Việt Nam: 33% công nhân ‘sống kham khổ’

Công nhân một công ty sản xuất đồ chơi ở Đà Nẵng đình công đòi tăng lương vì không đủ sống lại còn bị bóc lột sức lao động. (Hình: STR/AFP/Getty Images)

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Lương quá thấp, gần 33% người lao động tại Việt Nam phải chi tiêu tằn tiện, sống kham khổ; 12% thu nhập và tiền lương không đủ sống, phải làm thêm, theo một cuộc nghiên cứu về đời sống công nhân.

Thậm chí, để có thể có đủ tiền thuê nhà, nuôi con, nhiều người lao động phải làm thêm giờ để giải quyết các nhu cầu sống hằng ngày, ngay cả chuyện chấp nhận làm thêm giờ “mong có thêm một bữa ăn.”

Báo điện tử VNExpress tường thuật kết quả khảo sát hồi Tháng Ba của Viện Công Nhân và Công Đoàn về tiền lương, giờ làm việc, an toàn vệ sinh lao động trong các doanh nghiệp được thực hiện tại 14 tỉnh thành với gần 2,600 người lao động tham gia.

Kết quả khảo sát cho thấy “có gần 33% lao động cho biết thu nhập của họ thấp, phải chi tiêu tằn tiện, sống kham khổ; 12% thu nhập và tiền lương không đủ sống, phải làm thêm; 16% có thu nhập dôi dư nằm trong nhóm công nhân mỏ, khai khoáng,” VNExpress tường thuật.

Báo này thuật lời ông Vũ Minh Tiến, viện phó Viện Công Nhân và Công Đoàn, cho biết: “36% làm thêm giờ chỉ vì muốn có thêm một bữa ăn; 49% lao động trả lời không muốn làm thêm giờ. Lương của họ quá thấp, không đủ tiền thuê nhà, nuôi con nên muốn làm thêm giờ để đủ ăn chứ không phải làm giàu.”

Lên tiếng trong dịp này, phó chủ tịch Tổng Liên Đoàn Lao Động Việt Nam Mai Đức Chính phân tích, công nhân ngoài lương cơ bản dao động từ 3.5 đến 4 triệu đồng thì tăng ca có thể thêm được 1 triệu đồng, cộng tiền hỗ trợ xăng xe, đi lại thì tổng thu nhập khoảng 5 triệu đồng. Thu nhập tăng lên một chút nhưng hệ lụy tới sức khỏe rất nhiều, báo này kể lại.

“Đây cũng là lý do khiến Tổng Liên Đoàn không đồng ý đề xuất tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba giờ làm thêm khi góp ý về dự thảo sửa đổi Bộ Luật Lao Động,” ông nói.

Tổng Liên Đoàn Lao Động Việt Nam là một hệ thống công đoàn do nhà cầm quyền CSVN lập ra, phục vụ nhu cầu chính trị của đảng. Tổ chức này không hề tham gia đấu tranh đòi giới chủ nhân tuân thủ luật lệ lao động, tăng lương cho công nhân đủ sống trong khi đối xử rất hà khắc, giới hạn cả chuyện đi vệ sinh. Hàng ngàn các cuộc đình công xảy ra tại Việt Nam những năm qua đều do chính các người công nhân “tự phát” để buộc giới chủ nhân tăng lương và cải thiện chế độ làm việc.

Hiện nay Bộ Lao Động-Thương Binh và Xã Hội của chế độ Hà Nội “đang lấy ý kiến góp ý lần hai dự thảo Bộ Luật Lao Động sửa đổi.” Trong đó, bộ này “đề xuất tăng thời gian làm thêm tối đa từ 300 giờ mỗi năm như hiện hành lên 400 giờ mỗi năm.”

Thay vì đòi hỏi tăng lương cho công nhân đủ sống thì chế độ Hà Nội muốn giới chủ nhân bóc lột sức lao động của người dân thêm nữa.

Kết quả nghiên cứu do tổ chức của nhà cầm quyền Hà Nội nêu trên khác xa hoàn toàn so với báo cáo “Minh Bạch Mức Lương Trong Tuyển Dụng Tại Việt Nam” công bố ngày 20 Tháng Năm của JobStreet, một trong những mạng việc làm trực tuyến hàng đầu Á Châu, cho thấy 68% người lao động Việt Nam cho rằng “thu nhập không đủ chi tiêu” và sống “khá chật vật vào mỗi cuối tháng.”

Theo tổ chức JobStreet, tiền lương của người lao động Việt vẫn rất thấp. Khoảng 31% người lao động có mức thu nhập 3 đến 5 triệu đồng, trong khi 36% phải chi tiêu 2 đến 4 triệu đồng một tháng.

Ngày 27 Tháng Tư, tờ Tuổi Trẻ có cuộc phỏng vấn một số người nhân có một bản khảo sát nói thu nhập của giới công nhân ở Sài Gòn trung bình 6.4 triệu đồng một tháng. Số tiền này không đủ để sống mà cần tối thiểu 10 triệu đồng vì mọi thứ nơi đây đều đắt đỏ hơn các địa phương khác. (TN)

Không TPP, công đoàn tự do vẫn là nhu cầu xã hội thiết yếu ở Việt Nam

Cuộc đình công của hàng trăm ngàn công nhân PouYuen ở Sài Gòn năm 2015. Ảnh: Site Ảnh Mới Cập Nhật

Ngay sau khi chính phủ Mỹ tuyên bố tạm thời chấm dứt nỗ lực vận động cho hiệp định TPP, số phận của mô hình Công đoàn độc lập còn đang trong trứng nước ở Việt Nam cũng đắng nghẹn.

Nếu không có TPP, cam kết của giới lãnh đạo VN về thực hiện Công đoàn độc lập cũng chỉ là gió thoảng mây bay – hầu như ai cũng biết điều đó. Chính quyền và giới công an trị đương nhiên không muốn tự lấy đá ghé vào chân mình, bằng cách chấp nhận một định chế công đoàn tự do, mà họ luôn gắn nó với lịch sử “lật đổ” của Công đoàn Đoàn kết ở Ba Lan vào những năm 80 của thế kỷ trước.

