Phải chăng đa số phụ nữ tại Việt Nam đều từng bị quấy rối tình dục tại nơi công cộng?
Mới đây, truyền thông trong nước dẫn lại nghiên cứu của tổ chức ActionAid tại Việt Nam cho rằng con số 87% phụ nữ và trẻ em gái đã từng bị quấy rối tình dục tại nơi công cộng.
Nghiên cứu do Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam được thực hiện vào năm 2014, và khảo sát thu thập ý kiến của hơn 2.000 cư dân tại các địa bàn ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
Trả lời BBC Tiếng Việt, bà Nguyễn Vân Anh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu về ứng dụng khoa học về giới – gia đình – phụ nữ và vị thành niên (CSAGA), cho biết con số đưa ra này là rất lớn và người dân cảm thấy hốt hoảng và những người làm chuyên môn hiểu rằng đó là vấn đề mà Việt Nam đang gặp phải và cần phải được giải quyết.
Tuy nhiên theo Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội (ISDS), bà Khuất Thu Hồng, thì con số này phản ánh một góc nhìn nào đó, và con số thực tế không nhiều đến như vậy mặc dù tình trạng bị quấy rối tình dục khá phổ biến ở Việt Nam.
Nhận biết
Trong bản báo cáo có giải thích thuật ngữ quấy rối tình dục là “bao gồm các cử chỉ, hành vi khiến đối phương cảm thấy khó chịu về mặt tâm lý và tình dục như việc nam giới nhìn chằm chằm, cố ý để lộ các bộ phận sinh dục, huýt sáo trêu ghẹo, bình phẩm về hình thức bên ngoài hay ve vãn, tán tỉnh bằng các tin nhắn gợi dục.”
Với định nghĩa như vậy, theo Giám đốc Trung tâm Csaga, bà Nguyễn Vân Anh, 87% là một con số không có gì đáng hốt hoảng với những nhà chuyên môn. “Đây là vấn đề của Việt Nam hiện tại, và nó cần phải được giải quyết. Nếu như không được giải quyết, các em bé gái sẽ tiếp tục chịu nhiều thiệt thòi, và điều đó đang thực sự xâm phạm quyền của phụ nữ và trẻ em gái.”
Bà cũng cho biết thêm nghiên cứu chỉ được thực hiện trên hai thành phố lớn (Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh), và không thể đại diện cho tất cả đất nược Việt Nam, tuy nhiên con số 87% này cũng là cảnh báo đáng quan tâm.
Viện trưởng Khuất Thu Hồng chia sẻ không thể nắm rõ con số chính xác trên toàn quốc là bao nhiêu, tuy nhiên việc phụ nữ bị quấy rối tình dục theo các hình thức khác nhau và thực trạng này khá phổ biến ở Việt Nam.
Nguyên Nhân
Image copyrightKhuat Thu HongImage captionBà Khuất Thu Hồng, Giám đốc ISDS, cho biết nhiều hành vi quấy rồi tình dục được cho là chuyện đùa đơn giản.
Bà Khuất Thu Hồng nói thêm, các hình thức quấy rối ở Việt Nam có thể xảy ra ở nơi công cộng như việc những ánh mắt, va chạm cố ý làm người khác cảm thấy khó chịu hay bị xúc phạm, hay như ở nơi công sở có những câu đùa, chuyện tiếu lâm với ngụ ý ám chỉ về tình dục cũng xảy ra nhiều. Và những hành động như vậy thường được nghĩ chỉ là đùa đơn giản.
“Có một thực tế tôi nghĩ rằng tất cả những phụ nữ là nạn nhân của những hành động đấy đều cảm thấy không thoải mái. Thế nhưng những người thực hiện hành động đấy có thể cũng không hiểu đó là những hành động quấy rối tình dục,” bà Thu Hồng nói.
Bà Vân Anh đưa ra ý kiến về quan niệm của đàn ông Việt Nam “làm hoa thì người ta hái, làm gái thì người ta trêu” và coi phụ nữ là đối tượng của tình dục, dẫn đến việc “họ không nghĩ rằng nó cần phải có một khoảng cách nhất định, cần phải có một sự tôn trọng nhất định và đôi khi cảm thấy không cần thiết phải tôn trọng phụ nữ trong rất nhiều trường hợp. Đấy cũng là lí do việc quấy rối tình dục đạt tới một con số rất kinh khủng như vậy.”
Định kiến xã hội
Định kiến xã hội đối với nạn nhân bị hại cũng phần nào khiến cho việc quấy rối tình dục diễn ra.
Image copyrightHoang Dinh Nam AFP Getty
Theo thời báo Infonet có đưa thông tin bà Shoko Ishikawa, Trưởng đại diện UN Women, khẳng định tại buổi tọa đàm rằng bạo lực tình dục thường xuyên bị xã hội che giấu.
“Khi một người phụ nữ nói rằng cô ấy bị cưỡng bức ngay lập tức câu hỏi đặt ra là cô ấy đã làm gì khiến bị cưỡng bức, có thể vì cô ấy đã tới nhầm một nơi nào đó vào nhầm thời điểm, hoặc do cô ấy ăn mặc không đứng đắn.”
Theo bà Nguyễn Vân Anh, những nạn nhân bị quấy rối tình dục cảm thấy xấu hổ khi nói ra vấn đề của mình do kì thị của người Việt Nam đối với nạn nhân: “khi cô nói ra điều đấy, trước tiên là cô sẽ bị đánh giá chắc là do cô lẳng lơ, chắc cô không ra làm sao nên mới bị như thế. Từ những kì thị ấy mà họ tránh và không muốn nói. Chưa kể những vấn đề tình dục nói chung ở Việt Nam thường bị tránh né.”
