Vui Tết với hài kịch chính trị

Nam Nguyên, phóng viên RFA 2017-01-27  

Cửa Đông Hà Nội được trang hoàng đón Tết Nguyên Đán hôm 23/1/2017.  AFP photo

Trong không khí rộn rã mừng xuân mới Đinh Dậu trên khắp mọi miền đất nước, cùng với những bài viết mô tả sự tất bật chuẩn bị Tết của cư dân đô thị, truyền thông báo chí Việt Nam cũng góp phần làm vui ngày Tết với những hoạt động chính trị đầy tính khôi hài mà chỉ Việt Nam mới có.

Xóa tư cách để tước “lộc”

Câu chuyện đập ruồi diệt muỗi làm trong sạch Đảng của tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng kéo dài nhiều tháng qua, nhưng vẫn loay hoay với vấn đề kỷ luật ông Vũ Huy Hoàng, Bộ trưởng Bộ Công thương hai nhiệm kỳ dưới thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Nhân vật này bị quy trách nhiệm về sự thối nát ở Bộ Công thương với những vụ bổ nhiệm mờ ám, cùng với hàng chục dự án kinh tế làm mất mát hàng chục nghìn tỷ đồng tiền ngân sách.

Từ đầu tháng 11 năm 2016, Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã kỷ luật cách chức Bí thư Ban cán sự đảng ủy Bộ Công thương của ông Vũ Huy Hoàng nhiệm kỳ 2011-2016. Cách chức vụ cũ không còn nữa của một người khi họ đã về hưu, là hành động khó giải thích và từng gây tranh cãi trong công luận. Gần ba tháng sau, ngày 23/1/2017, Ủy Ban Thường vụ Quốc hội đã ra Nghị quyết xóa tư cách nguyên Bộ trưởng Bộ Công thương nhiệm kỳ 2011-2016 đối với ông Vũ Huy Hoàng do những vi phạm về công tác cán bộ khi giữ chức Bộ trưởng. Ủy Ban Thường vụ Quốc hội cũng giao Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ra quyết định xử lý kỷ luật với ông Vũ Huy Hoàng. Hầu hết báo chí trong nước đã đưa tin với nội dung giống nhau như vừa nêu. Báo chí do nhà nước quản lý cũng không có bất kỳ giải thích pháp lý nào về hình thức kỷ luật gọi là xóa tư cách nguyên Bộ trưởng.

Kỳ quái thực sự đây là một quái thai, không thể dùng từ khác được…việc tước tư cách nguyên bộ trưởng có thể dính tới những cái lộc ăn theo mang tính cách phân biệt đối xử…
- TS Nguyễn Quang A

Trả lời chúng tôi vào tối 29 Tết Đinh Dậu, TS Nguyễn Quang A nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển IDS từ Hà Nội cho rằng, trên miệng người cộng sản nói, họ đấu tranh cho sự công bằng xã hội nhưng trong thực hiện họ luôn sử dụng chính sách phân biệt. Từ thời xa xưa trong lúc dân đói khổ cùng cực thì những ông to trong Bộ Chính trị, trong Trung ương Đảng được ưu đãi về điều gọi là sống theo tiêu chuẩn cộng sản chủ nghĩa. Đến bây giờ tương tự như thế, tuy người dân không quan tâm lắm, nhưng đó là chuyện các tiêu chuẩn cho cán bộ lãnh đạo, từ người bảo vệ, bác sĩ riêng, cho đến lúc chết thì chôn ở đâu, có tổ chức quốc tang hay không, lễ tang thế nào… Tất cả những điều đó là sự phân biệt đối xử. TS Nguyễn Quang A tiếp lời:

Kỳ quái thực sự đây là một quái thai, không thể dùng từ khác được…việc tước tư cách nguyên bộ trưởng có thể dính tới những cái lộc ăn theo mang tính cách phân biệt đối xử…những chuyện như thế người dân phải lên tiếng buộc họ dẹp những trò, chính sách phân biệt đối xử hết sức bậy bạ này đi…họa chăng nó là có cái ý như thế, trừng phạt ông Hoàng ở những tiêu chuẩn ông ấy không được hưởng nữa.

Nhưng tôi nghĩ đối một người làm to và bị chính các đồng chí của mình, chính cái đảng của mình nói là tham nhũng, lạm quyền…thì đối với những người như thế chắc họ cũng chẳng cần đến những tiêu chuẩn ấy, rồi đến chuyện mất cái tiếng, mất cái vinh dự hay không…tôi nghĩ bây giờ đã đỡ nhiều rồi, có khi chỉ một thời gian ngắn nữa thì người ta thấy cái gọi là vinh đấy thì lại trở thành nhục và tôi nghĩ rằng tất cả những chuyện ấy chỉ thành trò cười cho thiên hạ mà thôi.

Trên mạng xã hội, theo trang FB Trương Huy San, cho dù Ủy ban Thường vụ Quốc hội có xóa chữ “nguyên” thì ông Vũ Huy Hoàng vẫn đã là bộ trưởng hai nhiệm kỳ. Và, tiếng Việt vẫn không có từ nào thay thế để gọi ông ngoài hai từ “nguyên” hay “cựu” bộ trưởng.

FB Trương Huy San nhận định, hình thức xử lý nên áp dụng với ông Vũ Huy Hoàng lẽ ra phải là khởi tố ông nếu có đủ căn cứ pháp lý và “ tước hàm bộ trưởng” của ông theo nghĩa tước đi các đặc quyền đặc lợi mà cái “hàm” này mang lại.

Ông Trương Huy San nêu ý kiến, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và cơ quan điều tra cũng nên tiếp tục làm rõ nguồn tiền mua các bất động sản và cổ phiếu Sabeco và những nơi khác của ông Vũ Huy Hoàng và các thành viên trong gia đình.

Khả năng truy tố ông Vũ Huy Hoàng

Bộ trưởng Bộ Thương mại và Công nghiệp Vũ Huy Hoàng trong một cuộc họp báo chung với Trưởng phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, ông Frank Jessen tại Hà Nội 04 tháng 8 năm 2015. AFP photo

Đáp câu hỏi của chúng tôi về khả năng tiếp theo, khi đến lượt Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ra biện pháp kỷ luật nguyên Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng, TS Nguyễn Quang A phát biểu:

Chỉ thị 15 của chính Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam qui định bên công an điều tra không được phép điều tra đảng viên, mà phải báo cáo cho tổ chức Đảng để họ xử lý trước đã, khi nào họ xử lý xong, họ đuổi thằng cha phạm pháp ấy ra khỏi Đảng để Đảng đỡ mang tiếng thì lúc đó cảnh sát điều tra mới vào, mới có thể truy tố tội phạm bắt tù …Đây là thủ tục chính thống của Đảng Cộng sản và chính thủ tục này đã vạch mặt sự thối nát, sự coi thường luật pháp của chính Đảng Cộng sản này.

Với người dân Việt Nam dẫu còn rất kém về mặt nhận thức, thì người ta vẫn nhận ra đây là một trò hết sức vớ vẩn và nó là gậy ông đập lưng ông đối với chính ông Nguyễn Phú Trọng và đảng của ông ta.
- TS Nguyễn Quang A 

Tôi nghĩ việc hủy tư cách nguyên bộ trưởng của ông Hoàng, cũng có thể là biện pháp làm như thế. Nhưng tôi nghĩ, với người dân Việt Nam dẫu còn rất kém về mặt nhận thức, thì người ta vẫn nhận ra đây là một trò hết sức vớ vẩn và nó là gậy ông đập lưng ông đối với chính ông Nguyễn Phú Trọng và đảng của ông ta.

Hai ngày 25 và 26 Tết Đinh Dậu, nhiều báo điện tử như Dân Trí, VnExpress, Một Thế giới và Đất Việt đã đưa tin về việc Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hôm 24/1/2017 đã kỷ luật khiển trách bà Hồ thị Kim Thoa, Thứ trưởng Bộ Công thương vì có phần trách nhiệm trong việc đồng ý với đề xuất tiếp nhận, bổ nhiệm ông Trịnh Xuân Thanh vào các chức vụ tại Bộ Công thương trái qui định. Đặc biệt ông này làm thất thoát 3.300 tỷ đồng ở Tổng Công ty xây lắp dầu khí PVC, nhưng không bị truy cứu mà được chuyển về Bộ Công thương với vị trí cao nhất là vụ trưởng quy hoạch làm Thứ trưởng, để từ đây được điều động về làm Phó Chủ tịch tỉnh Hậu Giang, đắc cử Quốc hội khóa 14. Khi bị Tổng Bí Thư quyết tâm hạch tội, ông Trịnh Xuân Thanh đã bỏ trốn ra nước ngoài và bị truy nã quốc tế.

Thế nhưng báo chí có vẻ được bật đèn xanh và đã không chỉ dừng lại ở biện pháp kỷ luật khiển trách của Thủ tướng đối với bà Hồ thị Kim Thoa. Dân Trí có thể là báo điện tử sớm nhất trong các báo đưa tin về khối lượng cổ phiếu trị giá tới 718 tỷ đồng của Công ty Bóng đèn Điện Quang, mà Thứ trưởng Công thương Hồ Thị Kim Thoa và gia đình bà thủ đắc.