Tuy nhiên, hoàn cảnh khách quan của xã hội hiện thời đang khác xa với não trạng bảo thủ của giới quan lại VN cách đây 4 năm. Bốn năm trước, chưa có hy vọng gì về TPP, nhưng đã xuất hiện nhiều cuộc đình công của công nhân ở nhiều doanh nghiệp từ Nam chí Bắc. Tăng lương, cải thiện giờ làm việc, bảo hiểm xã hội, phản ứng đốc công đánh đập, kể cả đòi quyền được đi vệ sinh trong giờ làm việc… là những nhu cầu tối thiểu mà lớp công nhân đầu tắt mặt tối ở Việt Nam muốn, hoàn toàn không liên quan gì đến “ý đồ kích động lật đổ” như một bộ phận trong giới công an trị và giới dư luận viên tuyên giáo thường vu vạ.

Năm 2015 là năm của sự kiện hàng trăm ngàn công nhân PouYuen ở Sài Gòn đổ xuống đường biểu tình. Họ phản đối điều luật 60 của Luật Bảo hiểm xã hội không cho người lao động được nhận trợ cấp bảo hiểm một lần. Rõ ràng đây là nhu cầu xã hội cực lớn mà chính quyền không thể bỏ qua, cũng không còn có thể xem thường các cuộc đình công của công nhân nữa.

Về mặt pháp lý, bất kỳ cuộc đình công nào cũng phải có sự chấp thuận của Tổng Liên Đoàn Lao Động Việt Nam (VGCL). Nhưng thực tế đã minh chứng một sự thật quá lộn ngược, là VGCL chưa bao giờ lãnh đạo, tổ chức hoặc hỗ trợ bất kỳ vụ đình công nào. Tất cả các cuộc đình công ở Việt Nam đều mang tính tự phát, và đều bị xem là bất hợp pháp.

Nhiều nguồn tin còn khẳng định rằng nhiều lãnh đạo công đoàn nhà nước đã được trả lương cao để phục vụ cho giới chủ đầu tư, và bảo vệ lợi ích của đảng cầm quyền, thay vì bảo vệ người lao động. Ngay cả một số nhà nghiên cứu thuộc chính quyền cũng không che giấu rằng, không phải là điều bất thường khi các nhà quản lý trở thành lãnh đạo công đoàn, và sử dụng công cụ này để thao túng các cuộc bầu cử công đoàn.

Chỉ đến gần đây, một phần do yêu cầu của TPP, một phần do bị công nhân và dư luận xã hội phản ứng quá nhiều, chính quyền mới tìm cách “đổi mới vai trò của Tổng Liên Đoàn Lao Động Việt Nam”, thậm chí còn muốn tổ chức này “đạo diễn” đình công cho công nhân.

Kinh tế suy thoái trầm kha cùng quá nhiều hậu quả sẽ khiến đình công tiếp tục trở thành một xu hướng không thể cưỡng lại. Đây cũng chính là lý do mà cho dù không có TPP, chính quyền VN sẽ không thể bỏ qua nhu cầu xã hội về đình công của công nhân. Họ sẽ phải từng bước “thí điểm hình thành công đoàn cơ sở” như cách gọi của họ, mà về thực chất là dần tiến tới mô hình công đoàn tự do ngoài nhà nước, buộc phải để cho công nhân từng phần tự làm chủ quyền biểu đạt của mình.

Lê Dung / SBTN

Thân phận người công nhân Việt Nam

K’tem (Danlambao) - Mỗi lần chứng kiến cảnh người công nhân Việt Nam “đình công”, lòng luôn đau xót. “Đình công” chỉ là cách gọi dễ dãi. Nó chưa phải là cuộc đình công đúng nghĩa, nó cũng không phải là cuộc lãng công theo ngôn ngữ công nghiệp. Thật sự, nó chỉ là cuộc bỏ việc, một cuộc không chịu vào bên trong công ty để làm việc của những người không còn cách nào nữa để phản đối. Nếu có dịp chứng kiến hình ảnh đình công của công nhân Nam Hàn hay công nhân Đài Loan đình công trên đất nước họ mới cảm nhận được thân phận người công nhân Việt Nam. Họ đứng trước khuôn viên xí nghiệp, hai tay buông thỏng, gương mặt hoang mạng, ánh mắt ngại ngần. Một ngày nghỉ việc, một ngày không lương, có thể bị chủ đuổi, có thể đối diện nhiều ngày bị đói, và trầm trọng hơn có thể nhận lãnh tai vạ do những tên Công an chìm từ đám đông. Chưa hết tai vạ ấy có thể đến tận nhà trọ họ ở và xa hơn họ có thể bị bỏ tù.

Công nhân Nam Hàn đình công

Công nhân Đài Loan đình công

Công nhân Việt Nam đình công

Giai cấp công nhân từ lâu được coi là đối tượng quan trọng trong việc hình thành chủ nghĩa CS. Những ông tổ CS thường dựa vào sự “mất quân bình giữa tư bản, tiền công và lao động” thời sơ khai của nền kinh tế “tư bản” để cổ súy cho chủ nghĩa CS. Đảng CS tự mang lên người vai trò giải phóng giai cấp công nhân và nông dân không qua ý chí và sự ủy nhiệm của hai giai cấp này. Họ đã lợi dụng các giai cấp này cho mục tiêu và ước muốn của chính đảng mình. Với một địa bàn hơn 80% là nông thôn, và đa số thợ thuyền là “cu li” thời Pháp thuộc, cùng với những chiêu bài ma mị và sự giúp đỡ của Liên Xô và Trung Cộng họ đã cướp được chính quyền một nửa VN, miền Bắc. Rồi sau đó tiến hành chiến tranh đánh miền Nam và chiếm trọn phần còn lại của đất nước. Trước, sau, cả hai miền, đảng CSVN trở thành chủ nhân mới, một loại chủ nhân độc tôn, quyền hành tuyệt đối, đứng trên pháp luật. Người dân, người nông nhân hay người công nhân được cho ở bao nhiêu thì ở, được cho ăn bao nhiêu thì ăn, bị chỉ định làm với bao nhiêu sức lao động thì làm.

Người công nhân trong cơ chế quốc doanh của ông chủ CS trước thời “đổi mới” không có một bô phận nào để bảo vệ. Nhân sự chính quyền nào trên đầu họ từ cấp tổ trưởng cho đến ấp, xã, huyện, tỉnh cho đến trung ương đều là chủ nhân của họ.

