Thursday, January 28, 2016

Việt Nam phải chấp nhận sự tham gia của mọi người để chống tham nhũng

Việt Hà, phóng viên RFA 2016-01-27  
000_7F629-620
Giám đốc Tổ chức Minh bạch Quốc tế, bà Edda Mueller trong cuộc họp báo ở Berlin vào ngày 27 tháng 1 năm 2016.
Tổ chức Minh bạch Quốc tế có trụ sở tại Berlin, Đức, hôm 27 tháng 1 công bố báo cáo mới về tham nhũng toàn cầu năm 2015. Theo báo cáo mới, Việt Nam được xếp thứ 112 trong số 168 nước được đánh giá trong báo cáo. Về thang điểm, Việt Nam được 31 trong thang điểm từ 0 đến 100, trong đó 100 được coi là trong sạch và 0 điểm được coi là có nhiều tham nhũng. Báo cáo cũng cho thấy vấn đề tham nhũng trong năm qua vẫn là một vấn nạn toàn cầu dù có một vài điểm sáng ở một số nước. Tổ chức Minh bạch Quốc tế nhân dịp này cũng đánh giá cao sự tham gia của mọi tầng lớp người dân và của các tổ chức xã hội dân sự trong việc chống tham nhũng thành công. Việt Hà phỏng vấn bà Samantha Grant, điều phối viên phụ trách khu vực Đông Nam Á của Tổ chức minh bạch Quốc tế. Trước hết bà Samantha Grant cho biết:
Nhìn chung toàn thế giới và khu vực Đông Nam Á nói riêng, xu hướng chung là làm việc cùng nhau giữa người dân, lãnh đạo công ty ở khu vực tư nhân và chính phủ để chống tham nhũng dù đó là ở nước có điểm số về nhận thức tham nhũng giảm hay giữ nguyên như năm ngoái.
Đây là nhân tố quan trọng cho thành công. Khi nhìn vào khu vực châu Á, chúng tôi thấy Trung Quốc có những chương trình chống tham nhũng rất có tổ chức nhưng những chương trình này lại do chính phủ điều hành và không có sự tham gia của các thành phần khác nên những gì đạt được còn hạn chế.
Và theo chúng tôi thì thành công của các chương trình sẽ tiếp tục hạn chế nếu quá trình này không được mở rộng hơn. Australia năm nay cũng bị hạ điểm so với năm trước. Theo tôi điều quan trọng đối với Australia là đóng vai trò lớn hơn trong việc chống tham nhũng trong khu vực, đặc biệt là đối với nạn hối lộ xuyên quốc gia.
Việt HàXin bà cho biết tham nhũng tại Việt Nam trong năm qua được đánh giá trong báo cáo này ra sao?
Samantha Grant: Việt Nam vẫn ở vị trí cũ như trong suốt 4 năm qua nếu nói về điểm số là 31. Cho nên nếu bạn hỏi là liệu Việt Nam có trì trệ hay không thì câu trả lời là có.
Trong vòng hai năm qua chính phủ Việt Nam cũng có làm được một só điều như thông qua luật hình sự sửa đổi, xem xét điều luật về tham nhũng trong thành phần nhà nước, thảo luật về tiếp cận thông tin, giới thiệu các chính sách làm tăng cường tính minh bạch trong giới lãnh đạo và khu vực công.
Rõ ràng đây là những điều đã được chứng kiến nhưng ở Việt Nam vẫn còn tồn tại thách thức lớn. Tất nhiên các luật thì có thể được sửa đổi và cải thiện nhưng điểm lớn nhất là việc thực thi các luật này. Cho nên việc Việt Nam gia nhập công ước chống tham nhũng của Liên Hiệp Quốc (UNCAC) và đưa vào các luật chống tham nhũng là tốt nhưng điều quan trọng là việc thực hiện các luật này. Chúng tôi không thấy những luật này được thực thi vì nguyên nhân là thiếu các cơ quan hoạt động độc lập để đảm bảo thực thi các luật, bên cạnh đó là việc thiếu các nguồn lực và năng lực của các cơ quan thực thi pháp luật và tư pháp.
Nếu tôi có thể chỉ ra nguyên nhân chính dẫn đến sự trì trệ của Việt Nam trong công tác chống tham nhũng thì tôi có thể nói đó chính là không có đủ những khuyến khích cho các thành phần không thuộc nhà nước tham gia vào các hoạt động chống tham nhũng.
Ở đây chúng ta lại thấy một điểm đã được nói đến trước đó là làm việc cùng nhau. Những gì mà chúng tôi đã và đang làm tại Việt Nam theo chiều hướng này là làm việc với các đối tác để thiết lập các nhóm thuộc lĩnh vực tư nhân để xem xét xem liệu họ có thể làm gì để giúp chống tham nhũng, bên cạnh đó là đưa các tổ chức xã hội dân sự tham gia cùng.
Cho nên để có sự thay đổi thực sự tại Việt Nam thì cần phải có sự làm việc cùng nhau của tất cả mọi người. Đó là điều chúng tôi muốn thấy, nó không chỉ là luật trên giấy mà phải là hành động của chính phủ cho phép sự tham gia của mọi người trong xã hội vào công cuộc chống tham nhũng vì tham nhũng có ở khắp mọi nơi, mọi khu vực trong xã hội.
Việt HàTheo nhận định của Tổ chức Minh bạch Quốc tế các yếu tố then chốt dẫn đến xã hội và chính phủ trong sạch là tự do báo chí, thông tin về chi tiêu công được minh bạch, sự liêm chính của những người có quyền lực và hệ thống tư pháp không thiên vị. Theo bà thì Việt Nam có được những yếu tố nào trong những yếu tố này?
Samantha Grant: Yếu tố tự do báo chí ở Việt Nam nhìn chung có thể nói là rất thấp vì chính phủ vẫn quản lý toàn bộ báo chí. Liên quan đến minh bạch thông tin trong chi tiêu công, chúng tôi đã theo dõi chỉ tiêu này và thấy là việc tiếp cận với các thông tin này ở Việt Nam là rất khó. Dự thảo luật về tiếp cận thông tin của Việt Nam vẫn còn thiếu những thành tố quan trọng đảm bảo việc tiếp cận thông tin chủ động. Cho nên sẽ tốt cho Việt Nam hơn nếu Việt Nam có thể theo được các tiêu chuẩn quốc tế về tiếp cận thông tin để đảm bảo người dân thực thi quyền này của mình.
