Việt Nam: Nơi tiềm năng để tránh thuế Mỹ giáng lên hàng Trung Quốc?

Theo BBC-2 giờ trước

Bản quyền hình ảnhBARCROFT MEDIA

Image captionẢnh minh họa

Nhiều công ty đa quốc gia đang tích cực 'nhòm ngó' Việt Nam như một nơi tiềm năng để chuyển hàng Trung Quốc sang Mỹ nhằm tránh thuế, theo SCMP.

Việc này có vẻ giống trường hợp xảy ra vào cuối năm 2016 khi Văn phòng Chống gian lận châu Âu xác định rằng một số sản phẩm thép có nguồn gốc từ Trung Quốc đã được vận chuyển qua Việt Nam để tránh thuế chống bán phá giá, bài báo trên SCMP viết.

Theo một phát ngôn viên, Văn phòng Chống gian lận châu Âu đã tư vấn cho chín quốc gia châu Âu về cách thu hồi khoảng 9,31 triệu đô la từ việc tránh thuế chống bán phá giá và các loại thuế nhập khẩu khác.

Trung Quốc để mắt tới Bắc Cực

TQ, Nga thí nghiệm 'chỉnh sửa khí quyển'

Cải cách TQ: từ đói nghèo lên 12 nghìn tỷ đô

Nhưng ý tưởng vận chuyển qua một nước thứ ba để tránh thuế quan đã bùng nổ trong những tháng gần đây do cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, và nhiều công ty sản xuất hàng hóa tại Trung Quốc đang tìm hiểu Việt Nam để thực hiện việc này.

Để làm điều này, họ đang tích cực xem xét xem có thể dán nhãn lại hợp pháp các sản phẩm sản xuất tại Trung Quốc dưới dạng hàng hóa sản xuất tại Việt Nam, dưới đề mục các chủng loại hàng hóa khác nhau, hay thậm chí chỉ đơn giản gửi chúng đến Việt Nam để vận chuyển đến Hoa Kỳ, một số doanh nhân và nhà ngoại giao cho biết.

"Nhiều khách hàng của chúng tôi đang hỏi liệu về cơ bản họ có thể vận chuyển hàng hóa qua Việt Nam hay không, vì vậy hãy mua giày [sản xuất tại Trung Quốc] và mang chúng qua Việt Nam, sau đó xuất khẩu sang Hoa Kỳ," ông Maxfield Brown, cộng tác viên cao cấp của Dezan Shira & Associates tại thành phố Hồ Chí Minh cho hay trên SCMP.

"Câu hỏi phổ biến nhất tiếp theo, sau câu 'có thể vận chuyển hàng hóa qua Việt Nam hay không', là liệu chúng ta có thể phân loại lại các hàng hóa của mình hay không và chính phủ Hoa Kỳ có chú ý hay không, và câu trả lời là 'có'. Khi cuộc chiến thương mại diễn ra, khả năng bạn bị 'bắt quả tang' là khá cao."

Từ trước chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, Việt Nam vốn đã hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài vì lao động giá rẻ, các chính sách ủng hộ doanh nghiệp và khoảng cách gần với thị trường Trung Quốc, và bây giờ là nơi tiềm năng để tránh thuế quan của Mỹ.

Giới phân tích tại trung tâm tài chính Thành phố Hồ Chí Minh cho biết chính phủ Hoa Kỳ đang theo dõi chặt chẽ một số lĩnh vực tại Việt Nam đối với bất kỳ hàng hóa nào có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Thương mại Việt Nga trong bối cảnh đồng Rúp suy sụp

Bảng niêm yết giá ngoại tệ đối với đồng rúp của Nga bên ngoài một văn phòng giao dịch tại Moscow ngày 12 tháng 12 năm 2014. AFP photo

Kính Hòa, phóng viên RFA 2014-12-16

Nền kinh tế Nga đang suy yếu do việc cấm vận của phương Tây và giá dầu sụt giảm, việc này có ảnh hưởng ra sao đối với quan hệ thương mại Việt Nga, Kính Hòa phỏng vấn Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế từ Hà Nội.

TS Lê Đăng Doanh: Việc đồng rúp giảm giá, và nhất là gần đây có hiện tượng giảm rất đột ngột, ví dụ như ngày hôm qua, trong một ngày mà giảm tới 11%. Và tính từ đầu năm đến nay, theo nhiều nguồn tin khác nhau thì đồng Rúp giảm đến 40 đến 50%, việc này ảnh hưởng lớn đến kinh tế nước Nga, và cũng có ảnh hưởng nhất định đến thương mại giữa Việt Nam và nước Nga. Ví dụ như là khách du lịch Nga đến vùng Nha Trang và Mũi Né đã giảm đáng kể.

Bây giờ chắc chỉ còn khoảng 30%, việc này làm cho các khách sạn nhà hàng ở vùng đấy trước giờ chuyên môn hóa để đón khách Nga, ví dụ như là các khách sạn nhà hàng đều có bảng hiệu bằng tiếng Nga, thì nay đang gặp khó khăn lớn. Thứ hai nữa là quan hệ xuất nhập khẩu giữa Nga và Việt Nam sẽ gặp khó khăn vì sức mua của Nga giảm, việc thanh toán bằng đồng đô la chắc chắn gặp khó khăn. Điều này sẽ làm giảm việc xuất khẩu của Việt Nam sang Nga và việc thanh toán của Nga bằng đồng ngoại tệ. Còn về lâu dài thì nếu kinh tế Nga vẫn bị ảnh hưởng nghiêm trọng thì sẽ có thể ảnh hưởng đến các dự án đầu tư của Nga ở Việt Nam.