10 năm sau khi chiếm trọn miền Nam và làm chủ cả nước, ông chủ mới này không có khả năng làm cho cả nước đủ ăn và đủ mặc. Họ buộc lòng phải “đổi mới” và “cởi trói”. Từ đây họ trở thành liên chủ nhân với những tên tư bản “lô can” vùng Đông Nam Á và Đông Á mà họ liên doanh. Người công nhân Việt Nam bây giờ có hai chủ nhân mới. Chủ nhân cũ với mọi đặc tính cửa quyền và chủ nhân mới - khách mời với nhiều ưu đãi của ông chủ CS. Những tên tư bản “lô can” này bất chấp mọi nguyên tắc ràng buộc về nhân dụng theo chuẩn mực quốc tế mà họ bị bắt buộc khi làm ăn tại các quốc gia Tây phương (hay chính trên bản quốc của họ), cùng với sự hỗ trợ của tên chủ liên doanh (kiêm “cạp rằn” ĐCSVN), họ trả lương rẻ, không tạo điều kiện làm việc tốt và ngược đãi công nhân. Từ đầu thập niên 90, đã có nhiều vụ công nhân bị lôi ra phạt phơi nắng, bị đánh giày vào mặt và tổ trưởng công nhân bị đập giày lên đầu. Người công nhân không được ai bảo vệ. Ở giai đoạn ấy người công nhân vẫn bị ràng buộc theo luật Lao Động của cơ chế quốc doanh.

Thời gian gần đây hình thức liên doanh còn lại rất ít, bên cạnh đó trước sự dễ dãi tối đa và sự chào mời của đảng và nhà nước CSVN (điển hình có thể nghe lại lời phát biểu của Nguyễn Minh Triết trong chuyến đi Hoa Kỳ năm 2007), nhiều công ty ngoại quốc đến đầu mở hãng xưởng tại khắp miền Việt Nam. Nhiều hãng xưởng thuê mướn số lượng nhân công rất đông. Nhưng điều kiện làm việc của nhân công Việt Nam vẫn không khác gì của thời 90s. Ngoài những việc như lập hợp đồng làm việc không theo luật định, không thông qua đại diện công nhân, đuổi công nhân không cần báo trước, người công nhân vẫn còn bị làm nhục, vẫn còn bị đánh đập, vẫn bị bắt làm nhiều giờ, không được nghỉ giải lao, không được trả phụ trội cho việc làm nhiều giờ cùng chính sách thưởng phạt khắc nghiệt.

Càng ngày càng có nhiều cuộc đình công. Những năm 2006, 2007 có gần 1000 vụ đình công mỗi năm. Chỉ cần gõ “công nhân VN đình công” trên internet, là có 34 triệu kết quả. Mới nhất là cuộc đình công của hơn 17 ngàn công nhân hãng Pou Chen của Đài Loan tại TP Biên Hòa, Đồng Nai mà dư luận đang xôn xao.

Tại sao có nhiều cuộc đình công như vậy? Tại sao các công ty lớn với địa bàn hoạt động quốc tế, từng biết nguyên tắc quốc tế về thuê mướn lao động lại có chính sách không phù hợp đối với công nhân Việt Nam trên đất nước Việt Nam? Những câu hỏi này không khó tìm câu trả lời. Đó là sự làm ngơ trước những sai trái này của nhà nước Việt Nam, cái cơ cấu nhận tiền lót tay của những công ty đó.

Không riêng gì những công ty ngoại quốc bắt chẹt công nhân Việt Nam, chính đảng và nhà nước CSVN cũng bắt chẹt giai cấp công nhân của mình. Người ta vẫn còn nhớ cuộc đình công của hơn 90 ngàn công nhân hãng Pou Yuen vào ngày 26, 7 tháng 3 năm ngoái để phản đối luật Bào Hiềm Xã Hội mà Quốc Hội bù nhìn CSVN thông qua và áp dụng vào năm nay.

Người công nhân chen chút trong các nhà trọ lụp xụp gần khu chế xuất với cuộc sống bằng gói xôi điểm tâm dọc đường buổi sáng và những bữa cơm chiều muộn màng với nguồn thực phẩm trôi nổi độc hại từ các chợ vỉa hè trên đường về với mức lương tháng không bằng chai rượu ngoại trong tiệc nhậu của quan chức và cả con cái họ, phải sống trong cảnh một cổ hai tròng.

Những thân phận thấp bé này chỉ có một mỗi một vũ khí là “đình công”. Nhưng từ lâu những cuộc đình công không có ý nghĩ trọn vẹn của nó theo chuẩn mực lao động.

Những cuộc gọi là đình công không có bóng dáng của đại diện hay tổ chức thật sự đại diện cho quyền lợi của người công nhân theo từng đặt tính ngành nghề, không có mặt bằng làm việc của luật sư công đoàn và công ty trong tiến trình thương lượng và bảo vệ công nhân trong tiến trình này, và đặc biệt không có bóng dáng của “quyền lực” (power) bên phía công nhân. Đó chỉ là cuộc ngưng việc lẻ loi, và thân phận người công nhân ngưng việc rất mong manh. Họ xách giỏ cơm (vì không làm không được ăn cơm công ty) đến cổng công ty mỗi ngày và chờ đến khi nào công ty đưa người ra phủ dụ, hứa hẹn và kêu họ vào làm việc lại với một vài thỏa hiệp nhất thời nào đó.

Nói đến đây, người ta, và nhất là đảng và nhà nước CSVN sẽ nhắc đến bộ phận công đoàn, luật thành lập công đoàn và cả luật lao động.

Hãy xem Công đoàn là cái gì trong hệ thống nhà nước CSVN.

Trong Bộ luật công đoàn (1), công đoàn được định nghĩa:

“Điều 1. Công đoàn

Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; đại diện cho cán bộ, công chức, viên chức, công nhân và những người lao động khác (sau đây gọi chung là người lao động), cùng với cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội, tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp; tuyên truyền, vận động người lao động học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.”

Và được phép hoạt động như sau:

“Điều 6. Nguyên tắc tổ chức và hoạt động công đoàn

2. Công đoàn được tổ chức và hoạt động theo Điều lệ Công đoàn Việt Nam, phù hợp với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước.”