Con đường giàu sang của bà Thứ trưởng

Thứ trưởng Công thương Hồ Thị Kim Thoa. Courtesy of Doanhnghiep

Người đọc báo cảm nhận là, quan chức Bộ Công thương dưới thời Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, không hiểu sao mà người nào cũng giàu nứt đố đổ vách. Tình trạng quan chức giàu lên nhanh chóng trong khi đa số người dân vẫn rất nghèo là thí dụ rõ nét về tình trạng bất bình đẳng về kinh tế. Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội từ Saigon nhận định:

Khi một xã hội phân hóa giàu nghèo đến cùng cực, người thì quá giàu có, giàu đến mức không hiểu nổi từ đâu mà có tài sản giàu như thế trong khi người thì không có đủ áo mặc, trong mùa đông không có giày để mang, Tết thì cũng không có tiền để có một bữa cơm ngon. Đó chính là dấu hiện của một xã hội không có gì tốt đẹp mà người cầm quyền phải là người chịu trách nhiệm đầu tiên trong việc điều chỉnh lại cuộc sống cho nó ra con người hơn…

Đất Việt Online và nhiều báo khác bật mí về con đường đi tới giàu sang của Thứ trưởng Công thương Hồ Thị Kim Thoa. Theo đó 2000, bà Thoa là Tổng Giám đốc Công ty Bóng đèn Điện Quang, một công ty quốc doanh thuộc Bộ Công thương. Trong quá trình cổ phần hóa công ty này bà Hồ Thị Kim Thoa từ năm 2005 tới 2010 còn kiêm nhiệm chức Chủ tịch công ty.

Dù được thăng chức Thứ trưởng Bộ Công thương từ năm 2010, nhưng tính đến 30/11/2016 bà Thoa vẫn nắm giữ hơn 1.600.000 cổ phiếu Bóng đèn Điện Quang mã DQC, trị giá khoảng 102 tỷ đồng. Báo chí còn cho biết người thân ruột thịt trong gia đình bà Thoa đều là cổ đông lớn, có chức vụ tại Công ty Bóng đèn Điện Quang và có tổng trị giá cổ phiếu nắm giữ khoảng 718 tỷ đồng kể cả bà Thoa.

Liên quan tình trạng các công ty quốc doanh bị tham nhũng đục khoét trong quá trình cổ phần hóa, TS Nguyễn Quang A cho rằng chuyện ăn cướp tài sản công biến thành tài sản tư thông qua cổ phần hóa thì đã từng được cảnh báo từ 20 năm trước. Ông nói:

Đối với giám đốc các doanh nghiệp quốc doanh, các quan chức phụ trách doanh nghiệp quốc doanh trong quá trình cổ phần hóa thì nguy cơ hợp pháp hóa chuyện tham nhũng của họ bằng cách cổ phần hóa là chuyện thực sự đã diễn ra ở rất nhiều nước nguyên là cộng sản từ thời 1989-1990. Những bài học ấy đã được cảnh báo rất nhiều lần và không kém phần gay gắt ở Việt Nam…Tuy nhiên chuyện đó vẫn diễn ra hàng ngày…

Những bài học ấy đã được cảnh báo rất nhiều lần và không kém phần gay gắt ở Việt Nam…Tuy nhiên chuyện đó vẫn diễn ra hàng ngày…
- TS Nguyễn Quang A

Báo Đất Việt điện tử trích lời ông Phạm Trọng Đạt, Cục trưởng Cục Phóng chống tham nhũng cho biết, bà Hồ Thị Kim Thoa đang làm Thứ trưởng nên theo phân công nhiệm vụ, trách nhiệm kiểm tra, xem xét dấu hiệu vi phạm của Đảng viên thuộc về Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

Vẫn trên Đất Việt Online, ông Nguyễn Bá Sơn Đại biểu Quốc hội Đà Nẵng cho rằng, dư luận có quyền nghi ngờ Thứ trưởng Công thương lấy tiền ở đâu mà có tài sản quá lớn như vậy. Đại biểu Sơn nhấn mạnh, khi dư luận đã nghi ngờ thì cơ quan chức năng phải làm rõ vấn đề và trả lời công khai, số tiền trên có hợp pháp hay không, nó hình thành từ nguồn nào….

Bức tranh xám Trịnh Xuân Thanh, Vũ Huy Hoàng nay được chấm phá thêm Hồ Thị Kim Thoa. Công cuộc làm trong sạch Đảng của ông Nguyễn Phú Trọng vẫn đang dậm chân ở Bộ Công thương và giới phản biện cho rằng, những diễn biến cho tới lúc này mang dáng vẻ hài kịch chính trị. Như thế vui xuân đọc báo không thể không cười.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/ReviewOnlineDomesticPress/tet-story-politic-n-black-humour-nn-01272017094836.html/vui-tet-voi-hai-kich-chinh-tri

Biển Đông dậy sóng và mối quan hệ tay ba

Nam Nguyên, phóng viên RFA 2017-01-12  

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng (trái) hội đàm tại Bắc Kinh ngày 12 tháng 1 năm 2017.  AFP photo

Tổng Bí Thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng đi Bắc Kinh, Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry thăm Việt Nam trước khi mãn nhiệm và sự kiện ông Rex Tillerson, người có thể thay thế ông Kerry, nặng lời răn đe Trung Quốc về vấn đề Biển Đông là những thông tin đang được dư luận chú ý.

Chờ đợi gì từ Trump?

Hầu hết báo mạng dòng chính ở Việt Nam đều có tin bài liên quan đến các sự kiện vừa nêu. Theo Người Lao Động Online, trong cuộc họp báo thường kỳ đầu tiên năm 2017 của Bộ Ngoại giao diễn ra chiều 12/1 ở Hà Nội, Người Phát ngôn Lê Hải Bình đã trả lời câu hỏi về việc ông Rex Tillerson, người được Tổng thống đắc cử Donald Trump chọn làm ngoại trưởng, khi bình luận về Biển Đông ngày 11/1 nói rằng, nước Mỹ phải  sẽ phải gửi tín hiệu rõ ràng đến Trung Quốc, thứ nhất việc xây dựng đảo nhân tạo phải dừng lại; thứ hai, Trung Quốc sẽ không được tới các đảo đó nữa.

Tôi nghĩ tiếng nói mạnh mẽ của Hoa Kỳ có lẽ rất là phù hợp với nguyện vọng chung của quốc tế và vì lợi ích chung của nhân loại. Phát biểu đấy cần phải được chia sẻ.     
- TS Trần Công Trục

Ông Lê Hải Bình đã khá dè dặt khi lập lại quan điểm của Việt Nam, theo đó  duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải và hàng không ở khu vực là mục tiêu chung cũng là lợi ích chung của các nước trong và ngoài khu vực. Các bên liên quan, các bên trong và ngoài khu vực đều phải có trách nhiệm đóng góp mang tính xây dựng vào mục tiêu chung cũng như đảm bảo lợi ích chung.

Vậy thì quan điểm của ứng viên Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson có phù hợp với quan điểm và lợi ích của Việt Nam hay không?

Chúng tôi nêu câu hỏi này với TS Trần Công Trục, nguyên Trưởng ban biên giới của Chính phủ Việt Nam hiện sống ở Hà Nội và được ông trả lời:

“Không những phù hợp với lợi ích Việt Nam mà phù hợp lợi ích chung của cả thế giới nữa. Bởi vì những việc làm của Trung Quốc như vậy vi phạm Công ước Luật Biển 1982, nó làm biến đổi môi trường sống của các loài thủy sản quý hiếm cũng như thay đổi, biến đổi của cả khu vực Biển Đông. Tôi nghĩ tiếng nói mạnh mẽ của Hoa Kỳ có lẽ rất là phù hợp với nguyện vọng chung của quốc tế và vì lợi ích chung của nhân loại. Tôi cho rằng phát biểu đấy cần phải được chia sẻ.”

Ông Rex Tillerson Wayne, cựu chủ tịch và giám đốc điều hành của ExxonMobil, là người được đề cử chức vụ Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ. Ảnh chụp tại Capitol Hill, Washington, DC ngày 11/1/2017. AFP photo

Trong cuộc phỏng vấn của Nam Nguyên vào tối 12/1/2017, Thạc sĩ Hoàng Việt chuyên gia nghiên cứu Biển Đông hiện sống và làm việc ở Saigon nhận định:

“Trước đây khi ông Donald Trump đắc cử tổng thống thì nhiều người còn phân vân về chính sách đối ngoại của ông. Nhưng từ lúc tranh cử tổng thống, quan điểm của ông ấy là cần phải cứng rắn với Trung Quốc. Cho đến bây giờ thì những người ông bổ nhiệm như, cố vấn an ninh, cố vấn kinh tế ngoại trưởng, kể cả Bộ trưởng Quốc phòng, tất cả những nhân vật đó đều có quan điểm mạnh thể hiện chính sách của ông Trump.