Kính Hòa: Với những ngành có hàng hóa xuất khẩu sang Nga thì ngành nào sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất thưa Giáo sư?

TS Lê Đăng Doanh: Tôi nghĩ các ngành như là dệt may, xuất khẩu hàng da giầy, xuất khẩu các sản phẩm điện tử có thể là ảnh hưởng mạnh. Trong khi đó thì xuất khẩu hàng nông sản thì Nga đang cần và hiện đang bị các nước Liên minh châu Âu cấm vận, cho nên có thể các mặt hàng nông sản vẫn được Nga nhập khẩu và có khả năng thanh toán bằng đồng đô la vì đấy là những mặt hàng nước Nga đang cần và họ không thể nào thay thế được.

Kính Hòa: Giáo sư có thể nói thêm về các dự án đầu tư của nước Nga tại Việt Nam?

TS Lê Đăng Doanh: Hiện nước Nga có nhiều cam kết trong ngành dầu khí, và ngành dầu khí của Nga vẫn đang tiếp tục thực hiện các việc đó. Nhưng nếu giá dầu giảm đến một mức độ nhất định thì các công ty Nga sẽ phải tính toán lại cái tỉ suất lợi nhuận để xem các dự án khoan dầu còn có thể có lợi hay không. Nếu không thấy có lợi nhuận thì tôi nghĩ là họ sẽ xin giảm tiến độ để chờ tình hình cải thiện khi giá dầu lên thì họ sẽ tiếp tục, chứ tôi không tin là họ sẽ bỏ những dự án đó.

Kính Hòa: Việt Nam và những doanh nghiệp Việt Nam phải làm gì để đối phó với các khó khăn hiện thời và những dự báo không sáng sủa của nền kinh tế Nga?

TS Lê Đăng Doanh: Bài học của các doanh nghiệp du lịch Việt Nam là không nên bỏ trứng vào một giỏ. Các doanh nghiệp vùng Mũi Né và Nha Trang thì đã quá say sưa với khách Nga, chỉ hoàn toàn toàn chuyên môn hóa vào một khách hàng. Các cửa hàng, các nhà hàng có biển hiệu hoàn toàn bằng tiếng Nga. Điều đó cũng không gây thiện cảm cho các du khách không phải người Nga. Nhiều người nước ngoài đến đó và nói lại với tôi là họ lấy làm không hài lòng vì đã rơi vào một thành phố Nga, rồi thì là sau 10 giờ đêm có những người Nga say sưa cầm chai rượu đi ca hát ngoài đường, cái điều đó cũng không phù hợp với một số du khách châu Âu.

Tôi nghĩ bài học là Việt Nam nên tìm cách đa dạng hóa thị trường. Hiện nền kinh tế Nga đang sút giảm thì tôi nghĩ là ngành dệt may và da giày của Việt Nam sẽ có nhiều khả năng đa dạng hóa. Gần đây các đơn đặt hàng của ngành dệt may và da giày tăng lên mạnh mẽ. Nhiều doanh nghiệp nhận đơn đặt hàng quá cả công suất của họ. Tôi nghĩ là ngành dệt may và da giày không có tác động gì nặng nề.

Kính Hòa: Tức là những đơn đặt hàng từ những thị trường khác chứ không phải thị trường Nga phải không Giáo sư?

TS Lê Đăng Doanh: Vâng, từ những thị trường khác. Vả lại giao thương giữa Việt Nam và Nga vẫn còn khiêm tốn so với lại Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu hay là các nước ASEAN khác.

Kính Hòa: Xin Tiến sĩ cho câu hỏi cuối là trong việc giao thương giữa Nga và Việt Nam thì cộng đồng người Việt ở Nga đóng một vai trò quan trọng, đôi khi cũng không thấy được qua các con số kinh tế thống kê. Thưa Giáo sư trong cuộc khủng hoảng hiện thời và có thể là trong tương lai nữa, thì Giáo sư đánh giá thế nào về sự ảnh hưởng lên cộng đồng người Việt ở Nga và sự đóng góp của họ trong sự giao thương giữa đôi bên?

TS Lê Đăng Doanh: Cộng đồng người Việt ở Nga thì rất là đa dạng, nhưng mà cộng đồng người Việt sống bằng kinh doanh ở vùng Mát Cơ Va thì bị ảnh hưởng rất nặng nề. Vì họ thường là nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam sang để bán, nay đồng Rúp giảm giá quá nhiều nên giá tăng rất nhanh, nhưng giá hàng trên thị trường Nga lại không tăng nhanh bằng sự mất giá của đồng Rúp. Cho nên là hiện nay họ mất khả năng thanh toán, họ chịu thua lỗ. Đã có hiện tượng kho hàng ứ đọng và hiện tượng nợ dây chuyền giữa người Việt Nam này với người Việt Nam khác, người Việt Nam nhập khẩu không thanh toán được, và người bán hàng hiện nay cũng không thanh toán được.