Công đoàn là một bộ phận chính trị, đặt dưới sự lãnh đạo của đảng CSVN, và hoạt động dưới sự tổ chức và chỉ đạo của Tổng liên đoàn lao động Việt Nam (TLĐLĐVN).

Và TLĐLĐVN xác định (2):

“Luật Công đoàn đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua (tại kỳ họp thứ 7 khóa VIII ngày 30/6/1990) đã khẳng định: “Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và người lao động Việt Nam tự nguyện lập ra dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, là trường học chủ nghĩa xã hội của người lao động”.

Với sự xác định này, người công nhân còn đòi hỏi được gì với “sự tự nguyện” và còn trông mong gì “dưới sự lãnh đạo của đảng CSVN”?

TLĐLĐVN là tổ chức tối cao của công đoàn, dưới nữa là Liên đoàn lao động tỉnh, thành phố, rồi Công đoàn tổng công ty và cuối cùng là Công đoàn cơ sở. Đây là bộ phận gần công nhân nhất và theo Luật Công đoàn, Công đoàn cơ sở phải có sự chấp thuận của TLĐLĐVN mới được thành lập. Và nhiệm vụ của nó, bên cạnh vài qui ước hành chánh, là: “Tuyên truyền đường lối, chủ trương của đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước và nhiệm vụ của tổ chức công đoàn...”

Rõ ràng công đoàn chỉ là bộ phận của đảng, nhà nước CSVN. Nó được lập ra nhằm đoàn ngũ hóa người công nhân như các đoàn thể khác thuộc Mặt trận Tổ quốc. Nó được lập ra để trao truyền mệnh lệnh của đảng và nhà nước.

Trước một chủ nhân ngoại quốc tham lam và bóc lột và một cơ cấu tổ chức do đảng lập ra nói là cho giai cấp công nhân nhưng thực ra cho đảng, mà đảng này chỉ là một tổ chức nhà nước đứng ra bán công nhân cho công ty ngoại quốc, thì trong những cuộc “đình công” người công nhân Việt Nam, không lo âu, hoang mang sao được – khác với tâm thế hừng hực đấu tranh của các công nhân Nam Hàn, Đài Loan trên đất nước của họ.

Bên cạnh sự hoang mang, rụt rè, lo lắng của công nhân trong các cuộc bỏ việc, người công nhân còn lo sợ một thế lực khác. Thế lực này hiện diện khắp mọi nơi trong xã hội. Chúng là Công An giả dạng côn đồ hành hung công nhân, nhằm tạo xáo trộn rồi bị bắt. Trường hợp tên Nguyễn Văn Hải thuộc CA tỉnh Đồng Nai chém người trong cuộc đình công mấy ngày qua của công nhân Pou Chen tại TP Biên Hòa, Đồng Nai là minh chứng rõ ràng nhất. Xa hơn nữa, người ta cũng còn nhớ nữ công nhân Nguyễn Thị Liễu và 1 người nữa bị cán chết, cùng 4 công nhân bị thương nặng trong vụ bảo vệ công ty đuổi và lấy chỗ của tài xế xe tải để lái xe lao vào cán nhóm công nhân đang đình công tại công ty Đài Loan thuộc khu công nghiệp Phú Nghĩa, Chương Mỹ, Hà Nội.

Công nhân Pou Chen, Đồng Nai đình công

Tuyệt vọng với công đoàn do đảng và nhà nước CSVN lãnh đạo và tổ chức, người công nhân bắt đầu ý thức đến việc thành lập Công đoàn độc lập. Nhưng việc tù đày Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, Đỗ Thị Minh Hạnh, Đoàn Huy Chương vẫn là nỗi ám ảnh cho tiến trình thành lập Công đoàn độc lập. Trước một hợp đồng bóc lột của một tập đoàn đảng CSVN chuyên bán công nhân, và bán mặt bằng đất nước cùng một đám chủ nhân ông ngoại quốc ham lợi chuyên mua mọi sự dễ dãi và ưu đãi của nhà nước CSVN bằng tiền và nhiều tiền, thực trạng người công nhân Việt Nam không còn lối thoát. Thân phận của người công nhân Việt Nam hiện nay không khác thân phận người phu đồn điền thời Pháp thuộc. Có điều họ phải làm cái việc bán mồ hôi đổi lấy bát cơm cho chủ, bên cạnh những tên “cạp rằn” tân thời là đảng và nhà nước CSVN. Tên “cạp rằn” tân thời này sẵn sàng quất roi vào lưng họ.

28/2/2016

K’tem

danlambaovn.blogspot.com

___________________________________________

Chú thích:

(1) http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=1&mode=detail&document_id=163545

(2) http://www.congdoanvn.org.vn/details.asp?l=1&c=36&m=207

Đóng bảo hiểm xã hội mới: Sa thải trước mắt và tương lai mờ mịt

Luật bảo hiểm xã hội đang khiến mờ mịt tương lai người lao động.

Công nhân đình công đòi quyền lợi. Hình Internet

Theo luật này, từ 1/1/2016 đến hết năm 2017, mức đóng bảo hiểm xã hội mới sẽ dựa trên mức lương và phụ cấp ghi trong hợp đồng (trước đây chỉ dựa trên lương). Từ 1/1/2018 trở đi, người lao động đóng bảo hiểm dựa trên mức lương, phụ cấp và nhiều khoản bổ sung khác ghi trong hợp đồng lao động. Tức mức bảo hiểm xã hội của cả người lao động và doanh nghiệp sẽ lên tới 26% lương hàng tháng.

Dù một đại diện Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho là “có lợi cho người lao động”,  và “đóng càng cao thì hưởng lương hưu sau này càng nhiều”, nhưng nhiều người lao động lại càng lo sợ. Gần đây trên diễn đàn xã hội, nhiều người lo bị giảm lương, than mất việc. Không ai biết sau 10-15 nữa, chính sách của Nhà nước sẽ thay đổi ra sao, về hưu nhận đồng lương có đủ sống hay không.

Họ chỉ lo mất việc ngay ngày mai.

Báo chí nhà nước phản ánh: Thực tế là, giám đốc vài doanh nghiệp dệt may, thủy sản đã lên báo tuyên bố tính chuyện sa thải bớt công nhân để đỡ gánh nặng chi phí, trong đó, nặng nhất là chi phí bảo hiểm.

