Việt Nam đối mặt với dịch sốt xuất huyết

Việt Hà, phóng viên RFA 2016-08-16  

Ấu trùng 'Chi Aedes' của loại muỗi gây sốt xuất huyết trong chiến dịch chống sốt xuất huyết tại New Delhi vào ngày ngày 18 tháng 7 năm 2016.  AFP PHOTO

Dịch sốt xuất huyết lại bùng phát mạnh ở Việt Nam trong các tuần qua khiến giới chức y tế lo ngại, thúc giục các địa phương đẩy mạnh công tác phòng chống dịch bệnh lây lan. Điểm đặc biệt là dịch năm nay bùng phát mạnh ở 4 tỉnh Tây nguyên vốn không phải là nơi lưu hành phổ biến dịch bệnh này so với cả nước, theo nhận định của Bộ Y tế. Những yếu tố nào dẫn đến dịch bệnh lây lan nhanh ở Việt Nam trong thời gian qua, người dân cần lưu ý những điểm gì trong phòng và điều trị bệnh?

Nguyên nhân dịch bệnh bùng phát

Thông tin mới nhất từ Bộ Y tế vào ngày 7 tháng 8 vừa qua cho biết Việt Nam đã phát hiện gần 50.000 ca mắc bệnh sốt xuất huyết, tăng hơn gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Phó giáo sư Tiến sĩ Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng Bộ Y tế cho biết, sốt xuất huyết đã xuất hiện ở cả 48 tỉnh, thành phố và đã có 17 người tử vong. Điểm đặc biệt là khu vực Tây Nguyên có số ca mắc sốt xuất huyết chiếm đến 75% so với cả nước.

Mùa mưa cũng là một nhân tố dẫn đến sự gia tăng các trường hợp bị nhiễm sốt xuất huyết. Khi mưa xuống, nước đọng, muỗi có thể đẻ trứng, sinh sôi, nảy nở, khiến người dân có nhiều nguy cơ bị nhiễm bệnh.
- Bác sĩ Babatunde Olowkure

Báo chí trong nước dẫn lời Cục trưởng cục Y tế dự phòng Trần Đắc Phu cho biết nguyên nhân dẫn đến bùng phát dịch mạnh vào năm nay là do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, khiến nhiệt độ tăng, hạn hán kéo dài buộc các gia đình tăng trữ nước, tạo điều kiện cho muỗi sinh nở. Ngoài ra ông cũng cho biết vùng Tây nguyên vốn là nơi sốt xuất huyết không phổ biến nên miễn dịch cộng đồng thấp, ý thức phòng dịch của người dân khu vực này còn thấp. Theo ông Phu, có những gia đình dân tộc thiểu số có nhiều người mắc bệnh cùng lúc dù trước đó đã ký cam kết phòng chống dịch bệnh.

Nói về ý thức phòng bệnh và sự lây lan của dịch sốt xuất huyết, bác sĩ Babatunde Olowkure, chuyên gia nghiên cứu dịch bệnh của WHO cho biết:

“Một số lý do có thể là do con người không cẩn thận đề phòng, không dùng kem chống muỗi, che kín người hoặc tránh nước đọng trong nhà, hoặc ngoài nhà.”

Bác sĩ Raman Velayudhan, chuyên gia về kiểm soát dịch bệnh nhiệt đới của tổ chức Y tế thế giới (WHO) giải thích về yếu tố khí hậu và sự sinh sôi nẩy nở của muỗi, loại truyền virut sốt xuất huyết từ người sang người.

“Trứng muỗi có thể kéo dài thời gian sống tới 6 tháng để nở khi chúng gặp nước. Tức nó có khả năng thích ứng cao, có thể ở nơi khô ráo trong nhiều tháng mà không sao. Ngoài ra thì cũng có những nhân tố khác trực tiếp như thay đổi khí hậu, lũ lụt và hạn hán cũng đều tạo điều kiện cho sự sinh sôi của muỗi, dẫn đến sự lan rộng của sốt xuất huyết.”