Tôi nghĩ là cộng đồng người Việt làm kinh tế ở Nga nên xem xét lại việc kinh doanh, phải chuyển hướng kinh doanh, và phải tìm một cái cách để mà sống sót trong cái cơn bão rất là nặng nề và cay đắng này. Tôi rất thông cảm với họ trong tình hình nước Nga hiện nay.

Kính Hòa: Xin cám ơn Tiến sĩ đã dành thời giờ cho đài Á châu tự do thực hiện cuộc phỏng vấn này.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/vn-russia-trade-in-down-fall-ruble-kh-12162014143002.html/12162014-ledangdoanh-kh.mp3/inline.m3u

Trung Quốc thúc đẩy hiệp định thương mại "đối chọi" với TPP

(Dân trí) - Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Bắc Kinh hôm nay đã ủng hộ kế hoạch của Trung Quốc về một khu vực tự thương mại tự do mới, được xem là nhằm đối trọng với Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) mà Mỹ đang theo đuổi.

Lãnh đạo các quốc gia thành viên APEC tại hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh ngày 11/11.

Theo đó, hội nghị APEC - diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương gồm 21 nước thành viên - đã "thông qua lộ trình cho APEC để thúc đẩy và hiện thực hóa Khu vực thương mại tự do toàn châu Á-Thái Bình Dương (FTAAP)", một khu vực thương mại tự do mới được Bắc Kinh ủng hộ mạnh mẽ.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, người trước đó đã hối thúc các nền kinh tế APEC tăng cường quan hệ kinh tế, miêu tả sự ủng hộ đối với FTAAP là một quyết định "lịch sử".

Trong tuyên bố chung đưa ra vào hôm nay 11/11, APEC nói rằng việc nghiên cứu thành lập FTAAP có thể kéo dài 2 năm.

"Hiện đại, sự phục hồi kinh tế toàn cầu vẫn đang đối mặt với nhiều nhân tố không chắc chắn và mất ổn định", ông Tập cho biết. "Đối mặt với tình hình mới, chúng ta nên thúc đẩy hơn nữa sự hợp tác thương mại khu vực và tạo ra một mô hình mở vốn có lợi cho sự phát triển lâu dài".

APEC hiện chiếm hơn 50 GDP toàn cầu, gần một nửa thương mại và 40% dân số thế giới.

Mỹ hiện đang đàm phán một thỏa thuận thương mại tự do riêng rẽ có tên gọi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một phần trong chính sách "xoay trục" sang châu Á của Washington, nhằm đảm bảo sự ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực để đáp trả sức mạnh ngày càng gia tăng của Trung Quốc.

Sự kình địch về kinh tế hai bờ Thái Bình Dương

Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại APEC 2014.

 

Một số người coi FTAAP là nhằm đối trọng với Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), vốn bao gồm 12 quốc gia nhưng không có Trung Quốc và Nga.

FTAAP có thể hình thành dựa trên các sáng kiến khác, trong đó có TPP, nhưng sự ủng hộ mạnh mẽ của Trung Quốc đối với FTAAP đã làm gia tăng sự đối đầu thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.

Một số nhà phân tích và truyền thông nhà nước Trung Quốc coi TPP là một nỗ lực nhằm đề phòng sự ảnh hưởng kinh tế ngày càng gia tăng của Bắc Kinh. Washington đã bác bỏ các cáo buộc này.

Tổng thống Mỹ Barack Obama đã bác bỏ các ý kiến của giới bình luận Trung Quốc nói rằng TPP là một cách thức nhằm chống lại sự ảnh hưởng của Trung Quốc.

Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin chính thức Xinhua của Trung Quốc, ông Obama cho hay Mỹ không tìm cách kiềm chế Trung Quốc.

Tại hội nghị thượng đỉnh APEC, ông Obama đã ca ngợi Trung vì tập trung sự chú ý vào vai trò của APEC trong kế hoạch việc đạt được FTAAP nhưng tái khẳng định rằng ưu tiên của Mỹ là TPP, một thỏa thuận nhỏ hơn.

"Nhiều sáng kiến khu vực sẽ đóng góp cho việc hiện thực hóa về sau. Chúng tôi coi sự tham gia của mình đối với TPP là một đóng góp cho nỗ lực đó", ông Obama nói.

 

Hội nghị thượng đỉnh APEC đã kết thúc vào hôm nay 11/11 sau 2 ngày họp tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hồ Nhạn Thê ở Bắc Kinh.

 

Vào tối nay, Chủ tịch Trung Quốc đã ăn tối riêng tư và có cuộc trò chuyện thân mật với Tổng thống Obama tại khu Trung Nam Hải, nơi ở của các lãnh đạo đảng và nhà nước Trung Quốc, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức của ông chủ Nhà Trắng sau khi kết thúc APEC.

 

Nhà nhà lãnh đạo sẽ gặp lại nhau vào ngày mai 12/11.

Thứ Ba, 11/11/2014 - 22:08

An BìnhTổng hợp

Đàm phán TPP 'tiến bộ đáng kể' có cơ hội cho Việt Nam?