Hiện nay, để trốn phí, nhiều chủ sử dụng lao động đóng bảo hiểm xã hội theo tiền lương ghi trên hợp đồng, trong khi mức tiền lương này thấp hơn thực tế và được bù đắp bằng nhiều loại phụ cấp khác nhau. Số tiền phụ cấp này không được tính đóng bảo hiểm xã hội gây thiệt thòi cho người lao động, dẫn đến thất thu bảo hiểm xã hội. Lương hưu và phúc lợi xã hội với người nghỉ hưu sẽ không đảm bảo được mức sống tối thiểu.

Không có quá khó để liên tưởng vấn đề bảo hiểm xã hội với cuộc đình công của gần 100,000 công nhân Pou Yuen ở Sài Gòn và hàng loạt doanh nghiệp ở miền Tây Nam Bộ vào đầu năm 2015 để phản đối chính sách không cho nhận trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần. Cơ chế của nhà nước quá thiên vị các nhóm lợi ích trong khi bất chấp thực tế dân sinh đã khiến công nhân luôn cho rằng đồng tiền Việt Nam sẽ mất giá trầm trọng, để đến khi về hưu thì giá trị thực tế đồng lương hưu mà họ nhận được chẳng còn lại bao nhiêu.

Tận thu bảo hiểm xã hội cũng là một động cơ để “bù đắp ngân sách” vốn đang có nguy cơ trống rỗng. Không có đủ “nguồn” để chi cho thường xuyên và phát triển, ngành tài chính và Bảo hiểm xã hội Việt Nam phải nặn óc nghĩ ra đủ kiểu thu, mà thực chất là một loại thuế gián tiếp đánh lên đầu người lao động và doanh nghiệp.

Nếu chính sách tăng mức đóng bảo hiểm xã hội trên vẫn tiếp tục thực thi, tỷ lệ thất nghiệp ở Việt Nam sẽ càng tăng cao chóng mặt. Bất chấp con số báo cáo hàng năm của Bộ lao động, thương binh và xã hội về tỷ lệ thất nghiệp chỉ là 2 - 2.4%, con số thất nghiệp thực tế có thể lên đến 20-25%.

02/03/2016 - 06:59

Lê Dung / SBTN

Long An: Thưởng tết công nhân bằng… 10 tô phở

Hoàng Nam - Thứ Hai, ngày 11/1/2016 - 11:18

(PLO)- Mức thưởng tết công nhân tại Long An năm nay thấp nhất chỉ 250.000 đồng.

Ngày 11-1, ông Bùi Thế Nhận, Phó phòng Lao động, việc làm, Sở LĐ-TB&XH tỉnh Long An, cho biết đến nay dù đã có văn bản nhắc nhở nhưng chỉ có 21/5.500 doanh nghiệp có báo cáo thưởng tết cho công nhân.

Công nhân tan ca tại thị trấn Bến Lức. 

Trong số 21 doanh nghiệp này, mức thưởng tết cho công nhân cao nhất 73 triệu đồng, bình quân 5,2 triệu đồng và thấp nhất 250.000 đồng.

Theo ông Nhận, một phần nguyên nhân khách quan dẫn đến việc năm nay các doanh nghiệp báo cáo thưởng tết công nhân chậm là do đang ở thời điểm điều chỉnh tiền lương tối thiểu vùng và đang cân đối theo Luật BHXH mới.

“Với mức thưởng tết như trên thì công nhân chỉ có thể mua được 10 tô phở, nói gì đến đủ trang trải chi phí về quê ăn tết” - một công nhân tại Bến Lức nói.

Hoàng Nam

Công nhân Việt Nam: Hãy thử nghĩ về việc một phần sức lao động của bạn đang được dùng như thế nào?

Nguyenanhtuan —01/10/2016 - 09:52  

Công đoàn phí được trích từ 2% quỹ lương của người lao động, về bản chất, là kết tinh từ sức lao động của họ. Song không nhiều công nhân Việt Nam biết hoặc quan tâm đến việc một phần giá trị sức lao động này của họ đang được sử dụng như thế nào. Bài viết đối chiếu giữa hoạt động tư vấn pháp lý cho người lao động ở Việt Nam với Úc nhằm đặt lại vấn đề trên một lần nữa. 

Tư vấn pháp lý là "bữa tiệc tinh thần thịnh soạn" của công nhân Việt Nam...

"Báo Lao Động phối hợp với LĐLĐ tỉnh Bình Dương tổ chức ngày hội tư vấn pháp luật cho 10.000 công nhân. Hơn 60 luật sư của Đoàn luật sư TPHCM, tỉnh Bình Dương có uy tín và kinh nghiệm sẽ tham gia tư vấn và giải đáp thắc mắc miễn phí cho NLĐ tham dự ngày hội... Các CN tham dự ví von ngày hội như một “bữa tiệc tinh thần thịnh soạn” dành cho CNLĐ." [1]

Trên đây là một đoạn trích từ bản tin Báo Lao Động thuật lại một buổi tư vấn pháp lý mà công đoàn nhà nước tổ chức tháng 11 vừa qua cho công nhân ở Bình Dương - một trong những địa phương có nhiều khu công nghiệp nhất cả nước. 

Chật vật với những lo toan cơm áo gạo tiền thường nhật, thật dễ hiểu khi người công nhân Việt Nam, lớp người ngày càng đông đảo theo nhịp công nghiệp hóa của đất nước, coi mỗi dịp được luật sư tư vấn pháp lý như một 'bữa tiệc tinh thần thịnh soạn'. 

Tiệc 'pháp lý' thịnh soạn nhưng vì có tới 10000 'ăn' trong khi chỉ có 60 luật sư 'phục vụ', hẳn mỗi người chỉ được một phần nhỏ.

Thật vậy, 60 luật sư tư vấn cho 10000 công nhân, vị chi 1 luật sư 'lo' 166 công nhân. 

Tính trung bình ngày làm việc 8 tiếng tư vấn liên tục, mỗi giờ đồng hồ mỗi luật sư sẽ cần tư vấn cho khoảng 20 công nhân.

Vậy 1 công nhân được tư vấn 1 luật sư tư vấn riêng 3 phút. 

