CÀ MAU, Việt Nam (NV) –Con đường huyết mạch ở huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau, bị sạt lở nghiêm trọng khiến việc đi lại của hàng ngàn gia đình bị chia cắt, gây đảo lộn cuộc sống nhiều tháng qua.
Báo VNExpress hôm 21 Tháng Mười Một dẫn lời ông Nguyễn Phương Bình, phó chủ tịch huyện Đầm Dơi, cho biết con đường bị sạt lở hơn 150 mét từ thị trấn Đầm Dơi qua xã Tân Tiến.
Tuyến đường từ xã Tân Tiến về trung tâm xã Nguyễn Huân, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau, bị sạt lở hoàn toàn, dài khoảng 150 mét, người dân phải qua lại bằng phà. (Hình: Vietnam Plus)
Ba tháng trước, đoạn đường này đã bị sạt lở 110 mét sụp xuống sông, ăn sâu vào bên trong hơn 10 mét. Sau đó, tiếp tục sạt lở “nuốt” thêm 30 mét chiều dài.
Ông Đoàn Chí Linh, chủ tịch xã Tân Tiến, cho biết đường hư hỏng là tuyến huyết mạch của huyện, thuộc khu vực có sông sâu, nước chảy xiết, nhưng mỗi ngày đón hàng ngàn gia đình ở các xã qua lại để đi chợ, chở hàng, đi học…
Do đường hư hỏng, hiện tại để lưu thông người dân buộc phải bỏ tiền ra đi phà. Nhiều gia đình tốn cả trăm ngàn đồng mỗi ngày cho việc đi lại, song nhiều khi phải chờ đợi hơn 30 phút nếu gặp lúc cao điểm đông người.
Trước đó, hồi Tháng Bảy, tỉnh Cà Mau đã công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai đối với hư hỏng ở tuyến đường này. Địa phương bố trí hai phà chở xe gắn máy, đồng thời làm đường và cầu tạm để dân đi lại. Tuy nhiên vài ngày qua, thủy triều dâng cao nên tuyến đường tiếp tục sạt lở, làm hư hỏng đường tạm.
Do địa hình thấp và nhiều sông rạch, Cà Mau là một trong những tỉnh xảy ra sạt lở nhiều nhất ở Việt Nam. Từ đầu mùa mưa đến nay, toàn tỉnh có hơn 200 vụ sạt lở bờ sông, riêng huyện Đầm Dơi có trên 140 điểm.
Thạc Sĩ Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về sinh thái đồng bằng sông Cửu Long, cho biết không riêng Cà Mau, sạt lở là một trong ba thách thức lớn của miền Tây hiện nay.
Người dân đưa con em đi học qua đường tạm hiện cũng bị hư hỏng nặng. (Hình: An Minh/VNExpress)
Theo thống kê, hiện có 891 km bờ sông, bờ biển bị sạt lở do dòng Mekong thiếu phù sa mịn và thiếu cát. Cụ thể, phù sa mịn ở đây giảm từ 163 triệu tấn xuống còn phân nửa và dự báo sẽ còn trầm trọng hơn khi 11 đập thủy điện trên dòng Mekong hoàn thành.
Hồi Tháng Mười vừa qua, chính phủ Việt Nam quyết định bổ sung 4,000 tỷ đồng ($165.6 triệu) cho các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển. Trong đó các tỉnh Cà Mau, Kiên Giang, Vĩnh Long được bổ sung nhiều nhất với 500 tỷ đồng ($20.7 triệu) mỗi tỉnh. (Tr.N) [qd]sat
THỪA THIÊN HUẾ, Việt Nam (NV) –Nhiều gia đình ở phường Hương Hồ, thành phố Huế, đang sống thấp thỏm hằng ngày bên bờ sông Hương, sông Bồ trong nỗi lo không biết lúc nào “hà bá” cuốn trôi nhà cửa, vườn rẫy.
Báo Tuổi Trẻ hôm 7 Tháng Mười Một dẫn lời anh Hoàng Đình Tài, có nhà nằm sát sông Hương, cạnh bên chùa Thiên Mụ ở phường Hương Hồ, thành phố Huế, cho biết trước đây quán ăn của gia đình cách bờ sông Hương gần 10 mét, có một hàng tre hơn 20 năm tuổi được trồng để giữ đất, chống sạt lở.
Một đoạn sạt lở nghiêm trọng, uy hiếp nhà dân ở sát sông Bạch Yến, thành phố Huế. (Hình: Sơn Thùy/Tuổi Trẻ)
Thế nhưng sau trận mưa hồi cuối Tháng Mười vừa qua, nước sông Hương đã cuốn trôi cả bụi tre già, uy hiếp đến hàng quán, nhà cửa.
“Đêm đó, tôi đang ngủ trong nhà thì nghe ngoài bờ sông có tiếng như bom nổ. Chạy ra xem thì thấy cả một mảng đất và bụi tre già bị lở, trôi xuống lòng sông, hở nguyên một hàm ếch to tướng. Bây giờ, nhà tôi chỉ cách sông Hương có vài mét nên mỗi bận nghe đài báo mưa to là lo lắm,” anh Tài kể.
Ngược dòng sông Hương lên khu vực thượng nguồn, hàng chục gia đình ở tổ dân phố Long Hồ Thượng 2, phường Hương Hồ, cũng ăn ngủ không yên vì nỗi lo sạt lở.
Anh Nguyễn Văn Vĩnh đang sống nơi này kể rằng, trước đây mảnh đất gia đình rộng hơn 2,500 mét vuông trồng toàn cây thanh trà, cách bờ sông Hương hơn 10 mét, nhưng nay chỉ còn gần 2,000 mét vuông đất. Ấy vậy mà bờ sông cứ sạt lở, ngày một lấn dần đến gần căn nhà đang sống, buộc anh Vĩnh phải dời nhà vào sâu trong khu đất.