Bộ trưởng Thương mại Australia Andrew Robb phát biểu sau cuộc họp của đại diện thương mại các nước thành viên TPP tại Sydney, ngày 27/10/2014.

Trà Mi-VOA

10.11.2014

Lãnh đạo 12 nước bao gồm Việt Nam đang tham gia đàm phán Hiệp định Tự do Thương mại Xuyên Thái Bình Dương (TPP) hoan nghênh những tiến bộ đáng kể đạt được trong quá trình thương thảo mấy tháng gần đây.

Trong thông cáo chung hôm 10/11 cho biết lãnh đạo của Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Hoa Kỳ, và Việt Nam nhấn mạnh các tiến bộ này là bước đẩy đưa các cuộc thương lượng về TPP tới chung quyết.

Thông cáo bày tỏ niềm khích lệ trước việc đại diện đàm phán của các bên đã thu hẹp được những khoảng cách còn lại liên quan đến văn bản luật của thỏa thuận và nỗ lực hoàn tất các gói thỏa thuận mang tính cân bằng và đầy tham vọng để mở cửa thị trường qua lại.

Thông cáo nói với trọng tâm tập trung vào việc hoàn tất TPP, lãnh đạo các nước tham gia đã chỉ thị cho các thương thuyết gia của mình đặt mục tiêu chung quyết thỏa thuận này lên ưu tiên hàng đầu để người lao động, doanh nghiệp, và giới tiêu thụ ở các nước có thể bắt đầu thu hoạch những lợi ích quan trọng của Hiệp định TPP càng sớm càng tốt.

Lãnh đạo các nước khẳng định cam kết bảo đảm rằng thỏa thuận sau cùng sẽ phản ánh cái nhìn chung của các bên về một hiệp ước toàn diện, cân bằng, chất lượng giúp tăng cường tính cạnh tranh của các nền kinh tế, cổ xúy doanh nghiệp và phát huy tính sáng tạo nhằm tăng trưởng kinh tế phồn thịnh cũng như tạo ra công ăn việc làm cho người dân các nước tham gia.

Lãnh đạo 12 nước thành viên đàm phán TPP nói họ quyết tâm bảo đảm rằng lợi ích của thỏa thuận sẽ phục vụ cho việc phát triển bền vững-sâu rộng, cân nhắc tới mức độ phát triển đa dạng của các nước.

Các nước thương lượng cũng bày tỏ cam kết với một cơ cấu TPP có thể bao gồm những đối tác nào trong khu vực sẵn sàng chấp thuận các tiêu chuẩn cao của TPP.

Thông cáo chung của các đối tác tham gia TPP nêu rõ mục tiêu trong suốt quá trình thương thảo đều nhắm tới những hiệu quả có thể mang lại lợi ích to lớn nhất có thể cho mỗi bên.

Lãnh đạo các nước kêu gọi tiếp tục nỗ lực để giải quyết những vấn đề còn tồn đọng trong quá trình đàm phán.

Cả Hoa Kỳ và Việt Nam đều bày tỏ hy vọng chung quyết TPP trước cuối năm nay, nhưng giới quan sát cho rằng các cuộc đàm phán có nhiều khả năng sẽ kéo dài sang năm sau.

Trở ngại chính cho Việt Nam đối với cơ hội gia nhập TPP vẫn xoay quanh thành tích nhân quyền bị quốc tế xem là đáng quan ngại.

Hà Nội đang đối mặt với những lời kêu gọi từ các nhà lập pháp Hoa Kỳ và giới bảo vệ nhân quyền trên thế giới yêu cầu không cho Việt Nam làm thành viên TPP chừng nào nhân quyền trong nước chưa được cải thiện một cách đáng kể và cụ thể như phóng thích tù nhân lương tâm hay sửa đổi các điều luật dùng để bỏ tù những tiếng nói bất đồng quan điểm với nhà nước và trấn áp các quyền tự do cơ bản của công dân trong đó có quyền thành lập công đoàn độc lập.   

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách về dân chủ-nhân quyền-lao động Tom Malinowski.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách về dân chủ-nhân quyền-lao động tuyên bố Việt Nam có thể trở thành thành viên của Hiệp ước Đối tác TPP do Hoa Kỳ dẫn đầu nếu Hà Nội nghiêm túc cải thiện nhân quyền.

Trả lời VOA Việt ngữ, Trợ lý Ngoại trưởng Tom Malinowski nhấn mạnh:

“Tôi nghĩ Việt Nam có cơ hội trở thành một thành viên của TPP nếu các cuộc thương lượng thành công và nếu như họ đáp ứng đề nghị mà đại diện đàm phán thương mại của chúng tôi đã đưa ra để nỗ lực nghiêm túc trong lĩnh vực quyền tự do lập hội. Nếu  đạt được điều đó thì có cơ hội được Quốc hội Mỹ thông qua thỏa thuận TPP. Trong Quốc hội Hoa Kỳ có rất nhiều quan ngại về việc có nên để cho Việt Nam gia nhập TPP hay không mà lý do là vì thành tích nhân quyền của Hà Nội. Chúng tôi đang trông đợi các cuộc đàm phán TPP đưa ra được những dấu hiệu tích cực từ Hà Nội để chúng tôi có thể nói với bên lập pháp Hoa Kỳ rằng Việt Nam thật sự quyết tâm đạt tiến bộ trong lĩnh vực nhân quyền. Một vấn đề đang nằm trên bàn thương thuyết là quyền của người lao động vì đó là một phần trong khuôn khổ của thỏa thuận TPP.”