Hiện tại thì người dân Việt Nam vẫn chưa được đảm bảo quyền này. Nói về lĩnh vực tư pháp thì như tôi đã nói là Việt Nam thiếu những cơ quan độc lập và các cơ quan trong lĩnh vực này còn chịu nhiều áp lực từ chính phủ. Chính vì sự thiếu minh bạch nên chúng ta không thể biết được thực sự những gì đang diễn ra. Liên quan đến tính liêm chính của những người có vị trí cao, chúng tôi đã thấy 8 trường hợp bị truy tố trong năm qua, đó là một điểm khích lệ.
Để có một xã hội và chính phủ trong sạch chúng tôi cần nhìn thấy những trường hợp lạm dụng chức quyền để tham nhũng hay lấy đề bạt cho gia đình, bạn bè mình phải bị đưa ra công lý.
- Bà Samantha Grant 
Tuy nhiên, theo tôi, đối với phần lớn những người dân thường thì phần đông những người có chức có quyền vẫn tham nhũng. Cho nên chúng tôi cần thấy nhiều người hơn nữa đứng lên, cam kết về tính liêm chính và cho thấy sự liêm chính thực sự ở mức cá nhân bao gồm việc công khai ti chính và những thông tin liên quan đến xung đột về lợi ích.
Việt HàTrong báo cáo mới, Tổ chức Minh bạch quốc tế cũng nói đến vấn nạn lạm dụng quyền lực để làm lợi cho gia đình và người thân và thường không bị trừng phạt. Vấn đề này được nhìn nhận tại Việt Nam ra sao?
Samantha Grant: Tổ chức minh bạch quốc tế xem xét vấn đề về việc lạm dụng quyền lực để làm lợi cho gia đình và bạn bè. Ở Việt Nam có xảy ra tình trạng này tức là những người có quyền lực lạm dụng chức quyền làm lợi cho cá nhân và bạn bè của mình. Chúng tôi biết về điều này và 8 trường hợp vừa bị truy tố cũng có yếu tố này và họ đã bị trừng phạt.
Điều quan trọng là công lý được thi hành trong những trường hợp này. Để có một xã hội và chính phủ trong sạch chúng tôi cần nhìn thấy những trường hợp lạm dụng chức quyền để tham nhũng hay lấy đề bạt cho gia đình, bạn bè mình phải bị đưa ra công lý. Tôi hiểu là vấn đề lạm dụng chức quyền để làm lợi cho mình và bạn bè là điều xảy ra trên khắp thế giới, và có người nói đó thậm chí là một văn hoá ở một số nơi.
Tôi lấy ví dụ Hong Kong, nơi này đã đẩy lùi tham nhũng trong 2 năm qua mà không hề phá vỡ tính văn hoá truyền thống. Rõ ràng là có sự khác nhau giữa việc tặng quà cho bạn mình với việc lạm dụng quyền lực của mình để đưa hối lộ hoặc làm những việc không nên làm.
Việt Hà: Việt Nam đã đàm phán tham gia Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP), theo bà điều này có tác động thế nào lên công cuộc chống tham nhũng tại Việt Nam?
Samantha Grant: Có hai điểm liên quan đến hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP). Trước hết quá trình liên quan đến đàm phán TPP bị cho là không minh bạch. Có rất nhiều các bên liên quan, bao gồm các nhóm dân sự xã hội , chưa thực sự biết được hết những gì được đưa ra trong bản hiệp định có liên quan đến họ, và vấn đề tham nhũng là một trong số những yếu tố đó.
Tuy nhiên nếu nói về một hiệp định thương mại quốc tế, thì bản hiệp định đã tạo cơ hội cho mọi người làm việc cùng nhau trong đó có chống tham nhũng. Đã có những tiến bộ  ngay trong khu vực ASEAN, trong thượng đỉnh trước họ đã thiết lập được cuộc họp cấp bộ trưởng về chống tham nhũng.
Ngoài ra trong tháng 2, các lãnh đạo ASEAN gặp với Tổng thống Mỹ Obama để thảo luận các vấn đề về thương mại. Chúng tôi hy vọng là vấn đề tham nhũng cũng được đề cập ưu tiên. Cho nên có rất nhiều những cơ hội tích cực cho khu vực cộng đồng kinh tế ASEAN, và cho các thành viên thuộc TPP để tìm cách chống tham nhũng khi làm việc cùng nhau để chống lại tham nhũng xuyên quốc gia.
Việt HàLúc này Đảng Cộng sản Việt Nam cũng đang tổ chức hội nghị toàn quốc và một Tổng Bí Thư Đảng mới sẽ được bầu. Vị Tổng Bí Thư cũ đã luôn lên tiếng kêu gọi chống tham nhũng và có nhiều lời đồn cho rằng ông ta sẽ tiếp tục ở lại vị trí này. Theo bà thì vấn đề tham nhũng sắp tới tại Việt Nam sẽ có hy vọng gì hay không?
Samantha Grant: Điều quan trọng là đại hội đảng lần này phải coi vấn đề tham nhũng là hàng đầu. Việt Nam đã phát triển kinh tế và Việt Nam phải cho thấy sự cạnh tranh công bằng đối với các doanh nghiệp nước ngoài và các nhà đầu tư nước ngoài. Theo tôi đại hội đảng có thể nhìn nhận được vấn đề này.
Như tôi đã nói là Việt Nam đã có những tiến triển trong ưu tiên chống tham nhũng. Với thực tế là trong suốt 4 năm qua Việt Nam vẫn giữ cùng một xếp hạng về chống tham nhũng, thì tôi hy vọng tại đại hội lần này, đảng cộng sản Việt Nam sẽ thấy cần phải có một sự tiếp cận hơi khác trong chống tham nhũng. Tức là họ cần đảm bảo việc thực thi luật và cho phép sự tham gia của các nhóm, tổ chức không thuộc nhà nước vào công cuộc chống tham nhũng. Chính phủ không thể tự làm một mình
Nếu đại hội đảng chấp nhận ý tưởng làm việc cùng nhau này thì đây là một bước tiến lớn. Chúng tôi đã thấy sự hợp tác về mặt quốc tế, nhất là trong công ước chống tham nhũng UNCAC. Điều quan trọng là người dân, và phía tư nhân có thể hợp tác với chính phủ để chống tham nhũng vốn là điều quan trọng đối với họ.
Việt HàXin cảm ơn bà đã dành cho chúng tôi buổi phỏng vấn.