Biện pháp
Bộ Luật Lao động năm 2012 cũng mới đề cập đến khái niệm quấy rối tình dục và các hình thức xử phạt tại nơi công sở. Tuy nhiên theo bà Vân Anh và bà Thu Hồng, những khái niệm vẫn chưa được nêu rõ ràng, chưa chỉ ra hướng dẫn cụ thể vậy nên chưa áp dụng thực sự được trong thực tế.
Những bộ luật điều khoản khác về vấn đề quấy rối tình dục thì chưa có bà Khuất Thu Hồng cho biết thêm.
Hơn nữa, hầu như bộ luật chỉ áp dụng trong những trường hợp quấy rối tình dục nghiêm trọng như hiếp dâm và phải đưa được ra bằng chứng rất rõ ràng thì mới tố cáo được.
Tuy nhiên, “những hành động quấy rối tình dụng như nói lời nói xúc phạm, tục tĩu, hành vi động chạm cơ thể mà không thể có bằng chứng cụ thể thì không biết đi đâu và để tố cáo ai cả, và cũng không có những giải pháp để xử lí,” bà Hồng nói.
Image copyrightHoang Dinh Nam AFP Getty
Điều đó khiến nạn nhân nản lòng và tình trạng này sẽ tiếp tục tồn tại nếu không có những bộ luật rõ ràng để giải quyết.
Bên cạnh đó việc những câu nói, chuyện tiếu lâm có ngụ ý tình dục ở nơi công sở được cho là “sinh hoạt văn hóa” cũng cần phải thay đổi, theo bà Khuất Thu Hồng.
Bộ Lao động cũng đưa ra Quy tắc ứng xử về quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Tuy nhiên khi có dự định đưa ra rất nhiều người kêu điều đó sẽ làm căng thẳng nơi công sở khi không có những câu nói đùa hoặc “sinh hoạt văn hóa”, bà Hồng chia sẻ thêm.
Bà Vân Anh cho rằng việc lấy cớ rằng những câu nói, chuyện tiếu lâm chỉ là đùa vui có nghĩa là họ không hiểu gì và vẫn muốn những hành vi xâm phạm tình dục của họ được tiếp tục.
“Khi hội nhập thì mình phải tôn trọng những cái gì được cho là giá trị mang tính phổ quát của thế giới và quyền con người, và không thể dùng thói quen cũ để nghĩ rằng người khác phải chấp nhận.
"Những người nghĩ như vậy là những người hay làm hành vi đó, và cho rằng hành vi của họ là không vấn đề gì cả đối với họ,” bà Vân Anh nói.
Thay đổi nhận thức
Giáo dục cũng đóng góp phần quan trọng nhằm giảm lâu dài và bền vững hơn những hành vi quấy rối tình dục, song song với việc tìm ra những giải pháp để xử lí.
"Do đối tượng trẻ thường dễ bị quấy rối hơn và các bạn trẻ thường sợ không dám phản ứng hoặc tỏ thái độ lại với những hành động quấy rối tình dục nên giáo dục thay đổi hành vi, nhận biết, và làm thế nào để phản ứng lại với việc quấy rối tình dục cần được lồng ghép vào nhà trường và giáo dục từ gia đình," bà Thu Hồng nói.
Image copyrightHoang Dinh Nam AFP Getty
Hiện nay có những tổ chức như Plan International có triển khai việc phổ biến nhận biết và phòng tránh quấy rối tình dục tại một số trường học, đưa thông tin trên một số phương tiện công cộng, phối hợp với các ban ngành hoặc tạo đường dây nóng để hỗ trợ, giáo dục người dân, ví dụ như một vài công ty xe buýt có dự án tập huấn lái xe và phụ xe, tạo đường dây nóng, lắp đặt camera để nâng cao ý thức người dân.
Mặc dù mới chỉ là dự án, tuy nhiên bà Hồng cho rằng, với thời gian những dự án này sẽ được phổ biến rộng hơn: “Chị em phụ nữ qua đó có thể tự giáo dục mình, và những kẻ có ý định, khi thấy có những biện pháp được triển khai thì có thể thay đổi hành vi của họ. Quan trọng nhất là họ nhìn nhận được những hành vi đùa cợt với ngụ ý tình dục là không thể chấp nhận được.”
Bà Nguyễn Vân Anh nói thêm, không chỉ có giáo dục, luật pháp, truyền thông cũng đóng vai trò chưa mạnh mẽ và chưa nêu lên được những hành vi quấy rối tình dục là đáng xấu hổ nên dẫn đến việc nhiều người vẫn cho việc đùa với dụng ý tình dục là chuyện bình thường. Muốn giảm được con số bị quấy rối tình dụng, và thay đổi được định kiến của người dân đòi hỏi có đồng bộ từ luật, thực thi luật và ý thức về quyền phải được cải thiện.
Theo bà Vân Anh, hiện tại Việt Nam cũng đã có những tổ chức như CSAGA, ISDS, Plan International, và nhiều hơn nữa tiến hành những dự án và truyền thông về quyền của phụ nữ và vấn đề quấy rối tình dục. Bà Anh cũng có nói “Quyền lực của các tổ chức phi chính phủ rất là thấp nên chỉ có thể làm được một vài dịch vù. Ngoài ra, tầm cỡ của các tổ chức cũng nhỏ nên những vẫn để giải quyết cũng bị hạn chế,” tuy nhiên người dân có thể tiếp cận các tổ chức một cách dễ dàng.