Một kinh tế gia hàng đầu tại Việt Nam từng là cố vấn cho 2 đời Thủ tướng trong một lần trao đổi trước với VOA Việt ngữ nhận định vấn đề nhân quyền, trở ngại lớn nhất của Hà Nội trong nỗ lực gia nhập TPP, khó được giải tỏa.  

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh:

“Có các điều kiện rất khó khăn đối với Việt Nam là quyền tự do thành lập công đoàn. Tôi chưa thấy có dấu hiệu gì  Việt Nam nhượng bộ về việc này. Từ trước tới nay, Việt Nam không muốn thay đổi về nội dung này.”

Cố vấn kinh tế Lê Đăng Doanh đề nghị:

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh.

“Theo tôi là rất nên tiến tới có một lộ trình hợp lý để đi đến có quyền thành lập các công đoàn và có các tổ chức công đoàn cạnh tranh với nhau. Có như vậy sẽ giúp bảo vệ các lợi ích hợp pháp cần thiết của người lao động. Nhưng đối với Việt Nam, nên có một lộ trình nhất định để Việt Nam có thời gian thích nghi với các chuyển biến như vậy.”

Các áp lực về nhân quyền Việt Nam đặc biệt trỗi dậy mạnh mẽ mỗi khi Hà Nội sắp bước vào các sân chơi quốc tế như đã từng thấy trong quá khứ khi Việt Nam chuẩn bị gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới hay Hội đồng Nhân quyền Liên hiệp quốc.

Chính phủ Việt Nam khẳng định tuy còn những điều cần khắc phục, nhưng nhân quyền trong nước luôn được tôn trọng.

Hà Nội thừa nhận có nhiều cách biệt trong quan điểm về nhân quyền giữa hai nước Việt-Mỹ và các cuộc đối thoại nhân quyền là cơ hội để thu hẹp các cách biệt đó.

Tuy nhiên, giới bảo vệ nhân quyền quốc tế khẳng định nhân quyền là các giá trị phổ quát toàn cầu, bất chấp khác biệt văn hóa, địa lý, lịch sử, hay chính trị.

Hà Nội lâu nay mô tả các cáo buộc từ quốc tế về hồ sơ nhân quyền của Việt Nam là ‘xuyên tạc’ và ‘thiếu thiện chí.’

Đàm phán TPP 'tiến bộ đáng kể' có cơ hội cho Việt Nam

Đàm phán TPP tiếp tục tại Hà Nội đầu tháng Chín

RFI-Trọng Nghĩa

Các nước tham gia vào khối tự do mậu dịch xuyên Thái Bình Dương sẽ tiếp tục đàm phán tại Hà Nội vào đầu tháng Chín tới đây. 

Theo hãng tin Nhật Kyodo, cuộc họp cấp chuyên gia sẽ kéo dài 10 ngày kể từ 01/09/2014, đại diện 12 quốc gia tham gia TPP sẽ tìm cách san bằng các bất đồng trong một số lãnh vực, như quyền sở hữu trí tuệ, công việc cải tổ doanh nghiệp nhà nước. Ngoài ra còn việc chuẩn bị cho cuộc họp cấp bộ trưởng.
Cuộc họp làm việc tại thủ đô Việt Nam nối tiếp cuộc họp các viên chức diễn ra tại Ottawa, Canada, hồi tháng 7. Tại Hà Nội, các nhà đàm phán sẽ đi vào thương lượng song phương trên một hồ sơ khó khăn khác là vấn đề thuế quan.
Các thành viên đàm phán TPP thoạt đầu dự tính đúc kết được một thỏa thuận vào cuối năm ngoái, nhưng vẫn chưa tìm được một cơ sở chung trên những vấn đề gây tranh chấp.
Tổng thống Mỹ Barack Obama mong muốn 12 nước sẽ hoàn tất được đàm phán và đúc kết được một văn kiện vào đúng chuyến đi Châu Á vào tháng 11 tới đây của ông. Ông Obama cũng muốn gấp rút bảo đảm một kết quả trước cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ tổng thống tại Mỹ, cũng diễn ra vào tháng 11.
Những nước thành viên đàm phán TPP gồm có Mỹ, Canada, Chilê Mêhicô, Peru, Úc, New Zealand, Brunei, Malaysia, Nhật Bản, Singapore và Việt Nam.

Một khối thương mại chống Trung Quốc

 Một vùng tự do thương mại quanh Thái Bình Dương: bên này là các quốc gia châu Mỹ, bên kia là các quốc gia châu Á – đó là giấc mơ to lớn của người Mỹ, giấc mơ mà họ muốn hiện thực nó trong những năm tới đây.