Nếu mà Hoa Kỳ cứng rắn với Trung Quốc trên Biển Đông thì điều đó chắc chắn có lợi ích cho Việt Nam. Bởi vì nói cho cùng thì trong khu vực Biển Đông này phải có một quốc gia đủ mạnh để có thể kềm chế được Trung Quốc, kềm chế những tham vọng quá đáng của Trung Quốc trên Biển Đông này.”

Nhà Nghiên cứu Hoàng Việt cũng đề cập tới quan điểm không phản đối Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP của ứng viên Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson. Chuyên gia Hoàng Việt tiếp lời:

“Chúng ta mong chờ vào tương lai của TPP, nếu mà Hoa Kỳ một mặt mạnh mẽ cứng rắn hơn đối với Trung Quốc ở trên Biển Đông và mặt thứ hai là tiếp tục duy trì vận mệnh TPP thì có lẽ đấy là những tín hiệu tốt trong khu vực.”

Thế thăng bằng đu dây

Có những ý kiến cho rằng, phản ứng của Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình quá dè dặt và thể hiện thực tế quan hệ nước lớn nước nhỏ. TS Trần Công Trục nhận định:

“Tôi không đồng ý với việc dư luận cho rằng phát biểu của Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao không được mạnh mẽ. Trong bối cảnh đây là mới được nghe phát biểu của một ứng cử viên bộ trưởng. Đây mới là phát biểu còn hành động của ông ta thế nào còn là một câu chuyện nữa. Thứ hai, thậm chí khi đã lên chức bộ trưởng có phát biểu thì  cũng còn phải thể hiện trên hành động thực tế là Hoa Kỳ cần phải hành xử như thế nào trong việc lên án những hành động sai trái đó. Bởi vì, nên nhớ rằng trước đây rất nhiều lần Hoa Kỳ có nói, nhưng việc làm của họ chưa tương thích với lời nói cũng là câu chuyện khác.

Tôi cho rằng Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam phát biểu trong chừng mực là có những lý do khách quan, chứ không phải vì Việt Nam sợ Trung Quốc.  Bởi vì nếu Trung Quốc làm đúng thì Việt Nam sẽ tôn trọng, còn nếu Trung Quốc làm sai thì người Việt Nam sẽ đấu tranh đến cùng…”

Một tuần trước khi ông Donald Trump tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Hoa Kỳ, chiều 12/1/2017 ông Nguyễn Phú Trọng Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam đã đến Bắc Kinh trong chuyến viếng thăm chính thức Trung Quốc kéo dài 4 ngày. Thông tấn xã Việt Nam mô tả hội đàm Nguyễn Phú Trọng - Tập Cận Bình là nhằm định hướng phát triển lành mạnh, lâu dài cho quan hệ Việt – Trung và về điều gọi là củng cố cục diện ổn định, thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (trái) được chào đón bởi Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, Ted Osius tại sân bay Nội Bài, Hà Nội vào ngày 12 tháng một năm 2017. AFP photo

Vẫn theo Thông tấn xã Việt Nam, về vấn đề trên biển, hai Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tập Cận Bình cùng cho rằng đây là vấn đề tồn tại chủ yếu của quan hệ Việt Trung và là vấn đề hết sức phức tạp và hệ trọng, tác động chi phối rất lớn đến sự tin cậy chính trị, tình cảm nhân dân và cụ diện quan hệ hai nước, cục diện và tình hình khu vực cũng như thế giới.

Thạc sĩ Hoàng Việt, nhà nghiên cứu Biển Đông từ Saigon nhận định:

“Thông thường trong những giai đoạn quan trọng thì Việt Nam bao giờ cũng có các nhà lãnh đạo sang thăm Trung Quốc để trao đổi quan điểm hai bên và phía Trung Quốc cũng tương tự như vậy. Chắc chắn trong mối quan hệ này, mối quan hệ giữa Việt Nam Hoa Kỳ và Trung Quốc vô cùng phức tạp nhưng nó cũng đầy lợi ích đan xen.

Một mặt Việt Nam vẫn muốn duy trì quan hệ tốt với Trung Quốc vì quan niệm rằng duy trì được quan hệ với Trung Quốc thì mới duy trì hòa bình, mới có cơ hội để phát triển. Tuy nhiên Việt Nam lại lo ngại trước những tham vọng của Trung Quốc trên biển đặc biệt trên Biển Đông và vì vậy Việt Nam cũng muốn thúc đẩy mối quan hệ với các quốc gia khác, trong đó có Hoa Kỳ, Nhật Bản. Vì vậy mối quan hệ với Hoa Kỳ rất là quan trọng. cũng chính vì vậy mà quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ trong mấy năm gần đây cũng phát triển nhanh chóng.”

Trong cuộc họp báo ngày 12/1/2017 tại Hà Nội, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình đã không trả lời trực tiếp câu hỏi của báo chí nước ngoài, về việc Việt Nam mua tên lửa đất đối không Akash của Ấn Độ. Theo báo Người Lao Động Online, Ông Lê Hải Bình nói là sẽ chuyển câu hỏi đến cơ quan chức năng. Tuy vậy ông nhấn mạnh là Việt Nam kiên trì chính sách quốc phòng hòa bình, tự vệ, việc mua sắm quốc phòng nếu có là bình thường để bảo vệ đất nước.

Chắc chắn trong mối quan hệ này, mối quan hệ giữa Việt Nam Hoa Kỳ và Trung Quốc vô cùng phức tạp nhưng nó cũng đầy lợi ích đan xen.
- Thạc sĩ Hoàng Việt

Nhận định về vấn đề vừa nêu, TS Trần Công Trục nguyên Trưởng ban biên giới của chính phủ Việt Nam cho rằng, Việt Nam không thể không tính đến trách nhiệm lớn lao của mình trong việc đóng góp bảo vệ hòa bình, không để xung đột chiến tranh xảy ra. Nhưng điều đó không có nghĩa vì lý do phải làm mọi cách để đàm phán, hòa hoãn giải quyết hòa bình, thì Việt Nam lơ là việc cảnh giác. TS Trần Công Trục nhấn mạnh:

“Việt Nam luôn luôn cảnh giác và sẵn sàng tăng cường sức mạnh của mình để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ chủ quyền thiêng liêng của mình khi có kẻ xâm lược trắng trợn, bất chấp quyền lợi chính đáng của Việt Nam, bất chấp luật pháp quốc tế, thì Việt Nam sẵn sàng đứng lên để đánh trả, để gìn giữ mảnh đất thiêng liêng của cha ông để lại….bảo vệ các quyền hợp pháp của mình là việc phải làm…”

Đối với chuyến thăm Việt Nam từ ngày 12 đến 14/1/2017 của Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry, qua truyền thông nhà nước người đọc báo cảm nhận, việc ông Kerry trở lại Việt Nam lần thứ 3 vào tuần lễ cuối cùng của nhiệm kỳ mang tính cách biểu tượng nhiều hơn, cho dù được mô tả là thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện Việt – Mỹ.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/ReviewOnlineDomesticPress/domestic-press-review-011317-nn-01122017151355.html/bien-dong-day-song-va-moi-quan-he-tay-ba

Gấp rút chữa cháy cho nền kinh tế

Nam Nguyên, phóng viên RFA 2017-01-06  

 Cảnh buôn bán ở một góc phố Hà Nội hôm 8/12/2016.  AFP photo

Phản hồi lời kêu gọi của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, trong tuần lễ đầu năm 2017 đã có nhà khoa học nói thẳng, nói thật. TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội nói rằng, ông chưa thấy động lực tăng trưởng cho năm 2017 ở đâu và năm 2017 có thể sẽ là năm kinh tế Việt Nam gặp nhiều khó khăn hơn.

Sự thật mất lòng

Nhận định trên báo mạng Dân Trí ngày 5/1/2017, TS Nguyễn Đức Thành  bày tỏ quan ngại sâu xa về dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2017. Theo lời Viện trưởng VEPR, Việt Nam có thể chịu tác động từ những diễn biến bất lợi từ tình hình Quốc tế và chưa thấy được những điểm mới từ trong nước, trong bối cảnh cải cách khu vực doanh nghiệp Nhà nước đang gặp khó khăn; quản lý công chậm đổi mới, nợ công cao và tăng chi ngân sách vẫn lớn.

Trả lời Nam Nguyên vào tối 5/1/2017, chuyên gia kinh tế Phó Giáo sư Ngô Trí Long hiện sống và làm việc ở Hà Nội nhận định rằng, có nhiều dự báo khác nhau về mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam 2017, như 6,3% của Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế; hay mức 6,7% của Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia. Theo quan điểm của Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long, sau khi không đạt mức tăng trưởng kinh tế như dự kiến của năm 2016 và với những thách thức khó lường của 2017 thì Chính phủ Việt Nam sẽ rất khó khăn và sẽ phải có quyết tâm hết sức mạnh mẽ để đạt tới mức tăng trưởng GDP 6,7%. Chuyên gia Ngô Trí Long cho rằng thương mại toàn cầu không sáng sủa với sự kiện Brexit, nước Anh rời khỏi EU; đặc biệt là xu hướng dân tộc hướng nội ở Hoa Kỳ của Tổng thống đắc cử Donald Trump. Ngoài ra còn vấn đề xung đột trên thế giới hoặc thiên tai có thể xảy ra cũng ảnh hưởng thị trường mậu dịch toàn cầu.

