Monday, February 2, 2015

Đảng và câu hỏi về tính chính danh

'Đảng CS có chính danh để lãnh đạo VN'

Theo BBC-6 giờ trước

Đảng Cộng sản Việt Nam đang kỷ niệm 85 năm thành lập

Trong số các Đảng Cộng sản đang cầm quyền trên thế giới thì ‘Đảng cầm quyền chính danh nhất là ở Việt Nam’, một nhà nghiên cứu lịch sử từ trong nước nói với BBC hôm thứ Hai ngày 2/2.
Trong ngày 2/2, Đảng Đảng Cộng sản Việt Nam đã có buổi lễ trọng thể ở Hà Nội kỷ niệm 85 năm ngày thành lập với bài diễn văn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định ‘sự lãnh đạo đúng đắn và sáng suốt của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam’.

‘Mạch nối giải phóng dân tộc’

Trao đổi với BBC, ông Vũ Minh Giang, một nhà sử học tại Đại học Quốc gia Hà Nội và từng là thành viên Hội đồng Lý luận Trung ương của Đảng, phản bác quan điểm cho rằng Đảng lãnh đạo tại Việt Nam ‘là không chính danh’.
“Bởi vì Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời trong bối cảnh đất nước mất chủ quyền. Chính Đảng đã lãnh đạo dân tộc giành lại độc lập,” ông giải thích.
Khi được hỏi về tính chính danh của Đảng nếu như quyền lực của Đảng không phải là do dân trao, ông Giang nói:
“Đầu năm 1946, Đảng Cộng sản đã tổ chức bầu cử Quốc hội và ra Hiến pháp.
Hệ thống chính trị Việt Nam có bầu cử và những người của Đảng ra ứng cử vào các chức vụ. Nếu nói không phải là nhân dân trao quyền thì nhân dân là ai? Nhân dân phải là số đông.
Tại sao các nước khác công nhận chính quyền do Đảng lãnh đạo? Điều đó có nghĩa là Đảng lãnh đạo hợp hiến, hợp pháp đó chứ?”
Phân tích về ‘tính tất yếu về vai trò lãnh đạo của Đảng’, ông Vũ Minh Giang cho rằng việc Đảng ra đời ‘nằm trong mạnh nối là giải phóng dân tộc’ sau khi triều đình phong kiến đã làm hết sức nhưng vẫn để mất nước vào tay người Pháp và các cuộc khởi nghĩa vũ trang và các cuộc cải cách mà các nhà chí sỹ khởi xướng đều thất bại.

‘Sẽ sửa chữa khiếm khuyết’

“Có thể ý này ý kia nhưng những người nghiên cứu lịch sử đều thấy rằng Đảng Cộng sản có vai trò rất quan trọng là giành độc lập cho Việt Nam và kháng chiến chống Pháp thành công,” ông nói.
“Sau năm 1954, Đảng có công lao xóa bỏ cản trở để tiến tới thống nhất đất nước.”
“Sau năm 1975, với những khó khăn trên trường quốc tế như phe chủ nghĩa xã hội sụp đổ, chiến tranh biên giới phía bắc, khủng hoảng kinh tế... nhưng bằng chính sách đổi mới, Đảng Cộng sản đã đưa Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng,” ông nói thêm.
“Tuy còn nhiều thứ phải rút kinh nghiệm nhưng rõ ràng vị thế Việt Nam bây giờ đã khác trước rất nhiều.”
Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản đang bị thách thức
Về con đường ‘chủ nghĩa xã hội’ gắn liền với giải phóng dân tộc ở Việt Nam theo đường lối của Đảng, ông Giang cho rằng do ở Việt Nam ‘có hoàn cảnh khác’ các nước.
“Ở các nước có giai cấp tư sản dân tộc họ tương đối mạnh mẽ thì họ chèo lái con thuyền chính trị,” ông giải thích, “Còn ở Việt Nam giai cấp tư sản rất yếu.”
“Ở Việt Nam tư hữu phát triển không giống như nhiều nước, công điền còn tồn tại. Hoàn cảnh lịch sử như vậy thì lý luận của chủ nghĩa cộng sản xem ra phù hợp với tâm lý người dân,” ông nói thêm.
Khi được hỏi đánh giá Đảng hiện nay mạnh hay yếu, ông Giang nói: “Trên thực tế Đảng vẫn đang điều hành đất nước và trên tất cả các phương diện đều có những thành tựu. Tuy nhiên Đảng đang đứng trước những khó khăn hết sức to lớn và thách thức có nhiều.”
Về khả năng của Đảng sửa chữa những sai lầm và khuyết điểm, ông Giang nói Đảng ‘có quyết tâm’ và ‘có kết quả khả quan’.
“Tôi đã đi nhiều nước. Tôi thấy vấn nạn các quốc gia gặp phải không riêng có ở đâu,” ông nói, “Vấn đề là quyết tâm vượt qua vấn nạn như thế nào mà thôi.”
Ông Giang cũng nói là Đảng ‘sẽ sửa chữa được những khiếm khuyết’ vì ông ‘tin tưởng vào thế hệ trẻ’ của Đảng.

Tăng quyền thủ tướng: Chướng ngại và vinh quang

Một tuần sau khi Hội Nghị Trung Ương 10 kết thúc với kết quả bỏ phiếu tín nhiệm có vẻ rất thuận lợi cho Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng, ông lại vấp phải một thách thức không nhỏ trên cung đường cần “thanh toán” nốt những gì còn ngáng trở trước khi Đại Hội 12 của đảng diễn ra vào đầu năm 2016.

“Cần cân nhắc”

Phiên họp đầu tiên của Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội trong Tháng Giêng đã tiếp biến kết quả “Đề nghị cân nhắc 4 quyền hạn của thủ tướng chính phủ” - theo cách rút tít nhẹ nhàng nhất mà một số tờ báo trong nước đưa tin, hoặc có báo mô tả bộc trực hơn “không thêm quyền cho thủ tướng.”

Người chủ trì đề nghị “cân nhắc” trên lại là ông Phan Trung Lý, chủ nhiệm Ủy Ban Pháp Luật Quốc Hội, một nhân vật được cho là “cánh tay phải” của Chủ Tịch Quốc Hội Nguyễn Sinh Hùng và đã có ít nhất mối “duyên nợ” với Thủ Tướng Dũng từ phiên họp Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội lần trước.

Trình bày báo cáo thẩm tra về dự thảo Luật Tổ Chức Chính Phủ (sửa đổi), ông Lý cho biết Ủy Ban Pháp Luật tán thành nhiều nội dung, nhưng “cần cân nhắc 4 quyền hạn của thủ tướng cho phù hợp quy định của Hiến Pháp”:

“Một là, trong thời gian Quốc Hội không họp, trình chủ tịch nước quyết định tạm đình chỉ công tác của phó thủ tướng, bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ tại khoản 3 Điều 24.

Hai là, giao quyền bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ trong trường hợp khuyết bộ trưởng hoặc thủ trưởng cơ quan ngang bộ trong khi chờ Quốc Hội phê chuẩn và chủ tịch nước bổ nhiệm tại khoản 5 Điều 24.

Ba là, tạm thời giao quyền chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong trường hợp chưa bầu được chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tại Khoản 6 Điều 24.

Bốn là, quyết định và chỉ đạo thực hiện các biện pháp cụ thể cần thiết để thi hành lệnh tổng động viên hoặc động viên cục bộ, lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp và các biện pháp cần thiết khác để bảo vệ tổ quốc, bảo đảm tính mạng, tài sản của nhân dân tại Khoản 6 Điều 24. Bởi vì, trường hợp các biện pháp này hạn chế quyền con người, quyền công dân thì phải thực hiện theo đúng quy định tại Điều 14 Hiến Pháp mà không thể quy định chung thẩm quyền này cho thủ tướng chính phủ như quy định của dự thảo luật.”