Nhập siêu từ Trung Quốc tiếp tục tăng vọt: Những quan chức nào ‘làm thuê’ cho Bắc Kinh?

Hình minh họa.
Hình minh họa.
Ai?
Khủng hoảng bắt đầu từ đáy lòng chế độ, cùng quá nhiều khêu gợi của ngoại bang.
Năm 2015 kết thúc với không chỉ tình hình kinh tế bi đát và số doanh nghiệp phá sản tăng vọt ở Việt Nam, mà con số nhập siêu từ Trung Quốc càng kinh hoàng hơn: 32,3 tỉ USD, tăng tới 12,5% so với năm 2014 và được coi là cao nhất từ trước đến nay.
Năm 2013 và 2014, số nhập siêu từ Trung Quốc “chỉ” là 23,7 tỷ USD và 28,9 tỷ USD.
Báo chí trong nước kêu rên: “Mua của Trung Quốc từ củ hành đến ôtô!”.
Ba năm đều đặn kích phát số nhập siêu từ Trung Quốc, bất chấp vô số phản ứng của dư luận xã hội, đã là quá đủ. Một lần nữa, những quan chức trưởng bộ ngành liên quan đến nhập khẩu của Việt Nam cần phải bị truy cứu trách nhiệm “thân Trung”.
Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Đinh La Thăng, Bộ trưởng Xây dựng Trịnh Đình Dũng là những nhân vật phụ trách bộ ngành liên hệ quá môi răng với hàng nhập từ Trung Quốc.
Kể cả “Thống đốc tỷ giá” Nguyễn Văn Bình…
Dã man!
Vài ba năm trước, nạn nhập siêu của Việt Nam từ Trung Quốc đã lên đến 24 - 25 tỷ USD hàng năm và bị coi là “dã man”.
Ngay sau khi xảy ra vụ giàn khoan Hải Dương 981 vào giữa năm 2014, giới chuyên gia kinh tế Việt Nam bắt đầu phải bàn luận đến khía cạnh “kinh tế Việt Nam sẽ sống được bao lâu nếu không nhập khẩu từ Trung Quốc”. Trả lời câu hỏi này là lời tường thuật rất thành thật của nhiều doanh nghiệp ngành dệt may: nếu không được nhập nguyên vật liệu từ Trung Quốc, nhà máy của họ chỉ tồn tại được vài ba tháng!
Quá đúng. Những nhóm hàng nhập siêu tăng mạnh nhất trong năm 2015 vẫn là sắt thép, kim loại, ôtô, phụ tùng và vật liệu dệt may, da giày... Nhưng không chỉ các nguyên liệu đầu vào cho chế biến, ngay cả những sản phẩm mà Việt Nam có thế mạnh sản xuất là nông sản cũng nhập khẩu Trung Quốc ngày một nhiều.
Một chủ hàng Việt trần thuật trước báo chí: “Hàng Trung Quốc số lượng muốn bao nhiêu cũng có, kích cỡ to và đều, mua về là sử dụng được liền trong khi hàng trong nước thì giá cao, lượng hàng lại không ổn định. Dù là hàng Trung Quốc nhưng khi xay nhuyễn, bán cho các nhà hàng, quán ăn, khách đâu có biết tỏi, gừng xuất xứ từ đâu”. 
Thói quen phụ thuộc nhập khẩu từ Trung Quốc đã trở nên quá khó bỏ. Nó không chỉ cột chặt giới doanh nghiệp nhỏ và vừa, mà còn xiềng xích giới quan chức “ăn dầy” của Việt Nam - những người có thẩm quyền ký hạn ngạch nhập hàng từ Trung Quốc. Tình thế càng trở nên nên khốn quẫn khi tại một số cuộc hội thảo về đầu tư, người ta cho biết giới doanh nghiệp Trung Quốc có thói quen chi dưới gầm bàn “thoáng nhất”!
Không cần nhắc lại, ai cũng biết giới quan chức Việt thuộc loại “ăn đủ” nhất trên thế giới.
Trong lịch sử buôn bán hai chiều với các quốc gia trên thế giới, Việt Nam lại bị phụ thuộc vào Trung Quốc nhiều nhất. Từ nhiều năm qua, Trung Quốc đã trở thành thị trường nhập khẩu hàng hóa lớn nhất của Việt Nam, chiếm tỉ trọng khoảng 20% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu. 
Nếu tính cả con số 20 tỷ USD nhập lậu mà “không ai biết” được tuồn vào theo con đường nào và bị biến hóa ra sao, tổng giá trị nhập siêu của Việt Nam từ Trung Quốc năm 2015 phải lên đến gần 52 tỷ USD. Con số này gấp gần 300 lần so với mức nhập siêu của Việt Nam từ Trung Quốc vào năm 2002!
Một nghiên cứu của Trung tâm WTO còn cho thấy các nhà thầu Trung Quốc là tổng thầu EPC của 77/106 dự án lớn trong các lĩnh vực hóa chất, khai thác chế biến bauxite, xi măng, nhiệt điện... của Việt Nam. Đây là những dự án lớn, ảnh hưởng đến nền kinh tế nhưng do nhà thầu Trung Quốc thực hiện nên một phần đáng kể nguồn cung năng lượng, các hoạt động của nền kinh tế phụ thuộc vào năng lực, chất lượng và hiệu quả từ các hoạt động của nhà thầu nước này. Phần lớn các dự án lại sử dụng máy móc, vật tư, nguyên liệu nhập từ Trung Quốc càng khiến tình trạng nhập siêu của Việt Nam từ thị trường này thêm trầm trọng. Nhiều nhà máy sau khi đi vào vận hành lại gặp trục trặc, thời gian sửa chữa, bảo dưỡng kéo dài...
Giới chuyên gia còn thêm đánh giá: với tỉ trọng 60% nguyên phụ liệu đầu vào nhập từ Trung Quốc, nếu từ bỏ thì doanh nghiệp Việt Nam sẽ xoay trở không kịp. Cơ cấu này đang gây khó khăn rất lớn cho việc Việt Nam tham gia vào TPP, ứng với một điều kiện không thể thay đổi của TPP là Việt Nam phải chuyển đổi vùng nguyên liệu nhập khẩu từ các nước ngoài TPP như Trung Quốc về các nước trong khối TPP.
Vậy là TPP chỉ có thể làm được vài việc cho khả năng thoát Trung về kinh tế. Với quy định nghiêm ngặt của TPP về cơ chế phải nhập nguyên vật liệu từ các nước nội khối TPP, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải bắt buộc chuyển đổi dần cơ cấu nhập khẩu từ kênh Trung Quốc sang các nước khác như Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore… giãn dần tỷ lệ nhập siêu từ Trung Quốc.
Phá hoại?                                                            
Nhưng đi đôi với hiện tượng nhập khẩu từ Trung Quốc tăng vọt, phải chăng trong thời gian qua đã có những quan chức tìm cách ngăn cản và phá đám Hiệp định TPP cho Việt Nam? Liệu trong thời gian tới, những quan chức này còn có thể tiếp tục tạo ra những tình huống nan giải hoặc đổ vỡ nào để ngăn cản tiến trình Việt Nam triển khai thực thi các quy định TPP?
Đặc biệt nếu những quan chức này nằm trong những bộ ngành kinh tế liên quan mật thiết đến TPP như Bộ Công thương, Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Kế hoạch và Đầu tư…, nhiều doanh nghiệp Việt Nam muốn chuyển đổi kênh nhập khẩu sẽ bị hành hạ không ít bởi chủ kiến chính trị của Bắc Kinh.
Không chỉ “hỏi tội” những bộ trưởng phụ trách trực tiếp bộ ngành liên quan đến nhập khẩu từ Trung Quốc, dư luận xã hội còn đang hướng mối nghi ngờ vào động cơ “ổn định tỷ giá” của Ngân hàng nhà nước. Trong hai năm 2014-2015, cơ quan này đã chỉ phá giá đồng Việt Nam khoảng 5%, quá thấp so với độ mất giá chung của đồng tiền các quốc gia khác trong khu vực, và do vậy đã khiến sức cạnh tranh quốc tế về hàng xuất khẩu của doanh nghiệp Việt sụt giảm đáng kể. Nhưng ngược lại, cơ chế duy trì tỷ giá thấp luôn được coi là một cách nhằm làm lợi lớn cho các nhà nhập khẩu, trong đó chủ yếu là các món hàng nhập khẩu quá nhiều “màu” từ Trung Quốc.
Nếu mối nghi ngờ trên của dư luận là có cơ sở, hẳn nhiên những chiến dịch nhập khẩu ồ ạt hàng Trung Quốc, cùng chủ trương cố tình không phá giá hoặc chậm phá giá đồng Việt Nam, có thể bị xem là nhắm đến động cơ phá hoại kinh tế nước nhà.
Kinh tế lại quấn siết chính trị. Tương lai Việt Nam làm sao có thể “thoát Trung” về kinh tế nếu vẫn khư khư ôm chặt mối tình ngang trái giữa hai thân xác chính trị thỗn thện? Dàn nhân sự mới của đảng và chính phủ sau đại hội 12 liệu có muốn giãn bớt mối quan hệ ràng buộc này?
*Các bài viết được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Ông Trọng tái đắc cử, tương lai Việt Nam sẽ ra sao?