Sợ gánh trách nhiệm sạt lở gây chết người, mỗi bận mưa lớn, các hồ thủy điện, thủy lợi đầu nguồn sông Hương xả nước, giới hữu trách địa phương chỉ biết mõi việc mang dây đến rào, cắm bảng cấm luôn con đường độc đạo sát sông.
“Mỗi lần đài báo mưa to là nhà tôi gần như bị cô lập trong nhiều ngày, chẳng làm gì được vì chính quyền giăng dây cảnh báo sạt lở. Thế nên khi nghe dự báo mưa to là tôi lại hối hả đi mua mì tôm, gạo, mắm muối để dự trữ sẵn trong nhà, cực vô cùng,” anh Vĩnh ngao ngán nói.
Không chỉ có sông Hương mà trên nhiều con sông khác ở Huế như sông Bồ, sông Bạch Yến…cũng đang có nhiều gia đình sống trong cảnh lo âu vì sạt lở.
Xác nhận với báo đài, ông Đặng Văn Hòa, chánh văn phòng Ban Chỉ Huy Phòng Chống Thiên Tai và Tìm Kiếm Cứu Nạn Tỉnh Thừa Thiên Huế, cho biết tình hình sạt lở bờ sông, đặc biệt là ở sông Hương và sông Bồ đã diễn ra nhiều năm qua và ngày càng nghiêm trọng sau mỗi đợt thiên tai, ảnh hưởng đến đời sống của hàng chục gia đình trong tỉnh.
Nói về giải pháp ngăn chặn, theo ông Hòa, trước mắt, sau mùa mưa bão năm nay, nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng trên sông Hương, sông Bạch Yến… thuộc thành phố Huế “sẽ được xử lý khẩn cấp” bằng cách đắp kè bằng tre, bao cát chống sạt lở tạm thời.
Sợ gánh trách nhiệm, mỗi bận mưa bão, chính quyền chỉ đến cắm biển, giăng dây cảnh báo sạt lở. (Hình: Nhật Linh/Tuổi Trẻ)
Về lâu dài, tỉnh đã yêu cầu các địa phương lập dự án làm kè bê tông tại các bờ sông sạt lở vào kế hoạch đầu tư công.
“Tuy nhiên, do nguồn lực còn hạn chế nên nhiều dự án xây kè chống sạt lở đoạn bờ sông đến hiện nay vẫn chưa thực hiện được,” ông Hòa cho biết. (Tr.N)
QUẢNG NAM, Việt Nam (NV) –Do ảnh hưởng từ những đợt mưa lũ liên tục vừa qua, hai khu vực đồi núi ở xã Trà Giác và xã Trà Giáp, huyện Bắc Trà My, đã xuất hiện nhiều vết nứt “có thể sạt lở bất cứ lúc nào” khiến người dân hoang mang lo sợ.
Chiều 16 Tháng Mười Một, xác nhận với báo Thanh Niên ông Hồ Văn Ân, chủ tịch xã Trà Giác, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam, cho biết một vết nứt núi vừa xuất hiện kéo dài gần 50 mét, rộng khoảng 30 cm ở khu vực phía sau nhà bốn gia đình ở nóc Ông Phòng (thôn 4, xã Trà Giác).
Vết nứt của ngọn núi ở nóc Ông Khương, tại xã Trà Giáp, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam. (Hình: V.B/Quảng Nam)
Ngoài vết nứt kể trên, trong đợt mưa lũ vừa qua tại xã Trà Giác còn xuất hiện hàng chục điểm sạt lở núi khi bão số 9 đổ bộ, đến nay có dấu hiệu lớn hơn.
Trong khi đó theo báo Quảng Nam, tại xã Trà Giáp cùng huyện cũng xuất hiện ba vết nứt lớn “có nguy cơ sẽ đổ sập khi mưa lớn.” Trong đó có vết nứt dài hơn 40 mét, khe nứt rộng lọt thỏm cả bàn chân người lớn, băng ngang vườn và nhà của một gia đình người dân ở nóc Ông Khương (thôn 2, xã Trà Giáp).
Thậm chí, vết nứt còn cắt ngang gây sụt lún đất, hư hỏng một đoạn đường bê tông dẫn về phía trụ sở xã Trà Giáp. Song, điều đáng lo sợ, nằm ngay dưới vết nứt là nhà ở của bốn gia đình với gần 20 người.
Vết nứt thứ hai xuất hiện ở khu vực núi Cáp Tun (thôn 1, xã Trà Giáp), dài hơn 50 mét, bên dưới có 16 gia đình với 62 người đang sinh sống.
Theo ông Lê Văn Thách, phó chủ tịch xã Trà Giáp, cả hai khu vực đồi núi bị nứt đang được người dân trồng cây keo nguyên liệu, thu hoạch theo chu kỳ, keo rễ chùm nên ít bám giữ đất. Đó cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng phá vỡ kết cấu địa chất và nứt núi.
Liên quan đến sạt lở núi, Thượng Tá Trần Cao Thái, chỉ huy trưởng Ban Chỉ Huy Quân Sự huyện Bắc Trà My, cho biết lúc 10 giờ sáng 16 Tháng Mười Một, lực lượng hữu trách ở tỉnh Quảng Nam đã tìm thấy thi thể ông Huỳnh Văn Hạ (52 tuổi, quê huyện Thăng Bình), nạn nhân bị vùi lấp mất tích do sạt lở núi gần thủy điện Sông Tranh 2 (xã Trà Tân). Vị trí tìm thấy thi thể ông Hạ là khu hạ lưu miệng cống, mương thoát nước qua đường dưới hiện trường vụ sạt lở.