Trong năm 2017 này, một trong những vấn đề thách thức đối với nền kinh tế Việt Nam là năng suất, chất lượng hiệu quả thì chưa đáng là bao.
- Phó Giáo sư Ngô Trí Long

Phó Giáo sư Ngô Trí Long nhấn mạnh tới các vấn đề mà nền kinh tế Việt Nam khó vượt qua.

“Trong nước nói chung là, những thách thức mới và lớn như rào cản về nợ công, nợ xấu vẫn chưa được giải quyết dứt điểm; hay đặc biệt tình hình thiên tai lũ lụt, hạn hán, thời tiết khí hậu cũng ảnh hưởng rất lớn. Bên cạnh đó vấn đề tái cơ cấu tiến hành rất là chậm…đấy là những yếu tố tác động cản trở tăng trưởng.

Bên cạnh đó cũng có những điểm sáng, hy vọng cho tăng trưởng năm 2017, sự cải cách hành chính, thể chế cũng như môi trường, những động lực để giúp tăng trưởng thì Chính phủ làm rất là mạnh. Nhưng với những rào cản đã nêu thì theo quan điểm cá nhân tôi, để đạt mục tiêu tăng trưởng 6,7% thì Chính phủ phải hết sức quyết liệt đặc biệt về cải cách thể chế, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh; tháo gỡ những rào cản, thủ tục hành chính bất cập…”

Theo Phó Giáo sư Ngô Trí Long, động lực của cải cách của Chính phủ cũng đặt được niềm tin trong doanh nghiệp. Đặc biệt một trong những vấn đề hết sức quan trọng, 6 tháng đầu năm 2016 nông nghiệp Việt Nam có mức tăng trưởng âm, cả năm thì tăng trưởng rất thấp. Nhưng năm nay Chính phủ coi nông nghiệp là lĩnh vực hết sức quan trọng, ví dụ như áp dụng khoa học kỹ thuật và có những đề án phát triển nông nghiệp, vun bồi cho nông nghiệp phát triển với trình độ công nghiệp cao.

Đề cập tới khả năng cạnh tranh của nền kinh tế, Phó Giáo sư Ngô Trí Long tiếp lời:

“Trong năm 2017 này, một trong những vấn đề thách thức đối với nền kinh tế Việt Nam là năng suất, chất lượng hiệu quả thì chưa đáng là bao. Nếu Chính phủ không cố gắng, không có động lực, không quyết tâm, có nghĩa là trên rất quyết liệt, nhưng giữa còn chần chừ và dưới thì chậm chạp, không thay đổi được tư tưởng và vẫn giữ nếp như vậy thì chắc chắn khó đạt được tăng trưởng 6,7%...”

Nông dân đang bị “nghèo hóa”

Nông dân Việt Nam với mùa thu hoạch ở ngoại ô Hà Nội hôm 9/6/2016.AFP photo

Báo Dân Trí dẫn lời TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng VEPR, nhắc lại thảm họa môi trường từ Formosa tại 4 tỉnh miền Trung đã tác động trực tiếp đến sinh kế, kinh tế của hàng triệu hộ dân mà rất lâu mới có thể khắc phục được. Ngoài ra TS Nguyễn Đức Thành nhấn mạnh tới thực tế gọi là nghèo hóa nông dân, nông thôn, sau hạn hán ở Tây nguyên và Nam Trung Bộ, hạn mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long, ngập lụt ở miền Trung… đã kéo giảm năng suất, tăng trưởng ngành nông nghiệp.

Vẫn theo TS Nguyễn Đức Thành và Dân Trí Online, trước những thay đổi của điều kiện tự nhiên; nguy cơ công nghiệp lạc hậu và tận dụng tài nguyên đang khiến Việt Nam phải đánh đổi và đứng trước con đường bắt buộc phải thay đổi, mới hy vọng có được tăng trưởng dài hạn, bền vững.

Trong cuộc phỏng vấn của chúng tôi, một nhà nghiên cứu khoa học là Giáo sư Bùi Chí Bửu, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam, phân tích là tái cấu trúc nông nghiệp ở Việt Nam đưa ra từ nhiều năm nay, nhưng bị chặn bước vì ba thách thức lớn. Đó là sản xuất quá nhỏ bé; Việt Nam hội nhập quốc tế sâu, phải thực hiện các cam kết thương mại tự do nhiều nông sản bị cạnh tranh và sau hết trong hai năm 2015-2016 hiện tượng El Nino ảnh hưởng quá lớn làm cho lĩnh vực trồng trọt, kể cả cây công nghiệp như cà phê, hồ tiêu và ngành chăn nuôi đều bị ảnh hưởng, năng suất sụt giảm nghiêm trọng. Từ Saigon, Giáo sư Bùi Chí Bửu nhấn mạnh:

Tôi thấy rất đáng ngại, vấn đề này rất nhiều chuyên gia trong ngoài nước ai cũng nói sẽ cho phá sản, phá sản theo nguyên tắc đối với nhà nước thì sẽ phá sản như thế nào.
- Phó Giáo sư Ngô Trí Long 

“Ba thách thức đó ảnh hưởng tái cấu trúc trong khi mình không có nhiều nghiên cứu chiều sâu về kinh tế, xã hội tất cả mọi thứ…cho nên cần thiết nhất là dành ngân sách đầu tư cho nghiên cứu những factors, những chìa khóa để giải quyết vấn đề. Chúng ta cần bấm đúng cái huyệt nào đó, nhưng cái huyệt này chưa được tìm thấy.”

Chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2017 khá cao là 6,7% và có những dấu hiệu cho thấy, Thủ tướng muốn gấp rút dập tắt những đám cháy âm ỉ đang hủy hoại nền kinh tế.

Báo mạng Một Thế Giới ngày 5/1/2017 đưa tin, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ định Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ làm Trưởng Ban Chỉ đạo xử lý 12 dự án thua lỗ nghìn tỷ thuộc Bộ Công thương. Đây là một Ban mới được thành lập và có mục đích giúp Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xử lý các vướng mắc, tồn tại yếu kém của các dự án, doanh nghiệp lớn thuộc ngành công thương.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ được Một Thế Giới dẫn lời cho biết, việc xử lý các dự án thua lỗ nghìn tỷ phải tuân thủ nguyên tắc “kiên quyết xử lý các doanh nghiệp nhà nước thua lỗ, các dự án đầu tư của doanh nghiệp nhà nước không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp theo nguyên tắc và cơ chế thị trường” như Hội nghị Trung ương 4 khóa 12 đã chỉ đạo.

Phải chăng sẽ có nhiều dự án thua lỗ hàng nghìn tỷ chính thức bị xóa sổ và theo cơ chế thị trường thì có thể là bán sắt vụn. Phó Giáo sư Ngô Trí Long trả lời câu hỏi này:

“Tôi thấy rất đáng ngại, vấn đề này rất nhiều chuyên gia trong ngoài nước ai cũng nói sẽ cho phá sản, phá sản theo nguyên tắc đối với nhà nước thì sẽ phá sản như thế nào. Khi anh không còn khả năng thanh toán nữa thì đối với nhà nước với nguồn lực như vậy, trong điều kiện như vậy thì thực thi ra sao, biện pháp cụ thể như thế nào thì tôi nghĩ đòi hỏi bộ máy phải có tổ chức nghiên cứu đề án một cách cụ thể chứ không thể nói chung chung…”

Ai chịu trách nhiệm cao nhất?

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng trả lời báo chí tại Hà Nội hôm 4 tháng 8 năm 2015. AFP photo

Một khi các dự án thua lỗ nghìn tỷ được giải quyết một lần, chuyển từ chết lâm sàng sang chính thức khai tử, thì vấn đề trách nhiệm của giới lãnh đạo Bộ Công thương các thời kỳ những dự án đó thành hình, đặc biệt là nguyên Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng sẽ như thế nào. Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long nhận định:

"Để không đi theo vết xe đổ hay ngựa quen đường cũ thì vấn đề quan trọng là phải xử lý trách nhiệm. Đấy là những bài học để răn đe cho những thế hệ mới này. Trong hoàn cảnh này thì tôi thấy ông Vũ Huy Hoàng chưa phải là người chịu trách nhiệm cuối cùng, một người chịu trách nhiệm cao nhất, đó là ai, thì phải xem xét cụ thể trực tiếp trách nhiệm.

Để không đi theo vết xe đổ hay ngựa quen đường cũ thì vấn đề quan trọng là phải xử lý trách nhiệm. Đấy là những bài học để răn đe cho những thế hệ mới này.
- Phó Giáo sư Ngô Trí Long 

Ông Hoàng chưa phải là người trách nhiệm cao nhất và cuối cùng, bởi vì khi ông Hoàng đã thực hiện thực thi những điều đó thì còn thông qua cấp cao hơn. Thế thì cấp cao hơn dù đã nghỉ rồi hoặc đang đương chức thì cũng phải xem xét làm rõ trách nhiệm. Chứ không thể chỉ nói tới ông Hoàng là xong…cho nên vấn đề của Việt Nam ở đây là chưa triệt để xử lý trách nhiệm cụ thể những người đã gây ra hậu quả đó…nói rất là hay, rất là mạnh nhưng cụ thể thì thực thi cũng chẳng được là bao.”