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại lễ bế mạc Đại hội 12 tại Hà Nội, ngày 28/1/2016.. Đảng Cộng sản Việt Nam đã chọn đương kim Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng cho vị trí lãnh đạo cao nhất tại Việt Nam cho một nhiệm kỳ 5 năm thứ hai.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại lễ bế mạc Đại hội 12 tại Hà Nội, ngày 28/1/2016.. Đảng Cộng sản Việt Nam đã chọn đương kim Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng cho vị trí lãnh đạo cao nhất tại Việt Nam cho một nhiệm kỳ 5 năm thứ hai.
Việc đảng Cộng sản Việt Nam chọn tiếp tục giữ ông Nguyễn Phú Trọng, một nhân vật được xem có xu hướng bảo thủ, ở vị trí cao nhất khiến nhiều người lo lắng tốc độ thay đổi của Việt Nam sẽ chậm hơn nữa so với thế giới, cũng như khả năng Việt Nam tiếp tục bị Trung Quốc lấn lướt nhiều hơn nữa.
Reuters hôm 27/1 nhận định dựa trên những gương mặt chủ chốt tái đắc cử vào Trung ương khóa 12, có thể thấy khó có một sự ‘thay đổi lớn’ nào sẽ diễn ra. Hãng tin này cho biết một số nhà đầu tư còn lo ngại là quỹ đạo kinh tế đã được thúc đẩy bằng một loạt các chính sách thông thoáng mới và việc Việt Nam tham gia vào các hiệp định thương mại đa phương hồi năm ngoái cũng sẽ rơi vào tình trạng ‘bất ổn’ vì sự chiến thắng của phe ‘bảo thủ’.
Bên cạnh những người tỏ ra thất vọng vì sự thua cuộc của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, người được cho là có lập trường cởi mở và thân Mỹ hơn, thì một số ít nhà quan sát khác hy vọng vào một tầng lớp trẻ mới, cả trong và ngoài đảng Cộng sản, có thể góp phần đẩy nhanh tiến trình ‘thay đổi để phát triển’.
Trong cuộc phỏng vấn dành cho Ban Việt ngữ đài VOA, Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng – một chuyên gia về chính trị và ngoại giao tại trường đại học George Mason ở Mỹ - bàn về vấn đề này cũng như vai trò của chủ thuyết Mác-Lê, điều mà ông Nguyễn Phú Trọng nhiều lần khẳng định là phải luôn ‘bám chắc’, trong chiều hướng lãnh đạo sắp tới của đảng Cộng sản.
Trước tiên, Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng nhận định về chiều hướng phát triển của Việt Nam sau khi ông Nguyễn Phú Trọng tái đắc cử:
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: Sự thay đổi là điều tất yếu trong tiến trình của xã hội. Thay đổi là chắc chắn rồi. Còn thay đổi như thế nào mới là điều quan trọng. Người ta thường phàn nàn về vấn đề có cải tổ kinh tế không, có cải tổ ngoại giao không. Chúng ta thấy khi ông Trọng sang đây, ông có nói hai điều: Thứ nhất, ông sẽ làm mọi cách để Việt Nam vào TPP, rồi ông ấy đưa ra Ủy ban Trung ương Đảng (khóa trước) và Ủy ban cũng đã chấp nhận dù biết rằng có những cái lợi, có những cái hại. Họ biết rằng có những cái hại mà họ vẫn nhất định vào, mà vào như vậy thì chắc chắn phải có cải tổ kinh tế. Đó là điểm thứ nhất.
Điểm thứ hai, khi ông ở bên này, ông vào nói chuyện với cán bộ trong tòa đại sứ thì ông nói một câu thế này ‘Mỹ quốc là một địa bàn hoạt động cực kỳ quan trọng của nền ngoại giao Việt Nam’, nghĩa là ông cũng đã chấp nhận việc Việt Nam phải đi gần về phía Mỹ. Hai đường đó quan trọng thì đã đi rồi, bây giờ chỉ còn là vấn đề chính trị thôi.
Chính trị thì chúng ta biết là mục đích của ông Trọng và những người của đảng là họ củng cố vai trò của đảng. Để củng cố vai trò của Đảng, họ đã dùng quan niệm kinh tế Marxist-Leninism. Nhưng ở Việt Nam đang có cuộc thảo luận. Ngay cả trong Hội đồng lý luận Trung ương, có những người cho rằng phải theo Marxist-Leninism, còn những ông ở ngoài thảo luận với hội đồng thì họ cho là Marxist-Leninism là sai rồi, mà phải chờ với tư tưởng Hồ Chí Minh, tức là không thể tách được, tức là các ông ở trong đảng lý luận thì quan niệm là ông Hồ Chí Minh áp dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lê. Còn những người khác, cũng ở trong đảng, không đồng ý. Họ cho là 2 cái đó khác nhau, bởi vì Marxist-Leninist là chủ trương đấu tranh giai cấp, còn ông Hồ Chí Minh chủ trương đoàn kết dân tộc. Họ vẫn giải thích là đảng Cộng sản phải chỉ huy, nhưng họ khác nhau về việc đó. Hiện nay là đang có cuộc tranh chấp ở đó.
VOA: Trong bài diễn văn khai mạc đại hội đảng, ông Nguyễn Phú Trọng cũng nhắc lại việc phải kiên trì ‘bám sát’ chủ nghĩa Marxist. Với việc ông Nguyễn Phú Trọng tái đắc cử, chủ thuyết này sẽ tiếp tục được áp dụng ở Việt Nam như thế nào? Và liệu có một sự ‘sáng tạo’ nào đó để đáp ứng nhu cầu thực tế là cần phải thay đổi hay không?
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: Chủ thuyết Mác-Lê thì đã nằm trong vai trò lịch sử rồi và không còn tính cách ‘relevant’ gì nữa trên thế giới này. Ở Việt Nam, tôi không nghĩ là người nào có đầu óc mà có thể tin vào chủ thuyết Mác-Lê nữa. Nhưng vấn đề là phải đưa chủ thuyết Mác-Lê ra để giải thích vai trò chỉ huy của đảng Cộng sản. Bởi vì nếu không theo chủ thuyết Mác-Lê thì không có lý do gì mà đảng Cộng sản lại có quyền hiến định để cai trị đất nước cả. Thành ra tôi nghĩ đó là một cách để biện minh thôi, nhưng thực tế nó bắt buộc phải thay đổi. Bởi vì tình hình thế giới thay đổi, thực tiễn Việt Nam thay đổi, thì họ cũng sẽ thay đổi và họ sẽ nói là họ áp dụng chủ thuyết Mác-Lê một cách sáng tạo.
VOA: Một vấn đề khác liên quan đến ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng là tuổi tác của ông. (Ông Trọng năm nay đã 72 tuổi, được tái cử theo diện “đặc biệt”). Theo ông, tuổi tác có là vấn đề lớn hay không?
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: Tuổi tác đối với đảng Cộng sản là vấn đề lớn vì phải đi về. Với ông Trọng, vì thế nên ông sẽ không đi hết nhiệm kỳ đâu. Ai cũng hy vọng là ông chỉ ở một nhiệm kỳ rất ngắn, để rồi sẽ thay thế người khác.
VOA: Có nghĩa đây chỉ là tạm thời…
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: Giải pháp tạm thời thôi. Giải pháp để đừng tạo nhiều thay đổi quá, tức là mục đích người ta chỉ muốn chống ông Dũng thôi. Suốt từ trung ương 6, họ đã tìm cách họ lật ông Dũng rồi và ông đã dùng mọi cách để chống lại. Thế nhưng mà cuối cùng thì ông ấy thua. Có thế thôi.
VOA: Một câu hỏi cuối: Khi ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tái đắc cử, việc chống Trung Quốc ở Việt Nam sẽ như thế nào? Liệu Việt Nam sẽ có tiếng nói mạnh hơn hay yếu hơn?
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: Ở Việt Nam, người nào bị mang tiếng là theo Trung Quốc thì tương lai chính trị không khá được. Sóng ngầm và sóng nổi ở Việt Nam cũng đều là không ưa Trung Quốc. Trung Quốc càng có thái độ cứng rắn bao nhiêu, ép đảng Cộng sản bao nhiêu, thì nó làm hại cho sự chính thống của đảng Cộng sản bấy nhiêu. Cho nên người nào lãnh đạo đảng Cộng sản Việt Nam thì cũng đều phải có một thái độ nào đó với sự lấn lướt của Trung Quốc.
VOA: Cám ơn giáo sư.


Ông Nguyễn Phú Trọng ‘bất ngờ’ vì được bầu lại

Tổng bí thư đảng cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng phát biểu trong cuộc họp báo sáng 28/1/2016.  Ông Trọng đã khiến mạng xã hội “dậy sóng” với tuyên bố rằng ông “không ngờ” lại được “tín nhiệm bầu vào vị trí Tổng bí thư với số phiếu gần như tuyệt đối”.
Tổng bí thư đảng cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng phát biểu trong cuộc họp báo sáng 28/1/2016. Ông Trọng đã khiến mạng xã hội “dậy sóng” với tuyên bố rằng ông “không ngờ” lại được “tín nhiệm bầu vào vị trí Tổng bí thư với số phiếu gần như tuyệt đối”.
Người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam hôm nay đã khiến mạng xã hội “dậy sóng” với tuyên bố rằng ông “không ngờ” lại được “tín nhiệm bầu vào vị trí Tổng bí thư với số phiếu gần như tuyệt đối”.
“Tôi bất ngờ vì tuổi đã cao, sức khỏe có hạn. Tôi cũng đã xin nghỉ rồi nhưng với trách nhiệm của Đảng đã giao thì tôi là đảng viên phải thực hiện. Giao trách nhiệm cho chúng tôi, chúng tôi rất lo lắng”, ông Trọng đã nói như vậy trong cuộc họp báo sau khi kết thúc Đại hội đảng 12.
Nhà lãnh đạo hơn 70 tuổi nói thêm rằng “công việc sắp tới còn nặng nề lắm, gánh trách nhiệm rất lớn”.
Kỳ đại hội được cho là kịch tích, kéo dài hơn một tuần, đã chính thức bế mạc ở Hà Nội hôm nay, với việc bầu ra tổng bí thư và 19 thành viên đầy quyền lực của Bộ Chính trị.
Trước đó đã rộ lên thông tin về việc “đấu đá nội bộ” và ông Trọng sẽ tại vị thêm một thời gian nữa.
Về kết quả của đại hội này, tiến sỹ Nguyễn Xuân Diện, một trí thức ở Hà Nội, người theo dõi sát đại hội đảng 12, nhận định với VOA Việt Ngữ:

"Cái chuyện nhiều vị tướng như vậy là để bảo vệ đảng, chứ không phải bảo vệ, ứng phó với Trung Quốc đâu, bởi vì nếu đảng có mục tiêu tăng nhiều số quân đội lên để bảo vệ tổ quốc, bảo vệ đất nước thì người ta sẽ đưa ông Đỗ Bá Tỵ vào Bộ Chính trị để lên nắm Bộ Quốc phòng vì ông ấy là người chuyên về tác chiến, chứ không phải ông Ngô Xuân Lịch chuyên về chính trị."
Tiến sỹ Nguyễn Xuân Diện nhận xét.