Những vùng nước đọng trong và ngoài nhà là những môi trường lý tưởng để muỗi đẻ trứng. Điều này cũng giải thích vì sao vào mùa mưa hàng năm dịch bệnh thường phát triển mạnh. Thời gian này trong năm cũng là khoảng mùa mưa ở Việt Nam. Bác sĩ Olowkure giải thích:

“Thời tiết thay đổi, mùa mưa cũng là một nhân tố dẫn đến sự gia tăng các trường hợp bị nhiễm sốt xuất huyết. Khi mưa xuống, nước đọng, muỗi có thể đẻ trứng, sinh sôi, nảy nở, khiến người dân có nhiều nguy cơ bị nhiễm bệnh. Mùa mưa là mùa mà chúng ta nên cẩn thận với môi trường xung quanh, phải che đậy những thùng đựng nước, để tránh muỗi đẻ trứng trong các phần nước đựng trong nhà.”

Giới chức y tế Việt Nam không nói đến sự lây lan của dịch bệnh do sự di chuyển của người và hàng hóa, nhưng đây cũng được coi là một trong những yếu tố lây lan bệnh chủ yếu ở khắp nơi trên thế giới. Việt Nam lại là một nước đang phát triển, đô thị hóa và sự dịch chuyển của hàng hóa và người từ vùng này sang vùng khác diễn ra thường xuyên. Bùng phát dịch do phần đóng góp của nhân tố này là khó tránh khỏi. Bác sĩ Velayudhan nói:

Một bệnh nhân sốt xuất huyết được điều trị tại bệnh viện ở Asuncion vào ngày 29 tháng 1 năm 2016. AFP PHOTO

“Việc lan rộng dịch sốt xuất huyết trên thế giới xảy ra bởi nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân chính là việc đô thị hóa, dân cư đông đúc. Sốt xuất huyết truyền qua muỗi nhưng không phải cùng loại muỗi truyền sốt rét. Nó chủ yếu đốt vào ban ngày và có khả năng thích ứng rất cao với môi trường sống đô thị. Vì thế sốt xuất huyết chủ yếu là căn bệnh của thành phố nhưng giờ cũng đang lan dần ra các khu vực nông thôn…

Về cơ bản, dịch sốt xuất huyết lan rộng là do sự di chuyển của con người. Con người mang virut. Con muỗi chỉ có nhiệm vụ chuyển virut từ người này sang người khác. Nguyên nhân thứ hai là do sự di chuyển của hàng hóa. Một số loại hàng hóa có thể tạo điều kiện cho muỗi sinh nở.”

Nguy cơ bệnh nặng

Một điểm đáng chú ý khác trong dịch bệnh năm nay ở Việt Nam, theo Bộ Y tế là đã phát hiện cả chủng virut sốt xuất huyết D4 bên cạnh loại D1 và D2 là hai loại vốn phổ biến trong các dịch sốt xuất huyết hàng năm tại Việt Nam. Sốt xuất huyết gây ra bởi 4 chủng virut là D1, 2, 3 và 4. Về cơ bản những người đã từng bị nhiễm sốt xuất huyết thì được miễn nhiễm với chủng sốt xuất huyết mà họ đã bị nhiễm trước đó nhưng không chắc có được sức đề kháng chéo. Điều này đặt ra những thách thức không nhỏ trong công tác phòng tránh và điều trị. Bác sĩ Velayudhan giải thích:

“Những thách thức bây giờ đối với các nước như Việt Nam là sốt xuất huyết gây ra bởi cả 4 loại virut không có đề kháng chéo. Tức là nếu bạn bị sốt xuất huyết bởi virut 1 thì không có nghĩa bạn sẽ miễn dịch với các chủng virut còn lại. Nếu 2 năm sau đó bạn bị virut 2 thì bạn có thể sẽ bị nặng, bởi vì đôi khi nhiễm virut có thể dẫn đến những biến chứng phức tạp. Cho nên các nước như Việt Nam đang phải đối mặt với thách thức có nhiều trường hợp bị nặng vì cả 4 loại virut đã xuất hiện tại đây. Nó sẽ có ảnh hưởng tới nhiều người hơn, có những người sẽ bị sốt xuất huyết đến 2 lần. Điều này sẽ dẫn đến các trường hợp nặng và khó khăn trong việc điều trị.”