Quan chức ngành thanh tra khẳng định từ đầu năm tới nay "chưa phát hiện trường hợp tham nhũng nào" ở cả TP HCM và Hà Nội.
Tại cuộc họp Hội đồng Nhân dân TP HCM hiện đang diễn ra, Phó Chánh thanh tra TP HCM Nguyễn Thị Ngọc Nga nói sáng thứ Tư 9/12 rằng: "Chín tháng đầu năm 2015 qua công tác thanh tra, chưa phát hiện trường hợp tham nhũng tại TP HCM".
Bà Nga nói thêm rằng "qua kiểm tra xử lý nội bộ, cũng không phát hiện trường hợp tham nhũng nào".
Mới đây, hồi cuối tháng 11, báo cáo kết quả phòng, chống tham nhũng năm 2015 của Ủy ban Nhân dân TP gửi Hội đồng Nhân dân TP Hà Nội cũng viết “qua kiểm tra nội bộ chưa phát hiện trường hợp nào có dấu hiệu tội phạm tham nhũng”.
Tuy nhiên giới chức ở cả hai thành phố đều đánh giá rằng "tình hình tham nhũng vẫn còn phức tạp".
Kết luận và thực trạng dường như cho thấy bất cập trong việc phát hiện tham nhũng ở trong nước.
Hàng trăm cuộc thanh tra
Theo Phó Chánh thanh tra TP HCM Nguyễn Thị Ngọc Nga, trong chín tháng đầu năm nay đã có tới 176 cuộc thanh tra trong thành phố do ngành thanh tra tổ chức.
"Kết quả đã phát hiện 80/341 đơn vị có sai phạm, chủ yếu là sai phạm về kinh tế. Thanh tra thành phố đã phát hiện hơn 80 tỷ đồng sai phạm, thu hồi hơn 31 tỷ và 3 căn nhà. Kết quả thanh tra cũng thu hồi nộp ngân sách 141 tỷ."
Tại Hà Nội, năm 2015, thanh tra thành phố và các sở ngành, quận huyện, đã triển khai 374 cuộc thanh tra, 269 cuộc đã có kết luận.
Kết quả thanh tra phát hiện sai phạm 1.173 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi 114 tỷ đồng, kiến nghị xử lý trách nhiệm và rút kinh nghiệm 119 tập thể, 80 cá nhân thiếu trách nhiệm, buông lỏng công tác quản lý dẫn đến sai phạm.
Thanh tra Hà Nội năm 2015 chỉ xử phạt vi phạm hành chính được 61,8 tỷ đồng, kiến nghị chuyển cơ quan điều tra có bảy vụ.
Một nhà phân tích tình hình chính trị Việt Nam từ Singapore vừa bình luận phát biểu của Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam trong một cuộc tiếp xúc cử tri ở Hà Nội hôm 08/12, thừa nhận công tác nhân sự cho Đại hội Đảng lần thứ 12 còn 'rất khó khăn'.
rao đổi với BBC từ Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS, Singapore), TS. Hà Hoàng Hợp bình luận về mức độ 'khó khăn' này:
"Theo quy chế của chỉ thị 244 và chỉ thị 36, trong cả quá trình 2 năm trở lại đây, việc chọn nhân sự cho đến cấp ứng cử viên kể như là đã hoàn thành.
"Tức là tất cả những người được làm, được bầu thành bí thư các tỉnh, trừ Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, chắc chắn sẽ là ứng cử viên khóa 12 để vào Ban chấp hành trung ương.
"Còn cái số theo quy chế tuổi, dưới một tuổi, thì bây giờ vẫn còn hai hoặc ba vấn đề, để mà còn xem tiếp hai hay ba vấn đề này chắc có những khó khăn nào đó."
Và nhà nghiên cứu phân tích tiếp:
"Ví dụ số người ứng cử vào Ban chấp hành Trung ương khóa 12 mà lại sinh năm 1960, nhiệm vụ của Hội nghị trung ương lần thứ 13 phải xét những trường hợp đó.
"Những người nào hiện nay vẫn nằm trong Ban chấp hành Trung ương, mà tuổi sinh năm 1956 thì đương nhiên có thể được tái ứng cử.
"Thế nhưng những người sinh sớm hơn như là năm 1955 hay năm 1954, xử lý thế nào, đó cũng là nhiệm vụ của Hội nghị Trung ương 13."
Hai hội nghị trong tháng 12?
Image copyrightGettyImage captionTổng bí thư Đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng thừa nhận có một số 'khó khăn' trong quá trình chuẩn bị nhân sự cho Đại hội đảng 12.
Vẫn theo nhà nghiên cứu này, có thể trong tháng 12/2015, sẽ diễn ra cùng lúc hai hội nghị trung ương Đảng lần thứ 13 và lần thứ 14, mà theo đó, nếu được nhóm họp, hội nghị 13 sẽ tập trung kỹ hơn về nhân sự, còn hội nghị 14 có thể thay thế một hội nghị trù bị chuẩn bị cho khai mạc Đại hội lần thứ 12.
Cũng nhân dịp này, nhà nghiên cứu Hà Hoàng Hợp đưa ra bình luận về hai điều chỉnh nhân sự mới nhất trong tuần này, trong đó có vị trí tân thứ trưởng thứ 9 trong Bộ công an.
Theo nhà nghiên cứu, ông Nguyễn Văn Thành, Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Thành ủy Hải Phòng, đã được Bộ chính trị xét để bổ sung nhân sự cho Bộ Công an theo chủ trương chung 'bổ sung nhân sự' cho các bộ: Quốc phòng, Công an, Ngoại giao.