Vệt nứt núi cắt ngang tuyến đường bê tông gây hư hỏng nặng. (Hình: V.B/Thanh Niên)
Theo báo Thanh Niên, từ cuối Tháng Mười đến nay, quốc lộ 40B đoạn từ huyện Bắc Trà My đến hết huyện Nam Trà My giáp ranh với tỉnh Kon Tum dài hơn 50 cây số có hàng chục điểm sạt lở. Chiều 11 Tháng Mười Một, đoạn qua xã Trà Tân, huyện Bắc Trà My, hàng trăm mét khối đất tràn xuống đường. Trong lúc chín người loay hoay tìm cách đi qua, đất đá tiếp tục sạt khiến hai người bị thương nặng; sáu người khác chạy thoát, riêng ông Hạ bị tử nạn.
Trong vòng nửa tháng qua tại Quảng Nam liên tiếp xảy ra nhiều vụ sạt lở, vùi chết hàng chục người. Hiện lực lượng hữu trách mới tìm kiếm được 26 người trong số 43 nạn nhân. Chưa kể, lũ quét, sạt lở núi đã “xóa sổ” nhiều ngôi làng vùng cao. (Tr.N) [qd]
QUẢNG NAM, Việt Nam (NV) – Tuy không nằm trong tâm bão, chỉ bị ảnh hưởng của bão Noul nhưng tỉnh Quảng Nam có mưa to, gió lớn kèm theo sóng biển, lũ quét gây sạt lở từ bờ biển đến đường sá vùng cao.
Ngày 18 Tháng Chín, bão Noul (bão số 5) tiến vào đất liền và quét qua một số tỉnh miền Trung. Tại tỉnh Quảng Nam, từ chiều tối 17 đã xuất hiện mưa to kéo dài không ngớt.
Lũ quét gây ngập sâu ở xã A Tiêng, huyện Tây Giang. (Hình: Pơ Loong A Trạch/Tuổi Trẻ)
Theo báo Thanh Niên, tại một số vùng biển ở huyện Duy Xuyên, và thành phố Hội An có mưa to, gió lớn kèm theo sóng biển cuồn cuộn dâng cao liên tục, uy hiếp tuyến bờ kè, đê biển.
Chỉ trong một ngày đêm, từng đợt sóng cao vài mét hất vào bờ gây sạt lở khoảng 200 mét bờ biển Cửa Đại ở phường Cẩm An, thành phố Hội An. Nước biển xâm thực vào đất liền ở độ sâu trung bình từ 3 đến 5 mét. Nhiều cây dừa bật gốc; một số đoạn kè đá, bao tải chứa cát bị cuốn trôi ra biển.
Ngoài khu vực thuộc phường Cẩm An, nhiều đoạn bờ biển ở phường Cửa Đại cũng bị sóng biển tàn phá. Nước biển tràn qua “bức tường thành” được dựng lên từ hàng trăm bao cát loại lớn, khoét sâu vào bờ và đánh sập bậc thềm bằng gạch dẫn xuống biển. Nhiều chủ nhà hàng, khách sạn dọc bãi bờ biển đã dùng bao tải chứa cát chống sạt lở tạm thời.
Không chỉ có biển Cửa Đại, tại một số vùng biển ở xã Duy Hải, huyện Duy Xuyên, sóng đánh khiến nhiều nhà hàng dọc bờ biển thuộc xã bị sạt lở nghiêm trọng. Nhiều tường rào nhà dân bị cuốn trôi ra biển.
Ông Võ Văn Điềm, giám đốc Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng Các Công Trình Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Quảng Nam, cho biết bờ biển Cửa Đại dài 7.5 cây số, và cứ sau mỗi đợt mưa bão thì bị nước biển xâm thực. Từ năm 2000 đến nay, bờ biển càng bị xói lở nghiêm trọng. Hàng trăm tỷ đồng ngân sách và tiền của từ doanh nghiệp bỏ ra chống sạt lở, nhưng không hiệu quả cao.
“Ban Quản Lý đang thực hiện dự án đê ngầm 220 mét với vốn đầu tư 40 tỷ đồng ($1.72 triệu), cơ bản đã xong. Nhưng để thực hiện tổng thể bờ biển Cửa Đại, phải cần đến số vốn khoảng 2,000 tỷ đồng ($86.29 triệu),” ông Điềm cho biết.
Trong khi đó theo báo Tuổi Trẻ ngày 19 Tháng Chín, do ảnh hưởng của bão số 5, miền núi tỉnh Quảng Nam cũng xảy ra lũ lụt nặng nề, nhiều tuyến đường vùng cao bị sạt lở gây tê liệt giao thông.
Tại huyện Tây Giang, có khoảng 130 điểm sạt lở lớn ở hầu hết các tuyến đường thuộc huyện, nhiều cầu treo bị lũ cuốn trôi.
Ông Lê Hoàng Linh, phó chủ tịch huyện Tây Giang, cho biết đây là đợt thiệt hại do lũ lụt nặng nhất xảy ra ở huyện. Hiện nay, do quá nhiều điểm sạt lở nên các tuyến đường lên vùng cao vẫn chưa khai thông.
Ngoài đường sá bị hư hại, gần 50 căn nhà của người dân bị ngập lụt, hơn 100 hécta diện tích lúa Hè Thu bị ngập úng, hàng chục trâu, bò và 10 ao cá bị lũ cuốn trôi… Rất may đợt lũ này không có thiệt hại về người.