Sốt xuất huyết không có tỷ lệ tử vong cao như sốt rét nhưng theo ước tính của WHO, dịch bệnh vẫn ảnh hưởng đến khoảng từ 50 đến 100 triệu người trên thế giới và có khoảng 20.000 người tử vong mỗi năm do bệnh.

Một điểm chú ý đối với sốt xuất huyết là con số người tử vong rất thấp. Đó cũng là lý do bệnh dịch không gây nhiều chú ý như sốt rét, vì sốt rét thì có hàng triệu người chết mỗi năm còn sốt xuất huyết thì chỉ có 20.000 ca mỗi năm.
- Bác sĩ Raman Velayudhan

Ngoài việc phải đương đầu với 4 chủng virut hiện có, Việt Nam cũng phải đối mặt với thực tế về sự hiểu biết của người dân đối với bệnh dịch. Bác sĩ Velayudhan cho biết:

“Một điểm chú ý đối với sốt xuất huyết là con số người tử vong rất thấp. Đó cũng là lý do bệnh dịch không gây nhiều chú ý như sốt rét, vì sốt rét thì có hàng triệu người chết mỗi năm còn sốt xuất huyết thì chỉ có 20.000 ca mỗi năm. Nhiều người khi bị sốt xuất huyết thường có triệu chứng như cúm. Họ uống Tylanol và sau đó hết bệnh. Chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ từ 2-5% ca bị nặng thì phải đưa vào bệnh viện để chăm sóc kịp thời.”

Ngoài ra, thiếu cơ sở điều trị bệnh cũng là một thách thức không nhỏ của Việt Nam, đặc biệt là khu vực Tây Nguyên, nơi dịch bệnh đang hoành hành nặng nề nhất. Báo Người Lao động mới đây trích lời của bác sĩ Y Bliu Arul, Phó giám đốc bệnh viện đa khoa tỉnh Đăk Lak cho biết bệnh nhân sốt xuất huyết tăng đột biến đã khiến hầu hết các khoa của bệnh viện này quá tải, công suất sử dụng giường bệnh lên đến 200 – 300%.

Phòng chống dịch bệnh

Để đối phó với dịch bệnh, Bộ Y tế Việt Nam đã lập 8 đoàn công tác đi kiểm tra, giám sát chỉ đạo công tác phòng chống dịch bệnh tại các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và Nam Bộ. Bộ Y tế cũng gửi công văn đến ủy ban nhân dân 63 tỉnh thành, đề nghị triển khai các chiến dịch diệt lăng quăng, bọ gậy. Theo chỉ đạo từ Bộ Y tế, các ổ dịch được phát hiện phải được phun hóa chất diệt muỗi 2 đến 3 lần cách nhau 1 tuần.

Vào ngày 7 tháng 8 vừa qua Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cũng đã đến kiểm tra công tác phòng chống dịch bệnh ở thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lak.

WHO mới đây cũng đã phê chuẩn việc sử dụng vaccine ngừa sốt xuất huyết có tên là Dengvaxia của hãng Sanofi Pasteur của Pháp. Theo hãng sản xuất thì vaccine có hiệu quả tới 70% đối với những người đã phơi nhiễm trước đó với virut sốt xuất huyết và có hiệu quả ngăn chặn bệnh diễn biến trầm trọng đạt từ 90 đến 95%. Theo chuyên gia của WHO thì việc có vaccine sẽ làm giảm đáng kể các ca nhiễm bệnh và tử vong do bệnh. Vaccine hiện đã được cấp phép ở 4 quốc gia là Mexico, Brazil, El Salvador và Philippines.