Nhân sự bộ trưởng và quân đội

Ngay lập tức, báo chí Việt Nam ồn ào theo nhiều cách. Tờ Giáo Dục Việt Nam, khá khởi sắc kể từ vụ “người nông dân nổi dậy” Đoàn Văn Vươn ở Hải Phòng và một số bình luận ẩn ý gần đây, đã làm một bản so sánh thú vị giữa yêu cầu “Cân nhắc không quy định một số thẩm quyền của thủ tướng” của Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội, với những đề xuất của Bộ Nội Vụ trong “dự luật tăng quyền cho thủ tướng” tại phiên họp Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội vào Tháng Mười Một, 2014.

Từ đó, độc giả chỉ còn phải làm phép toán loại suy.

Chi tiết có thể đáng lưu tâm là vào thời điểm diễn ra phiên họp “cân nhắc” trên, toàn bộ chính giới và một phần không nhỏ xã hội Việt Nam như bị hút vào vòng ma mị ghê gớm của trang Blog Chân Dung Quyền Lực. Không chỉ dự đoán tuyệt đối chính xác hành trình trở về sân bay Đà Nẵng của bệnh nhân kiêm Trưởng Ban Nội Chính Trung Ương Nguyễn Bá Thanh, Chân Dung Quyền Lực còn chiếm luôn ngôi vị quán quân trong giới blog mượn danh mạng xã hội với bản công bố kết quả bỏ phiếu tín nhiệm tại Hội Nghị Trung Ương 10, cụ thể đến từng lá phiếu - một điềm chỉ mang tính thách thức chưa từng có trong lịch sử thăng trầm của Đảng Cộng Sản Việt Nam.

Vì cho tới nay vẫn chưa có bất cứ thông tin nào từ Ban Chấp Hành Trung Ương về kết quả bỏ phiếu tín nhiệm trong đảng - hiện tượng chẳng mấy tương hợp với cam kết của chính Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng về việc “sẽ công khai kết quả,” xã hội Việt Nam chỉ còn biết nhìn vào và dõi theo những gì mà Chân Dung Quyền Lực “báo cáo.” Theo đó và nếu tin tức của trang blog là này là đúng, thứ bậc tín nhiệm của Chủ Tịch Quốc Hội Nguyễn Sinh Hùng chỉ xếp rất khiêm tốn so với Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Còn ở phần đối diện, nếu đề nghị “cân nhắc” trong báo cáo thẩm tra dự án luật của ông Phan Trung Lý được Quốc Hội, hoặc chính xác hơn là Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội, tán thành, vai trò của thủ tướng dù đang được nâng cao về hình ảnh nhưng vẫn sẽ không được cải thiện bao nhiêu về quyền năng “dàn xếp nhân sự,” đặc biệt là nhân sự dàn bộ trưởng và các phó thủ tướng. Những gì mà thủ tướng có thể “quyết” vẫn chỉ là dàn cấp phó các bộ và cơ quan ngang bộ. Mà như vậy thì thật chẳng mấy có ý nghĩa nếu muốn làm những việc to tát hơn.

Mặt khác, thủ tướng cũng không được quyền “nắm” hoặc chỉ đạo trực tiếp Bộ Quốc Phòng liên quan đến những nhiệm vụ đặc biệt của quốc gia, đặc biệt là “tình trạng khẩn cấp.”

Cần nhắc lại, trong phiên họp Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội vào Tháng Mười Một năm ngoái, cũng là thời điểm mà số phận Thủ Tướng Dũng còn chưa rõ ra sao trước cuộc lấy phiếu tín nhiệm lần thứ hai tại Quốc Hội, Chủ nhiệm Ủy Ban Quốc Phòng An Ninh Quốc Hội - ông Nguyễn Kim Khoa - là người đầu tiên dẫn ra Điều 17 trong dự thảo Luật Tổ Chức Chính Phủ (sửa đổi) quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của chính phủ trong quản lý về quốc phòng và cho rằng phải thận trọng với quy định này, vì Hiến Pháp không nói chính phủ xây dựng quân đội nhân dân.

“Cơ chế quản lý lực lượng vũ trang xác định rất rõ đảng lãnh đạo tuyệt đối về mọi mặt, chính phủ chỉ thống nhất quản lý nhà nước về mặt này thôi, cụ thể là gì thì sẽ nói trong quy định, chứ nếu chính phủ làm tất cả thì không đúng với tinh thần của Hiến Pháp” - chủ nhiệm Ủy Ban Quốc Phòng An Ninh Quốc Hội tỏ ra rất “kiên định” trước dự thảo “tăng quyền cho thủ tướng.”

Nội dung “tranh tụng” trên là rất đáng lưu tâm. Theo Hiến Pháp, “thống lĩnh quân đội” vẫn là quyền của chủ tịch nước - tức ông Trương Tấn Sang. “Gia đình” sẽ ra sao nếu cả ông Sang và thủ tướng đương nhiệm cùng có quyền hành chỉ đạo quân đội? Khi đó, quyền lực sẽ theo thế “song kiếm hợp bích” hay thực chất rơi vào tay ai?

Vinh quang cuối cùng

Có một mẩu chuyện đáng nhớ chứ không đáng quên: Tại phiên họp Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội đầu năm 2015, khi Bộ Trưởng Nội Vụ Nguyễn Thái Bình đề nghị cân nhắc giữ các thẩm quyền được đề xuất của thủ tướng chính phủ vì trong thực tế một số địa phương làm quy trình thủ tục chậm, rất ảnh hưởng đến công việc điều hành, Chủ Tịch Quốc Hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn nhá: “Cái gì Hiến Pháp giao thì thể hiện rõ để thi hành, cái gì Hiến Pháp không giao thì không ghi. Cấp trưởng có chuyện thì cử một cấp phó tạm quyền. Ví dụ bộ trưởng đi thì điều động thứ trưởng thay bộ trưởng, thủ tướng đi vắng có một phó thủ tướng thay quyền giải quyết công việc. Giờ thêm thủ tướng chính phủ ‘giao quyền bộ trưởng, thủ trưởng’ thì ai đề nghị?”

Lại nhớ tại phiên họp gần nhất của Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội, Phó Chủ Tịch Quốc Hội Tòng Thị Phóng đã trở thành nhân vật đầu tiên khai phóng cho cả nền chính trị tranh tối tranh sáng ở Việt Nam với câu hỏi đặc sắc chưa từng có: “Thủ tướng độc lập với ai?”

Bà Phóng còn truy vấn: “Tờ trình nêu rằng xây dựng thiết chế thủ tướng độc lập. Vậy thủ tướng độc lập với ai? Độc lập với chính phủ hay độc lập tương đối trong mối quan hệ với chức trách của thủ tướng?”

Ngay trước ý kiến bà Phóng, Chủ Tịch Quốc Hội Nguyễn Sinh Hùng nói trỏng như một hàm ý nửa kín nửa hở: “Có thẩm quyền thì bao giờ cũng đi với nó là trách nhiệm, quyền thì nói nhưng trách nhiệm thì không hỏi.”

Tuy vậy, mọi chuyện vẫn chưa đến mức vượt quá tâm lý kềm chế. Cho dù sự hiện hình của trang Chân Dung Quyền Lực đã tạo ra bước ngoặt tranh đấu nội bộ từ kín đáo sang bán công khai, chính trường vẫn chưa thoát khỏi thể nhũ tương. “Ai nắm nhân sự sẽ quyết định tất cả” - mọi chính khách Việt có máu mặt đều nằm lòng định đề này.

Chúng ta sẽ không quá ngạc nhiên nếu Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng không thể quá suôn sẻ trên con đường giành lấy vinh quang cuối cùng trong sự nghiệp chính trị của ông, cho dù trước đó ông đã hai lần thoát hiểm trong thế cờ chủ động.

Chưa thể biết Thủ Tướng Dũng sẽ muốn làm gì và làm thế nào để vượt qua những rào cản cuối cùng, trong đó có chướng ngại đủ lớn về quyền quản lý và điều động nhân sự chủ chốt.