Sóng đánh khiến nhiều đoạn bờ biển dọc xã Duy Hải, huyện Duy Xuyên bị sạt lở nặng. (Hình: Mạnh Cường/Thanh Niên)
“Chúng tôi tiếp tục sơ tán dân tại các nơi có nguy cơ sạt lở và các vùng trũng thấp đến nơi an toàn. Huy động lực lượng giúp dân sửa chữa nhà nhà cửa, trường học bị ngập lụt, sạt lở,” ông Linh nói.
Tại thị xã Điện Bàn, bão Noul đã làm hai người bị thương khi chằng chống nhà cửa và đang được điều trị tại bệnh viện. Nhiều diện tích rau xanh bị dập nát do mưa lớn, 35 hécta bắp trái vụ gãy đổ…(Tr.N) [qd]
Cảnh sạt lở tuyến quốc lộ 91 tại xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú, An Giang. (Hình: Tuổi Trẻ)
CÀ MAU, Việt Nam (NV) – Nhiều làng xóm với hàng trăm gia đình cùng những cánh rừng, đê điều ở các tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long đã bị xóa sổ trước nạn sạt lở mà chính quyền các nơi chỉ biết bất lực đứng nhìn.
Hàng loạt các tỉnh ở khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long như Cà Mau, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Kiên Giang, An Giang… phải ban bố “tình huống khẩn cấp,” tổ chức di dời dân ra khỏi những vùng bờ biển, bờ sông bị sạt lở nặng.
Theo báo Tuổi Trẻ, cửa biển Vàm Xoáy, xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau, từng là nơi hội tụ của hàng trăm gia đình, hiện chỉ còn lại khung cảnh điêu tàn với những chiếc cọc trơ trọi, những mảng bê tông đổ nát trước các con sóng lớn liên tiếp uy hiếp bờ.
Anh Trương Minh Tài, một trưởng ấp ở Vàm Xoáy, cho biết bờ biển phía Tây từng có 47 gia đình sinh sống nhưng giờ chỉ còn 2-3 gia đình cố bám trụ vì sinh kế, còn lại đã tản cư hết. Bên kia sông là ấp Kinh Đào Đông với hàng chục gia đình cũng đã bị xóa sổ vì sạt lở.
Kể với báo Tuổi Trẻ, bà Trần Thị Suốt (60 tuổi), nhà bên mé biển cho biết khu vực này từng là nơi mà cây mắm, cây đước phát triển sum suê với con lộ xi măng dẫn vào trung tâm xã chưa bao giờ sóng đánh tới vì hai bên lộ còn có hai bờ cát bảo vệ.
Nhưng vài năm trở lại đây, biển gặm mất bờ cát rồi tiếp tục tấn công vào sâu bên trong bờ. Các khu đất mà hàng loạt gia đình từng sinh sống trước đây, nay chỉ còn trơ trọi những chiếc cọc. Người dân phải “chạy biển” và chỉ sau vài năm, xóm làng đã trở nên tan tác.
Bà Trần Thị Suốt, ấp Kinh Đào Tây, xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, Cà Mau, là một trong những người dân cuối cùng tại xóm dân Vàm Xoáy phải di dời đến nơi ở tạm do tình trạng sạt lở bờ biển đe dọa tính mạng. (Hình: Tuổi Trẻ)
“Nhà tôi trước đây ở phía trước con lộ xi măng, nhưng bị sóng biển đánh dữ quá nên phải dời vào bên trong. Song, nhà càng dời, biển càng đuổi theo. Hết cách, các gia đình phải bỏ nhà để vào khu tái định cư,” bà Suốt cho biết.
Không chỉ nhà dân ở ven khu vực cửa biển Vàm Xoáy lâm nạn, những cánh rừng phòng hộ cũng bị biển nuốt mất. Nhiều đoạn của các cánh rừng mắm, rừng đước đã không còn, nhiều nơi chỉ còn lại những gốc cây trước từng đợt sóng tạo “hàm ếch” khoét sâu vào bờ.
Theo Kỹ Sư Lâm Trường Ân, cán bộ Chi Cục Thủy Lợi Cà Mau, tại cửa biển Vàm Xoáy biển đã lấn vào sâu hơn 50 mét.
Đến nay, bờ biển Đông và Tây của Cà Mau đã bị sạt lở rất nghiêm trọng. Trong đó, bờ biển Tây bị sạt lở khoảng 57 cây số, bờ biển Đông bị khoảng 48 cây số, có nhiều đoạn sạt lở sâu, làm mất đất rừng phòng hộ từ 80-100 mét mỗi năm, tiềm ẩn nguy cơ vỡ đê biển, ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất và đe dọa tính mạng, tài sản của hàng trăm ngàn gia đình vùng ven biển.
Nếu tính chung diện tích sạt lở bờ biển và bờ sông, mỗi năm Cà Mau mất đi diện tích đất tương đương một xã.
Hôm 25 Tháng Chín, 2019, báo Tuổi Trẻ cho hay, riêng tại cửa biển Vàm Xoáy, biển đã lấn vào sâu hơn 50 mét, là một trong tám điểm mà Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Cà Mau vừa ký công bố “tình huống khẩn cấp” do sạt lở.
Quốc lộ 91 bị sụp hoàn toàn ở đoạn qua xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú, An Giang. (Hình: Tuổi Trẻ)
Theo ông Lê Văn Sử – phó chủ tịch tỉnh Cà Mau – vào mùa mưa, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển diễn biến rất phức tạp, khó lường.
Còn ông Nguyễn Tiến Hải, chủ tịch tỉnh Cà Mau, bất lực cho biết: “Sạt lở tại Cà Mau diễn biến nhanh hằng ngày, hằng giờ, cả biển lẫn sông. Nếu không kịp thời giải quyết sẽ còn nhiều nơi buộc phải ban hành ‘tình huống khẩn cấp.’”