Việt Nam cũng đã thử nghiệm vaccine này trước đó nhưng hiện chưa có thông tin gì về việc Vaccine sẽ sớm được cấp phép cho sử dụng rộng rãi tại Việt Nam.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/LifeAndHealth/vn-facing-another-dengue-pandemic-08162016115128.html/081616-sk-vh.mp3

Vụ Formosa xả thải gây cá chết hàng loạt: Ngư dân Quảng Bình đề nghị được khám sức khỏe

Dân trí Sáng 7/7, trao đổi với PV Dân trí, ông Phạm Đình Tiến, Chủ tịch UBND xã Cảnh Dương, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình cho biết, sau khi Chính phủ công bố nguyên nhân cá chết, bà con ngư dân bày tỏ một số ý kiến gửi lên các cơ quan, ban ngành liên quan, trong đó đáng chú ý là họ mong sớm được khám sức khỏe.

Ông Tiến cho biết thêm, trong các cuộc đối thoại mới đây, bà con ngư dân xã Cảnh Dương đã bày tỏ một số ý kiến chính như: những khó khăn thực tế cần tháo gỡ để chuyển đổi nghề nghiệp như địa phương vốn là một xã thuần biển, thiếu đất đai canh tác; các cơ quan ban ngành liên quan cần sớm tìm giải pháp trả lại sự trong sạch cho môi trường biển…

Điều được bà con mong muốn trước mắt nhất là được khám, chữa bệnh nếu phát hiện ra các chứng bệnh liên quan đến việc ăn phải cá nhiễm độc. “Hiện tại những ý kiến, nguyện vọng và đề nghị của bà con chúng tôi đã gửi báo cáo lên UBND huyện”, ông Tiến cho hay.

Theo nhiều ngư dân xã Cảnh Dương, sau khi biết thông tin Công ty Fosmosa Hà Tĩnh là nguyên nhân gây ra tình trạng cá chết hàng loạt, nhiều người rất hoang mang, lo lắng, bởi trước đó họ đã lỡ ăn cá biển trong những ngày đầu cá mới chết, chưa nắm được thông tin.

Nhiều ngư dân ở Quảng Bình đang rất hoang mang, lo lắng vì đã lỡ ăn cá biển trong những ngày đầu cá mới chết, chưa nắm được thông tin

Nhiều ngư dân bày tỏ. “Chúng tôi đề nghị chính quyền cần chỉ đạo ngành y tế tổ sớm chức khám sức khỏe cho ngư dân để họ biết có bị nhiễm độc, ảnh hưởng gì đến sức khỏe sau khi ăn cá, trong đó có cá đánh bắt ở vùng biển bị nhiễm độc thời gian qua hay không?”, nhiều ngư dân bày tỏ.

Được biết, xã Cảnh Dương có khoảng 2.000 ngư dân với hơn 600 tàu cá lớn nhỏ và lộng. Cuộc sống của ngươi dân nơi đây phụ thuộc vào biển, từ ngày biển ô nhiễm khiến cuộc sống của họ rất khó khăn.

Cũng trong sáng nay, nguồn tin riêng của Dân trí cho hay, hiện tại tỉnh Quảng Bình đang gấp rút bàn bạc và lên phương án tổ chức khám sức khỏe cho bà con ngư dân.

Thứ Năm, 07/07/2016 - 10:03

P.V

Dùng nước có phân heo, bị ‘tổ’ sán dải trong não

KON TUM (NV) - Do dùng nước sinh hoạt hàng ngày bị nhiễm phân heo, một bé trai 15 tuổi đã bị sán dải heo làm “tổ” trong não, suýt bỏ mạng.

Sức khỏe bé A.L.H bị ảnh hưởng do sán dải heo trong não. (Hình: Lao Động)

Theo tin báo Lao Động, ngày 1 tháng 4, ca phẫu thuật kéo dài 4.5 giờ phối hợp giữa các bác sĩ của hai bệnh viện Nhi Đồng 1 và bệnh viện Nhân Dân 115 đã giúp đưa “tổ” sán dải heo đường kính 5 cm ra khỏi não em A.L.H (15 tuổi), huyện Đắk Tô, tỉnh Kon Tum.