Giấc mơ này mang cái tên tương đối phi lãng mạn Trans-Pacific Partnership (TPP). Mười một quốc gia hiện đang thương lượng về một hiệp ước như vậy, trong đó là Hoa Kỳ, Spiritus Rector ["tinh thần dẫn đầu"] của TPP, Australia, Việt Nam, Singapore và Malaysia. Nước Nhật cũng đã bày tỏ sự quan tâm của mình.


 Trans-Pacific Partnership (TPP)

Vào cuối một quá trình thương lượng dài, vùng tự do thương mại lớn nhất thế giới có thể sẽ thành hình mà trong đó hàng hóa và dịch vụ có thể lưu thông không gặp những trở ngại lớn như thuế quan. Tất cả các thành viên của vùng sẽ có thêm tăng trưởng – ít nhất là trên lý thuyết.

Chỉ có một đất nước sẽ không hưởng lợi từ đó: Trung Quốc. Người Trung Quốc không có mặt trong các cuộc thương lượng. TPP này – ngay cả khi người Mỹ không nói ra – có định hướng chống Trung Quốc. Tuy là họ tuyên bố công khai, cả Trung Quốc cũng có thể tham gia vào vùng này, ví dụ như Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nói trong bài diễn văn Canberra nổi tiếng của ông. Nhưng đồng thời, người Mỹ lại đặt ra cho người Trung Quốc những điều kiện cao tới mức họ sẽ không bao giờ muốn và có thể tham gia.

Trước hết là các quy định về bảo vệ sở hữu trí tuệ, về các tiêu chuẩn lao động và bảo vệ môi trường cũng như về các công ty nhà nước đã được lập ra sao cho người Trung Quốc không thể chấp nhận chúng được.

Hoa Kỳ đẩy mạnh các cuộc thương lượng về TPP trước hết là từ hai động cơ. Thứ nhất, họ hy vọng qua thương mại tăng lên với các quốc gia TPP mà sẽ có được kích thích tăng trưởng cho nền kinh tế đang dậm chân tại chỗ của họ. Và thứ nhì, họ muốn qua đó mà ngăn chận ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc trong châu Á.

Vì người Mỹ đang lo lắng về thế thống trị kinh tế của Trung Quốc trong châu Á còn lại. Hiện nay, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất trong gần như tất cả các nước trong vùng. Điều này tạo ra sự phụ thuộc mà Hoa Kỳ không thích nhìn thấy. Ngoài ra, họ lo sợ sẽ bị loại trừ ra về kinh tế. Họ có ít hiệp định thương mại tự do với các nước châu Á hơn là Trung Quốc.

Người Trung Quốc đã sớm có các hiệp định song phương và đa phương với mười quốc gia ASEAN và các nước khác của khu vực Thái Bình Dương. Hiệp định quan trọng nhất cho tới nay là Hiệp định thương mại tự do giữa ASEAN và Trung Quốc, có hiệu lực từ ngày 1 tháng Giêng 2010. Với 1,9 tỷ người và tổng số thương mại gần 500 tỷ, nó là khối thương mại lớn thứ ba của thế giới – sau EU và North American Free trade Agreement NAFTA (Hoa Kỳ, Canada và Mexico).

Với TPP trên kế hoạch, bây giờ người Mỹ muốn bắt đầu chống lại các liên minh về kinh tế của người Trung Quốc. Và đó không phải là showdown duy nhất của hai cường quốc thế giới trong vùng này.

Phan Ba trích dịch từ “Der nächste Kalte Krieg: China gegen den Westen”

07-14- 2014 11:08:38 AM
Wolfgang Hirn
Theo NgườiViệt

Thương mại và Nhân quyền

Ông Grover Joseph Rees, cựu đại sứ Hoa Kỳ đầu tiên tại Đông Timor, nguyên quyền đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc-Photo: RFA

Vũ Hoàng, phóng viên RFA
2014-03-27

Trong cuộc vận động về nhân quyền cho Việt Nam trong 2 ngày 26 và 27/3, chủ đề về đàm phán TPP giữa Việt Nam và đối tác Hoa Kỳ một lần nữa được đề cập. Có mặt trực tiếp tại chỗ, Vũ Hoàng có cuộc trao đổi với ông Grover Joseph Rees, cựu đại sứ Hoa Kỳ đầu tiên tại Đông Timor, nguyên quyền đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, người am hiểu về tình hình Việt Nam về những vấn đề liên quan.
Vũ Hoàng: Ông đánh giá ra sao về tiến trình đàm phán hiệp định xuyên Thái Bình Dương (TPP) giữa Việt Nam và Hoa Kỳ - một đối tác lớn của Việt Nam hiện nay?
Grover Joseph Rees: Các cuộc đàm phán dĩ nhiên là không được tiết lộ ra ngoài vì thế những chuyện bí mật xoay quanh các vòng đàm phán không phải là ít và người ta muốn biết những thỏa ước tạm thời là gì... tuy nhiên, thực sự là chúng tôi chưa biết phải nói gì. Từ nhiều năm qua, Hoa Kỳ cũng đã nhân nhượng cho chính phủ Việt Nam nhiều điều, trên lý thuyết là lĩnh vực thương mại và kinh tế. Xét về mặt lý thuyết, nếu Hoa Kỳ hướng dẫn Việt Nam cách cư xử thông thường như một quốc gia văn minh đứng trên góc độ thương mại, đầu tư hay sở hữu trí tuệ... hi vọng Việt Nam cuối cùng cũng sẽ đáp lại với những tôn trọng thông thường khác như tôn trọng nhân quyền và trở nên dân chủ hơn. Mọi việc vẫn trôi qua từ năm 1995 và như chưa hề có gì xảy ra.
Vài năm trở lại đây, Chính phủ VN đã đàn áp và tình hình trở nên tồi tệ hơn khi những người bất đồng chính kiến về mặt tự do tôn giáo, họ bày tỏ trên internet thì lại bị bắt bớ, vì thế, tôi cho rằng Hoa Kỳ nên áp dụng cách tiếp cận khác.