“Trong dư luận mạng xã hội, người ta chia làm hai phe. Một là phe thân Tàu và hai là phe thân Mỹ. Có những người nữa người ta chia làm một phe nữa là phe trung dung. Thế như vậy là, chả có phe nào thân dân cả. Việc Đảng cộng sản Việt Nam để ông Nguyễn Phú Trọng lên làm tổng bí thư nhiệm kỳ thứ hai khi đã ở tuổi 72, thì đấy là một thất bại của đại hội lần này. Chúng tôi quan sát đại hội qua các văn kiện thì vấn đề phát triển đất nước không được bàn như các đại hội trước, mà đại hội lần này, có mỗi vấn đề nhân sự. Bàn về nhân sự mà cuối cùng lại chọn một người là ông Nguyễn Phú Trọng sẽ làm tổng bí thư để kế thừa chính ông ấy. Đấy là một bước lùi và một sự thất bại.”
Khi trả lời báo giới về cảm nghĩ khi được bầu lại làm tổng bí thư, ông Trọng cũng nói thêm rằng “trước tình hình diễn biến trong nước, quốc tế như thế này, thời cơ thuận lợi, nhưng khó khăn thách thức cũng rất nhiều”.
Tuy nhiên, người lãnh đạo Đảng cộng sản Việt Nam không nói rõ các thuận lợi và khó khăn đó là gì.
Dàn 'Tứ trụ' mới ngoài ông Trọng và ông Quang (trái), hai vị trí thuộc 'tứ trụ' khác được đề cử là ông Nguyễn Xuân Phúc làm thủ tướng và bà Nguyễn Thị Kim Ngân làm chủ tịch quốc hội.
Dàn 'Tứ trụ' mới ngoài ông Trọng và ông Quang (trái), hai vị trí thuộc 'tứ trụ' khác được đề cử là ông Nguyễn Xuân Phúc làm thủ tướng và bà Nguyễn Thị Kim Ngân làm chủ tịch quốc hội.
Trong khi đó, nhận định về các thách thức lớn mà Việt Nam phải đối mặt, ông Nguyễn Trung, một cựu cố vấn cho thủ tướng và nay làm công tác nghiên cứu, nói với VOA Việt Ngữ:
“Ban chấp hành Trung ương mới bây giờ làm được gì, thay đổi được gì, đấy là các vấn đề đang đặt ra cho họ, để xem họ làm được đến đâu. Thách thức lớn nhất là Việt Nam phải tự thay đổi chính mình, để có thể vươn lên nắm lấy cơ hội mới. Một thách thức rất lớn nữa là vấn đề Trung Quốc. Trung Quốc không phải chỉ là vấn đề của riêng Việt Nam mà còn trở thành vấn đề của toàn thế giới. 
Xử lý vấn đề Trung Quốc như thế nào, nhất là Việt Nam lại là một nước láng giềng cạnh nách Trung Quốc nữa. Trong tình hình hiện nay, Việt Nam chỉ có thể tạo ra được sự phát triển mới nếu tự thay đổi chính mình, và thích nghi được tốt nhất với thế giới mới đang diễn ra này.”
Phát biểu tại lễ ra mắt, ông Trọng đã cam kết với các đại biểu rằng Bộ Chính trị “sẽ cố gắng, vượt qua mọi thách thức trong thời gian tới”.
"Việc Đảng cộng sản Việt Nam để ông Nguyễn Phú Trọng lên làm tổng bí thư nhiệm kỳ thứ hai khi đã ở tuổi 72, thì đấy là một thất bại của đại hội lần này. Chúng tôi quan sát đại hội qua các văn kiện thì vấn đề phát triển đất nước không được bàn như các đại hội trước, mà đại hội lần này, có mỗi vấn đề nhân sự. Bàn về nhân sự mà cuối cùng lại chọn một người là ông Trọng sẽ làm tổng bí thư để kế thừa chính ông ấy. Đấy là một bước lùi và một sự thất bại.”- Tiến Sỹ Nguyễn Xuân Diện nói.
Trong danh sách 19 ủy viên của cơ quan được coi đầy quyền lực của Việt Nam này có tới ba người xuất thân từ công an, trong đó có ông Trần Đại Quang, người được đề cử làm Chủ tịch nước.
Trong khi đó, trong số 200 ủy viên Ban chấp hành trung ương mới có tới 20 người từ Bộ Quốc phòng. Nhận định về điều này, tiến sỹ Diện nói:
“Cái chuyện nhiều vị tướng như vậy là để bảo vệ đảng, chứ không phải bảo vệ, ứng phó với Trung Quốc đâu, bởi vì nếu đảng có mục tiêu tăng nhiều số quân đội lên để bảo vệ tổ quốc, bảo vệ đất nước thì người ta sẽ đưa ông Đỗ Bá Tỵ vào Bộ Chính trị để lên nắm Bộ Quốc phòng vì ông ấy là người chuyên về tác chiến, chứ không phải ông Ngô Xuân Lịch chuyên về chính trị.”
Trong khi trao đổi với báo giới, ông Trọng khẳng định rằng “Đảng luôn thực hiện mục tiêu dân chủ, không độc đoán”, nhưng nhấn mạnh đất nước cần siết chặt kỷ cương nếu không sẽ “rối loạn”.
Ngoài ông Trọng và ông Quang, hai vị trí thuộc “tứ trụ” khác được đề cử là ông Nguyễn Xuân Phúc làm thủ tướng và bà Nguyễn Thị Kim Ngân làm chủ tịch quốc hội.
Đại hội 12, kéo dài hơn một tuần, đã chính thức bế mạc ở Hà Nội hôm nay, với việc bầu ra tổng bí thư và 19 thành viên đầy quyền lực của Bộ Chính trị.
Đại hội 12, kéo dài hơn một tuần, đã chính thức bế mạc ở Hà Nội hôm nay, với việc bầu ra tổng bí thư và 19 thành viên đầy quyền lực của Bộ Chính trị.
Khi được hỏi kỳ vọng gì vào “bộ tứ” này, ông Diện nói thêm rằng ông hy vọng sẽ có “tác động từ bên ngoài vào Việt Nam, nhất là khi Việt Nam gia nhập TPP”, còn theo ông, “nội lực trong nước sẽ không có gì thay đổi”.
"Ở Việt Nam, tất cả các chính sách lớn về đối nội và đối ngoại đều là chính sách của Bộ Chính trị, Đảng Cộng sản Việt Nam. Cho nên, ông ai dám đi chệnh ra ngoài các đường lối mà Bộ Chính trị đã vạch ra."Cựu Đại biểu Quốc hội VN Nguyễn Minh Thuyết nói.
Cũng cùng quan điểm với ông Diện, ông Nguyễn Minh Thuyết, cựu đại biểu quốc hội Việt Nam, nhận định với VOA Việt Ngữ rằng sẽ khó có “đột biến” ở Việt Nam trong những năm sắp tới. Ông nói thêm:
“Theo dõi tình hình Việt Nam hàng chục năm nay, nếu có tiến thì chỉ tiến từng bước một, nhích lên từng tí thôi, còn nếu mà nói có phát triển đột biến gì thì tôi cũng chưa nhìn thấy, bởi vì đọc trong các cương lĩnh và báo cáo chính trị trình ra đại hội đảng thì tôi cũng chưa thấy có ý kiến, tư tưởng có tính đột phá. Còn về các vị lãnh đạo mới, tôi nghĩ rằng họ sẽ thực hiện tốt nhiệm vụ của mình nếu như họ lấy mục tiêu chính là vì đất nước, vì người dân để mà đưa ra các quyết sách và họ chịu khó lắng nghe các ý kiến tham mưu tốt.”
Người từng lên tiếng mạnh mẽ ở quốc hội Việt Nam còn cho rằng việc các nhà quan sát nước ngoài so sánh giữa ông Trọng là người bảo thủ, thân Trung Quốc và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là cải cách, thân phương Tây như vừa qua “có lẽ không hiểu cách làm việc của Việt Nam”.
Ông nói: “Ở Việt Nam, tất cả các chính sách lớn về đối nội và đối ngoại đều là chính sách của Bộ Chính trị, Đảng Cộng sản Việt Nam. Cho nên, ông ai dám đi chệnh ra ngoài các đường lối mà Bộ Chính trị đã vạch ra”.