Ông Phan Minh Trí, khoa ngoại tổng hợp, bệnh viện Nhi Đồng 1 cho biết, bệnh nhân H. nhập viện cách đây 3 tháng trong tình trạng suy dinh dưỡng nặng, chỉ cao 1.2 m, nặng 20 kg, bị nhức đầu kinh niên cộng với chứng suy giảm miễn dịch bẩm sinh.

Kết quả chẩn đoán hình ảnh phát hiện 1 khối có đường kính 5 cm tồn tại trong não H. là “tổ” của nhiều ấu trùng sán dải heo. Nếu không được mổ, tính mạng có thể bị đe dọa. Vì vậy, các bác sĩ đã áp dụng nhiều biện pháp giúp bệnh nhân tăng cường thể lực và đến ngày 24 tháng 3 đã đủ điều kiện để lên bàn mổ.

Về nguyên nhân em H bị mắc sán dải heo, ông Đào Trung Hiếu, phó giám đốc bệnh viện Nhi Đồng 1 cho rằng, có thể do bệnh nhân dùng nguồn nước không sạch, có chứa chất thải của heo nhiễm sán, ấu trùng theo vào máu và lên não bệnh nhân. “Ở Việt Nam, cách phòng ngừa tốt nhất vẫn là ăn chín, uống nước đun sôi để nguội,” ông Hiếu khuyến cáo. (Tr.N)

04-01-2016 2:01:26 PM 

Nhiễm độc nấm mốc ở các nước đang phát triển

Việt Hà, phóng viên RFA 2016-03-07  

Theo báo cáo mới của IARC, bắp khô là sản phẩm chịu ảnh hưởng nhiều nhất của nấm mốc AFP photo

Một nhóm làm việc bao gồm các chuyên gia y tế hàng đầu của thế giới mới đây đã đưa ra một báo cáo về tình trạng nhiễm độc nấm mốc trên toàn cầu, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Các nhà khoa học đã đưa ra một loạt các dẫn chứng về sự ảnh hưởng của nấm mốc lên sức khỏe của người dân, và thúc giục các quốc gia cần phải có những hành động khẩn cấp để giải quyết tình trạng này.

Theo báo cáo mới được công bố hôm 17 tháng 2 của Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC), hiện có khoảng 500 triệu người ở các nước vùng hạ Sahara, nam Mỹ và châu Á đang bị phơi nhiễm với những loại chất độc từ nấm mốc. Nguồn chính của những loại nấm mốc mà con người bị phơi nhiễm là các sản phẩm nông sản khô, đặc biệt là ngô, theo báo cáo mới của IARC.

Bản báo cáo là tập hợp những số liệu, đánh giá của nhóm làm việc bao gồm các chuyên gia hàng đầu thế giới với sự trợ giúp của quỹ Bill và Melinda Gates.

Nấm mốc và bệnh tật

Bác sĩ David Miller, người đứng đầu nhóm làm việc của IARC, cho biết về những kết quả liên quan đến ảnh hưởng sức khỏe của các độc tố nấm mốc.

Điều quan trọng của báo cáo này là lo ngại mà các nước đã có trong suốt những thập niên qua liên quan đến ung thư của những độc tố nấm mốc phổ biến nhất bao gồm aflatoxin và fumonisin. Điều này đặc biệt quan trọng ở những vùng có tình trạng viêm gan B cao. Ung thư là một loại bệnh lâu dài và thường chỉ bùng phát ở những độ tuổi lớn, nó có ảnh hưởng nhất định lên sức khỏe cộng đồng. …

Vấn đề với nấm mốc nằm ở chỗ là khi bạn để vào kho bất cứ sản phẩm nào thì những sản phẩm này cũng có nguy cơ bị nấm mốc.
- Bác sĩ David Miller

Bác sĩ David Miller cho biết, độc tố aflatoxin có trong nấm mốc được cho là có liên quan đến khoảng từ 20 đến 30% các ca ung thư gan trên toàn thế giới, chủ yếu là ở các nước châu Phi và châu Á.