"Xét về mặt lý thuyết, nếu Hoa Kỳ hướng dẫn Việt Nam cách cư xử thông thường như một quốc gia văn minh đứng trên góc độ thương mại, đầu tư hay sở hữu trí tuệ... hi vọng Việt Nam cuối cùng cũng sẽ đáp lại với những tôn trọng thông thường khác như tôn trọng nhân quyền và trở nên dân chủ hơn-Grover Joseph Rees"

Trong khi hiệp định mới (TPP) này quan trọng đối với một số cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ thì thực tế, nó lại quan trọng hơn đối với chính phủ VN bởi đơn thuần nó không chỉ là một hiệp định thương mại, nó là một đối tác. Vì thế, đối với Hoa Kỳ, TPP sẽ được chứng thực như một biểu tượng về danh dự, Hoa Kỳ muốn cho thế giới thấy rằng nếu Hoa Kỳ tuyên bố hiệp định ấy là đối tác thì Việt Nam phải xứng đáng là một đối tác của Hoa Kỳ.
Do đó, Hoa Kỳ yêu cầu Viêt Nam không chỉ mở cửa các thị trường của họ mà còn phải bảo vệ sở hữu trí tuệ cho Hoa Kỳ cũng như Việt Nam không được tra tấn người. Hoa Kỳ cũng đòi hỏi Việt Nam không được bỏ tù người dân bởi vì người dân Việt Nam chỉ muốn chia sẻ những giá trị họ có, họ muốn được tự do thờ phụng, tự do tín ngưỡng một cách ôn hòa... Tôi hiểu, nếu Hoa Kỳ đưa ra những điều kiện trên, có thể việc thương thảo sẽ mất nhiều thời gian hơn, nhưng bù lại, tôi lại lấy làm vui mừng cho chính phủ Việt Nam, vì khi đó, Việt Nam thực sự đã trở thành đối tác của Hoa Kỳ và chỉ khi Việt Nam chứng minh được mình xứng đáng với những điều đó.

Ông Grover Joseph Rees trả lời phóng viên Vũ Hoàng đài RFA ngày 26 tháng 3, 2014
Vũ Hoàng: Ông nhắc nhiều đến "đối tác" bình đẳng ở đây, nghĩa là không ai cho và không ai nhận, mọi việc đàm phán là dựa trên nguyên tắc bình đẳng với nhau, vậy theo ông, vấn đề quyền người lao động ở VN ông thấy thế nào khi nhân tố này được đưa vào tiến trình đàm phán?
Grover Joseph Rees: Ít nhất là vấn đề quyền của người lao động cũng là vấn đề được đưa vào thương thảo, thế nhưng, vấn đề là ở chỗ chính phủ Việt Nam chỉ có những liên đoàn lao động giả tạo. Đúng là chính phủ Việt Nam có liên đoàn lao động, nhưng là cho chính họ, nếu ai đó muốn có liên đoàn lao động độc lập thì điều đó lại trở thành phi pháp. Thực tế cho thấy, đã có những người cố gắng thành lập công đoàn độc lập, nhưng họ lại bị vào tù hoặc ai muốn thành lập công đoàn phi quốc doanh, người ấy cũng bị ngồi tù. Tôi lấy một thí dụ đơn giản là chuyện đã xảy ra với nhân vật Điếu Cày, ông ấy đứng lên thành lập một câu lạc bộ nhà báo độc lập và bị bắt giam. Nói chung, tại Việt Nam đúng là vẫn có liên đoàn lao động, những tổ chức phi quốc doanh hay nhà thờ hoạt động... nhưng với một điều kiện là họ phải do Chính phủ Việt Nam điều hành. Vì những lý do trên, tôi cho rằng việc đàm phán cũng như những nhà đàm phán của Hoa Kỳ cần phải khôn khéo hơn khi họ thương thuyết với Việt Nam khi so với các quốc gia khác.