Ngoài Cà Mau, liên quan đến việc sạt lở, ông Trần Văn Chuyện, chủ tịch tỉnh Sóc Trăng, cho biết ở Sóc Trăng ngoài đoạn giáp ranh ở hai xã Lai Hòa và Vĩnh Tân, thị xã Vĩnh Châu với tỉnh Bạc Liêu, hàng loạt điểm bờ sông thuộc các huyện Mỹ Xuyên, Long Phú, Cù Lao Dung, thị xã Vĩnh Châu, thành phố Sóc Trăng, huyện Mỹ Tú, huyện Kế Sách… cũng đang bị sạt lở nghiêm trọng, phải công bố “tình huống khẩn cấp” để có các biện pháp bảo vệ dân.
“Dự báo từ nay đến cuối năm, do lũ từ thượng nguồn đổ về kết hợp triều cường, nguy cơ sạt lở còn diễn biến phức tạp, đe dọa tính mạng, diện tích sản xuất cây ăn trái, rau mùa của người dân,” ông Chuyện nói.
Tương tự, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Bạc Liêu cũng vừa ban hành ba quyết định phê duyệt “tình huống khẩn cấp” sạt lở bờ biển “đặc biệt nguy hiểm,” gồm bờ biển ở xã Vĩnh Trạch Đông, bờ biển Nhà Mát, thành phố Bạc Liêu và bờ biển phía Bắc kè Gành Hào, huyện Đông Hải. Theo đó, Ủy Ban Nhân Dân thành phố Bạc Liêu và huyện Đông Hải được yêu cầu xây dựng kế hoạch tản cư, di dời cấp bách các gia đình có liên quan.
Trong khi đó, ông Nguyễn Huỳnh Trung, chánh văn phòng Ban Chỉ Huy Phòng Chống Thiên Tai và Tìm Kiếm Cứu Nạn tỉnh Kiên Giang, cho biết Kiên Giang có tuyến đê biển dài khoảng 200 cây số từ huyện Kiên Lương tới huyện An Minh. Do tác động của biến đổi khí hậu, khoảng 80 cây số đê biển này đang bị sạt lở, trong đó khoảng 20 cây số “sạt lở nghiêm trọng.” (Tr.N)
Hình ảnh sạt lở đất tại Nha Trang hôm 18/11/2018.AP
Cơn mưa lớn kéo dài từ ngày 17/11 đến sáng 18/11 gây ngập lụt và sạt lở nhiều nơi ở thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa khiến ít nhất 17 người chết và mất tích tính đến chiều tối ngày 19/11, theo số liệu của Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Khánh Hòa. Đây được coi là trận sạt lở đất lịch sử với nhiều thiệt hại về người và của đáng nói nhất từ trước đến nay ở thành phố Nha Trang.
Nạn nhân là ai?
Những hình ảnh được lan truyền trên mạng trong những ngày qua cho thấy dòng nước cuồn cuộn chảy ở ngay trong phố của thành phố biển Nha Trang. Một hình ảnh có lẽ là chưa từng có từ trước tới nay với nhiều người dân ở đây.
Nhà báo Võ Văn Tạo, một người sống ở Nha Trang gần 40 năm qua cho RFA biết:
“Năm 2010 Nha Trang cũng đã có những trận lượng mưa 300mm nhưng nó kéo dài khoảng 12 tiếng. Trận hôm qua chỉ có 6 tiếng mà lên tới 320mm rồi. Rất hy hữu, hiếm có.”
Anh Thứ, một người dân sinh trưởng và lớn lên ở Nha Trang nói với RFA rằng mấy năm trước cũng xảy thiên tai nhưng số người chết chỉ khoảng một hoặc hai người. Đợt này không ai nghĩ rằng số người chết lại nhiều như vậy.
Anh cho biết dọc triền núi có những người dân dựng nhà dựa vào vách núi ở, khi đất chuồi xuống thì chắc chắn là không chạy kịp. Họ cũng biết là nguy hiểm nhưng vì đất đai ở thành phố quá mắc nên họ không thể mua nổi:
Lượng mưa lớn nên gây ngập lụt những đường phố khu trung tâm. Trường hợp những người chết là do họ sống ở trên núi, mưa lâu thì đất bị sạt lở, sập nhà. - Anh Thứ
“Lượng mưa lớn nên gây ngập lụt những đường phố khu trung tâm.Trường hợp những người chết là do họ sống ở trên núi, mưa lâu thì đất bị sạt lở, sập nhà. Dân số Nha Trang ngày càng đông nên lượng dân cư mới không mua được nhà đất ở khu trung tâm nên họ di chuyển ra bên ngoài hay những nơi vùng núi để ở mà người dân nơi đây gọi là xóm Núi.”
Chiều 18/11, ngay sau trận mưa lũ gây hậu quả nặng nề với hàng chục người chết và bị thương, Ủy ban Nhân dân thành phố Nha Trang đã tổ chức họp khẩn. Ông Lê Hữu Thọ, Chủ tịch TP Nha Trang nói rằng toàn bộ hộ dân ở xóm Núi đã được cấp đất tại khu tái định cư Hòn Rớ, xã Phước Đồng, nhưng những hộ dân trên không chịu xây nhà, mà bán đất được tái định cư rồi lên khu vực xóm Núi cất nhà trái phép.
Nhà báo Võ Văn Tạo cho biết phần đông nạn nhân là những người rất nghèo từ nơi khác đến cũng có, là nạn nhân bị giải tỏa nhà cũng có:
Hầu hết những nạn nhân là người nghèo di cư vào Nha Trang những năm trước đây ở ở những vùng hẻo lánh. Nhưng cũng có những trường hợp ở khu tái định cư như ngư dân ở ven sông Cái ở trung tâm thành phố Nha Trang, ngay cầu Trần Phú. Khi nhà nước lấy làm dự án thì di dân đi đến những khu tái định cư bên ngoài thành phố, phía trên khu tái định cư đó có một cái đập nước nhân tạo để chứa nước mưa cho dân sử dụng sinh hoạt. Vì mưa lớn nên vỡ đập và nước tràn xuống như thác lũ.