Vào cuối Tháng Giêng, Trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương Tô Huy Rứa - người được tiếng “thân” với Tổng Bí Thư Trọng - bất ngờ thông báo đã quyết định danh sách 290 ủy viên trung ương cho Đại Hội 12 vào năm 2016, tức tăng đến 90 ủy viên so với con số 200 hiện thời. Dấu hiệu này tiết lộ tình cảnh “xếp thêm ghế” trong bối cảnh thế trận vẫn tiếp tục giằng co và các bên đều muốn “nhân điển hình tiên tiến” phe mình.

Tất cả còn chờ ở phía trước. Chỉ là thời gian đang thật gấp gáp...
02-01- 2015 3:27:16 PM
Phạm Chí Dũng

Hàng ngàn người dân Hồng Kông xuống đường đòi dân chủ

HỒNG KÔNG, Trung Quốc (AP) - Hàng ngàn người dân Hồng Kông hôm Chủ Nhật đã xuống đường tuần hành đòi dân chủ, trong cuộc tập trung đông đảo đầu tiên kể từ khi có các cuộc biểu tình lớn lao hồi năm ngoái.


Joshua Wong, một lãnh đạo sinh viên, tham dự cuộc biểu tìnhở Hồng Kông hôm Chủ Nhật. (Hình: Lam Yik Fei/Getty Images)

Hô hào “không bầu cử giả hiệu” và “chúng tôi muốn phổ thông đầu phiếu thật sự,” những người biểu tình giơ cao các cây dù màu vàng, vốn đã trở thành biểu tượng của cuộc tranh đấu trước đây khi người biểu tình dương dù để chống lại hơi cay của cảnh sát.

Cuộc biểu tình diễn ra trong trật tự và ôn hòa trong suốt ngày.

Cuộc biểu tình tuần hành này được tổ chức hàng năm và thường vào ngày 1 Tháng Giêng, nhưng năm nay phải đình hoãn một tháng để trùng với vòng tham khảo thứ nhì của chính quyền liên quan tới cải tổ bầu cử.

Người biểu tình phản đối quyết định của chính quyền Trung Quốc theo đó các ứng viên tranh cử chức vụ lãnh đạo Hồng Kông năm 2017 phải được sự chấp thuận của một ủy ban tuyển chọn gồm đa số là thành phần thân Bắc Kinh.

Kế hoạch bầu cử phải có được sự chấp thuận của đa số 2/3 tại nghị viện Hồng Kông, trước khi đệ trình cho giới chức Bắc Kinh.

Tuy nhiên, các dân biểu có khuynh hướng dân chủ, hiện chiếm 40% số ghế tại nghị viện Hồng Kông, nói rằng họ sẽ bỏ phiếu chống đề nghị tuyển chọn ứng viên.

“Đây chỉ là phổ thông đầu phiếu giả tạo, chúng tôi không có quyền bầu người chúng tôi muốn,” theo một người biểu tình, cô Julia Choi.

Ban tổ chức cho hay có 13,000 người tham dự, trong khi cảnh sát nói rằng họ đếm được khoảng 8,000 người ở cao điểm cuộc biểu tình.

Cảnh sát không tỏ ý ngăn cản cuộc biểu tình, dù rằng trước đó họ nhấn mạnh rằng ban tổ chức phải bảo đảm rằng không ai trong đoàn biểu tình tìm cách chiếm đóng đường phố như từng xảy ra hồi năm ngoái. (V.Giang)
02-01- 2015 2:09:53 PM

Đình công đòi lương tháng 13 tại Bình Dương

BÌNH DƯƠNG (LĐV) .- Hàng ngàn công nhân của một công ty ở Bình Dương đã đình công đòi lương tháng 13 mà theo truyền thống họ vẫn nhận được tháng trước tết hàng năm, nay không có.


 Công nhân công ty Sunny Wide ở Bình Dương đình công đòi lương tháng 13. (Hình: Lao Động Việt)

Theo bản tin của tổ chức Lao Động Việt, Công ty Sunny Wide,  là một công ty trách nhiệm hữu hạn,  được thành lập từ năm 2005. Công ty Sunny wide có cơ sở tại đường N8, KCN Mỹ Phước 1, Bến Cát, Bình Dương, chuyên sản xuất và gia công hàng may mặc với vốn đầu tư  100% cổ phần từ vốn nước ngoài.

Ngày thứ hai 26 tháng 1 vừa qua, gần 7000 công nhân đã đình công , nguyên nhân là vì thông thường thì công ty có lương tháng thứ 13 cho công nhân , nhưng năm nay, trong năm công ty không báo trước, đến gần cuối năm thì cho biết do làm ăn thua lỗ nên công ty phải cắt tiến bớt lương tháng thứ 13 của công nhân.

Với mức  lương chỉ khoảng hơn 3 triệu đồng/tháng rất khó sống, công nhân vẫn kiên trì ở lại làm việc cùng công ty với hy vọng sẽ được hưởng trọn lương tháng thứ 13. Tuy nhiên nếu công ty chỉ trả 80% lương tháng thì công nhân sẽ không có đủ phương tiện để về quê ăn tết, do đó đình công là cách duy nhất để đòi quyền lợi chính đáng cho mình.  Sau 3 ngày đình công, đại diện công ty cho biết sẽ mời tổng giám đốc của công ty qua để tìm cách giải quyết cho công nhân.

Đến ngày thứ ba, công nhan vẫn tiếp tục đình công để phản đối công ty tìm cách qụit  lương tháng thứ 13 của công nhân. Tuy nhiên, chỉ có các công nhân lâu năm, thạo tay nghề, không sợ bị đuổi việc mới đình công, còn các công nhân mới vào thì không dám tham gia đình công, sợ bị đuổi việc, và cũng không dám tiếp xúc với truyền thông.

Qua đến ngày thứ tư thì cuộc đình công chấm dứt, ngày 29/1 công nhân đã đi làm lại. Lý do là sắp cận tết, các công nhân ở xa, sợ nếu đình công sẽ mất luôn tiền Tết nên đã chấp nhận đi làm trở lại dù hoàn toàn không hài lòng trước sự o ép của chủ công ty.

Mặc dù công ty nói do thua lỗ nên phải cắt tiền lương tết tháng 13, tuy nhiên công nhân cho biết họ ngày đi làm lại đầu tiên vẫn phải tăng ca đến 9 giờ tối. Do vẫn còn những mảng xám trong việc quy định tiền thưởng tết cho công nhân nên mỗi năm, cứ đến gần Tết là xảy ra đình công do công ty tìm đủ mọi cách để cắt bớt tiền thưởng tết hay lương tháng thứ 13 của công nhân.

Tổ chức Lao Động Việt cho biết, Theo điều 103 của bộ luật lao động năm 2012, tiền thưởng là “khoản tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm và mức độ hoàn thành công việc của người lao động. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở“.

Như vậy,  theo điều 103 của bộ luật lao động năm 2012, tiền thưởng cuối năm tuỳ thuộc vào lợi nhuận của công ty và phải được công bố công khai.

Theo đó, nếu công ty thua lỗ thì không nhất thiết phải thưởng cho công nhân, trừ trường hợp có ghi trong hợp đồng. Tuy nhiên, rất nhiều công nhân bức xúc, họ cho rằng làm sao biết được mỗi năm công ty thu được bao nhiều lợi nhuận khi mà con số đó không bao giờ được công khai minh bạch.

Ngoài ra,  lương tháng thứ 13 là khoản tiền mà công ty  trích khấu từ lương hàng tháng của công nhân để làm quỹ dự phòng, bảo hiểm cho họ. Sau 1 năm, nếu người lao động đi làm bình thường thì doanh nghiệp phải trả đủ khoản tiền “tiết kiệm” lao động ấy cho họ, được gọi là  lương tháng 13.