"Tôi hỏi anh, nếu anh đặt địa vị người tù lương tâm đó là con cái anh, anh chị anh, vợ chồng của anh... hiện đang bị chính phủ giam giữ, liệu anh có muốn đàm phán với họ không; có muốn bán hàng sang cho họ không; hay thậm chí anh có muốn mua cá hay bất cứ thứ gì khác của họ không?-Grover Joseph Rees"

Vũ Hoàng: Vậy theo ông với tư cách là một người am hiểu Việt Nam, những nhà đàm phán nên có cách cư xử và thương thuyết với Việt Nam như thế nào theo cách mà ông vừa nói là phải khôn khéo hơn so với các quốc gia khác?
Grover Joseph Rees: Với tôi tư cách của một nhà ngoại giao và trước đây từng là đại sứ, thì tôi thực sự thông cảm cho những ai hiện đang phải làm công việc đàm phán, thế nhưng có một vài điều tôi cần phải làm sáng tỏ. Trước hết, nếu anh là một nhà ngoại giao, thì việc làm của anh có khuynh hướng phải là đàm phán, dù rằng đó là những đàm phán có lợi hay không có lợi. Anh phải biết rằng công việc của một nhà ngoại giao không phải là nói không với bất kỳ một đàm phán nào nếu anh thấy nó không có lợi. Bởi rõ ràng, phía bên kia, tôi tạm gọi là những kẻ xấu, họ cũng biết điều đó, họ cũng chỉ đàm phán những điều có lợi cho họ và họ chẳng quan tâm đến những điều có lợi của anh. Điểm thứ hai tôi muốn nói đến ở đây là hãy thử tưởng tượng xem nếu chúng ta đưa yếu tố những người tù lương tâm vào trong tiến trình đàm phán. Dĩ nhiên, một xu thế tự nhiên là anh sẽ nói không, vì ở đây, hai vấn đề thương mại và tù nhân lương tâm chẳng liên quan gì đến nhau cả.
Nhưng bây giờ tôi hỏi anh, nếu anh đặt địa vị người tù lương tâm đó là con cái anh, anh chị anh, vợ chồng của anh... hiện đang bị chính phủ giam giữ. Liệu anh có muốn đàm phán với họ không? Liệu anh có muốn bán hàng sang cho họ không? hay thậm chí anh có muốn mua cá hay bất cứ thứ gì khác của họ không? Câu trả lời rõ ràng là không! Tôi chắc chắn rằng anh sẽ đòi hỏi họ phải đối xử theo một cách văn minh tiến bộ với chính người dân của họ. Do đó, tôi muốn chỉ rõ ở đây, khi đàm phán không chỉ là với những nhà thương thuyết mà còn là với những nạn nhân của họ, chỉ khi làm được như vậy thì chúng ta mới có thể đi đến được những thỏa thuận hợp đồng thỏa mãn.
Vũ Hoàng: Thay mặt thính giả RFA, xin cám ơn ông rất nhiều.

Đàm phán TPP bế tắc do vấn đề mở cửa thị trường

TPP Singapore : Họp báo sau 4 ngày đàm phàn không kết quả. Ảnh chụp ngày 25/02/2014

Reuters

RFI-Đức Tâm

Hôm qua, 25/02/2014, vòng đàm phán cấp Bộ trưởng về hiệp định quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương – TPP – tại Singapore đã kết thúc mà không đạt được đồng thuận chung về một hiệp định tự do mậu dịch, do các bất đồng về việc mở cửa thị trường giữa các nước.

Trong thông cáo chung, các Bộ trưởng Thương mại của 12 nước cho biết là vẫn còn tồn tại một số điểm cần thảo luận, nhưng vòng đàm phán đã có những tiến triển, hướng tới « một giải pháp tổng thể và cân bằng ».
Sau nhiều vòng đàm phán, các nước tham gia TPP vẫn còn nhiều điểm bất đồng, đặc biệt là vấn đề mở cửa thị trường xe hơi, nông nghiệp và hạn chế vai trò các doanh nghiệp Nhà nước.
Bên cạnh đó, các nước còn chia rẽ trong hồ sơ bảo hộ bằng phát minh sáng chế, đặc biệt là việc cho phép các nước nghèo tiếp cận và bào chế các loại thuốc sao chép công thức.
Theo Bộ trưởng Thương mại Úc Andrew Robb, các nước đã đồng ý với nhau khoảng 80% các chủ đề, nhưng « việc tiếp cận thị trường là một chương quan trọng trong các cuộc thương lượng ». Công việc trước tiên hiện nay là phải tìm được đồng thuận giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản, trong việc gạt bỏ những rào cản nhập khẩu vào thị trường hai quốc gia này.
Các Bộ trưởng chưa định ngày nối lại vòng đàm phán.
Hoa Kỳ đóng vai trò chủ chốt trong các cuộc thương lượng tiến tới Hiệp định quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương, cho phép Mỹ chuyển hướng nền kinh tế sang khu vực Châu Á, một trong những khu vực năng động của kinh tế thế giới.
Các vòng đàm phán được khởi động từ năm 2011 và theo lịch trình ban đầu, thì sẽ kết thúc vào cuối năm 2013. Tuy nhiên, do bất đồng giữa các nước, lộ trình này không được thực hiện. Cuộc thương lượng hồi tháng 12 năm ngoái cũng không mang lại kết quả.
TPP sẽ tạo ra một khu vực tự do mậu dịch rộng lớn, với tổng trao đổi thương mại trong năm 2011, lên tới 535 tỷ euro.
Tính đến nay, có 12 nước tham gia đàm phán TPP là Nhật Bản, Úc, Brunei, Canada, Chilê, Malaysia, Mêhicô, New Zealand, Perou, Singapore, Hoa Kỳ và Việt Nam, chiếm tới 40% tổng sản phẩm quốc nội toàn thế giới.