Trong bối cảnh Thủ tướng Việt Nam đặt kỳ vọng tăng trưởng kinh tế 2017 cao tới 6,7%, thông tin từ VnExpress ngày 5/1/2017 cho biết, tới nay đã có 12 tỉnh xin gạo cứu đói trước Tết Đinh Dậu, bao gồm Cao Bằng, Tuyên Quang, Yên Bái, Lào Cai, Hà Nam, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Bình Định, Ninh Thuận, Đắk Nông.

Đọc bài báo, thấy thật là mỉa mai, khi các tỉnh xin cứu đói lại đều có những báo cáo về tình hình kinh tế xã hội với rất nhiều mỹ từ, như tổng sản phẩm tăng, các lĩnh vực  sản xuất kinh tế đạt và vượt kế hoạch đề ra…

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/ReviewOnlineDomesticPress/vn-put-2017-eco-diseases-under-control-nn-01062017085112.html/gap-rut-chua-chay-cho-nen-kinh-te-1

Thủ tướng CSVN tự cho điểm bản thân

Nam Nguyên, RFA 2016-12-30  

Một phiên họp chính phủ trước đây, ảnh minh họa. Một phiên họp chính phủ trước đây, ảnh minh họa. Courtesy chinhphu.vn

Năm đầu tiên của Chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khép lại với lời cảnh báo thẳng thắn của chính Thủ tướng, theo đó nếu tính đủ, nợ công Việt Nam có thể đã vượt trần.

Nợ công buồn muôn thuở

Báo chí dòng chính tường thuật Hội nghị trực tuyến của Chính phủ với 63 tỉnh thành tổ chức trong hai ngày 28 và 29/12/2016 cho thấy, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhìn nhận 9 vấn đề tồn tại của năm 2016.

Tuy vậy ông Phúc có vẻ tự hào với điều gọi là 11 chỉ tiêu kinh tế xã hội vượt mức Quốc hội giao, cho dù Chính phủ do ông điều hành mới hoạt động thực tế được khoảng 8 tháng.

Các báo điện tử lớn đã giật tít qua lựa chọn nội dung của 9 vấn đề tồn tại vào thời điểm hết năm 2016 mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kết luận.

Báo mạng Một Thế Giới với tựa lớn “Thủ tướng: Nếu tính đủ, nợ công Việt Nam có thể đã vượt trần”. Trong khi đó, VnExpress đặt tít “Vụ Trịnh Xuân Thanh vào danh sách 9 tồn tại của năm 2016”; Báo mạng Dân Trí chọn cách đơn giản nhưng hàm ý về vấn đề niềm tin của người dân với chính phủ. Dân Trí  đặt tựa: “Thủ tướng: Phải hành động để không làm mất lòng dân.”

Theo Một Thế Giới, khi phát biểu tổng kết Hội nghị trực tuyến cuối năm của Chính phủ với các địa phương toàn quốc, “Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu ra những khó khăn lớn nhất mà đất nước đang phải đối mặt, đó là nợ công sát trần cho phép và nếu tính đủ thì có thể đã vượt trần. Trong trung hạn thì nợ xấu là vấn đề lớn, trong dài hạn thì nợ công là vấn đề rất lớn của Việt Nam.”

Được biết vào ngày 9 tháng 11 vừa qua, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Nghị quyết cho phép nâng trần nợ chính phủ từ 50 lên 54% Tổng sản phẩm nội địa GDP. Ngoài ra Quốc hội giữ nguyên qui định nợ công hằng năm không quá 65% GDP, nợ nước ngoài của quốc gia không quá 50% GDP.

Nhân viên Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) tại Hà Nội kiểm tra tiền đồng Việt Nam. Ảnh minh họa chụp trước đây. AFP

Phó Giáo sư Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế độc lập ở Hà Nội nhận định:

“Vừa rồi Quốc hội thông qua vẫn giới hạn trần nợ công như vậy, còn đối với trần nợ của Chính phủ đối với GDP thì có nâng lên là vì bất khả kháng. Hiện nay nó đã lên trên mức quy định rồi, không sửa không được tại vì là việc đã xảy ra rồi. Theo quan điểm cá nhân tôi là sự bất khả kháng có nghĩa là phải thực thi sự đã rồi.

Thế còn trong bối cảnh thực tế Việt Nam hiện nay thì nợ nần chồng ngập mà mỗi một người dân Việt Nam phải gánh chịu quá mức. Cho nên nếu Việt Nam mà không thay đổi, có nghĩa là không tiến hành thay đổi mô hình tăng trưởng, không tiến hành tái cơ cấu một cách thực chất thì chắc chắn là đến một lúc nào đó khả năng khủng hoảng nợ sẽ xảy ra đã là hiện hữu…”

Bức tranh xám và 2017

Theo VNExpress, tại Hội nghị trực tuyến cuối năm của Chính phủ với các địa phương toàn quốc, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã điểm danh 9 bất cập, tồn tại.

Theo đó, khai thác tài nguyên thiên nhiên giảm mạnh, nhất là dầu thô; thiên tai hạn hán, lũ lụt xâm nhập mặn; thảm họa môi trường biển miền Trung; 12 dự án nghìn tỉ thua lỗ mất vốn; các ngân hàng thương mại yếu kém, mất vốn rủi ro cao; xảy ra nhiều vụ cháy nổ, tai nạn giao thông nghiêm trọng… cùng với đó là nhiều vụ tội phạm đặc biệt nghiêm trọng; các sai phạm trong công tác cán bộ như vụ Trịnh Xuân Thanh; xếp hạng quốc tế và đổi mới sáng tạo giảm 4 bậc…

9 vấn đề tồn tại mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu ra trong Hội nghị trực tuyến toàn quốc, có thể được hiểu là điểm danh những sự kiện bôi xám năm đầu tiên của Chính phủ do ông điều hành.

Cách nhìn từ bên ngoài chính quyền có những điểm nào tương đồng hay không?  Nhà báo tự do, blogger Huỳnh Ngọc Chênh, người đoạt giải thưởng công dân mạng toàn cầu 2013 của Tổ chức Phóng viên không biên giới nhận định:

“Năm 2016 sự kiện quan trọng tác động đến xã hội đến đời sống người dân mạnh nhất vẫn là sự kiện Formosa xả chất thải hủy hoại môi trường cả vùng biển trên 300 km và để lại những tác động cho đến bây giờ vẫn chưa xử lý được.

Và sự kiện thứ hai là lũ do hàng loạt thủy điện dọc theo dải đất miền Trung, khi làm thủy điện người ta phá rừng, phá hết rừng đầu nguồn, lợi dụng làm thủy điện để phá rừng và bản thân rừng cũng đã bị phá từ trước, gây ra lũ lụt mà càng ngày lũ càng lớn hơn những năm trước.

Hai sự việc này ghép lại tạo ra sự cộng hưởng tạo ra ảnh hưởng đến đời sống xã hội kinh tế của Việt Nam rất lớn. Chưa nói tới di họa để lại của những năm trước, hầu hết công ty quốc doanh lớn làm ăn đều thua lỗ, công ty tập đoàn nào cũng thua lỗ đến vài chục ngàn tỷ.

Nói chung năm 2016 là một năm vô cùng khó khăn, từ tài chính cho đến môi trường, cho đến đời sống của người dân.”

Hội nghị trực tuyến kéo dài hai ngày 28 và 29/12/2016 được tổ chức để Chính phủ và 63 tỉnh thành bàn thảo triển khai nhiệm vụ năm 2017 và họp thường kỳ tháng 12. Trong dịp này Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định là Việt Nam không thể tiếp tục vận hành bộ máy cũ, cách làm cũ.

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc trong cuộc trò chuyện với ông Frank-Walter Steinmeier, Bộ trưởng Ngoại giao Đức, tại Hà Nội hôm 31/10/2016. AFP photo

Theo báo mạng Dân Trí, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ khát vọng đổi mới, theo đó chuyển động là trách nhiệm của cả hệ thống, không chỉ dừng ở Chính phủ, ở Bộ trưởng mà phải đến từng Vụ trưởng, Vụ phó, chuyên viên đến mỗi Bí thư, Chủ tịch tỉnh cũng như mỗi cấp huyện, cấp xã.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng một lần nữa nhấn mạnh tới điều gọi là vì mục tiêu hành động, kiến tạo, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Cải cách hay là chết

Bà Phạm Chi Lan chuyên gia kinh tế ở Hà Nội, người tham gia soạn thảo Báo cáo Việt Nam 2035, một công trình nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới phối hợp với Chính phủ Việt Nam, đã nhiều lần góp ý về nhu cầu đổi mới, cải cách thể chính trị đồng bộ với kinh tế nếu như Việt Nam không muốn bị rơi lại phía sau các nước trong khu vực.