Như thế, theo quy định của luật lao động, công nhân mặc nhiên được nhận 12 tháng lương làm việc và 1 tháng lương tiết kiệm đã trích lại. Dĩ nhiên, không phải công ty nào cũng bắt buộc áp dụng quy chế này. Nhưng nếu có ghi trong hợp đồng thì chủ phải áp dụng.

Trên thực tế, cuối năm, các công ty thường tìm cách để quỵt hoặc hạ thấp tiền hưởng Tết hay lương tháng thứ 13 của công nhân. Do đó khi ký hợp đồng, theo Lao Động Việt, công nhân cần đọc kỹ hợp đồng để hiểu rõ những quyền lợi của mình và công nhân cũng cần có một nghiệp đoàn độc lập để đại diện cho công nhân thương thuyết với chủ khi có tranh chấp. (LĐV)
02-01-2015 2:15:04 PM

Ước Vọng hay Ảo vọng mùa xuân

Kính Hòa, phóng viên RFA
2015-02-02
Nikkei Asian Review - Một trong những cơ quan truyền thông lớn nhất Nhật Bản đưa tin về Chân Dung Quyền Lực

Nikkei Asian Review - Một trong những cơ quan truyền thông lớn nhất Nhật Bản đưa tin về Chân Dung Quyền Lực-RFA
Ước vọng sự thật
Sự thật hay nửa sự thật? Những câu hỏi mà giới blogger đặt ra cho nhau trước màn hình máy tính vào những ngày này, khi mà trang blog Chân dung quyền lực, mà nhiều bloggers nghi ngờ rằng của một thế lực nào đó trong đảng cộng sản cầm quyền,  vẫn còn ngự trị. Và “nạn nhân” mới nhất  của nó là Viện trưởng Viện kiểm soát nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình. Có đến liên tục năm bài viết đưa ra những hình ảnh và số liệu về số tài sản khổng lồ của gia đình ông này.
Giáo sư Nguyễn Hưng Quốc từ Úc kể rằng trong những ngày cuối năm âm lịch này, một đoàn cán bộ từ Việt nam sang Úc làm việc, mà câu chuyện đầu môi của họ chỉ xoay quanh… Chân dung quyền lực. Blogger Mai Tú Ân viết
“Trang mạng không ai biết xuất hiện từ đâu và của ai đấy. Và những điều không thể tin được đó lại xuất hiện hàng ngày, hàng giờ với thông tin ngồn ngộn, thừa mứa đến từng chi tiết, từng con số, từng tư liệu, từng hình ảnh... khiến cho người dân không thể không đau lòng, không thể không phẫn nộ khi đọc nó..
Vẫn biết rằng những thông tin của Trang mạng CDQL, cũng như những thông tin lề trái không hẳn lúc nào cũng là sự thực, nhưng đáng buồn là có một chân lý ngàn đời rằng, một phần sự thực sẽ dẫn đến sự thực, nếu không chứng minh được một phần sự thật ấy không phải là sư thật.
Và cuối cùng thì sự im lặng tai hại của chính quyền cùng tất cả bộ máy thông tin tuyên truyền hùng hậu trước sự kiện ấy, đã khiến cho niềm tin vào chế độ của người người dân Việt Nam ngả nghiêng; xao động như bị một cơn bão tàn phá tâm can.
Theo như  Mai Tú Ân vừa trình bày, sự mất lòng tin đó của người dân  chính do ước vọng được biết sự thật từ bao lâu nay không được thỏa mãn. Giáo sư Nguyễn Hưng Quốc viết về trang Chân dung quyền lực
Nó cố nói lên sự thật. Nhưng đó chỉ là một phần sự thật. Còn những góc cạnh khác, hầu như ai cũng biết, nhưng biết một cách mơ hồ. Chúng ta hy vọng sẽ có những trang báo khác lần lượt phanh phui hết tất cả những tệ nạn tham nhũng của tất cả những người đang nắm giữ quyền lực tại Việt Nam hiện nay.
Trang mạng không ai biết xuất hiện từ đâu và của ai đấy. Và những điều không thể tin được đó lại xuất hiện hàng ngày, hàng giờ với thông tin ngồn ngộn, thừa mứa đến từng chi tiết, từng con số, từng tư liệu, từng hình ảnh
Blogger Mai Tú Ân
Tất cả. Chứ không phải chỉ có một số người đang tranh chấp quyền lực với nhau.
Như vậy có thể nói rằng Sự thật cho tất cả chính là ước vọng mùa xuân này của giới bloggers Việt nam.
Có blogger như nhà văn Võ Thị Hảo nhìn thấy ước vọng ấy trong một cái nhìn tích cực trong câu chuyện xuất hiện của trang blog Chân dung quyền lực. Nhà văn viết rằng
Dẫu sao, khi có cuộc chiến thông tin giữa các thế lực cầm quyền, là đã manh nha cho các cuộc cạnh tranh chính trị giữa các nhóm lợi ích. Dẫu đang sơ khai nhưng độ khốc liệt của nó sẽ đẩy nhanh tốc độ trưởng thành.
Cuộc chiến ngày càng gay cấn thì dân càng được lợi. Hóa ra, đôi khi những cuộc chiến quyền lực độc tài nhất cũng phải tựa vào chút lợi ích của quyền tự do ngôn luận.
Trường Tồn hay không trường tồn
Trong khi blogger Dân Nguyễn thì lại thấy phiền lòng về sự hoạt động của trang blog của những chủ nhân bí ẩn này. Dân Nguyễn viết nhắc lại chủ nhân trang Que choa và viết rằng:
Khi người ta bức tử Quechoa, thì lập tức người ta cho ra lò Chân dung quyền lực – một sự cạnh tranh hết sức không lành mạnh, thể hiện rõ bản chất cá lớn nuốt cá bé của quyền lực đỏ. Lý do mà người ta dẹp Quechoa bởi những gì nó chuyển tải, thì bây giờ, thiên hạ có thể tìm thấy, thậm chí là ê hề trong Chân dung quyền lực. Quechoa sạch sẽ, nhân bản, hướng thiện, tiến bộ bao nhiêu, thì Chân dung quyền lực nhơ nhuốc, hôi hám sặc mùi bấy nhiêu.
Cho đến nay vẫn chưa có phát ngôn chính thức nào từ phía nhà nước và đảng cộng sản Việt nam về trang Chân dung quyền lực. Nhưng có rất nhiều lời cáo buộc rằng những thông tin không phải do nhà nước nắm giữ là gây hại cho nhân dân. Nhà văn Võ Thị Hảo hiến kế cho nhà nước Việt nam làm thế nào để các trang blog được gọi là gây hại ấy
Chúng chỉ sống được trên làn rêu ẩm ướt tối tăm của sự bưng bít thông tin, dối trá thông tin, bạo lực thông tin, bè phái thông tin của các vị quan chức từ trên xuống dưới. Chúng là lũ chuyên dùng từ điển ngược, như dùng „kính chiếu yêu“, soi ra gương mặt dị dạng của những thông tin lừa bịp hoặc che giấu.
Chúng chỉ sống được trên làn rêu ẩm ướt tối tăm của sự bưng bít thông tin, dối trá thông tin, bạo lực thông tin, bè phái thông tin của các vị quan chức từ trên xuống dưới. Chúng là lũ chuyên dùng từ điển ngược, như dùng "kính chiếu yêu"
Nhà văn Võ Thị Hảo