Nếu là tư vấn theo nhóm thì thời gian dành cho mỗi nhóm có thể nhiều hơn. Nhưng như thế thì chỉ giải đáp những vấn đề pháp lý chung nhất chứ khó đi sâu vào chi tiết của từng cá nhân người lao động. 

Đã thế những 'ngày hội tư vấn' này cũng không được tổ chức thường xuyên, do đó, việc luật sư tiếp tục theo đuổi (follow up) các vụ việc cụ thể của công nhân gần như không khả thi. Luật sư chỉ có thể coi công nhân như những người nhận sự hỗ trợ, chứ khó có thể coi là thân chủ. Bởi vậy, dù rằng rất trân trọng tấm lòng của các luật sư tham gia những buổi tư vấn thế này song thật khó để không nghi ngờ về tính hiệu quả của nó. 

...nhưng là món ăn thường ngày của người lao động Úc

Điều này trái ngược hoàn toàn với các luật sư làm việc cho các nghiệp đoàn mà tôi có cơ hội thực tập bên Úc. Họ thực sự coi người lao động là thân chủ, thường xuyên gặp gỡ, giữ liên lạc để giải quyết các vấn đề, giải đáp các thắc mắc dù là nhỏ nhất của người lao động.

Tôi đã từng chứng kiến việc một công nhân trong ngành dịch vụ y tế nhắn tin cho luật sư nghiệp đoàn báo rằng bị chủ lao động đòi thông tin passport. Luật sư nghiệp đoàn ngay sau đó đã hẹn gặp luật sư và quản lý của chủ lao động, chất vấn họ trong suốt phiên họp, dọa đưa ra các cơ chế giải quyết quan hệ lao động, khiến bên chủ lao động phải xin lỗi rối rít và hứa không tái phạm. 

Luật sư và cán bộ nghiệp đoàn cũng thường xuyên đến tận nơi làm việc của công nhân (workplace) để tư vấn pháp luật, đại diện họ làm việc với phía quản lý để cùng giải quyết các vấn đề ảnh hưởng tới quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động. 

Việc được luật sư 'phục vụ' như vậy dần đã trở thành điều bình thường đối với người lao động là thành viên nghiệp đoàn ở Úc, bởi lẽ đôi bên người lao động và luật sư đều hiểu rất rõ một sự thật là lương trả cho luật sư đến từ tiền nghiệp đoàn phí nghĩa là tiền mồ hôi nước mắt của người lao động. 

(Cán bộ tổ chức cơ sở và nhân viên truyền thông của nghiệp đoàn ngành Dịch vụ Y tế HSU bang New South Wales (Health Service Union) đang đào tạo cách thức tổ chức một chiến dịch truyền thông cho đại diện người lao động từ các bệnh viên công trong vùng)

Đâu là khác biệt?

Vì sao trong khi người lao động Úc coi việc được hỗ trợ pháp lý thường xuyên từ các luật sư chuyên nghiệp là điều bình thường một khi họ gia nhập nghiệp đoàn, trong khi công nhân Việt Nam - trên danh nghĩa đều là thành viên của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, lại coi việc thỉnh thoảng được gặp luật sư như một 'bữa tiệc thịnh soạn'?

Phải chăng vì người lao động Úc giàu hơn Việt Nam? 

Hoàn toàn không phải. Không có người lao động nào ở Úc có thể một mình theo đuổi những vụ kiện với chủ lao động. Chênh lệch về khả năng tài chính khiến cuộc đua pháp lý trở nên bất bình đẳng, khi mà chủ lao động luôn có một đội ngũ luật sư hùng hậu thì mỗi một cá nhân người lao động hầu như không thể nào mướn được bất kỳ luật sư nào với mức lương của họ. 

Vậy ai mướn luật sư cho họ? Chính là nghiệp đoàn.

Nhưng làm sao nghiệp đoàn làm được điều này? Thử nhẩm tính, giả sử thuê 1 luật sư tranh chấp lao động trung bình hết khoảng 50,000 đô cho một vụ, số tiền không quá lớn đối với giới chủ, song lại rất lớn đối với công nhân. Tuy nhiên nếu công nhân đó tham gia nghiệp đoàn có 10,000 thành viên, tính ra nghiệp đoàn chỉ cần sử dụng 5 đô của mỗi thành viên là có thể mướn được luật sư lo cho người công nhân đang dính vào tranh chấp với chủ hãng xưởng. Nghiệp đoàn phí lúc này đóng vai trò như một gói bảo hiểm rủi ro pháp lý.

Vậy câu trả lời cho sự khác biệt ở đây không phải là Úc giàu hơn Việt Nam, mà chính là: Úc có nghiệp đoàn độc lập còn Việt Nam thì không.

Giờ hãy thử điểm qua một vài con số để thấy nếu công nhân Việt Nam có nghiệp đoàn độc lập, quyền lợi của họ sẽ được bảo vệ như thế nào. 

Lấy ví dụ công ty PouYuen Việt Nam, nơi 90,000 công nhân đình công vào tháng 3 năm ngoái để phản đối các chính sách bảo hiểm xã hội.

Giả sử họ đang nhận mức lương tối thiểu là 3,500,000 đồng/tháng [2] ,(mặc dù hiếm ai nhận mức tối thiểu cả); với mức đóng phí công đoàn 2%, mỗi công nhân đang bị bắt buộc đóng 70,000 đồng/tháng cho hệ thống công đoàn.

Vậy chỉ riêng công nhân của một nhà máy nói trên thôi đã đóng tổng cộng 70,000 đồng X 90,000 = 6,3 tỷ đồng/tháng để nuôi tổ chức công đoàn quốc doanh này. 

Số tiền này, thay vì được đóng tự động vào Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam rồi sau đó được dùng để tổ chức những 'bữa tiệc thịnh soạn' và 'miễn phí' (theo cách gọi của Báo Lao Động) như trên, nếu được dùng để duy trì bộ máy nghiệp đoàn độc lập gồm các luật sư, cán bộ nghiệp đoàn (nhân viên truyền thông, cán bộ tổ chức cơ sở, nhà đào tạo...) chuyên nghiệp thì thử tưởng tượng mọi thứ sẽ khác đi thế nào?