Theo truyền thông trong nước, trong những nạn nhân tử vong vào chiều 18/11 có gia đình của một giáo viên sống tại khu tái định cư ngay dưới chân núi Hòn Xện thuộc phường Vĩnh Hòa, thành phố Nha Trang.
Sau cơn mưa lớn, hồ nước trên núi bị vỡ kéo theo đất, đá vùi lấp 10 ngôi nhà dưới chân núi chỉ trong vài phút.
Truyền thông trong nước trích lời ông Nguyễn Văn Đông, Chủ tịch phường Vĩnh Hòa, cho biết hồ bị vỡ là hồ bơi thuộc dự án khu nhà ở cao cấp Hoàng Phú Nha Trang. Liên tục 10 ngày qua, chủ đầu tư cho máy đào núi để làm hồ chứa nước. Hơn nữa, hồ nằm ngay trên nhà dân nhưng không có biện pháp an toàn, khi vỡ dân chạy không kịp. Nếu hồ vỡ ban đêm thì số người chết còn cao hơn rất nhiều.
Nhân tai
Một trong những nguyên nhân dẫn đến tổn thất lớn tại Nha Trang vừa qua được cho là do tốc độ đô thị hóa nhanh ở thành phố.
Hư hại do lũ quét ở phường Phước Đồng, Nha Trang hôm 18/11/2018AFP
Tuổi Trẻ online dẫn lời ông Đặng Văn Dũng - giám đốc Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Trung Bộ, cho biết có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự cố này như tốc độ đô thị hóa nhanh, khả năng thoát nước hạn chế.
Trao đổi về vấn đề này với RFA, Giáo sư Tiến sĩ Đặng Hùng Võ – nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường - nói rằng trên truyền hình quốc gia (VTV) cũng đưa ra một nguyên nhân gây ra ngập lụt ở Nha Trang là do một dự án xây dựng nhà ở chung cư đã gây ra một tác động nào đó. Ông cho rằng điều này là khả tín:
“Truyền hình Việt Nam đưa ra như vậy thì tôi cũng cứ tin rằng nguyên nhân chủ yếu là do dự án đó, và chắc chắn cái dự án đó có thể có tác động tới nguồn có thể gây ngập lụt, hoặc nó che chắn cái nguồn thoát lũ, thoát nước mưa khi có mưa nhiều từ áp thấp nhiệt đới vừa qua.”
Ông cho biết để khảo sát chi tiết thì ông cũng có thể làm, nhưng cho đến hiện nay thì ông cũng không có một nguồn dữ liệu nào khác ngoài nguồn từ VTV đưa ra. Ông nói thêm:
“Tôi tư duy thì tôi cho rằng nguồn tin này hợp lý bởi vì tình trạng gây ngập lụt tại một số xóm nghèo ở các đô thị thì thường là do các dự án được phê duyệt, nhưng tính toán của việc quy hoạch thì chưa tính được một cách triệt để các tác động khi mà có thiên tai xảy ra.”
Theo tôi đánh giá đó là nhân tai chứ không phải thiên tai. - Nhà báo Võ Văn Tạo
Trước Nha Trang, nhiều vụ lũ lụt, sạt lở đất đã xảy ra ở nhiều tỉnh thành khác của Việt Nam như Yên Bái, Lào Cai, Sơn La, Điện Biên…. Đã có những bài viết của các chuyên gia cảnh báo về thảm họa này do việc san nền bừa bãi, lấp sông hồ, để phát triển đô thị.
Theo thống kê của Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, tính từ đầu năm đến nay, thiên tai ở Việt Nam đã làm 198 người chết và mất tích, 141 người khác bị thương.
Tuy nhiên, theo nhận định của nhà báo Võ Văn Tạo, hậu quả ở Nha Trang vừa rồi không chỉ do thiên tai:
“Nhà nước lấy lại khu cửa sông cái, ngay cầu Trần Phú là trung tâm Nha Trang để làm dự án rồi di dân tới tái định cư nguy hiểm là không nên. Theo tôi đánh giá đó là nhân tai chứ không phải thiên tai.”
Vụ sạt lở núi gây hậu quả nghiêm trọng cho người dân ở thôn Thành Phát, xã Phước Đồng, Nha Trang
NHA TRANG, Việt Nam (NV) – Tính đến ngày 20 Tháng Mười Một, số người thiệt mạng trong vụ lỡ núi ở Phước Đồng, Nha Trang đã là 17 người, 3 người mất tích, 31 người bị thương và 43 căn nhà bị sụp đổ, theo tin của Tuổi Trẻ.
Trong số 43 căn nhà bị sụp đổ thì có 30 căn ở thành phố Nha Trang, 7 căn ở huyện Cam Lâm và 6 căn nằm ở thị xã Ninh Hòa.
Cũng theo Tuổi Trẻ, các tuyến giao thông bị hư hỏng nặng gồm có Quốc lộ 27C (bị sạt lở 3 vị trí), Quốc lộ 1 (bị sạt lở, ngập sâu ở nhiều nơi) đã được sửa chữa phần nào. Trong khi đó, các đường liên tỉnh, khối lượng sạt lở đã là 11,000m3, trong đó có nhiều đường chính vào thành phố Nha Trang.