Nhưng có vẻ ý kiến của nhà văn Võ Thị Hảo không được giới cầm quyền quan tâm lắm, vì như blogger Kami chỉ ra rằng lời hứa đưa ra kết quả tín nhiệm các ủy viên Bộ chính trị, chóp bu quyền lực của Đảng cộng sản vẫn không được thực hiện. Kami trích dẫn phát biểu mới đây của ông đương kim Tổng bí thư đảng cộng sản là ông Nguyễn Phú Trọng rằng phải để cho công chúng tham gia vào nhiều phạm vi khác nhau và phát huy vai trò của báo chí, công luận, và Kami viết rằng
Tuy vậy, phát biểu đó của ông Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng chứng tỏ rằng bản thân ông và Đảng CSVN đến lúc này vẫn không bỏ được thói chuyên nói một đằng và làm một nẻo, điều từ lâu nay là nguyên nhân khiến cho Đảng CSVN đã đánh mất lòng tin đối với dân chúng. Nghĩa là, trong khi ông Tổng Bí thư thì nói như thế, nhưng thì mặt khác trên thực tế, ông Tổng Bí thư và Đảng CSVN đã hoàn toàn không muốn cho công chúng biết, thậm chí là họ muốn dấu nhẹm các thông tin mà dân chúng hết sức quan tâm. Ví dụ như chuyện về Kết quả lấy phiếu tín nhiệm 20 cán bộ cao cấp của Đảng, đến lúc này vẫn là một thông tin tuyệt mật của Đảng không cho phép phổ biến.
Lời phát biểu của ông Trọng được Kami trích dẫn từ trong một bài trả lời báo chí Việt nam của ông, trong đó ông nêu lên ước vọng rằng đảng của ông sẽ mãi mãi trường tồn cùng dân tộc. Tới đây hản độc giả Việt nam nghĩ ngay đến những khẩu hiệu tuyên truyền của đảng cộng sản mỗi độ xuân về, không những tên đảng đứng kề tên nước mà đôi khi đứng trước cả mùa xuân, tức là trước cả đất trời vậy!
Trong vài năm trở lại đây ông Nguyễn Phú Trọng thường hay được giới bloggers trích dẫn những phát biểu, đôi khi khó hiểu và gây cười của ông. Cách đây không lâu ông nói rằng đảng của ông sẽ đổi mới chính trị nhưng không có nghĩa là đổi thể chế chính trị. Người ta vẫn còn nhớ những tuyên bố chống tham nhũng khẩn thiết của ông, thậm chí có lần ông suýt khóc sau đại hội trung ương kỳ trước, khi đảng của ông không kỷ luật được một đồng chí X nào đó cũng của ông! Ông cố gắng thành lập ban nội chính trung ương để mong làm trong sạch bộ máy cầm quyền. Nhưng cũng chính ông cũng nói rằng xóa bỏ điều 4 của Hiến pháp là phản động.
Blogger Trần Minh Khôi dẫn ra câu chuyện cải tổ của Tân Tổng thống dân cử Jodowi bên Indonesia mà viết rằng
Một bằng chứng nữa cho thấy cơ chế, chứ không phải cá nhân, quyết định sinh hoạt chính trị quốc gia. Trông đợi vào cá nhân mà không thay đổi cơ chế là hoang tưởng.
Cơ chế mà mọi người đều biết chính là nền tảng ý thức hệ Mác lê mà những người cộng sản đã du nhập vào Việt nam. Tiến sĩ Nguyễn Đình Cống viết trên trang blog Bauxite Việt nam phản biện lại ý kiến cho rằng bi kịch xã hội chính trị ngày nay của Việt nam chỉ là do từ những tính xấu của người Việt mà ra
Sự cộng hưởng giữa một số tính cách xấu của người Việt với những độc hại của chủ nghĩa Marx Lenin mới thực sự là nguyên nhân gốc của tệ nạn xuống cấp về đạo đức của xã hội hiện nay.
Liệu ước vọng tồn tại ngàn đời cùng dân tộc đó của ông Trọng có phải là hoang tưởng hay không? Khi mà ông dứt khoát không từ bỏ ý thức hệ đó?
Mô hình nhà nước của đảng của ông Trọng đang cai trị 90 triệu dân Việt nam gọi là dân chủ tập trung, với mọi quyền hành, kể cả quyền báo chí đều tập trung vào tay đảng cộng sản.
Khi người dân không được phép phát biểu một cách dõng dạc như các bậc phụ lão trước điện Diên Hồng ngày xưa thì họ cũng có thể lên tiếng trong thế giới ảo của internet
Giáo sư Nguyễn Hưng Quốc
Nhưng thời đại đã thay đổi, khi đảng cộng sản được thành lập thì máy fax chưa xuất hiện. Lúc đảng cộng sản nắm quyền trên toàn cõi Việt nam thì chưa có Internet và facebook. Blogger nổi tiếng Điếu Cày nói rằng mỗi một trang Facebook thực sự đóng vai trò một tờ báo. Điều đó làm đảng cộng sản cảm thấy lo sợ, như giáo sư Nguyễn Hưng Quốc viết trên trang của ông về sự tự do ngôn luận trong không gian điện tử ngày nay
Khi người dân không được tự do bỏ phiếu thì mỗi phát biểu trên blog và facebook đây đó đều có thể xem là một lá phiếu. Khi người dân không được phép phát biểu một cách dõng dạc như các bậc phụ lão trước điện Diên Hồng ngày xưa thì họ cũng có thể lên tiếng trong thế giới ảo của internet.
Tôi không biết các bạn có đồng ý với nhận định ấy hay không, nhưng tôi biết chắc chắn một điều: chính phủ Việt Nam cũng nghĩ vậy. Vì cũng nghĩ như vậy, họ mới ghét và sợ blog và facebook đến vậy.
Nhạc sĩ, blogger Tuấn Khanh thì mô tả khung cảnh Sài gòn những ngày cuối năm
Thế giới đã khác, những tờ báo giấy mòn mỏi và chậm chập như những chuyến xe liên tỉnh không đến kịp thời gian. Con người Sài Gòn hôm nay ngồi chạm lướt vào hiện tại tức thì để nói về cuộc sống của mình, buồn phiền hay vui cười những tin tức chớp tắt từng giờ. Sài Gòn ngồi một chỗ có thể nhìn mọi nơi, nghe những chuyển động của người Việt, có thể cười cợt với những vận may hạnh phúc và cũng có thể chết lặng với những đảo điên của giống nòi.
Giữa những ước vọng về sự thật của giới bloggers và ước vọng về sự tồn tại của ông Nguyễn Phú Trọng, blogger nhạc sĩ Tuấn Khanh giở lại một bài hát xuân của cố nhạc sĩ Phạm Duy mà ngậm ngùi rằng
Tự mình mở lại bài Xuân Ca, tôi lại thấy trong đó muôn ngàn ngậm ngùi, không chỉ cho người đã khuất mà cho một nước Việt mong manh mờ ảo.
Một năm mới lại đến. Xuân ca lại văng vẳng trong trái tim người. Niềm khao khát còn đó nhưng mùa  xuân thật sự của xứ Việt đang ở nơi đâu?
Chúng tôi xin mượn lời nhạc sĩ Tuấn Khanh và lời ca của cố nhạc sĩ Văn cao về ước vọng một Mùa xuân đầu tiên để kết thúc bài điểm blog hôm nay.

Chạy chức, chạy quyền có là chuyện phổ biến?