Giả định một bộ máy nghiệp đoàn độc lập cho công nhân nhà máy PouYuen: Ban Quản trị 5 người do công nhân bầu ra (gồm 1 chủ tịch, 2 phó chủ tịch, 1 thư ký, 1 thủ quỹ); 10 luật sư; 10 cán bộ tổ chức cơ sở; 5 nhân viên truyền thông, 5 nhà đào tạo; 5 nhân viên hành chính.

Tổng cộng 40 người làm việc toàn thời gian. Ngay cả khi trả 50 triệu đồng/tháng cho mỗi người thì tổng lương cũng chỉ hết có 2 tỷ đồng, vẫn thừa 4,3 tỷ đồng mỗi tháng. Chi trả tiền thuê trụ sở và các phí tổn khác thì vẫn còn thừa lại rất nhiều tiền để đưa vào tài sản nghiệp đoàn, cứ thế tích lũy dần đảm bảo nghiệp đoàn mạnh và bền vững về mặt tài chính để tiếp tục phụng sự công nhân lâu dài. 

Thử tưởng tượng, các công nhân Việt Nam thường xuyên được một đội ngũ cán bộ giàu năng lực hỗ trợ, giúp đỡ thường xuyên liên tục với thái độ phục vụ 'các ông bà chủ' thì quyền lợi của sẽ được đảm bảo tới mức cao như thế nào? Liệu chủ lao đông có thể 'ăn hiếp' được như lâu nay nữa hay không?

"At the end of the day, it's all about money." Đến cuối ngày, tất cả là tiền. Lý do cho sự khác biệt sâu xa là ở chỗ tiền của công nhân đang được tiêu như thế nào. 

[1]http://laodong.com.vn/cong-doan/10000-cong-nhan-tham-gia-ngay-hoi-tu-van-phap-luat-392668.bld
http://laodong.com.vn/cong-doan/ngay-hoi-cua-gan-10000-cong-nhan-392229.bld

[2]: Nghị định 122/2015/NĐ-CP: http://thuvienphapluat.vn/van-ban/Lao-dong-Tien-luong/Nghi-dinh-122-2015-ND-CP-muc-luong-toi-thieu-vung-nguoi-lao-dong-theo-hop-dong-lao-dong-295846.aspx
 

• nguyenanhtuan's blog

Sống dưới mức tối thiểu: Đắng lòng bữa sáng 3.000 đồng!

(NLĐO)- Chùm ảnh công nhân KCX Tân Thuận TP HCM và KCN Tân Tạo, mua thức ăn sáng trước giờ làm việc do phóng viên Báo Người Lao Động thực hiện sẽ cho chúng ta một góc nhìn chân thực về đời sống công nhân ở thành phố lớn nhất nước hiện nay

Bắp luộc với giá 3.000 đồng/trái là món ăn sáng quen thuộc của nhiều công nhân (CN). Chị Nguyễn Thị Thu Thủy, CN một doanh nghiệp vốn nước ngoài tại KCX Tân Thuận cho biết, giá một trái bắp như vậy là vừa với túi tiền vốn đã eo hẹp của số đông CN.

“Lót dạ từ 1 trái bắp, tụi em có thể cầm cự đến giờ cơm trưa. Biết là không đủ dinh dưỡng nhưng tụi em không có sự lựa chọn nào khác”- Thủy nói.

Nhiều công nhân nữ mang thai cũng tranh thủ ghé mua bắp lót dạ trước khi vào ca. ẢNH: NGUYỄN LUÂN

Khoai lang, khoai mì và chuối cũng là “lựa chọn hàng đầu” của số đông công nhân trước khi vào ca. Giá cả khá rẻ, chỉ từ 3.000 đến 5.000 đồng/bịch (3-4 củ khoai).

Anh Tuấn một người bán khoai lang ở KCX Tân Thuận cho biết, dù bán rất rẻ nhưng vẫn có công nhân “kỳ kèo trả giá". “Thu nhập bấp bênh khiến họ dè sẻn đủ thứ. Nói thật, ăn vài ba củ khoai lang thì làm sao có sức làm việc, chưa nói còn rất hại cho sức khỏe về lâu dài”- Anh Tuấn bày tỏ.

Nữ công nhân mua khoai trước giờ vào ca. ẢNH: NGUYỄN LUÂN

Hai nữ công nhân tranh thủ mua khoai mì trước lúc vào ca ẢNH: NGUYỄN LUÂN

Chuối chiên với giá từ 3.000 đến 5.000 đồng/miếng cũng nằm trong menu sáng của công nhân. Chị Thảo, một nữ công nhân cho biết ăn đồ mỡ dầu vào buổi sáng là không nên nhưng ăn khoai lang, khoai mì hoài cũng ngán. “Chúng tôi không có sự lựa chọn nào khác”- Thảo chua chát nói.

Chuối chiên cũng nằm trong menu sáng của công nhân ẢNH: NGUYỄN LUÂN

Chè, xôi mặn với giá từ 5.000 đồng đến 8.000 đồng với công nhân là quá sang. ẢNH: NGUYỄN LUÂN

Nữ công nhân ghé mua bánh bông lan và các loại bánh ngọt bán ở lề đường. ẢNH: NGUYỄN LUÂN

Mua thức ăn sáng ở lề đường khiến công nhân đối diện với nguy cơ mất vệ sinh- an toàn. ẢNH: NGUYỄN LUÂN

Thu nhập thấp khiến công nhân không có nhiều sự lựa chọn khi mua thức ăn sáng

Xin mời lãnh đạo VCCI và các doanh nghiệp dệt may ăn sáng cùng công nhân. Ảnh: NGUYỄN LUÂN

Sức khỏe công nhân ra sao với những phần ăn sáng như thế này ẢNH: CÔNG DANH

Ai đàm bảo sức khỏe về lâu dài cho công nhân với những phần ăn sáng không đủ dinh dưỡng ẢNH: CÔNG DANH

28/08/2015 09:17

Nguyễn Luân - Công Danh

Nuốt không trôi bữa cơm công nhân

Rau héo, thịt cá thiu, có giòi, công nhân than dở và bỏ bữa

Phóng viên Lao Động Việt - Công nhân làm vất vả, tới giờ cơm còn phải ráng nuốt từng miếng cơm cho có cái trong bụng mà tiếp tục làm, chứ không hề cảm nhận chút hương vị ngon nào từ bữa ăn.