Vị chuyên gia cho rằng, các nhà lãnh đạo Việt Nam của nhiệm kỳ mới chắc hẳn đã được thông báo về tình hình thực tế của nền kinh tế quốc gia. Trong dịp trả lời chúng tôi, Bà Phạm Chi Lan nhận định:

“Tôi chỉ mong họ thực sự nhận thức được sâu sắc những vấn đề của nền kinh tế Việt Nam đương đầu hiện nay và con đường thoát ra khỏi nó, mà các chuyên gia trong ngoài nước đã đưa ra nhất nhiều kiến nghị rồi…

Kiến nghị rõ nhất và tập trung nhất, tôi nghĩ là thể hiện trong Báo cáo Việt Nam 2035 mà thời gian vừa rồi Ngân hàng Thế giới cùng với Chính phủ Việt Nam tiến hành nghiên cứu và đã được công bố.

Trong đó thông điệp rất rõ là nếu không cải cách thể chế thì Việt Nam sẽ không thể phát triển được, khó thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, còn nếu cải cách thể chế thì Việt Nam hoàn toàn có thể có khả năng phát triển được tốt hơn trong những năm tới, vượt qua những khó khăn hiện nay.”

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có những ngày cuối năm dương lịch 2016 đầy bận rộn và ngổn ngang trăm mối đối với vấn đề cải cách thể chế. Có lẽ ông là một trong các nhà lãnh đạo đầu tiên của Đảng và Chính phủ phát biểu công khai rằng, nếu thể chế nào ràng buộc sự phát triển thì phải bãi bỏ ngay và thể chế là do chúng ta đặt ra thì tại sao phải sợ nó một cách vô lý.

Ông Nguyễn Xuân Phúc được báo chí dẫn như vừa nêu, trong dịp tham dự Hội nghị tổng kết cuối năm 2016 của Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn tổ chức ở Hà Nội hôm 26/12 vừa qua.

Những thế chế được thực hiện trong 30 năm Đổi mới sau Đại hội Đảng lần thứ 6 năm 1986, từng giúp nước Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa thoát khỏi sự sụp đổ của giai đoạn lạm phát 800%.

Nền kinh tế tập trung kế hoạch hóa theo mô hình Liên Xô sau đó đã được chuyển sang một thể chế do Đảng Cộng sản Việt Nam tự nghĩ ra, đó là thể chế kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa.

Một mô hình mà ông Bùi Quang Vinh, Bộ trưởng Kế hoạch đầu tư nhiệm kỳ 2011-2016 từng nói thẳng là mô hình ảo, không có thật và sau một thời gian thì sự Đổi mới lần thứ nhất đã hết động lực để phát triển.

Việt Nam sẽ tháo gỡ các thể chế cản trở phát triển theo cách nào? khi mà điều gọi là thể chế kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa chính là thể chế mẹ, đã khai sinh ra hàng loạt thể chế bất cập hiện hành.

Cho rằng những cải cách thể chế mạnh mẽ sẽ dẫn tới khả năng sửa đổi Hiến pháp trong tương lai. Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội từ Saigon nhận định:

“Tôi có niềm tin là năm mới sẽ tốt đẹp hơn, bởi vì qua theo dõi và tôi cũng tiếp xúc với nhiều người các thành phần và nhất là những người trí thức, người ta nhận xét rằng, chính phủ mới này đặc biệt là qua ông Thủ tướng, cho thấy những phát biểu cơ bản là những điều đúng và trúng vào những điều từ trước tới giờ người ta mong đợi.

Tôi cho rằng cái đó nó hứa hẹn và bây giờ  thời gian thực hiện nó còn ngắn. Nhưng mà đã khởi động được một phần hành Chính phủ, dĩ nhiên là còn cần giải quyết những rắc rối nợ công, nợ quá hạn rồi tham nhũng… cái này cái kia…cũng còn nhiều khó khăn… nhưng mà đã thấy con đường đi rồi và có sự quyết tâm… tôi tin là có thể có những dấu hiệu tích cực hơn.”

Người Việt Nam có truyền thống tin tưởng vào tương lai tốt đẹp hơn, khát vọng đổi mới chính trị kinh tế hiện nay cần trở thành hành động thực sự và tích cực.

Giới phản biện nhấn mạnh, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từng tự nhận bản thân là người hành động và sẽ làm nhiều hơn nói, vậy thì ông nên thể hiện điều này ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.        

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/ReviewOnlineDomesticPress/pm-self-evaluation-nn-12302016103713.html/thu-tuong-nguyen-xuan-phuc-tu-cho-diem-ban-than

Fomosa – nợ công bôi đen năm 2016

Nam Nguyên, phóng viên RFA 2016-12-23  

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc (thứ hai từ phải) và Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng (thứ hai từ trái) tại lễ khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh ASEAN tại Hà Nội ngày 08 tháng 12 năm 2016.  AFP photo

Tổng kết cuối năm 2016, báo chí dòng chính ở Việt Nam biện giải cho Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc về những thành quả khiêm tốn, khi phải tiếp nhận di sản kinh tế xã hội đầy khó khăn từ nhiệm kỳ trước.

8 sự kiện kinh tế - xã hội 2016

Trong 8 sự kiện kinh tế-xã hội năm 2016, báo mạng VnExpress đã có những bình chọn nổi bật nhiều sắc xám như: Tăng trưởng GDP không đạt mục tiêu; Thảm họa môi trường do Formosa xả thải; Nợ Chính phủ vượt trần; Nhiều lãnh đạo cấp cao bị kỷ luật trong vụ Trịnh Xuân Thanh và Bốn tháng 4 vụ máy bay quân sự bị rơi… Ba sự kiện được cho là tích cực bao gồm: Bầu nhân sự cấp cao, Tổng thống Mỹ Obama thăm Việt Nam và sau hết là ghi nhận Số doanh nghiệp mới thành lập nhiều kỷ lục.

Trả lời phỏng vấn nhanh của Nam Nguyên tối ngày 22/12/2016, nhà báo tự do blogger Huỳnh Ngọc Chênh, người được Tổ chức Phóng viên không biên giới trao giải Công dân mạng Thế giới năm 2013, từ Saigon cho biết những đánh giá của riêng ông:

“Năm 2016, sự kiện quan trọng tác động đến xã hội đến đời sống người dân mạnh nhất vẫn là sự kiện Formosa xả chất thải hủy hoại môi trường cả vùng biển trên 300 km và để lại những tác động cho đến bây giờ vẫn chưa xử lý được. Và sự kiện thứ hai là lũ do hàng loạt thủy điện dọc theo dải đất miền Trung, khi làm thủy điện người ta phá rừng, phá hết rừng đầu nguồn, lợi dụng làm thủy điện để phá rừng và bản thân rừng cũng đã bị phá từ trước, gây ra lũ lụt mà càng ngày lũ càng lớn hơn những năm trước.

Năm 2016 dồn dập xảy ra những sự cố rất bất lợi cho sự phát triển kinh tế của đất nước, sự kiện Formosa rồi thứ hai nữa là tình hình bão lụt miền Trung bây giờ vẫn chưa khắc phục xong…
- Giáo sư Vũ Văn Hóa

Hai sự sự việc này ghép lại tạo ra sự cộng hưởng tạo ra ảnh hưởng đến đời sống xã hội kinh tế của Việt Nam rất lớn. Chưa nói tới di họa để lại của những năm trước, hầu hết công ty quốc doanh lớn làm ăn đều thua lỗ, công ty tập đoàn nào cũng thua lỗ đến vài chục ngàn tỷ. Nói chung năm 2016 là một năm vô cùng khó khăn, từ tài chính cho đến môi trường, cho đến đời sống của người dân.”

VnExpress, báo mạng dòng chính nhiều độc giả, cũng là tờ báo sớm nhất công bố 8 sự kiện kinh tế -xã hội năm 2016 từ ngày 21/12. Tờ báo đã dẫn nhập, Chính phủ mới ra mắt trong bối cảnh nhiều thách thức khi GDP nhiệm kỳ trước không đạt mục tiêu, nợ công tăng cao, nhiều tỉnh trải qua sự cố môi trường chưa từng có. Vẫn theo VnExpress, dù vậy, bức tranh kinh tế - xã hội 2016 cũng ghi nhận những hứa hẹn bùng nổ khi số doanh nghiệp đăng ký mới đạt kỷ lục.

Trong cuộc phỏng vấn do Nam Nguyên thực hiện tối ngày 22/12/2016, Giáo sư Vũ Văn Hóa, Phó Hiệu trưởng Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội nhận định:

“Năm 2016 dồn dập xảy ra những sự cố rất bất lợi cho sự phát triển kinh tế của đất nước, sự kiện Formosa rồi thứ hai nữa là tình hình bão lụt miền Trung bây giờ vẫn chưa khắc phục xong…hết hạn hán rồi đến lũ lụt và Formosa, nó đã kéo nền kinh tế vốn là lấy nông nghiệp làm trọng, việc không đạt chuẩn để phát triển như tỷ lệ mong muốn là đương nhiên thôi. Bởi vì một nền kinh tế thu nhập còn đang thấp, thì thiệt hại do thiên tai gây ra, tất nhiên nó ảnh hưởng rất nghiêm trọng đối với nền kinh tế Việt Nam…

Thảm họa môi trường do Formosa xả thải được VnExpress xếp là sự kiện thứ tư trong 8 sự kiện kinh tế - xã hội năm 2016. Tờ báo mạng tóm tắt, lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam đối diện thảm họa môi trường ảnh hưởng cuộc sống của hàng triệu người và 39.000 ngư dân 4 tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế mất việc, tàu thuyền nằm bờ suốt 8 tháng, ngành khai thác thủy sản giảm 20% sản lượng.