Anh Vũ, thông tín viên RFA
2015-02-01
Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng
Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng- AFP
Ngày 29.1.2015, tại Hội nghị công tác tổ chức xây dựng Đảng Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng có nói rằng "... cứ thấy chạy bao nhiêu tỷ vào chức này, chức kia. Nghe chuyện chạy chức, chạy quyền xót cả ruột. Các đồng chí cần làm rõ xem có chuyện đó không?”
Trên thực tế chuyện chạy chức chạy quyền ở VN hiện nay ra sao?
Một tệ nạn phổ biến
Ở VN hiện nay, chuyện chạy chức, chạy quyền … đang là một tệ nạn khá phổ biến và có xu hướng gia tăng.
Tới mức, từng có lãnh đạo một Viện nghiên cứu đã đề xuất ý tưởng cho rằng, cần “luật hóa” cho phép chạy chức chạy quyền công khai.
Ngày 29.1.2015, tại Hội nghị công tác tổ chức xây dựng Đảng, TBT Nguyễn Phú Trọng có nói rằng: "Dư luận xã hội nói câu chuyện chạy chức, chạy quyền... cứ thấy chạy bao nhiêu tỷ vào chức này, chức kia. Nghe chuyện chạy chức, chạy quyền xót cả ruột. Các đồng chí cần làm rõ xem có chuyện đó không?”
Đánh giá tình trạng chạy chức chạy quyền ở VN hiện nay, GS. Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho biết:
“Tôi nghĩ rằng hiện nay chúng ta đang phải sống chung với việc chạy chức chạy quyền và đó là một điều hết sức đáng buồn. Nó không chỉ là báo động sự xuống cấp của đạo đức xã hội, mà nó còn báo hiệu về kỷ cương xã hội là yếu. Chính là khi phổ biến việc triển khai nghị quyết 4 của TW thì TBT Nguyễn Phú Trọng cũng dẫn ra điều này để chúng ta thấy cái thực trạng cái việc chạy việc, chạy chức, chạy quyền hiện nay. Và có thể nói mỗi chúng ta đều đã từng chứng kiến rất nhiều trường hợp như thế này. Song chỉ có điều nói ra hay không nói ra, vì nói ra nó có tiện hay không?”
Dư luận xã hội nói câu chuyện chạy chức, chạy quyền... cứ thấy chạy bao nhiêu tỷ vào chức này, chức kia. Nghe chuyện chạy chức, chạy quyền xót cả ruột. Các đồng chí cần làm rõ xem có chuyện đó không?
TBT Nguyễn Phú Trọng
Chuyện chạy chức, chạy quyền không phải chỉ là chuyện nghe dư luận đồn thổi, mà bản thân ông đã nghe trực tiếp từ người thân của mình. GS. Nguyễn Minh Thuyết chia sẻ:
“Những việc chạy chức, chạy quyền, chạy việc thì tôi cũng phải nói thật là cũng thường xuyên tôi được nghe, thậm chí có cả họ hàng hay người quen nói. Ví dụ tôi có về một tỉnh ở rất xa Hà nội, ở đấy có gặp một ông anh họ, ông ấy có bảo:”Cháu của chú cũng vừa tốt nghiệp trường Sư phạm ra, để về cái trường này cháu cũng phải chạy cũng mất 8 chục (triệu)”. Khi tôi mang chuyện này để kể cho một nhà báo, thì nhà báo này bảo tôi “Ô, chưa có vấn đề gì đâu thầy ạ, em biết có trường hợp cũng ở đó mà chỉ chạy về đó với cái chân y tế học đường, tiểu học thôi còn mất 3 chục (triệu)”. Nên có thể nói những chuyện này đã xảy ra quá nhiều, chỉ có điều chúng ta muốn phanh phui nó ra, chúng ta muốn xử lý nó hay là chúng ta thôi để kệ nó cùng chung sống.”
Theo báo VNN online, phát biểu kết luận hội nghị toàn quốc công tác tổ chức xây dựng Đảng, ông Tô Huy Rứa – Trưởng Ban Tổ chức TƯ đã khẳng định: “Việc này dư luận đang quan tâm lắm, nói rất nhiều. Điều tra dư luận xã hội của Ban Tuyên giáo TƯ mới đây chỉ ra nạn chạy chức, chạy quyền, chạy tội là điều bức xúc thứ hai của người dân, chỉ sau tham nhũng”.
Dưới tiêu đề "Chắc chắn là có chuyện chạy chức chạy quyền" báo Tuổi trẻ  cho biết: “Ông Lê Hồng Anh – thường trực Ban Bí thư đã thừa nhận với báo chí rằng “chuyện chạy chức, chạy quyền có cả ở cấp địa phương lẫn trung ương. Hiện nay có một thế lực ngầm, đường dây ngầm để chạy dự án, chạy chức, chạy tội. Đường dây này tồn tại lâu rồi, có điều là làm chưa ra được thôi, nhưng có khi nó nằm ngay trong bộ máy nhà nước.”
Nhận xét về nhận định này, PGS. TS. Xã hội học Trịnh Hòa Bình - Giám đốc Trung tâm Điều tra Dư luận Xã hội thuộc Viện KH & XH khẳng định:
Những việc chạy chức, chạy quyền, chạy việc thì tôi cũng phải nói thật là cũng thường xuyên tôi được nghe, thậm chí có cả họ hàng hay người quen nói.
GS. Nguyễn Minh Thuyết
“Một người ở cương vị như thế mà nói thì nó giống như sự xác nhận rằng hiện tượng đó đã trở nên không phải là điều lạ lẫm, không phải hiếm hoi và dường như là chuyện phổ biến. Những ý kiến phản bác thì dường như không có và những người có trách nhiệm cao hơn nữa cần thấy đấy là một kênh thông tin để kiểm tra, để tìm cách xác tín trở lại và bản thân cái đó cũng như lời thừa nhận. Người ta có thể bình luận rất nhiều xung quanh cái sự việc đó, rằng là trong xã hội chúng ta đã có sự chấp nhận việc bôi trơn bộ máy. Đặc biệt đối với các công tác liên quan đến việc đề bạt nhân sự, thăng thưởng hay thuyên chuyển v.v… thì đều có bóng dáng của hành vi phong bì, hối lộ.”
Ở trên có gương mẫu thì dưới mới nghiêm minh
Trả lời câu hỏi nguyên nhân do đâu khiến tình trạng chạy chức, chạy quyền trở nên hết sức phổ biến như hiện nay?
Quy trình bổ nhiệm hiện nay tuy qua nhiều cấp, song mang nặng tính hình thức, đồng thời còn do không đánh giá con người, đánh giá công việc theo hiệu quả và nếu sai thì tất cả rơi vào trách nhiệm tập thể, không có anh nào chịu trách nhiệm cá nhân cả. GS. Nguyễn Minh Thuyết cho hay:
Có thể nói là những tấm gương về đạo đức xã hội quá yếu, nhất là những tấm gương của người lớn, người trên. Vì nếu ở trên có gương mẫu thì ở dưới mới nghiêm chỉnh được
GS. Nguyễn Minh Thuyết
“Chúng ta đưa qua, đưa lại rất nhiều cấp, nhiều ban, nhiều bệ để mà xét duyệt, nâng lên đặt xuống rất nhiều. Và trong nhiều trường hợp, việc nâng lên đặt xuống cũng để chờ xem người sắp được bổ nhiệm có chạy đến mình hay không? Tôi muốn nói nguyên nhân ở đây là do kỷ cương rất là yếu, vì trước hết chúng ta không có một cơ chế giám sát để các cơ quan có thể giám sát lẫn nhau, để mọi người có thể giám sát lẫn nhau. Mà cái giám sát của chúng ta hiện nay cũng chỉ là hình thức thôi. Cái thứ 2 là khi giám sát xong rồi, phát hiện ra cái sai rồi cũng vẫn chưa xử lý được, đá qua đá lại đến khi sự việc nó nát ra rồi thì cuối cùng cũng chẳng xử lý gì. Và thứ 3 có thể nói là những tấm gương về đạo đức xã hội quá yếu, nhất là những tấm gương của người lớn, người trên. Vì nếu ở trên có gương mẫu thì ở dưới mới nghiêm chỉnh được. ”
Nếu không khắc phục kịp thời tình trạng này, sẽ dẫn đến hậu quả dây chuyền, bởi chọn cán bộ mà sai, không bảo đảm về cả năng lực và phẩm chất thì đến lượt, họ lại chọn những cán bộ như vậy mà thôi. PGS. TS. Xã hội học Trịnh Hòa Bình chia sẻ:
“Điều đó dẫn tới sự méo mó của bức tranh nhân lực của xã hội, bới vì đến lượt mình những người phải bỏ tiền ra để bôi trơn đã phải tham gia quá trình đó với tính cách như hối lộ, tham nhũng thì anh ta cũng sẽ hành xử như vậy khi đã có được một vị trí. Mà cũng sẽ đặt vấn đề như thế để nhũng nhiễu và hạch sách, đòi hỏi khi trở thành một người có điều kiện ban phát. Khi mọi giá trị bị đảo lộn thì nó rất nguy hại cho quá trình phát triển, điều đó chắc chắn nó sẽ gây ra sự mất lòng tin. Bản thân nó sẽ làm cho chính guồng máy của chúng ta bị xuống cấp, bị tha hóa.”
Trong một bài viết trên VNN gần đây, tác giả Đinh Duy Hòa  đã cảnh báo trước rằng: “Bộ máy nhà nước chắc sẽ bao gồm những người nhiều tiền kinh khủng, ở các Bộ sẽ toàn những người tiền trên thiên hạ mới trúng được, rồi chủ tịch các tỉnh, huyện… rồi cũng thế. Hệ thống hành chính chắc phải đổi lại là hệ thống hành chính tiền tệ cho chính xác.”