Trong 19 ủy viên Bộ Chính trị lần này, theo ông Trọng, “phần đông là trẻ”, trong đó người trẻ nhất là 46 tuổi, và có 3 phụ nữ trong cơ quan đầy quyền lực này.

Cướp dùng búa đập kiếng, hốt vàng giữa ban ngày

 (NLĐO) – Hai tên cướp thản nhiên đi bộ vào tiệm vàng, dùng búa đập tủ kiếng, hốt nhiều dây chuyền, vòng đeo tay rồi tẩu thoát bằng xe máy.
Vụ cướp trên xảy ra vào khoảng 14 giờ ngày 28-1 tại tiệm vàng Huỳnh Hoa (xã Hội Nghĩa, thị xã Tân Uyên – tỉnh Bình Dương)
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Lâm Minh Diệu (51 tuổi, chủ tiệm vàng Huỳnh Hoa), kể mình bị cướp một cách chớp nhoáng trong vòng khoảng 30 giây. Hai nam thanh niên đeo khẩu trang, bao tay và mang theo 2 cây búa. Chúng đập vỡ tủ kiếng, hốt vàng chạy ra ngoài, leo lên 2 xe máy do 2 đồng bọn chở tẩu thoát.
 
Tiệm vàng nơi xảy ra cướp
Tiệm vàng nơi xảy ra cướp

Tủng kiếng bị đập
Tủ kiếng bị đập
Ông Diệu kể khi ông dùng cây ném vào băng cướp thì chúng hô to “giết”. Chứng kiến cảnh tượng, con gái ông quá bàng hoàng nên bảo không nên truy bắt chúng. Theo chủ tiệm, hiện tiệm vẫn đang thống kê lại tủ vàng để biết chính xác mất bao nhiêu, ước tính ban đầu khoảng hơn 10 lượng.
Đại tá Trần Văn Thơm - Trưởng Công an thị xã Tân Uyên nói: “Chúng tôi đang tích cực truy bắt hung thủ. Người dân có bất cứ thông tin liên quan nào xin hợp tác, cung cấp cho Công an thị xã Tân Uyên để nhanh chóng phá vụ cướp táo tợn này”.
Tin-ảnh: Như Phú-28/01/2016 19:04

Gạo hỗ trợ cho người nghèo hôi không chịu nổi

Tr. Thường-28/01/2016 10:53

(NLĐO) – Số gạo của một tổ chức từ thiện gửi cho người nghèo các xã miền núi huyện Hiệp Đức có mùi hôi không chịu nổi. Hiện cơ quan chức năng đã kiểm tra và thu hồi số gạo này.

Sáng 28-1, ông Trần Văn Thắng, chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam, cho biết đang làm báo cáo cụ thể để các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra làm rõ trước sự việc người nghèo ăn gạo hỗ trợ bị nôn ói phải nhập viện, heo lăn ra chết (Báo Người Lao Độngđã thông tin).
Theo ông Thắng, cách đây khoảng 2 tháng, ông V.A.D xưng là nhà báo đại diện cho một tờ báo tại khu vực miền Trung, liên hệ với ông cho biết năm nay sẽ vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ 150 suất quà tại 2 xã Phước Trà và Sông Trà của huyện Hiệp Đức. Vì những năm trước, ông D. đã nhiều lần đưa quà từ thiện về cho huyện nên nửa tháng sau đó, ông Thắng đã hoàn thành danh sách gửi ông D.
Số gạo hỗ trợ người dân được thu hồi niêm phong tại trụ sở xã Ảnh: Thanh Huyền
Số gạo hỗ trợ người dân được thu hồi niêm phong tại trụ sở xã Ảnh: Thanh Huyền
Tuy nhiên, sau đó khi nghe ông D. nói việc trao quà sẽ được diễn ra trên Quốc lộ 14E đoạn qua khu vực nhà bà Ngọ (thuộc xã Sông Trà), nơi thường xuyên diễn ra việc truyền đạo trái phép nên ông Thắng đã không đồng ý. Hơn nữa, nơi đây quá xa, người dân không có điều kiện để đi. Ông Thắng yêu cầu đưa về xã Sông Trà hoặc Di tích Khu Ủy 5 để bà con được thuận tiện nhưng ông D. không đồng tình. Sau khi tham khảo ý kiến của cấp trên, ông Thắng biết đây là vấn đề nhạy cảm nên đã tìm cách từ chối nhưng ông D. cho biết ngày 10-1, đoàn từ thiện vẫn đến trao quà như kế hoạch.
Đúng ngày 10-1, khi đoàn từ thiện gồm có ông D. và một số người theo Phật giáo đưa quà lên trước khu vực nhà bà Ngọ thì ông Thắng đến giải thích rằng việc trao quà chưa được chính quyền địa phương cho phép nên số quà này không được trao cho người dân.
Đến ngày 13-1, ông D. gọi điện cho ông Thắng nói lên nhận quà đưa về xã trao cho người dân. Nghĩ người dân trong huyện còn nhiều khó khăn, việc trao quà từ thiện là việc tốt nên ông Thắng đã thuê xe chở 100 suất quà đưa về trụ sở xã Sông Trà. Ngày 14-1, ông Thắng trao cho xã Sông Trà 70 suất, Phước Trà 30 suất gồm xà phòng, dầu ăn, nước mắm, hạt dưa và gạo.
Ông Thắng cho biết sau đó, đại diện xã Phước Trà cử người xuống nhận và gửi nhờ xe ô tô của một người quen chở số quà trên về xã. Ngày 20-1, UBND xã Phước Trà chuyển 26 suất quà cho người dân ở thôn 6, 4 suất cho người dân ở thôn 3. Tuy nhiên, trong ngày 22-1, sau khi lấy gạo nấu cơm ăn thì có 3 người dân ở thôn 6 bị nôn ói, phải đưa đến trạm y tế cấp cứu.
Theo ông Thắng, khi ông nhận số quà trên về xã thì không để ý kỹ nhưng khi đứng cách khoảng 1m thì không thấy hôi. Tuy nhiên, sau khi người dân phản ánh, ông đã cùng với đại diện Trung tâm Y tế dự phòng huyện và công an đến nhà dân kiểm tra thì phát hiện gạo này hôi không chịu nổi. “Mùi hôi rất kinh khủng, hình như có cái chất gì trong đó mà bọc 2 bao ni-lon vẫn thấy hôi” – ông Thắng cho hay.


Thực phẩm bẩn: Kiểm tra xong lại… yên tâm bán tiếp!

Theo NLDO-28/01/2016 11:14

Ở các nước, bộ máy giám sát quản lý thực phẩm rất nhỏ gọn và cũng chỉ kiểm soát chất lượng theo tỉ lệ nhất định nhưng nếu phát hiện vi phạm sẽ bị phạt rất nặng. Không như Việt Nam, cứ qua một đợt kiểm tra thì nhà sản xuất vi phạm lại… yên tâm bán tiếp!