VnExpress nhắc lại sự kiện chất thải của Công ty Gang thép Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã hủy diệt hệ sinh thái một vùng đáy biển rộng lớn, Công ty này xin lỗi và bồi thường thiệt hại 500 triệu USD thông qua Chính phủ Việt Nam. Tờ báo mạng nhấn mạnh, bao giờ biển miền Trung phục hồi? vẫn là câu hỏi nhức nhối chưa được giải đáp.

Thất vọng cách chính phủ xử lý

Đáp câu hỏi đánh giá thế nào về phương cách chính phủ Việt Nam xử lý cuộc khủng hoảng môi trường biển miền Trung, nhà báo tự do blogger Huỳnh Ngọc Chênh nhận định:

“Tôi thấy cách làm của chính phủ có vẻ là để đối phó, dư luận và người dân đòi hỏi tới đâu thì đối phó tới đó. Ban đầu thì bưng bít, không cho biết nguyên nhân cá chết là do Formosa, điều tra một thời gian hơi lâu rồi bàn tính với nhau mới công khai chuyện cá chết là từ Formosa, trong khi người dân ai cũng biết chắc là do Formosa xả thải. Ngay cái nguyên nhân cũng đã có dấu hiệu của bưng bít, rồi sau không còn chối cãi nữa, thì mới công nhận do Formosa gây ra thảm họa này và vẫn bưng bít tác hại lớn của thảm họa bằng cách cho cán bộ địa phương này, điạ phương khác xuống tắm biển, ăn cá ngay trong lúc cá đang bị nhiễm độc rồi bảo rằng có thể ăn cá được. Đó là một cách đối phó và gây nguy hiểm cho nhân dân…”

Tôi thấy cách làm của chính phủ có vẻ là để đối phó, dư luận và người dân đòi hỏi tới đâu thì đối phó tới đó.
- Blogger Huỳnh Ngọc Chênh

Nhà báo tự do Huỳnh Ngọc Chênh nhắc lại sự kiện mà ông mô tả là chính phủ đi đêm, thảo thuận riêng với Formosa nhận cho Formosa chỉ đền bù 500 triệu USD, trong khi thiệt hại gây ra lên tới hàng tỷ USD. Ông Huỳnh Ngọc Chênh tiếp lời:

“Chuyện Nhà nước đứng ra nhận đền bù thiệt hại đó là việc làm không đúng, nó phải là vụ kiện dân sự giữa người dân với lại Formosa. Thiệt hại phải do người dân đứng ra kiện và tòa án độc lập xử lý chuyện này, để đưa ra mức đền bù thỏa đáng theo yêu cầu của người dân. Nhà nước chỉ có thể khởi tố  Formosa về vấn đề hình sự khi họ đã làm một chuyện phi pháp như vậy. Nhà nước không thể đưa ra mức đền bù 500 triệu USD vừa rồi, mà đến đây giờ nhiều người dân, nạn nhân của Formosa vẫn chưa nhận được số tiền đền bù.”

Phục vụ thay vì quản lý?

Trong số những đánh giá có sắc hồng hiếm hoi mà VnExpress bình chọn, tờ báo mạng ghi nhận Chính phủ nhiệm kỳ mới ngay lập tức phải đối mặt với các khó khăn kinh tế; xử lý những sự cố môi trường lớn chưa từng có…Tuy vậy, Chính phủ đã đẩy mạnh cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh, bãi bỏ hàng loạt giấy phép con và về điều mà ban biên tập VnExpress mô tả là tạo hành lang pháp lý thúc đẩy bộ máy chuyển động mạnh mẽ theo hướng từ quản lý sang phục vụ.

Bán hàng rong ở trung tâm thành phố Hà Nội vào ngày 21 Tháng 12 năm 2016. HOANG DINH NAM / AFP

Giáo sư Vũ Văn Hóa, Phó Hiệu trưởng Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội nhận định:

“Đánh giá chung, hành động đặt ra một chiến lược rất kiên quyết, vấn đề chấn chỉnh lại lề lối làm việc, thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp và khuyến khích các doanh nghiệp đặc biệt các doanh nghiệp vừa và nhỏ thì đấy là những biện pháp rất tốt. Tuy nhiên kế hoạch cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, theo tôi vẫn còn chưa có ý kiến quyết đoán về vấn đề này. Bởi vì ở đây phía doanh nghiệp nhà nước vẫn còn số vốn rất lớn nằm trong đó nhưng hiệu quả không có.

Vì vậy tất cả những người am hiểu về kinh tế đều mong muốn chính phủ có động thái kiên quyết hơn, làm thế nào đó trong một thời gian ngắn có thể là đến hết năm 2017 sang đầu năm 2018 có thể cổ phần đại bộ phận các doanh nghiệp nhà nước và Nhà nước chỉ giữ lại những doanh nghiệp tối cần thiết…Thực hiện được như vậy sự chuyển biến các doanh nghiệp sẽ nhiều hơn…"

Mất cân đối ngân sách rất là nghiêm trọng và chi tiêu thường xuyên của bộ máy quá cồng kềnh, trùng lắp chiếm tới 70% tổng số chi ngân sách và số nợ công tăng lên.
- TS Lê Đăng Doanh 

Giáo sư Vũ Văn Hóa đề cập tới điểm thứ hai mà ông lưu ý Chính phủ về sự tiếp vốn hiệu quả của ngân hàng cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Vấn đề này theo lời ông, sẽ là trợ lực rất tích cực cho nền kinh tế.

Đối với vấn đề “Nợ Chính phủ vượt trần” mà VnExpress ghi nhận như một trong 8 sự kiện kinh tế - xã hội năm 2016 ở Việt Nam. Tờ báo mạng nhắc lại việc nợ chính phủ đã vượt trần 50% GDP trong năm 2015. Đến cuối năm 2016, tỷ lệ nợ Chính phủ tiếp tục tăng lên mức 53,2% GDP, buộc Chính phủ phải xin Quốc hội nới trần nợ công giai đoạn 2016-2020 và được chấp thuận ở mức 54% GDP.

Đối với gánh nặng nợ nợ công của Việt Nam nói chung, TS Lê Đăng Doanh nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương ở Hà Nội, đã từng nhiều lần báo động:

“Mất cân đối ngân sách rất là nghiêm trọng và chi tiêu thường xuyên của bộ máy quá cồng kềnh, trùng lắp chiếm tới 70% tổng số chi ngân sách và số nợ công tăng lên. Mặc dù Bộ Tài chính liên tục công bố là nợ công vẫn an toàn nhưng nhiều người lấy làm lo ngại là chính phủ vay quá nhiều, vượt số nợ công đã công bố rất nhiều, vì vậy câu hỏi đặt ra là vay nhiều như thế để trả khoản nợ nào và trả như thế nào mà gánh nặng trả nợ ấy ngày càng tăng lên.”

Khi ghi danh vấn đề nợ Chính phủ vượt trần xếp hàng thứ 5 trong 8 sự kiện kinh tế - xã hội năm 2016 ở Việt Nam, VnExpress ghi nhận, tăng vay nợ của Chính phủ năm 2016 chủ yếu nhằm bù bội chi ngân sách, cần tiền trả nợ công, chi đầu tư phát triển cũng như bảo lãnh các tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước vay…

Tờ báo sau cùng khuyến cáo, trong bối cảnh gánh nặng trả nợ gia tăng cùng với việc tái cơ cấu thời hạn vay, vấn đề kỷ luật chi tiêu, đầu tư được đặt ra mạnh mẽ nhằm đảm bảo an ninh, nguồn lực tài chính cho Việt Nam trung và dài hạn.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/ReviewOnlineDomesticPress/formosa-enviro-disaster-picked-as-vn-top-list-2016-12232016103523.html/fomosa-2013-no-cong-boi-den-nam-2016

Truyền thông bất lương: Thượng bất chính hạ tắc loạn

Nam Nguyên, phóng viên RFA 2016-12-16  

   Người dân Sài Gòn đọc báo sáng.  AFP photo

Bộ trưởng Thông tin Truyền Thông Trương Minh Tuấn, hôm 14/12/2016 nhìn nhận quản lý nhà nước yếu kém và không chủ động trong lĩnh vực truyền thông báo chí.

Có chức vụ Đảng là Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ trưởng Trương Minh Tuấn đã phát biểu như vừa nêu tại Hội nghị tổng kết năm 2016 và triển khai kế hoạch 2017 của các đơn vị thuộc quyền, gồm Cục Báo chí, Cục Thông tin đối ngoại, Vụ Thông tin cơ sở, Cục Phát thanh truyền hình và thông tin điện tử.