Hiện người dân Khánh Hòa đang vừa phải cố gắng khắc phục hậu quả vụ lở núi vừa phải chuẩn bị đối phó với bão số 9. (C.T)
Núi lở làm nhiều nhà bị sập, gây chết người. (Hình: VNExpress)
NHA TRANG, Việt Nam (NV) – Mưa tầm tã ảnh hưởng từ áp thấp nhiệt đới đã làm núi lở, đất đá chuồi xuống chôn vùi hoặc làm hư hại nhiều nhà cửa gây ra ít nhất 13 cái chết hôm Chủ Nhật tại Nha Trang.
Các báo tại Việt Nam dựa trên thông tin từ Ban Chỉ Huy Phòng Chống Thiên Tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Khánh Hòa, cho hay như vậy về ảnh hưởng từ áp thấp nhiệt đới hướng vào một số tỉnh phía Nam của miền Trung. Riêng tỉnh Khánh Hòa và ngay tại thành phố Nha Trang, hậu quả của cơn mưa lớn kéo dài hai ngày vừa qua, nhiều nơi đã bị sạt lở núi nghiêm trọng, đất đá đổ xuống các khu vực dân cư.
Nhà cầm quyền địa phương đã phải huy động cả quân đội đến để đào bới những khu vực bị đất chuồi chôn vùi để tìm kiếm các nạn nhân, dọn dẹp đường lộ. Đường xuyên Việt tức quốc lộ 1A đã bị ngập nước nên giao thông gián đoạn cả trên quốc lộ cũng như đường xe lửa. Các chuyến bay đến và đi từ Nha Trang cũng bị hủy.
Theo tường thuật trên VNExpress, “tại quán phở trên đường Tôn Thất Tùng (phường Vĩnh Thọ), mưa lớn làm bức tường dài gần 10 mét, cao chừng 10 mét, phía sau đổ xuống. Nhiều khách nhốn nháo tháo chạy, một số người bị bêtông văng trúng. Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền (chủ quán) và bé trai 7 tuổi (trong đoàn khách du lịch) không chạy kịp, bị lớp đất đá chôn vùi. Gần một giờ sau, cả hai được đưa ra ngoài nhưng đã tử vong.”
Nạn nhân bị thương trong vụ sạt lở ở xã Phước Đồng được đưa ra ngoài. (Hình: Báo Khánh Hòa)
Tại khu vực xóm Núi, xã Phước Đồng, “mưa lớn đã làm một phần đất đá từ đồi sạt lở xuống khu dân cư tự phát ở đây. Các cơ quan chức năng đang tiếp cận hiện trường để cứu hộ nạn nhân nghi còn mắc kẹt. Phường Vĩnh Trường cũng bị sạt lở nghiêm trọng, làm 4 người bị chôn vùi. Trong đó, một nạn nhân đã được tìm thấy, đang cấp cứu tại bệnh viện” VNExpress đưa tin.
Vì mưa lớn kéo dài nước không thoát kịp, nhiều đường phố Nha Trang đã biến thành công, nước ngập hơn nửa bánh xe hơi. Ngoài 13 người thiệt mạng còn một người ghi nhận mất tích và hơn 20 người bị thương. Khu vực có nhiều nạn nhân thiệt mạng nhất là phường Vĩnh Thọ.
Theo tờ Người Lao Động, nhà cầm quyền địa phương đã buộc cư dân ở khu vực có thể còn gặp nguy hiểm từ đất chuồi phải đi tản nội trong đêm 18 Tháng Mười Một.
Tin tức khí tượng được các báo tại Việt Nam thuật lại cho hay, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, trong chiều ngày Chủ Nhật 18 Tháng Mười Một, ở vùng biển các tỉnh từ Ninh Thuận đến Bình Thuận có gió mạnh cấp 6, giật cấp 8, sóng biển cao từ 2-4m; biển động mạnh.
Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, trong đêm Chủ Nhật ở các tỉnh ven biển Nam Trung Bộ, Nam Tây Nguyên tiếp tục có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to; các tỉnh Nam Bộ trong đêm nay và ngày mai có mưa vừa, mưa to.
Thiên tai lũ lụt và bảo tố làm hàng trăm người chết và bị thương mỗi năm tại Việt Nam bên cạnh những thiệt hại thật nghiêm trọng về tài sản, mùa màng, cầu cống đường lộ. (TN)
Nhà dân ở xã Mỹ Lý, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An, ngập sâu trong nước. (Hình: Thanh Niên)
THANH HÓA, Việt Nam (NV) – Mưa lớn kéo dài trong hai ngày qua đã gây sạt lở đất đá, khiến nhiều tuyến đường lên các huyện vùng cao, miền núi Thanh Hóa, Nghệ An bị chia cắt.
Tại tỉnh Nghệ An, sáng 17 Tháng Tám, 2018, mưa lớn đã khiến nhiều nhà dân ở các huyện miền núi bị ngập, nhiều quốc lộ bị tắc nghẽn do ngập nước và sạt lở đất.
Nói với báo Thanh Niên, ông Phan Sỹ Thắng, chánh văn phòng Ủy Ban Nhân Dân huyện Kỳ Sơn, cho biết lũ trên các sông suối lên nhanh, khiến nhà máy thủy điện Nậm Mô phải xả lũ.
Mưa lớn khiến mực nước ở sông Nậm Nơn đang dâng cao. Ở xã Mỹ Lý, huyện Kỳ Sơn, có ba bản bị cô lập, 19 nhà dân bị ngập sâu.
Chính quyền địa phương đã phải huy động lực lượng hỗ trợ ba nhà dân ở xã Keng Đu di dời khẩn cấp ra khỏi khu vực nguy hiểm. Ngoài ra hiện tuyến đường vào xã Tà Cạ của huyện này cũng đang bị ngập sâu trong nước lũ.