Cháy chợ giữa TP.HCM, hàng trăm tiểu thương hoảng loạn

(VTC News) – Một khu chợ giữa trung tâm TP.HCM bốc cháy khiến hàng trăm tiểu thương hoảng loạn.

Khoảng 16h30 ngày 2/2 xảy ra vụ cháy chợ Phú Lâm (P.13, Q.6, TP.HCM) khiến hàng trăm tiểu thương đang buôn bán tại chợ hốt hoảng, tháo chạy.

Nơi phát hỏa là phòng họp hội nghị trên lầu 1 của chợ, Công ty TNHH Thiên Ngọc Minh Uy thuê mướn làm nơi kinh doanh, tập huấn nghiệp vụ nhân viên bán hàng.
Cháy chợ giữa TP.HCM, hàng trăm tiểu thương hoảng loạn
 Lực lượng PCCC CAQ6 có mặt tại chợ Phú Lâm. Ảnh: Phan Cường
Nhận tin báo, lực lượng PCCC CAQ6 điều 3 xe chữa cháy cùng nhiều cán bộ chiến sỹ có mặt hiện trường dập lửa.
Mặc dù đám cháy được dập tắt kịp lúc, thế nhưng do lượng người mua bán tại chợ Phú Lâm vào dịp cuối năm đông đúc, nhiều tiểu thương nghe báo cháy đã hốt hoảng tháo chạy ra ngoài gây ra cảnh tượng hỗn loạn.
Bên cạnh đó hàng trăm người dân hiếu kỳ đứng xem hai bên đường khiến xảy ra ùn tắc cục bộ tại tuyến đường Bà Hom (P.13, Q.6). Điện cúp toàn bộ khu vực.
Cháy chợ giữa TP.HCM, hàng trăm tiểu thương hoảng loạn
 Điện chập trên trần nhà gây cháy. Ảnh: Phan Cường
Có mặt tại hiện trường, Thượng tá Nguyễn Thanh Danh – Trưởng PCCC CA Q.6, cho biết, nguyên nhân cháy ban đầu được xác định do chập điện trên trần nhà hội trường lầu 1 chợ Phú Lâm, nơi có công ty Thiên Ngọc Minh Uy đang hoạt động.
Văn phòng Bộ Công an vừa công bố số liệu sơ bộ về tình hình cháy, nổ trong toàn quốc tháng 1 năm 2015 (từ ngày 16/12/2014 đến ngày 15/01/2015), có 237 vụ cháy, làm chết 12 người, bị thương 6 người, tài sản thiệt hại ước tính 64,778 tỷ đồng. So với tháng 12 năm 2014, tăng 52 vụ (28,11%), tăng 7 người chết (140%), giảm 6 người bị thương (-50%). 
Đã xảy ra 4 vụ nổ, làm chết 4 người, bị thương 7 người.
Phan Cường

Quan hệ Mỹ-Việt bay lên như rồng?

Đại sứ Mỹ Ted Osius phát biểu tại hội nghị kỷ niệm 20 năm quan hệ Mỹ-Việt tại Hà Nội. Phía trước và bên cạnh là logo ghi dấu sự kiện (Ảnh: Sứ quán Mỹ tại Hà Nội).
Đại sứ Mỹ Ted Osius phát biểu tại hội nghị kỷ niệm 20 năm quan hệ Mỹ-Việt tại Hà Nội. Phía trước và bên cạnh là logo ghi dấu sự kiện (Ảnh: Sứ quán Mỹ tại Hà Nội)
Bùi Văn Phú
VOA-03.02.2015

Năm nay đánh dấu quan hệ Mỹ-Việt tròn 20 tuổi. Dư luận trong nước đang quan tâm và nhắc nhiều đến sự kiện lịch sử này, vì chính sách xoay trục về Đông Á của Hoa Kỳ cùng những động thái “cắt salami” của Trung Quốc trên Biển Đông, đặc biệt vụ đưa giàn khoan HD-981 vào vùng đặc khu kinh tế của Việt Nam hồi đầu tháng 5/2014 làm Hoa Kỳ quan ngại, Quốc hội Mỹ ra nghị quyết phản đối.

Sự hung hăng trên biển của Bắc Kinh khiến người Việt trong nước xuống đường biểu tỏ lòng yêu nước mà không bị trấn áp như những năm trước, cùng lúc nhiều hãng xưởng của người Hoa tại Việt Nam bị đốt phá.

Trong viễn cảnh xung đột vũ trang trên Biển Đông có thể xảy ra, gần đây có những dấu chỉ cho thấy tương lai quan hệ Việt-Mỹ đang trở nên thắm thiết hơn vì Hoa Kỳ cũng có lợi ích trong khu vực.

Nhìn lại quá khứ, Hoa Kỳ và Việt Nam đã đối đầu nhau trong cuộc chiến kéo dài hơn một thập niên với số thương vong cao cho cả hai dân tộc, 60 nghìn người Mỹ và hai triệu người Việt đã thiệt mạng, lại xảy ra vào lúc cao điểm của Chiến tranh Lạnh, nên hệ lụy để lại là sự nghi ngờ lẫn nhau.

Chiến tranh chấm dứt ngày 30/4/1975 bằng một cuộc di tản hỗn loạn, với hình ảnh Đại sứ Graham Martin ôm cờ Mỹ lên trực thăng rời Việt Nam, chỉ ít giờ trước khi bộ đội cộng sản Bắc Việt với súng ống xe tăng do Liên Xô và Trung Quốc cung cấp tiến vào thủ đô Sài Gòn của Việt Nam Cộng hòa, một đồng minh của Hoa Kỳ trong hai mươi năm.

Ít năm sau, Mỹ và Việt Nam đã có những cuộc gặp để bàn đến việc thiết lập quan hệ ngoại giao. Tổng thống Jimmy Carter cử Đặc sứ Leonard Woodcock, cựu tổng giám đốc Liên đoàn lao động Mỹ, đến Hà Nội. Sau đó các nhà ngoại giao hai nước là Richard Holbrooke và Phan Hiền đã gặp nhau nhiều lần tại Paris.

Nhưng rồi các sự kiện như Việt Nam liên minh quân sự với Liên Xô, Hà Nội đòi bồi thường chiến tranh, bộ đội Việt Nam chiếm đóng Campuchia; đặc biệt là việc Washington và Bắc Kinh chính thức mở ra quan hệ ngoại giao vào tháng 1/1979 và cuộc chiến biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc vào tháng 2 năm đó đã có tác động tiêu cực, làm đóng băng các thảo luận giữa Washington và Hà Nội.

Năm 1986 Việt Nam công bố chính sách đổi mới kinh tế, mở cửa giao tiếp với phương Tây, khi đó hai bên mới có những gặp gỡ thường xuyên hơn. Tổng thống Ronald Reagan cử cựu tham mưu trưởng quân đội Hoa Kỳ, Tướng John Vessey, làm đặc sứ đến Việt Nam.