"Số thứ trưởng Bộ Công an hiện nay là 9 người, nhưng sẽ có một số người sau đại hội, hoặc trong năm 2016 sẽ nghỉ hưu.
"Việc đưa ông Thành sang chỉ nhằm mục đích tăng cường số thứ trưởng cho Bộ Công an để khi các vị kia nghỉ hưu, hoặc là chuyển công tác khác, hoặc vẫn ở Bộ Công an nhưng không điều hành nữa, thì số Thứ trưởng vẫn quanh quẩn ở số 7 người," TS. Hà Hoàng Hợp nói với BBC.
Đại hội Đảng lần thứ 12, theo Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, dự kiến sẽ diễn ra trong tháng 1/2016.
Image captionChính quyền tiến hành cưỡng chế hồi tháng Tư 2014 tại phường Dương Nội, quận Hà Đông
“Bà con gửi đơn cứu đói đến Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam, Trung Ương Hội chữ thập đỏ từ lâu nhưng chỉ nhận được duy nhất hai thùng mì tôm và hai thùng nước lọc”, Trịnh Bá Phương, một người trong các hộ dân bị thu hồi đất canh tác kể, khi được hỏi về cuộc sống hiện tại.
Anh và một số hộ dân theo diện phải di dời sau vụ việc cưỡng chế đất ở phường Dương Nội, quận Hà Đông (dự án khu B Đô thị Lê Trọng Tấn) năm 2014.
Hơn một năm kể từ ngày cưỡng chế, việc mất ruộng đẩy những người nông dân như anh vào tình trạng khốn cùng, theo lời anh Phương.
“Mình có kêu gọi sự ủng hộ bên ngoài, cộng đồng trong và ngoài nước đã ủng hộ gần 100 tấn gạo. Tuy nhiên chính quyền liên tục hành hung những người đến hỗ trợ, và phát trên loa truyền thanh là mình móc nối với các tổ chức phản động để nhận tiền, lương thực để chống phá chế độ.”
“Cuộc sống của bà con giờ rơi vào thất nghiệp và nghèo đói,” anh nói.
Phương cũng là một trong đoàn người từng biểu tình đòi trả tự do cho bố mẹ mình là ông Trịnh Bá Khiêm và bà Cấn Thị Thêu, bị tuyên án phúc thẩm 15 tháng tù giam vì tội “chống người thi hành công vụ” khi xô xát xảy ra trong quá trình giải phóng mặt bằng.
Ông Trịnh Bá Khiêm và bà Cấn Thị Thêu cùng bị bắt trong đợt cưỡng chế đất Dương Nội, quận Hà Đông vào ngày 25 tháng 4 năm 2014.
Ông Khiêm sau đó được ra tù trước hạn một tháng, ngày 25/6/2015. Bà Thêu ra tù ngày 25/7/2015.
Mâu thuẫn
Căng thẳng đến mức không đi đến thỏa thuận giữa người dân và chính quyền ở nhiều nơi dường như không có dấu hiệu thuyên giảm.
Image copyrightGettyImage captionViệt Nam đang trải qua thời kỳ đô thị hóa
Ở nhiều vụ cưỡng chế đều có yếu tố bạo lực, bóng dáng của lực lượng cơ động, công an địa phương có vũ trang.
Vụ Dương Nội chỉ là một trong nhiều trường hợp người dân chống trả đoàn cưỡng chế đất, để phải rơi vào vòng lao lý. Ngoài ra, có thể kể tên các vụ việc tương tự dậy sóng dư luận những năm qua như vụ án Đoàn Văn Vươn dùng vũ khí tự tạo và bình gas để chống trả lực lượng cưỡng chế ở huyện Tiên Lãng (Hải Phòng) năm 2012. Hay như trường hợp năm 2013 của Đặng Ngọc Viết ở Thái Bình mang súng đến trụ sở cơ quan quản lý đất đai, nã súng vào 5 cán bộ rồi tự sát. Gần đây nhất, thiếu niên Nguyễn Mai Trung Tuấn ở Thạnh Hóa (Long An) đối diện với mức án 4 năm rưỡi tù giam vì tạt axit vào công an đoàn vận động cưỡng chế.
Các vụ việc đều có đặc thù chung khi không có sự đối thoại với các hộ dân về quy hoạch trong việc bồi thường – giải phóng mặt bằng, chứ chưa nói đến việc đơn phương ra quyết định mà không hỏi ý kiến các hộ dân từ phía chính quyền, không có sự đào tạo, chuyển đổi nghề nghệp cho nông dân để có thu nhập bằng hoặc hơn sau khi mất đất, và mấu chốt ở giá đền bù đã và đang lạc dòng giá thị trường.
Ở các dự án thu hồi đất nông nghiệp, giá đất chỉ vài trăm, thậm chí vài ngàn đồng một mét vuông, trong khi nếu mua lại chính mảnh đất đó thì những hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu đồng. Việc mất tư liệu sản xuất và giá đền bù không thỏa đáng lý giải nguyên nhân đằng sau sự phản kháng mạnh mẽ từ phía người dân chủ đất.
Sự hậu thuẫn của bộ máy hành pháp
Luật sư Nguyễn Hoàng Trung, người tham gia nhiều khiếu kiện liên quan đến thu hồi- giải phóng mặt bằng, cho rằng:
“Đối với các dự án kinh doanh, mặc dù pháp luật quy định chủ đầu tư phải thỏa thuận với người bị thu hồi đất căn cứ theo giá thị trường nhưng các chủ đầu tư vì nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận thường tự xây dựng phương án đền bù, áp dụng khung giá của Nhà nước.”