Có ba người ở các xã Tây Sơn, Chiêu Lưu (huyện Kỳ Sơn) chết và mất tích do sạt lở đất vùi lấp và nước cuốn trôi. Nhà chức trách huyện Kỳ Sơn cũng phát hiện hai thi thể trôi trên sông suối nhưng chưa xác định được danh tính.
Quốc lộ 7, đoạn qua Tương Dương, tỉnh Nghệ An, bị ngập sâu trong nước lũ, khiến giao thông tê liệt. (Hình: Thanh Niên)
Trên tuyến quốc lộ 7 nối từ quốc lộ 1A sang Lào, đoạn qua các huyện Con Cuông, Tương Dương, đang bị tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng khi có nhiều điểm bị sạt lở và ngập sâu trong nước lũ.
Tuyến quốc lộ 48C, đoạn qua huyện Quỳ Hợp, có điểm bị ngập sâu 2 mét, một số đoạn bị sạt lở ta-luy gây tắc đường.
Ban Chỉ Huy Phòng Chống Thiên Tai và Tìm Kiếm Cứu Nạn tỉnh Nghệ An cho biết, do mưa lớn kéo dài, nước trên các sông và hồ đập lên nhanh, nên thủy điện Bản Vẽ (đóng tại huyện Tương Dương) đã được lệnh xả lũ với lưu lượng xả từ 1,000 đến 2,500 mét khối/giây.
Trước đó, vào tối 16 Tháng Tám, thủy điện Châu Thắng, huyện Quỳ Châu, cũng đã xả lũ với lưu lượng 507 mét khối/giây.
Cũng theo báo Thanh Niên, tại tỉnh Thanh Hóa, ông Cao Văn Cường, chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân huyện Mường Lát, cho biết sạt lở đất đá do mưa bão gây ra đang khiến huyện vùng cao biên giới này bị cô lập với miền xuôi. Hiện tuyến quốc lộ 15C bị tê liệt hoàn toàn, nhanh nhất đến ngày 19 Tháng Tám xe cộ mới có thể chạy.
Còn ông Lê Thế Thọ, chủ tịch xã Mường Chanh, huyện Mường Lát, cho hay do ảnh hưởng của bão số 4, những ngày qua trên địa bàn xã vùng sâu vùng xa này có mưa lớn kéo dài, gây sạt lở đất làm một người chết.
Bùn đất sạt lở tràn xuống lòng đường quốc lộ 15C đoạn qua xã Pù Nhi, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa. (Hình: Thanh Niên)
Nạn nhân là chị Vi Thị Thêu (ngụ tại bản Na Chừa, xã Mường Chanh). Theo ông Thọ, khoảng 7 giờ sáng cùng ngày, chị Thêu đi bắt cá trong ao của gia đình, bất ngờ bị đất đá từ trên sạt lở xuống vùi lấp. Khi người dân phát hiện, đưa chị Thêu ra ngoài thì nạn nhân đã tử vong.
Ngoài ra, mưa lớn làm bùn đất từ trên cao trôi xuống tràn qua nhiều nhà dân. Hiện chính quyền xã Mường Chanh đang huy động các lực lượng giúp người dân thu dọn đất đá.
Do ảnh hưởng của bão số 4, từ đêm 16 đến trưa ngày 17 Tháng Tám, trên địa bàn 11 huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa có mưa kéo dài, gây nhiều điểm sạt lở đất, trong đó, huyện vùng cao Mường Lát đang bị chia cắt với miền xuôi.
Ủy ban huyện Mường Lát cho hay, mưa lớn đã làm sạt lở 17 điểm trên các tuyến đường dẫn vào thị trấn huyện Mường Lát. Trong đó, tuyến quốc lộ 15C từ xã Trung Lý lên thị trấn Mường Lát sạt lở hơn 10 điểm khiến giao thông bị chia cắt.
Các điểm sạt lở còn lại tập trung ở các xã Pù Nhi, Nhi Sơn, Tén Tằn, đều bị đất đá, bùn tràn xuống đường, nhiều điểm như tại bản Kéo Hượn, xã Nhi Sơn, và bản Táo, xã Trung Lý, hoàn toàn không thể qua lại.
Nhiều điểm sạt lở khiến giao thông lên huyện vùng cao Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa, bị chia cắt. (Hình: Thanh Niên)
Tại huyện Quan Sơn, mưa lớn khiến nhiều điểm có nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng đến tính mạng, tài sản của người dân.
Trong sáng 17 Tháng Tám, chính quyền địa phương phải di tản 30 nhà dân ở các xã Trung Tiến và Sơn Điện khỏi khu vực nguy hiểm. Đáng chú ý, tại xã Sơn Điện xuất hiện một vết nứt ven sườn núi, nguy cơ sạt lở gây ách tắc quốc lộ 217.
Ngoài ra, rạng sáng cùng ngày, một nhà dân ở xã Na Mèo cũng đã bị đất đá vùi lấp, rất may không có thiệt hại về người.
Tại huyện Quan Hóa, ông Trương Nho Tự, chủ tịch huyện, cho biết huyện này cũng phải di tản 28 nhà dân nằm trong vùng ngập và có nguy cơ sạt lở cao để bảo đảm tính mạng. Riêng về giao thông, trên địa bàn huyện này có ba điểm sạt lở với tổng chiều dài hơn 100 mét đang khiến một số tuyến đường bị tắc nghẽn.
Còn tại tỉnh Sơn La, đến chiều 17 Tháng Tám có hai người chết, một nạn nhân khác bị lũ cuốn mất tích hiện chưa tìm thấy thi thể.
Mưa lũ cũng gây sạt lở đất, tắc nghẽn nhiều tuyến đường giao thông liên tỉnh tại các huyện Vân Hồ, Mộc Châu, Thuận Châu và khiến hàng chục hécta lúa, hoa màu úng ngập. (Tr.N)