Cô công nhân công ty Freetrend thuộc khu chế xuất Linh Trung 2, phường Bình Chiểu, Thủ Đức cho hay: “Công ty Freetrend chưa bao giờ ngộ độc, nhưng mấy món ăn kho rất là dở, ăn không được”. 

Còn cô công nhân công ty giầy Ching luh thuộc khu công nghiệp Thuận Đạo, Bến Lức, Long An cũng than: “Rau thì làm héo,  cá thì làm bằng cá sình , cá ươn, canh nấu như là đại dương, chỉ toàn nước không thấy cái, thích thì họ nêm, không thích thì họ không nêm” - cô cũng cho biết mình toàn phải chuẩn bị thức ăn để mang theo ăn trưa, mà không ăn trong công ty, mặc dù cô bị buộc đóng tiền ăn, và không được trả lại đồng nào.

Công nhân công ty Great Pin, Đức Hòa Hạ, Đức Hòa, Long An và công nhân công ty Diamond, KCN Mỹ Phước, Bến Cát, Bình Dương cho biết: “Ăn để khỏi đói mà có sức làm vậy thôi, chứ thật sự ăn không nổi”

Công nhân của công ty Chingluh cho biết thêm : “Một đôi vợ chồng trong cùng công ty thậm chí đã gặp phải thức ăn có giòi, công nhân chụp ảnh lại nhưng quản lý nhà ăn sau đó đã lấy điện thoại người công nhân xóa ảnh, phi tang chứng cứ”.

Công đoàn hay lãnh đạo công ty và có cả bên đại diện nhà ăn có họp bàn với công nhân về bữa ăn, nhưng cô cho biết: “Lãnh đạo công ty và công đoàn của công ty, họ chỉ gọi công nhân lên hỏi cho có lệ rồi mọi thứ lại như cũ, họ hỏi thì họ hỏi, nhưng họ muốn làm gì họ làm’’.

Suất ăn trong công ty là do công nhân (CN) trả tiền, thì tại sao không cho họ chọn lựa mà ép họ ăn những thức ăn nuốt không nổi, đến mức họ phải bỏ ăn hoặc phải đem theo thức ăn. Vì không có một quy định nào bắt buộc công nhân phải trả tiền để ăn cơm trong công ty cả, nếu bắt buộc, đồng nghĩa với việc công ty đã vi phạm pháp luật về quyền tự do ăn uống của họ. 

Công ty (Cty) muốn công nhân làm việc tốt, muốn CN phải có năng suất cao nhưng tại sao lại tiếc với họ một bữa ăn? Một bữa ăn không cần sơn hào hải vị, nhưng ít ra công nhân cũng phải nuốt được, và không phải bỏ bữa nhiều như vậy. Việc Cty tăng ca thường xuyên, ép sản lượng cao cho công nhân, nhưng họ vẫn cố gắng làm dù mệt, họ đã cố gắng vì Cty thì đúng ra Cty cũng phải lo cho họ thật đàng hoàng một bữa ăn có thực mới vực được đạo, đằng này, các chủ Doanh Nghiệp (DN) muốn CN làm mà không chịu đầu tư vào bữa cơm của công nhân, cắt xén từng bữa ăn, ly nước. Điều này không chỉ làm cho sức khỏe CN giảm sút mà còn gây ra tâm lý bất mãn, dễ nghĩ việc hoặc nếu có làm thì không đạt được năng suất. Vì thật vô lý khi doanh nghiệp đòi hỏi năng suất lao động cao trong khi một bữa cơm giúp công nhân dễ nuốt và no bụng để làm việc mà cũng tiếc.

Thu lợi nhuận trên bữa cơm của công nhân

Công nhân chỉ có miếng ăn để có sức làm việc thôi nhưng các doanh nghiệp cũng tận thu cho mình từng chút lợi nhuận trong bữa ăn đó.

Theo một nguồn tin trên tuổi trẻ, mỗi năm các Cty sẽ mở những buổi đấu thầu cung cấp cơm cho công nhân, cơ sở nào bỏ giá thấp nhất sẽ được chọn, nghĩa là “đấu giá ngược”, tờ báo này cho biết thêm: “Tiền hoa hồng sau đó đều được chi ra cho nhân sự quản lý, bộ phận quản lý cơm, thì đồng nghĩa với việc miếng thịt trong bữa cơm của công nhân sẽ mỏng hơn một chút”.

Theo như lời công nhân Chingluh nói, những phần thức ăn thừa, hoặc phần thức ăn công nhân bỏ bữa, nhà ăn đã đem bán lại cho những người bên ngoài, để người mua cho gia súc gia cầm ăn. Và nhờ đó họ có thêm lợi nhuận từ tiền đem bán thức ăn này mà họ không bận tâm lắm đến việc công nhân bỏ ăn hoặc ăn không được.

Công nhân Freetrend cho biết công ty bây giờ thu của công nhân là 15000 cho 1 suất cơm nhưng bữa ăn của công nhân rất dở, vì họ đã bị ăn chặn , ăn bớt và bị thu lợi trên chính phần ăn của mình.

Làm sao để công nhân được những bữa ăn tốt hơn

Công nhân cần đòi hỏi quyền lợi từ lãnh đạo bằng cách yêu cầu, đòi hỏi doanh nghiệp phải đổi mới bữa ăn, nếu không giải quyết phải đi đến đình công.

Cô công nhân ở free trend cho biết giải pháp cô từng làm để xử lý tình trạng bữa ăn nuốt không nổi này: “Có vấn đề gì từ bữa ăn, thì mình nói lên cấp trên, nếu bản thân không dám nói thì hãy viết giấy, yêu cầu lại bữa ăn, để họ xử lý cho mình”.

Lúc này hơn bao giờ hết, nhà nước cần tạo điều kiện cho thành lập nghiệp đoàn độc lập cho công nhân, để bảo vệ, lên tiếng cho họ bữa cơm và những vấn đề khác họ gặp phải do các ông chủ chuyên thu lợi từ bữa cơm công nhân này.

Các ban ngành có trách nhiệm phải làm tốt hơn nữa việc kiểm tra và có biện pháp xử lý các cơ sở sai trái thì may ra công nhân mới có thể an tâm mà ăn cơm…

Phóng viên  Lao Động Việt

http://laodongviet.org/2015/08/23/nuot-khong-troi-bua-com-cong-nhan/