Dịp Tết Nguyên Đán cận kề nhưng người dân lại bất an khi cứ vài ngày, cơ quan quản lý lại phát hiện những lô hành thịt heo, chân giò thối chuẩn bị đưa ra thị trường, mứt Tết làm cạnh tranh vệ sinh…
Đáng nói, tình trạng này sẽ còn dài dài khi số lượng vụ vi phạm chỉ như “bắt cóc bỏ dĩa” và truyền thống tập quán của người dân chủ yếu mua hàng ở các cửa hàng nhỏ, chợ truyền thống vốn rất khó kiểm soát hết chất lượng thực phẩm.
Ngày càng nhiều cửa hàng thực phẩm sạch mọc lên đánh vào tâm lý của người tiêu dùng. Ảnh minh họa
Siêu thị cũng “không còn an toàn”
Ngay cả siêu thị, nơi vốn được người tiêu dùng tin tưởng sẽ mua được hàng chất lượng, gần đây cũng bị phát hiện một số vụ việc thực phẩm kém chất lượng. Vì sao?
Muốn bán được hàng, các đơn vị phải cạnh tranh với nhau bằng giá nhưng ở Việt Nam, rất nhiều người bán hàng cạnh tranh bằng cách… giảm chất lượng. Với siêu thị, nếu bán sản phẩm chất lượng đúng giá thì phải cao hơn khoảng 30% so với mặt bằng bên ngoài chợ. Nhưng, siêu thị vốn phải đóng thuế đầy đủ, thuê mặt bằng tốn kém hơn mà giờ cạnh tranh cũng tìm cách bán giá rẻ nhiều hơn để thu hút người tiêu dùng.
Trong khi đó, siêu thị muốn bán hàng giá rẻ phải yêu cầu chiết khấu cao từ nhà sản xuất thì ban đầu doanh nghiệp cung cấp hàng có thể làm đúng chất lượng, nhưng những đợt hàng tiếp theo sẽ khó đảm bảo kiểm soát 100% chất lượng. Đây là nguy cơ có thật khi hàng không đạt chất lượng trà trộn vào.
Gần đây, tôi thấy có hiện tượng người dân tìm đến những bạn bè trồng rau sạch để mua, tìm đến gia đình hàng xóm ở quê mổ heo mua để tủ lạnh ăn dần vì sạch. Không ít người cũng tận dụng cơ hội này rao bán thực phẩm sạch qua mạng xã hội, online hoặc nhờ người thân quen giới thiệu. Nhưng quy mô thực phẩm sạch dạng này rất rất nhỏ.
Vì sao cơ quan quản lý không kiểm soát thực phẩm bẩn? Theo công bố mới đây của Sở Công thương thì trên 85% thịt gà được kiểm tra, thịt heo 80% và rau an toàn là hơn 70%... nhưng tỉ lệ kiểm tra hàng hóa thực tế theo xác suất.
Ngay ở các chợ đầu mối tại TP HCM, hàng hóa muốn vào chợ cũng có sự kiểm soát nhưng thực tế có rất nhiều cách thức vận chuyển hàng vào các chợ đầu mối, và việc trà trộn hàng kém chất lượng các đơn vị khó giám sát được.
Làm thực phẩm sạch: Phải chấp nhận lỗ ban đầu
Trong bối cảnh thực phẩm bẩn “tung hoành”, người dân hoang mang lẽ ra là cơ hội rất lớn cho thực phẩm sạch và những nhà sản xuất nhưng dường như thị trường này không phát triển so với kỳ vọng.
Quan sát trong nhiều năm qua, tôi thấy doanh nghiệp làm thực phẩm sạch (rau sạch, trái cây sạch và thực phẩm sạch…) đòi hỏi yêu cầu quá nhanh từ thị trường. Họ nghĩ rằng thị trường sẽ chấp nhận ngay nên không tính toán cẩn thận và không kiên trì, để rồi thất bại và quay sang đổ lỗi cho người tiêu dùng quay lưng.
Ở nước ngoài, những doanh nghiệp sản xuất thực phẩm sạch ban đầu đều chấp nhận lỗ (thậm chí lỗ trong nhiều năm), đầu tư bài bản để tìm kiếm khách hàng và sản xuất với quy mô đủ lớn để hòa vốn, sau đó có lời. Còn Việt Nam, không ít doanh nghiệp mới làm thì quảng bá rầm rộ nhưng sau đó không đầu tư lâu dài lại muốn có lời ngay, mất kiên trì. Như vừa rồi, báo chí đăng thông tin một công ty cung cấp rau Đà Lạt nhưng thực chất là lấy rau ở Đồng Nai.
Làm ăn kiểu chụp giựt sẽ khó bền vững. Quan trọng hơn, không bao giờ được giảm giá để giành thị phần, bởi khi không cạnh tranh được rồi tìm cách hạ chất lượng để bán giá rẻ chẳng khác nào tự giết mình.
Đừng quá trông chờ vào nhà nước
Một góc nhìn khác, sẽ có người hỏi vì sao cơ quan quản lý không tăng cường bộ máy giám sát, kiểm tra kiểm soát để giảm nguy cơ thực phẩm bẩn cho người dân?
Nếu chúng ta cứ tiếp tục gia tăng kỳ vọng vào vai trò giám sát của nhà nước sẽ không phải là kinh tế thị trường. Bởi khi gia tăng giám sát phải “đẻ” thêm bộ máy nhưng cũng không đồng nghĩa với sẽ thêm an toàn. Như mặt hàng nông sản, chính cơ quan quản lý nhà nước đã thừa nhận có sự chồng chéo khi có tới 3 bộ cùng quản lý, giám sát. Bộ máy giám sát nhiều hơn sẽ thêm gánh nặng cho ngân sách và nhà sản xuất. Nhất là với cách thức Việt Nam đang làm, cứ mỗi lần có sự cố hoặc phát hiện vụ việc vi phạm thì đồng loạt thanh kiểm tra nhưng sau đó thì lại đâu vào đấy.
Trong khi đó, ở các nước, bộ máy quản lý của họ rất nhỏ và cũng chỉ kiểm tra theo tỉ lệ nhất định nhưng ngược lại họ phạt rất nặng nếu phạt hiện và tận dụng sự tố giác của chính người tiêu dùng. Khi họ nhận được một đơn tố cáo sẽ lập tức kiểm tra, nếu phát hiện phạt nặng. Cách làm này giảm nhẹ bộ máy (vì bộ máy không cần giám sát thường xuyên mà sử dụng toàn hộ hệ thống quan sát của người tiêu dùng) mà vẫn có thông tin, chủ động xử lý. Chứ không phải như chúng ta, cứ qua một đợt kiểm tra thì nhà sản xuất lại vi phạm và… yên tâm bán tiếp!
Cũng phải nói thêm, ở nước ngoài, gần như tất cả các hệ thống bán hàng từ sản xuất đến khâu tiêu thụ đầu cuối đều nằm trong chuỗi, có những tập đoàn, doanh nghiệp quản lý chuỗi đó. Khi một mắt xích có vấn đề sẽ ảnh hưởng cả chuỗi nên họ tự ý thức việc phải đảm bảo an toàn, như rau từ trang trại của nông dân đến doanh nghiệp sản xuất đều tiêu chuẩn chất lượng như nhau.
Người tiêu dùng cũng chọn lọc công ty uy tín để mua, rất nhiều thành phần sẽ giám sát theo kinh tế thị trường. Do đó, nếu Việt Nam cứ giao hết cho cơ quan quản lý vừa nặng gánh lại gia tăng bộ máy giám sát mà chưa chắc hiệu quả.
TS Đinh Thế Hiển (Thái Phương ghi)

Rét kinh hoàng, trâu, bò chết la liệt ở khắp nơi

(NLĐO)- Tính đến sáng 28-1, ít nhất đã có 7.605 con gia súc gồm trâu, bò, dê, ngựa của nông dân các tỉnh miền Bắc, miền Trung bị chết do đợt rét kinh hoàng đang diễn ra. Số gia súc bị chết vẫn không ngừng tăng từng giờ.

