mặc, chẳng khó gì để chọn b. Nhưng khi chúng ta bán những nguồn nguyên liệu đầy hóa chất hàng ngày khi chúng ta vẫn khó khăn vất vả, nhà cao cửa rộng là giấc mơ xa vời, còn người mua chúng ta vẫn sống sung sướng giàu sang nhưng ngày ngày vẫn đòi hỏi những gì rẻ nhất, ngon nhất, hời nhất thì là câu chuyện hoàn toàn khác.

Câu chuyện thực phẩm bẩn, kỳ thực có thể quy về một nguyên lý rất đơn giản: Chắc mình được chừa ra, chắc mình thì không sao.

(Ảnh minh họa)

Thực phẩm bẩn tồn tại vì cả người bán và người mua – gấp 10 đến 100 lần người bán đều mang tâm lý này.

Tâm lý "Chắc không sao đâu" này rất quen thuộc khi chúng ta còn đi học. Nếu chúng ta học trong một môi trường nghiêm túc, tất cả đều nỗ lực học hành và chuyện quay cóp, gian lận là một điều ghê tởm bị khinh bỉ, bị đuổi học thì nó sẽ là một điều ghê gớm ai cũng tránh xa. Nhưng khi chúng ta ở trong một lớp học mà ai cũng quay cóp, mọi chuyện diễn ra mà không có hậu quả gì thì dần dần bản thân cũng thấy quay cóp là một điều bình thường, dễ chấp nhận, và một lúc nào đấy chúng ta thấy những nỗ lực của mình là phí phạm và không cần thiết.

Tương tự như vậy, hãy quay lại trường hợp chúng ta là một cô bán bánh mì 27 tuổi. Với kiến thức ít ỏi, chuyện thực phẩm bẩn gây ung thư là một cái gì đó mơ hồ, xa xôi không có chứng cứ. Nó chỉ là một viên đá nhỏ gợn trên mặt hồ, rồi sau đấy chúng ta lại tiếp tục guồng quay công việc của mình. Không khó để tự trấn an rằng; những người ăn thức ăn chúng ta bán hằng ngày vẫn đầy khỏe mạnh; liên tục quay lại và khen đồ ăn của chúng ta vừa ngon vừa rẻ. Mà nhỡ như họ có bị ung thư, thì chắc gì là do chà bông mình bán, nhỡ đâu do cá tẩm ure hàng kế bên, hay rau phun tăng trọng phía đối diện? Hay do người bệnh ấy xui vì 1000 người đến mua hàng mình, có phải ai cũng bị ung thư đâu?

Nói dài như vậy, ngắn gọn thẳng thắn lại thế này: Chẳng có bất kỳ ai trên cõi đời này đặt sức khỏe của chúng ta có đủ khả năng lên trên lợi ích của bản thân họ và người thân họ, từ người bán đến Bộ trưởng bộ Y tế và các Cục ngành.

Người bán tốt đến đâu cũng phải lo toan cuộc sống nghèo khó của họ trước, đáp ứng cái cuộc chạy đua ngon và rẻ đầy khốc liệt trước. Chuyện ung thư là chuyện họ nhất định sẽ chặc lưỡi "chắc không phải do mình" và là chuyện của 10 - 20 năm sau.

Bộ trưởng bộ Y tế giỏi giang đến đâu thì cũng phải xoay xở cả một nghìn vấn đề và 1000 Bộ trưởng bộ Y tế thần thông quảng đại cũng không đủ để đi từng hang cùng ngõ hẻm kiểm tra những gánh hàng tự phát không đăng ký, giật đồ ăn ra khỏi đũa của hàng triệu triệu người vẫn hào hứng đi ăn đồ ăn ngon rẻ ngoài đường.

Và cũng đừng vội trách người bán hay Bộ trưởng bộ Y tế, khi mà cả một nền thực phẩm bẩn được nuôi sống bành trướng bằng chính số lượng đông đảo người mua chúng ta bao nhiêu năm qua.

Đã bao giờ chúng ta mua đồ ăn, trái cây giá rẻ mà tự hỏi tại sao nó rẻ đến thế? Đã bao giờ chúng ta suy nghĩ về giấy kiểm dịch, giấy vệ sinh an toàn thực phẩm về từng thứ đồ ăn mình bỏ vào mồm?

Chúng ta có bao giờ nghi ngại trước những hàng ăn vặt đông nườm nượp, hay không cưỡng nổi trước độ rẻ và ngon và cũng lại áp dụng tâm lý "Chắc không sao" của những người bán; nghĩ rằng đông người ăn như vậy thì chắc sẽ không sao, mình cũng không bị gì?

Chính chúng ta đã không ngừng nuôi sống và thúc đẩy thực phẩm bẩn, khi cứ hào hứng ăn những chỗ nào ngon miệng nhất, giá rẻ nhất mà không quan tâm đến vệ sinh nguồn hàng và thúc ép ai cũng phải vào guồng nhập thực phẩm bẩn giá rẻ để giữ chân người ăn.

Quá dễ dàng, để buông câu oán trách những người bán, hay những tổ chức cơ quan chính quyền.

Nhưng chúng ta có nhiều lựa chọn, hơn là chỉ ngồi một chỗ mà chờ những người bán hàng có lương tâm hơn hay có một hệ thống, một biện pháp phép màu nào đó cứu sống chính mình.

Cả tấn nội tạng động vật thối trên xe khách được phát hiện vào ngày 25/2 vừa qua. Những thứ nguyên liệu khủng khiếp này, sẽ được đưa vào rất nhiều những hàng quán mà chúng ta luôn nhào đến với tiêu chí Ngon - bổ - rẻ. - Ảnh: Tuổi Trẻ.

Chúng ta có thể thay vì comment, thay vì chửi đổng trên Facebook thì hãy thực sự nghiêm túc tạo ra tiếng nói cho các cơ quan, chính quyền phải triệt để hơn với thực phẩm bẩn.

Chúng ta có thể ủng hộ cho những thực phẩm đàng hoàng, rõ ràng nguồn gốc.

Có thể hợp tác cùng chính quyền tìm bằng chứng những thức ăn không sạch.

Có thể ngừng đòi rẻ, rẻ hơn, rẻ mãi và thận trọng với mọi đồ ăn mình ăn uống hằng ngày.

Chúng ta có rất rất nhiều lựa chọn, để bảo vệ chính mình mà không cần phó mặc cho vận may; dù có vẻ như rất thông thường chúng ta hay tự tước bỏ quyền lựa chọn của chính mình rồi đổ lỗi cho cả thế giới.

Đừng đòi hỏi sự thay đổi gì lớn lao từ ai khác, khi mà điều đó có thể bắt đầu từ chính mỗi người.

Mỗi hành động nhỏ của bạn sẽ góp thêm tiếng nói vào cuộc chiến chống thực phẩm bẩn của cả xã hội!

Theo Trí Thức Trẻ