"Vì vậy mà người dân thường chịu thiệt thòi.”
“Vấn đề mâu thuẫn, bất lợi cho người dân chính là mục tiêu của chủ đầu tư nhưng việc thực thi thu hồi đất của dân, ra các quyết định hành chính và cưỡng chế đều từ cơ quan nhà nước. Dân chống lại, đòi quyền lợi đồng nghĩa với đối kháng, trong khi nếu có thu hồi được, quyền lợi hoàn toàn thuộc về chủ đầu tư.”
“Đây chính là lỗi chính sách lớn nhất trong việc thu hồi đất hiện tại ở Việt Nam và là lý do người dân than oán, các chủ đầu tư chạy dự án.”
Chưa có một thống kê cụ thể nào về con số những hộ dân mất đất nông nghiệp để phục vụ cho các chính sách quy hoạch đất đai trên cả nước. Nhưng rõ ràng con số này ở Việt Nam chưa có dấu hiệu dừng lại khi các dự án phục vụ đô thị hóa mọc lên ngày càng nhiều, đi kèm cưỡng chế có bạo lực từ phía chính quyền.
Kể về vụ việc ở Dương Nội năm nào, Trịnh Bá Phương chia sẻ “ngày 25 tháng 4 năm 2014, nhà cầm quyền Hà Nội đã đưa công an về để đàn áp và bắt giam bố mẹ tôi”.
“Họ giam mẹ tôi với hai tù nhân bị nhiễm HIV giai đoạn cuối.”
Những cuộc biểu tình diễn ra từ phía những người nông dân bị cưỡng chế, những băng rôn, khẩu ngữ “Trả lại ruộng đất cho dân cày”, “Bắt người vô tội để cướp đất là một tội ác”, “Chính quyền tiếp tay cướp ruộng giết dân”,… cho thấy tranh chấp ngày càng trở nên gay gắt.
Hình ảnh thiếu niên Nguyễn Mai Trung Tuấn, trong vụ việc tạt axit vào đoàn cưỡng chế ở Long An, mặc chiếc áo với dòng chữ “Phong trào Liên đới dân oan tranh đấu Việt Nam” nhắc nhở mỗi chúng ta mâu thuẫn giữa người dân mất đất với chính quyền trong các vụ thu hồi, ngày một lên tới đỉnh điểm.
Nếu không được giải quyết kịp thời, những bất ổn xã hội do lợi ích ba bên khập khiễng giữa người dân, giới đầu tư và chính quyền địa phương cùng với hệ lụy của nó sẽ ngày càng trầm trọng.
Nhà nước chỉ nên là tổ chức trung gian
Luật sư Nguyễn Hoàng Trung cho rằng “để giải quyết một cách triệt để, ngoại trừ các dự án công cộng, công ích hoặc an ninh quốc phòng, các dự án có mục đích kinh doanh, lợi nhuận cần phải để cho chủ đầu tư và người dân trực tiếp thỏa thuận với nhau về việc đền bù giải phóng mặt bằng”.
“Nhà nước đứng ra làm trung gian, không phải là người làm thuê cho các chủ đầu tư, không ra các quyết định hành chính hay tổ chức cưỡng chế bằng cơ quan quyền lực nhà nước mà đây là việc của chủ đầu tư.”
“Trong sự việc này nhà nước sẽ phải bảo vệ quyền lợi của dân nếu chủ đầu tư sử dụng các biện pháp thu hồi trái pháp luật chứ như thực tế hiện nay, nhà nước chỉ bảo vệ chủ đầu tư mà thôi.”
Những vụ bạo lực tương tự sẽ tiếp tục diễn ra nếu vẫn còn những bất cập trong thu hồi, giải phóng mặt bằng, và hành động cưỡng chế từ phía chính quyền, không đếm xỉa đến lo ngại của người dân.
Phẫn uất vì bị giật nợ, đôi vợ chồng trẻ uống thuốc diệt cỏ tự tử ngay tại nhà con nợ
Ngày 9-12, ông Đỗ Minh Thạnh - Chủ tịch UBND xã Cam Hiệp Nam, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa - cho biết đã đề nghị Công an huyện Cam Lâm xem xét, khởi tố vợ chồng Phạm Minh Tâm (SN 1972) và Nguyễn Thị Minh (SN 1975; cùng ngụ thôn Quảng Đức, xã Cam Hiệp Nam) có hành vi mượn tiền, lấy sản phẩm đan lát của rất nhiều người dân trong xã đem bán rồi đi khỏi địa phương.
Nạn nhân tìm đến cái chết
Liên quan đến vụ việc này, vợ chồng anh Võ Văn H. (SN 1984) - chị Huỳnh Thị Bích Th. (SN 1989; ngụ thôn Trung Hiệp, xã Cam Hiệp Bắc, huyện Cam Lâm) vì không đòi được nợ đã đến nhà của Tâm và Minh uống thuốc diệt cỏ tự tử.
Ông Võ Văn Úc (cha của anh H., ngụ xã Cam Hiệp Bắc) đau xót kể về cái chết của con trai và con dâu: “Tối 26-10, nghe tin thằng H. và vợ nó tự tử, tôi chết điếng. Trước đó, cả hai còn vui vẻ mang hoa quả đến cúng ông bà. Tôi chỉ nghe nói là đi đòi nợ chứ nào nghĩ đến cớ sự này. Thường nhật tụi nó hiền lành, thằng H. làm thợ hồ còn vợ nó buôn bán nhỏ. Vợ chồng nó nghĩ quẩn, để lại 2 đứa con, tội quá” - ông Úc ngậm ngùi.