Người dân ở huyện Quảng Trạch (tỉnh Quảng Bình) hì hục đưa con trâu chết rét ra khỏi núi - Ảnh: Hoàng Phúc
Người dân ở huyện Quảng Trạch (tỉnh Quảng Bình) hì hục đưa con trâu chết rét ra khỏi núi - Ảnh: Hoàng Phúc
Theo báo cáo nhanh của Văn phòng thường trực Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn các tỉnh phía Bắc và Cục Chăn nuôi, Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), tính đến hết ngày 27-1, tổng số gia súc gồm trâu, bò, ngựa, dê, lợn bị chết do rét đậm, rét hại và mưa tuyết là 7.605 con.
Trong đó tỉnh Sơn La thiệt hại lớn nhất với gần 2.800 con, tiếp đến là Điện Biên gần 650 con, Lào Cai 410 con, các tỉnh Cao Bằng, Nghệ An, Yên Bái, Quảng Ninh, Hòa Bình, Thanh Hóa, Quảng Bình… đều có lượng trâu, bò chết rét lớn.
Theo Cục Chăn nuôi, số gia súc bị chết rét vẫn không ngừng tăng lên từng ngày, dù chính quyền các địa phương bị ảnh hưởng của đợt rét đậm, rét hại đã có chỉ đạo các cấp, các ngành triển khai các biện pháp phòng, chống rét cho người, cây trồng và vật nuôi theo nội dung công điện của Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống thiên tai.
Ngoài ra, có 5.971 ha lúa, 81 ha mạ, 4.673 ha rau màu bị thiệt hại, diện tích rừng bị tuyết che phủ là trên 80.000 ha.
Về giao thông, tại quốc lộ 4D (tỉnh Lào Cai) từ khu vực Thác Bạc tới đỉnhđèo Ô Quy Hồ giáp địa phận tỉnh Lai Châu, do mặt đường trơn trượt không đảm bảo an toàn để di chuyển, các lực lượng chức năng tiếp tục hạn chế các xe qua lại nhằm đảm bảo an toàn cho người và phương tiện.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng Thuỷ văn Trung ương, không khí lạnh đang tiếp tục suy yếu, nhiệt độ các tỉnh hầu hết ở mức trên 8 độ C, tuy nhiên vẫn còn gây rét đậm trong ngày hôm nay 28-1 ở các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Nhiệt độ quan trắc lúc 6 giờ sáng 28-1 của Trung tâm dự báo Khí tượng thuỷ văn Trung ương.
Nhiệt độ quan trắc lúc 6 giờ sáng 28-1 của Trung tâm dự báo Khí tượng thuỷ văn Trung ương. 
28/01/2016 10:12
Văn Duẩn

Khói lửa ngút trời ở “đặc khu đồ gỗ” Thuận An

(NLĐO) – Khói lửa ngùn ngụt tại khu vực quy tụ hàng chục doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ ở Bình Dương. Một doanh nghiệp bị thiêu rụi, 2 cơ sở khác bị cháy lan.
Đến khoảng 10 giờ sáng nay, 28-1, nhìn từ xa người dân vẫn thấy cột khói khổng lồ bốc lên từ khu vực quy tụ hàng chục công ty sản xuất đồ gỗ ở khu phố Bình Phước B, phường Bình Chuẩn, thị xã Thuận An.

Ụn khói bốc lên từ đặc khu đồ gỗ lúc 9 giờ sáng 28-1
Ụn khói bốc lên từ "đặc khu đồ gỗ" lúc 9 giờ sáng 28-1

Công ty Hằng Xương cháy dữ dội
Công ty Hằng Xương cháy dữ dội
Ghi nhận tại hiện trường cho thấy hàng trăm mét vuông nhà xưởng và hầu hết sản phẩm đồ gỗ của Công ty Hằng Xương bị thiêu rụi. Công nhân cho biết khoảng 8 giờ cùng ngày họ đang làm việc thì thấy khói lửa bốc lên. Các thùng sơn phát nổ liên tục. Lửa gặp đồ gỗ bùng cháy dữ dội. Công nhân của Hằng Xương tháo chạy. Sau đó, nhà xưởng đổ sập hàng loạt.

Đồ gỗ của Công ty Hằng Xương bị thiêu rụi
Đồ gỗ của Công ty Hằng Xương bị thiêu rụi

Nhà xưởng đổ sập
Nhà xưởng đổ sập
Sau đó, lửa bắt đầu cháy lan qua hai doanh nghiệp đồ gỗ sát bên là Công ty Kim Thịnh  và Công ty Mission Wood Furniture VN. Rất may, lực lượng cứu hỏa có mặt kịp thời dập tắt lửa tại 2 cơ sở bị cháy lan, giảm thiểu thiệt hại cho 2 nơi này. Riêng doanh nghiệp Hằng Xương thiệt hại nặng nề.

Lửa cháy lan qua hai doanh nghiệp sát Công ty Hằng Xương
Lửa cháy lan qua hai doanh nghiệp sát Công ty Hằng Xương

Công nhân Công ty Mission Wood Furniture VN di tản sản phẩm khi thấy bà hỏa sang
Công nhân Công ty Mission Wood Furniture VN di tản sản phẩm khi thấy "bà hỏa" sang

Nhiều doanh nghiệp trong đặc khu đồ gỗ này lo sợ khi thấy lửa cháy lan
Nhiều doanh nghiệp trong "đặc khu" đồ gỗ này lo sợ khi thấy lửa cháy lan

Những doanh nghiệp cách xa vị trí cháy vẫn cho công nhân tắm mái tôn
Những doanh nghiệp cách xa vị trí cháy vẫn cho công nhân "tắm" mái tôn
Do vụ cháy xảy ra ở khu vực tập trung các công ty đồ gỗ nên nhiều doanh nghiệp cho công nhân leo lên nóc xịt nước “tắm” mái tôn liên tục.
28/01/2016 11:00
NHƯ PHÚ thực hiện

Bị công an vô cớ tạm giữ vì nghi dùng bằng giả

Theo Đất Việt -01-28-2016

Chỉ vì nghi ngờ người dân dùng bằng tốt nghiệp tú tài giả để chứng thực, ủy ban phường và công an phường 19, quận Bình Thạnh đã bắt giữ người mà không cần xác minh.

Bị công an vô cớ tạm giữ vì nghi dùng bằng giả
Chính quyền phường 19, quận Bình Thạnh miễn cưỡng đến nhà chị V. xin lỗi. (Hình: Tuổi Trẻ)
Theo trình bày của chị N.T.P.V. với giới truyền thông ngày 27 tháng 1, vào lúc 10 giờ 25 ngày 9 tháng 1, chị đến ủy ban phường 19, quận Bình Thạnh nộp hồ sơ chứng thực bản sao từ bản chính bằng tốt nghiệp tú tài do Sở Giáo Dục-Đào Tạo tỉnh Đồng Nai cấp để làm hồ sơ học tập, bất ngờ chị V. được mời gặp chủ tịch phường, đồng thời lập biên bản làm việc.
Trong biên bản làm việc ghi rõ: “Qua quá trình tiếp nhận hồ sơ sao y chứng thực bằng tốt nghiệp trung học phổ thông của bà N.T.P.V. thấy có điểm nghi vấn về dấu mộc nổi giáp lai hình và tem chống giả bên góc trái phía trên của bằng tốt nghiệp không rõ. Do vậy, ủy ban phường tạm giữ văn bằng trên và chuyển công an phường đề nghị xác minh làm rõ…”
Ngay sau đó, chị V. phải đến công an phường này để ghi lời khai, lập hồ sơ ban đầu và bị bắt giữ tại đây đến chiều, không được đi bất kỳ nơi đâu, kể cả ra khỏi trụ sở công an phường mua thức ăn trưa.
Theo lời chị V., buổi trưa do quá đói, chị muốn ra ngoài mua thức ăn thì được yêu cầu đưa tiền sẽ có người đi mua giúp, không được tự đi. Bực tức nhưng chị V. buộc phải đưa tiền mua giúp một chai nước lọc và một chiếc bánh bao lót dạ.
Sự việc chưa dừng lại ở đây, chị V. phải lên xe công vụ của công an phường để chuyển đến công an quận Bình Thạnh tiếp tục làm việc vào buổi chiều và sau đó được đưa trở lại phường.
Hết buổi chiều, chị V. mới được cho phép rời khỏi công an phường, sau khi kết quả xác minh tại Sở Giáo Dục-Đào Tạo tỉnh Đồng Nai xác nhận bằng tốt nghiệp trung học phổ thông trên là thật. Khi đó người chị V. đã rã rời sau gần một ngày đối diện với nhiều phiền muộn.
Chị V. cũng cho biết, trước đó hơn một năm chị cũng đã được chứng thực bản sao đúng với bản chính tại ủy ban phường 19, do ông Nguyễn Tiến Phước, phó chủ tịch phường ký.
Nói với Tuổi Trẻ cùng ngày về việc lập hồ sơ ban đầu và bắt giữ chị V., bà Hà Thị Vân, chủ tịch phường 19, quận Bình Thạnh, chống chế cho rằng: “Ủy ban phường lập biên bản và chuyển sự việc đến công an phường để xác minh đối với trường hợp người dân này là không sai. Nhưng khi biết được công an giữ chị V. thì tôi thấy tôi đã sai rồi mặc dù ban đầu tôi làm đúng.”
Bà Vân cũng cho biết “đại diện chính quyền địa phương đã đến xin lỗi chị V. và gia đình do có sai sót trong vụ việc nói trên.”