Việt Nam muốn Mỹ bỏ cấm vận, bình thường hóa quan hệ. Hoa Kỳ muốn Hà Nội rút quân khỏi Campuchia, giải quyết vấn đề POW-MIA. Phía Mỹ cũng quan tâm đến tù cải tạo Việt Nam Cộng hòa, đến những đợt trấn áp trí thức, tôn giáo và thuyền nhân vượt biển.

Năm 1992 đánh dấu quan hệ tan băng khi Tổng thống George H.W. Bush (Bush cha) quyết định nới lỏng cấm vận, cho nối lại liên lạc viễn thông giữa hai nước, cho NGO vào Việt Nam hoạt động, các công ty vào nghiên cứu thị trường, người Mỹ được phép du lịch, tiêu tiền ở Việt Nam.

Sau khi Hà Nội rút quân khỏi Campuchia, giải quyết thỏa đáng vấn đề POW-MIA, thả tù cải tạo cho sang Mỹ định cư, chấm dứt làn sóng vượt biển; đặc biệt là sau khi quan hệ Việt Nam và Trung Quốc đã được nối lại, khi đó Hoa Kỳ bãi bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận vào tháng 3/1994.

Tháng 7/1995 Tổng thống Bill Clinton quyết định thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam và đại sứ Mỹ đầu tiên là ông Pete Peterson, cựu phi công chiến đấu từng bị giam 6 năm ở Hỏa Lò. Chọn ông Peterson làm đại diện tại Hà Nội, lãnh đạo Mỹ đã gửi một tín hiệu rõ ràng là Washington muốn lật qua trang sử mới trong quan hệ hai nước, không còn coi nhau như thù nghịch.

Sau 20 năm bang giao, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước lên đến 33 tỉ đôla trong năm 2014, so với chưa đến 500 triệu vào năm 1995. Việt Nam đã gia nhập các tổ chức mậu dịch quốc tế, ký kết hiệp định thương mại song phương với Hoa Kỳ. Quốc hội Mỹ đã cho Việt Nam hưởng các quy chế thương mại bình thường PNTR.

Mỗi năm hàng vạn học sinh, sinh viên Việt du học Mỹ với học bổng của Vietnam Education Fund, Fulbright, Asia Foundation hay du học tự túc. Nhiều giáo sư từ các đại học Hoa Kỳ cũng đã đến giảng dạy tại Việt Nam.

Trong lãnh vực an ninh quốc phòng, chiến hạm Mỹ đã nhiều lần ghé cảng Việt Nam, bộ trưởng quốc phòng hai nước có những chuyến viếng thăm và làm việc định kỳ. Năm ngoái Hoa Kỳ nới lỏng một phần lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam và đã viện trợ hàng chục triệu đôla cho việc phát triển an ninh biển.

Tuy nhiên Việt Nam vẫn chưa nằm trong danh sách các quốc gia để các tổng thống Mỹ mới lên nhận chức cần thăm viếng như Nhật Bản, Nam Hàn, Philippines hay Trung Quốc.

Tổng thống Bill Clinton và George W. Bush (Bush con) đã viếng thăm Việt Nam vào những năm cuối nhiệm kỳ. Các Thủ tướng Phan Văn Khải và Nguyễn Tấn Dũng cũng như các Chủ tịch Nước Nguyễn Minh Triết và Trương Tấn Sang đã chính thức thăm nước Mỹ.

Tổng thống Barack Obama chỉ còn trong Bạch Ốc hai năm nữa, nhưng đến nay cũng chưa rõ  nhà lãnh đạo Mỹ sẽ thăm Việt Nam hay không, trong khi ông đã đến nhiều nước Đông nam Á, kể cả Myanmar và Campuchia.

Hoa Kỳ đã chính thức trở lại Việt Nam từ hai thập niên, không với vũ khí như thời chiến tranh mà với kiến thức kinh tế, tài chánh, kỹ thuật và giáo dục.

Việt Nam và Mỹ đã hợp tác nhiều trong kinh tế, mậu dịch qua các hiệp định thương mại quốc tế cũng như song phương. Hai quốc gia đang đàm phán về hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương TPP.

Nhưng lãnh đạo Hà Nội lo sợ “diễn biến hòa bình” sẽ làm thay đổi chế độ nên nền kinh tế còn trong “định hướng xã hội chủ nghĩa” và xã hội Việt Nam còn thiếu những quyền tự do căn bản như phát biểu, hội họp, lập công đoàn để thúc đẩy kinh tế phát triển nhanh hơn.

Hôm 26/1 vừa qua tại Hà Nội có hội thảo đánh dấu 20 năm thiết lập quan hệ, chủ đề “Vietnam-United States Relationship: For 20 More Successful Years” – Quan hệ Việt-Mỹ: 20 Năm Thành Công Hơn Nữa – với sự tham dự của những nhà ngoại giao đã đóng góp cho việc phát triển bang giao hai nước, gồm đại sứ đầu tiên của hai nước là Lê Văn Bàng và Pete Peterson, những đại sứ kế vị, cùng Đại sứ Mỹ Ted Osius vừa nhận nhiệm vụ và Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc.

Kết quả thi vẽ logo kỷ niệm 20 năm quan hệ Mỹ-Việt được sứ quán Mỹ công bố hôm 5/12/2014 (Ảnh: Sứ quán Mỹ tại Hà Nội)
Kết quả thi vẽ logo kỷ niệm 20 năm quan hệ Mỹ-Việt được sứ quán Mỹ công bố hôm 5/12/2014 (Ảnh: Sứ quán Mỹ tại Hà Nội)

Hai thập niên trước ông Ted Osius còn là tham tán chính trị và lãnh sự của Sứ quán Mỹ mới mở tại Hà Nội và ông Hà Kim Ngọc, đã có thời gian tu nghiệp tại Mỹ, còn là phó tổng lãnh sự Việt Nam ở San Francisco. Nay họ là những nhà ngoại giao cấp cao của hai nước, tiếp tục công tác phát triển quan hệ song phương.

Trong chuyến viếng thăm Hoa Kỳ năm 2013, Chủ tịch Nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Barack Obama đã đồng ý nâng quan hệ hai nước lên tầm đối tác toàn diện.

Bang giao hai nước sẽ phát triển đến mức nào trong tương lai? Nhìn vào logo kỷ niệm có thể nghiệm ra vài điều.

Năm 2010, kỷ niệm 15 năm bang giao, phía Mỹ có logo cờ hai nước làm thành cánh diều bay cao. Việt Nam có logo hình tam giác tượng trưng sự vững vàng trong quan hệ.

Năm nay trang nhà sứ quán Việt Nam tại Washington có logo kỷ niệm với cờ hai nước vươn lên trên đỉnh của số 2 và số 0, đánh dấu quan hệ ở tầm cao nhất.

Logo của Mỹ, treo ở hội nghị hôm 26/1 tại Hà Nội, với cờ Hoa Kỳ và cờ Việt Nam nối kết nhau thành số 20 như rồng bay, Mỹ là đầu và đuôi là Việt. Đây là mẫu vẽ của Đoàn Hải Tú, cư dân Thành phố Hồ Chí Minh, đạt giải nhất cuộc thi do sứ quán Mỹ tổ chức.

Bốn mươi năm trước hai nước là thù nghịch. Sau hai thập niên bang giao, quan hệ đã ấm lên, như diều bay cao, vững như chân vạc.

Hai mươi năm tới quan hệ sẽ tốt hơn đến mức nào? Hoa Kỳ có giúp quốc gia cựu thù trở thành rồng như mơ ước, khi mà vị trí địa chính trị của Việt Nam nằm trong khu vực với những con rồng, những quốc gia tự do dân chủ, nhưng ngay sát cạnh là Trung Quốc khổng lồ với cùng ý thức hệ cộng sản?

Các bài viết được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.