Ông Võ Văn Úc (bìa trái) đau buồn kể về cái chết của con trai và con dâu Ảnh: Nguyễn Kỳ
Bà Nguyễn Thị Dũng, vợ ông Úc, tất tả từ chợ về nấu cơm cho 2 cháu ăn chuẩn bị đi học cũng sụt sùi: “Khổ thân 2 cháu tôi, ngày đưa tang cha mẹ, 2 đứa ngồi ở góc nhà mà khóc. Nó hỏi ba má đâu, tôi nói dối là đi làm ăn xa. Tôi chỉ dặn đi học về thì thắp nhang cho ba má”. Theo bà Dũng, vợ chồng bà không rõ về việc làm ăn của vợ chồng anh H. Một vài lần bà thấy có người đến đòi nợ, gặng hỏi thì anh H. nói vay tiền một số người sau đó cho vợ chồng Tâm, Minh vay lại.
Theo người dân nơi đây, anh H. vay khoảng 700 triệu đồng từ một người tên là B.H rồi cho vợ chồng Tâm, Minh vay. Do vợ chồng Tâm, Minh không trả nên tiền vốn và lãi mà anh H. nợ của B.H đã lên đến gần 2 tỉ đồng.
Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Thãi, Chủ tịch UBND xã Cam Hiệp Bắc, xác nhận việc anh H. - chị Th. tự tử liên quan đến việc vay tiền rồi cho người khác vay lại nhưng không đòi được. Trước mắt, UBND xã đã có quyết định trợ cấp thường xuyên cho 2 con anh H. theo diện trẻ mồ côi. Bà Thãi cho biết thêm ở xã gần đây xuất hiện nhiều dịch vụ cho vay nhanh, vay nóng. Xã đã nhiều lần khuyến cáo người dân cũng như không xác nhận cho các trường hợp vay này.
Điêu đứng
Trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Minh Thạnh xác nhận vợ chồng Phạm Minh Tâm và Nguyễn Thị Minh không chỉ nợ tiền vợ chồng anh H. mà còn nợ rất nhiều người dân khác. Tâm và Minh thường tổ chức làm quai xách giỏ tre đựng cá hoặc mua các giỏ này bán lại cho người dân ven biển các tỉnh, thành như Bình Thuận, Quảng Ngãi… Tuy nhiên, sau khi bán sản phẩm, vợ chồng Tâm - Minh không trả tiền cho các hộ đan lát. UBND xã đã chuyển toàn bộ hồ sơ, đơn thư tố cáo lên Công an huyện Cam Lâm.
Bà Lê Thị Thiện (ngụ thôn Suối Cát, xã Cam Hiệp Nam), một nạn nhân bị quỵt tiền, bức xúc: “Vợ chồng Tâm - Minh nhận làm quai xách cho hơn 10.000 giỏ tre của gia đình tôi, trị giá khoảng 346 triệu đồng. Khi làm xong, vợ chồng Tâm không trả lại giỏ mà đem bán, sau đó trốn khỏi địa phương. Gia đình tôi vay ngân hàng 150 triệu đồng đầu tư làm giỏ, đến nay chưa trả được đồng nào thì lâm cảnh trắng tay, không còn vốn để mua nguyên liệu đan giỏ”.
Ngoài bà Thiện, gia đình ông Nguyễn Văn Hạnh, ngụ thôn Quảng Đức, cũng bị vợ chồng Tâm - Minh lấy 5.000 giỏ (trị giá gần 200 triệu đồng); gia đình bà Trần Thị Bích Nga mất 3.000 giỏ; gia đình bà Trần Thị Thảo 2.500 giỏ… “Vợ chồng Tâm - Minh có mối quan hệ buôn bán rất lớn ở đây, hàng chục người khác cũng bị vợ chồng này nợ tiền và nợ sản phẩm. Công việc đan lát truyền thống gần 20 năm qua của xã đang trì trệ, không ai dám đầu tư, tin tưởng buôn bán mặt hàng này nữa” - bà Thiện than thở.
Theo ông Thạnh, vợ chồng Tâm - Minh đã đi khỏi địa phương gần 2 tháng nay; nhà, đất đã bị ngân hàng kê biên. Hai con của ông Tâm được đưa về cho ông bà nuôi. Thời gian đầu, xã phải cử công an bảo vệ 2 cháu bé vì sợ bị trả thù.
Có thể phát lệnh truy nã
Đại tá Nguyễn Việt Tuấn, Trưởng Công an huyện Cam Lâm, cho biết đã nhận được nhiều đơn thư tố cáo hành vi “Lừa đảo, chiếm đoạt tài sản” của vợ chồng Tâm - Minh, hiện công an huyện đang điều tra. “Nếu vợ chồng ông Tâm không hợp tác với cơ quan chức năng, căn cứ vào quá trình xác minh, khi thấy có dấu hiệu phạm tội, chúng tôi sẽ phát lệnh truy nã” - đại tá Tuấn nói.
(NLĐO)- Vụ cháy lớn xảy ra lúc nửa đêm về sáng tại khu nhà ở quận Hoàn Kiếm ở trung tâm Hà Nội đã khiến nhiều trẻ nhỏ và người già náo loạn sơ tán trong đêm tối.