Dẹp loạn báo chí

Câu chuyện quản lý nhà nước diễn ra trong bối cảnh, báo chí dòng chính có tới 50 đơn vị dính líu vào chiến dịch truyền thông bẩn mang tên “nước mắm nhiễm độc”. Chiến dịch này được mô tả là do báo Thanh Niên và Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Vinastas cầm trịch.

Bộ trưởng Trương Minh Tuấn, một nhân vật bảo thủ, lần đầu tiên được dư luận khen ngợi vì đã nhanh chóng dẹp loạn báo chí. Theo VnExpress bản tin trên mạng ngày 6/12/2016, Bộ Thông tin Truyền thông đã thu hồi thẻ nhà báo của hai lãnh đạo báo Thanh Niên là Phó Tổng Biên tập Đặng Ngọc Hoa và Tổng Thư ký Võ Khối của tờ báo. Trước đó ngày 21/11/2016, có đến 50 cơ quan báo chí dòng chính đứng đầu là báo Thanh Niên bị phạt 200 triệu đồng, báo Người tiêu dùng 50 triệu đồng, còn các báo khác từ mức 40 triệu tới thấp nhất là 10 triệu. Có thể nói hầu hết các báo giấy và báo điện tử lớn ở Việt Nam đã rơi vào vũng lầy truyền thông bẩn.

Luật báo chí vừa rồi đã có sửa đổi, do đó những người đứng đàng sau việc này họ không thực hiện đúng chức năng của báo chí là phản ánh dư luận xã hội.
- Luật sư Nguyễn Văn Hậu

TS Phạm Chí Dũng, Chủ tịch Hội Nhà báo độc lập nằm ngoài sự kiểm soát của chính quyền cho rằng, một số báo chí từng được gọi là báo chí cách mạng, giờ đây chạy theo chủ nghĩa kim tiền và truyền thông bẩn mượn danh ý thức hệ.

Theo lời nhân vật từng được tổ chức Phóng viên không biên giới (RSF) đưa vào danh sách 100 anh hùng truyền thông thế giới năm 2014, thì những tờ báo dính vào vụ truyền thông bôi bẩn nước mắm truyền thống đã có được những hợp đồng quảng cáo béo bở; một số nhà báo trực tiếp nhận tiền để giúp một đại công ty nước mắm công nghiệp giành chiếm thị trường 200 triệu lít nước mắm/năm, mà phần lớn đang nằm trong tay các nhà làm nước mắm truyền thống quốc hồn quốc túy. Từ Saigon, TS Phạm Chí Dũng tiếp lời:

“Việc này cho thấy là một bộ phận lớn trong giới truyền thông nhà nước không những vô cảm mà họ còn dính dáng vào những vụ ăn chia bất hợp pháp. Đáng kể hơn là họ đã đạp trên đầu người dân, đạp trên đầu nước mắm truyền thống. Gần đây báo giới xôn xao về chuyện có một nhà báo bị công an khám nhà và tìm thấy tới 168 tỷ đồng tiền mặt trong nhà nhà báo đó, cùng với 8 sổ đỏ tức là chứng nhận sở hữu nhà. Tôi nghe chuyện này và rất ngạc nhiên, không thể tưởng tượng được số tiền tới hơn 7 triệu đô la tiền mặt, tức 168 tỷ đồng nằm trong nhà một nhà báo. Người ta còn khẳng định với tôi những chuyện như thế này ở Hà Nội là bình thường…tình hình thực tế cho thấy truyền thông ở Việt Nam đã bị suy thoái toàn thân… ”

Trên thực tế truyền thông báo chí Việt Nam thuộc về nhà nước, do nhà nước lãnh đạo và quản lý, cho dù cơ quan chủ quản có thể khác nhau về danh hiệu. Đáp câu hỏi về khả năng có sự buông lỏng quản lý trong vụ bê bối truyền thông bất lương, Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ tịch Hội Luật gia TP.HCM nhận định:

“Luật báo chí vừa rồi đã có sửa đổi, do đó những người đứng đàng sau việc này họ không thực hiện đúng chức năng của báo chí là phản ánh dư luận xã hội. Đối với những người làm sai đó, cơ quan quản lý nhà nước đã căn cứ vào Luật Báo chí để xử lý. Đây là một trò mà dư luận xã hội đã lên án, như vậy xử lý mạnh tay vừa rồi chính là lời cảnh báo đối với những người làm báo không chân chính. Thông qua câu chuyện này thì pháp luật ở Việt Nam cần sửa đổi những quy định, những kẻ hở của Luật Cạnh tranh để có sự cạnh tranh lành mạnh. Về phía các nhà báo, tôi nghĩ rằng luật pháp không thiên vị bất cứ ai, họ có những sai phạm thì phải xử lý một cách nghiêm minh.”

Báo chí và nhóm quyền lực

Các nhà sản xuất nước mắm truyền thống bày tỏ thái độ bất bình, khi báo chí do nhà nước quản lý lại tiếp tay trở thành công cụ cho kẻ xấu cạnh tranh bất chính. Kỹ sư Lê Anh, chủ hãng nước mắm truyền thống Lê Gia ở Thanh Hóa, mô tả nước mắm truyền thống làm bằng cá, đặc biệt cá cơm ủ chượp với muối trong thùng gỗ, thời gian lên men từ 18 tháng tới 24 tháng mới cho ra sản phẩm nước mắm. Còn nước mắm công nghiệp được cho là sử dụng một lượng nhỏ nước mắm truyền thống rồi pha loãng và cho thêm các phụ gia khác.

Một người dân phố cổ Hà Nội đọc báo. AFP photo

Vẫn theo lời ông Lê Anh, vừa rồi truyền thông bất lương trở thành công cụ cho một đại công ty  nước mắm công nghiệp muốn soán đoạt thị trường của nước mắm truyền thống, sản phẩm quốc hồn quốc túy của Việt Nam. Kỹ sư Lê Anh đặt vấn đề về trách nhiệm quản lý nhà nước. Ông nói:

“Nếu tôi nhớ không nhầm, Bộ trưởng Thông tin Truyền thông cũng có nêu ra những bất cập trong quản lý báo chí. Cũng rất may ngoài thông tin các tờ báo lớn còn có thông tin mạng xã hội, thông tin trên internet cho nên mọi thứ được cân bằng hơn. Tuy nhiên là sức mạnh của báo chí, cũng như sự quản lý thì nó chi phối và trách nhiệm của cơ quan quản lý rất quan trọng. Chúng tôi rất mong báo chí truyền thông cũng như cơ quan quản lý nhà nước hãy làm sao để thông tin không bị nhiễu loạn, không bị các thế lực đứng phía sau làm nhiễu loạn vì các mục đích không lành mạnh, không trong sáng.”

Trả lời chúng tôi, nhà báo độc lập Phạm Chí Dũng nói rằng, khủng hoảng truyền thông bẩn về vụ nước mắm nhiễm độc không phải là biểu hiện của tự diễn biến, tự chuyển hóa trong giới báo chí, mà nó phản ánh một thực tế khác. Ông nói:

Khi nhìn vào quan chức ‘ăn’ thế nào thì thấy báo chí ‘ăn’ chẳng là gì so với quan chức cả, thành thử cứ thoải mái mà ‘ăn’.
- Ông Phạm Chí Dũng

“Một số người bạn của tôi bên trong báo giới nhà nước nói thẳng với tôi là ‘Thượng bất chính hạ tắc loạn”. Khi nhìn vào quan chức ‘ăn’ thế nào thì thấy báo chí ‘ăn’ chẳng là gì so với quan chức cả, thành thử cứ thoải mái mà ‘ăn’.”

VietnamNet đưa tin về Hội nghị tổng kết năm 2016 và triển khai kế hoạch 2017 của các đơn vị trực thuộc Bộ Thông tin Truyền thông dẫn lời Bộ trưởng Trương Minh Tuấn cho rằng, cần lấy sự ổn định của báo chí làm mục tiêu quản lý, báo chí phải ở trong khuôn khổ hoạt động đúng pháp luật. Bộ Thông tin Truyền thông không lấy việc xử phạt làm thành tích.

Giáo sư Trần Hữu Dũng chủ trang mạng Viet Studies ở Hoa Kỳ, khi đưa tin về hoạt động vừa nêu đã bình luận vui rằng, cách “quản lý” tốt nhất cho ông Trương Minh Tuấn là đóng cửa tất cả các báo chí chừa báo Nhân Dân!

Trong khi đó, TS Phạm Chí Dũng từ Saigon nói với chúng tôi là đã quá muộn để Bộ trưởng Trương Minh Tuấn chấn chỉnh quản lý, làm sạch làng báo. Bởi vì theo lời nhà báo tự do, sâu thẳm bên trong làng báo đã hình thành những tổ hợp khá vững chắc liên kết với những nhóm quyền lực chính trị, đứng sau lưng một nhân vật quyền lực nào đó.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/ReviewOnlineDomesticPress/dirty-media-is-affect-by-high-rank-corruption-nn-12162016084607.html/truyen-thong-bat-luong-thuong-bat-chinh-ha-tac-loan