Lực lượng chức năng đang khẩn trương tiến hành chữa cháy
Khoảng 0 giờ 10 phút ngày 9-12, tại khu nhà số 5 phố Nguyễn Khắc Cần (quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) đã xảy một vụ cháy nghiêm trọng. Sau đó, ngọn lửa còn lan ra số nhà 11 phố Hai Bà Trưng, quận Hoàn Kiếm (1 khu nhà 2 mặt phố)
Theo một số nhân chứng, vào thời điểm trên, nhiều người dân phố Nguyễn Khắc Cần bất ngờ ngửi thấy khét lẹt. Không lâu sau, ngọn lửa bắt đầu bùng lên dữ dội tại tầng 2 nhà số 5 rồi nhanh chóng lan ra bao trùm cả khu nhà. Do vị trí gần nhau ngọn lửa tiếp tục cháy lan ra khu vực mặt đường số 11 Hai Bà Trưng.
Được biết, khu vực xảy ra cháy là trung tâm buôn bán đồ điện tử có một mặt tiếp giáp với phố Hai Bà Trưng. Tại đây, có hàng chục người bao gồm cả người già và trẻ em sinh sống. Vụ hỏa hoạn xảy ra khiến nhiều người dân hoảng hốt tìm cách tháo chạy.
Tầng tum và tầng 2 của ngôi nhà bị thiêu rụi sau đám cháy
Nhận được tin báo, 6 xe chữa cháy đã được điều đến hiện trường. Do lối đi vào nhỏ nên lực lượng chữa cháy gặp nhiều khó khăn trong việc dập lửa. Khoảng 1 giờ sáng cùng ngày, ngọn lửa đã được khống chế. Rất may vụ việc không có thiệt hại về gì về người.
Ghi nhận tại hiện trường, ngọn lửa đã thiêu huỷ toàn bộ tầng tum và tầng 2 của khu nhà. Hệ thống cửa sắt của nhiều hộ bị nhiệt độ cao làm hư hỏng nghiêm trọng.
Người dân chưa hết bàng hoàng được bố trí nơi nghỉ tạm
Sau đám cháy, 6 hộ dân gồm khoảng 22 người được chính quyền sở tại bố trí nghỉ tạm tại Trung tâm khai báo tạm trú tạm vắng phường Tràng Tiền.
TT - Tại kỳ họp HĐND TP Hải Phòng ngày 8-12, câu chuyện hiệu quả của dự án nhạc nước đầu tư gần 200 tỉ đồng là một trong những nội dung cử tri quan tâm.
Dự án hệ thống trình diễn nhạc nước tại khu vực lòng hồ Tam Bạc trị giá 200 tỉ đồng.
Trong tổng hợp ý kiến, kiến nghị chung của cử tri do thường trực HĐND báo cáo, nhiều người dân cho rằng dự án hệ thống trình diễn nhạc nước (giai đoạn 1) tại khu vực lòng hồ Tam Bạc không đạt yêu cầu về kỹ thuật, thẩm mỹ, nội dung trình diễn đơn điệu lặp đi lặp lại, vị trí không hợp lý.
Một số ý kiến cử tri cũng băn khoăn về chất lượng của những dự án chỉnh trang đô thị, trong đó có dự án lắp đặt đèn LED trên đường Lê Hồng Phong với tổng đầu tư hơn 14 tỉ đồng nhưng mới sử dụng được 10 tháng đã phải tháo xuống.
Cử tri đặt vấn đề có hay không sự lãng phí trong sử dụng tiền ngân sách cho những dự án trang trí, chỉnh trang đô thị.
Trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Đình Bích - phó chủ tịch HĐND TP Hải Phòng - cho biết về nguồn gốc xuất xứ các thiết bị của dự án nhạc nước được báo cáo đều nhập từ Mỹ và có giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ.
Về giá cả các thiết bị, UBND TP Hải Phòng thuê một công ty tư vấn thẩm định giá khi phê duyệt dự án, nhưng sau khi có ý kiến phản ảnh thì đã phải thành lập hội đồng thẩm định lại.
Hiện công trình này TP vẫn chưa quyết toán vì hội đồng thẩm định lại không có nhiều chuyên gia, phải xin ý kiến Bộ Tài chính về cách thực hiện.
Cũng tại phiên khai mạc, báo cáo về tình hình kinh tế - xã hội năm 2015, ông Lê Khắc Nam - phó chủ tịch UBND TP Hải Phòng - cho biết cơ cấu kinh tế TP tiếp tục có chuyển biến tích cực.
Kinh tế phục hồi và tăng trưởng rõ nét, tổng sản phẩm trong nước năm 2015 tăng trưởng ở mức 2 con số so với cùng kỳ 2014 (+10,17%), cao nhất trong 4 năm gần đây và gấp 1,56 lần bình quân chung cả nước.
Tổng thu ngân sách nhà nước của TP ước hơn 56.000 tỉ đồng, đạt khoảng 105% dự toán HĐND giao, tăng hơn 11% so với cùng kỳ 2014.
Hơn chục công nhân đang đổ mái bê tông tại công trình cây xăng thì bất ngờ toàn bộ giàn giáo khu nhà rộng hàng trăm mét vuông đổ sập xuống
Vào 14 giờ chiều nay (9/12), tại một công trình cây xăng ở xã Sơn Kim 1, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh xảy ra vụ sập giàn giáo, khiến 16 người bị vùi lấp trong đống sắt thép, xi măng.
Người dân tích cực cứu hộ các nạn nhân. (Ảnh: Dân trí).
Tại thời điểm xảy ra vụ việc, hơn chục công nhân đang đổ mái bê tông tại công trình cây xăng thì bất ngờ toàn bộ giàn giáo khu nhà rộng hàng trăm mét vuông đổ sập xuống. Cột chống, ván lát sàn, sắt thép, bê tông xi măng đổ sập xuống, vùi lấp toàn bộ các công nhân đang làm việc.
Sau khi tai nạn nghiêm trọng xảy ra, chính quyền, người dân địa phương đã có mặt giải cứu các lao động bị nạn. Hiện đã có 12 công nhân được đưa ra khỏi hiện trường và đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa Cầu Treo cấp cứu. Các lực lượng cứu hộ gồm Bộ đội biên phòng Đồn 563 (Biên phòng Hà Tĩnh), Công an huyện Hương Sơn đang nỗ lực giải cứu 4 lao động còn lại đang bị mắc kẹt dưới đống bê tông, giàn giáo hỗn tạp.
Việc cứu hộ đang được tiến hành hết sức khẩn trương với mong muốn cứu được 4 công nhân càng sớm càng tốt. Tình hình của những người bị mắc kẹt được đánh giá là rất nguy kịch khi bị một lượng lớn bê tông, sắt thép đè lên người./.
Theo Giaobao-18.46pm 09-12-2015 “Hôm đó, vừa vượt qua chiếc xe chở rác, chú CSGT đứng đằng trước chừng 10m ngoắc vào. Mình hoảng hồn, cũng may thắng xe kịp lại, xém nữa là đụng chú ấy...
Chiến sĩ CSGT đứng sâu trong lề đường khiến người tham gia giao thông giật mình khi bị thổi phạt - Ảnh: Trác Rin
“Hôm đó, vừa vượt qua chiếc xe chở rác, chú CSGT đứng đằng trước chừng 10m ngoắc vào. Mình hoảng hồn, cũng may thắng xe kịp lại, xém nữa là đụng chú ấy luôn...”, lời kể của người dân khi bị CSGT bất ngờ thổi phạt.
Nhiều ý kiến cử tri và đại biểu HĐND TP.HCM cho rằng, CSGT “núp lùm” khi làm nhiệm vụ gây phản cảm và thiếu tính giáo dục ý thức người vi phạm giao thông.
Trưa ngày 9.12, Thanh Niên đi ghi nhận ở một vài tuyến đường trong lúc CSGT làm nhiệm vụ.
Đoạn đường Quốc lộ 50 (xã Đa Phước, H. Bình Chánh) chằn chịt bảng hiệu, nên càng nguy hiểm khi CSGT bật ngờ xuất hiện để thổi phạt - Ảnh: Trác Rin
Khoảng 11 giờ trưa ngày 9.12, hai chiến sĩ CSGT đang chạy trên Quốc lộ 50, đoạn thuộc xã Đa Phước, H. Bình Chánh thì tấp xe vào bên trong lề đường để làm nhiệm vụ.
Theo quan sát của chúng tôi, đoạn đường này xe container, xe tải và lượng xe máy di chuyển tấp nập. Hơn nữa, các bảng hiệu người dân dựng dọc đường chật kín, việc này khiến người bị CSGT thổi phạt khuất tầm nhìn và nhiều trường hợp đã tỏ ra giật mình, gây nhiều hiểm nguy cho lượng phương tiện đang di chuyển.
Đoạn đường này xe cộ di chuyển tấp nập - Ảnh: Trác Rin
Không những thế, vì các CSGT đứng sâu trong lề đường nên khi còn cách chừng vài mét, người dân bị thổi phạt mới phát hiện nên vội vã thắng gấp. Nhiều lúc, xe container và xe máy chạy sát rạt bên cạnh chiến sĩ CSGT. Điều này vừa gây nguy hiểm cho người bị thổi phạt và cũng cho chính bản thân các CSGT làm nhiệm vụ.
Xe container, xe tải nhiều gây nguy hiểm cho người đi đường và cả Chiến sĩ CSGT làm
nhiệm vụ - Ảnh: Trác Rin
Bạn Nguyễn Hữu Cảm, Sinh viên đang học tại TP.HCM, quê H. Cần Giuộc, tỉnh Long An, cho biết: “Hôm trước khi mình về quê, lúc qua đoạn này (Quốc lộ 50 – NV) thì gặp chiếc xe rác đang chạy phía trước, hôi quá nên mình cố vượt qua. Vừa chạy qua trước đầu xe rác thì chú CSGT ngoắc vào, vì chỉ cách chừng 10 mét với tại hoảng quá nên mình thắng xìa cả bánh xe, còn xém tông trúng chú ấy luôn…”.
Các chiến sĩ CSGT khi làm nhiệm vụ sát trong lề đường khiến nhiều người vi phạm bị giật mình - Ảnh: Trác Rin
“Tui thì thấy nguy hiểm quá, ai phạm luật thì phạt đã đành, nhưng phải làm sao cho hợp lý. Chứ đứng đó rồi làm nhiệm vụ kiểu này, vừa nguy hiểm cho người đi đường, cho lượng phương tiện tham gia giao thông và cả mấy anh CSGT nữa đấy”. Một người bán tạp hóa trên Quốc lộ 50, gần chỗ hai CSGT làm nhiệm vụ cho biết.
Tại một số tuyến đường như: Nguyễn Văn Linh, Hồng Bàng… dù giữa trưa năng (12 giờ 30 phút) cùng ngày, theo ghi nhận, lực lượng CSGT vẫn tích cực tuần tra, chốt chặn ở các ngã tư để điều tiết giao thông, xử phạt các trường hợp vi phạm.
Hình ảnh CSGT đứng trong lề đường để tuần tra tạo nhiều ý kiến từ cử tri TP.HCM - Ảnh: Trác Rin
Hoang Dinh Nam AFP Getty
Khuat Thu Hong
Hoang Dinh Nam AFP Getty
Hoang Dinh Nam AFP Getty
Hoang Dinh Nam AFP Getty