Tại Việt Nam, một nghiên cứu các bệnh nhân ung thư gan vào năm 2010 tại bệnh viện Hữu Nghị, Hà Nội cho thấy chất aflatoxin B1 có trong tổ chức gan của hơn 83% bệnh nhân, có 17% bệnh nhân có cùng lúc 2 yếu tố nguy cơ là aflatoxin B1 và viêm gan virut, 13% bệnh nhân có cùng lúc 3 yếu tố là aflatoxin B1, rượu và thuốc lá. Tác giả của nghiên cứu này cho biết hầu hết bệnh nhân nghiện rượu dùng rượu trắng được nấu từ ngô, sắn, gạo là những lương thực dễ bị nhiễm nấm mốc sinh độc tố Aflatoxin B1. Đa số người nghiện rượu khi uống thường dùng đậu phộng rang là loại cũng dễ bị nhiễm nấm mốc.

Theo báo cáo, nếu một người không may ăn phải một liều lớn độc tố nấm mốc thì có thể bị tử vong trong thời gian ngắn do nhiễm độc. Bác sĩ David Miller giải thích

Nếu bạn bị phơi nhiễm với độc tố nấm mốc dù với số lượng nhỏ trong một thời gian dần dần chất độc tích lũy và nó gây hại cho gan của bạn….. Nếu bạn bị phơi nhiễm với số lượng lớn thì chất độc sẽ phá hoại hoàn toàn gan của bạn và bạn chết. Cho nên vấn đề ở đây là nó phụ thuộc vào số lượng độc tố mà bạn bị phơi nhiễm. Nếu một ít độc tố mỗi lần ăn và trong thời gian dài thì bạn bị ung thư. Nhưng với số lượng lớn đáng kể thì bạn có thể tử vong trong vài ngày cũng giống như bạn uống thuốc độc vậy. Còn đối với trẻ nhỏ bị phơi nhiễm thì nó ảnh hưởng đến khả năng trẻ hấp thụ những chất dinh dưỡng và do đó nó làm trẻ dễ bị nhiễm các bệnh truyền nhiễm khác.

Giới hạn độc tố nấm mốc ăn vào người được quy định tùy theo từng nước. Ví dụ, ở Việt Nam mức được bộ Y tế quy định là không quá 5 microgram một kg trọng lượng cơ thể đối với aflatoxin B1 trong thực phẩm nói chung. Một điều tra về tình trạng nhiễm nấm mốc ở các sản phẩm hạt, bột và sữa trẻ em ở Việt Nam cách đây khoảng hơn 10 năm cho thấy lượng aflatoxin trung bình một người lớn ở Việt Nam ăn phải một ngày là khoảng 15 đến 60 nannogram, ít hơn so với mức tối đa quy định.

Theo bác sĩ David Miller, tại Đông Nam Á thời gian qua đã có những báo cáo về một vài trường hợp tử vong do ăn phải nấm mốc. Tại Kenya, châu Phi, báo cáo cho biết một vụ bùng phát nấm mốc ở nước này khoảng 10 năm về trước đã khiến ít nhất 125 trẻ em thiệt mạng.

Một nhà hàng Trung Quốc đang làm món dumpling từ bột. AFP photo

Điểm đáng chú ý của báo cáo là kết quả của những nghiên cứu mới về ảnh hưởng của nấm mốc lên sự phát triển của trẻ. Theo các nhà khoa học, trẻ nhỏ bị phơi nhiễm lâu ngày với nấm mốc sẽ bị chậm phát triển. Giải thích về mối liên quan này, bác sĩ David Miller cho biết:

Nhiễm nấm mốc cũng ảnh hưởng đến sự hoạt động của ruột. Khi người lớn bị nhiễm nấm mốc, tất nhiên người lớn thì có cân nặng hơn trẻ nhỏ nên ảnh hưởng của nấm mốc lên người lớn khác trẻ nhỏ. Ví dụ một người lớn ăn một bát thức ăn bị nhiễm độc nấm mốc thì chất độc này được chia cho toàn bộ trọng lượng cơ thể. Nhưng nếu một em bé ăn bát thức ăn đó thì cân nặng của em ít hơn rất nhiều và em đang trong giai đoạn phát triển nhanh nên ảnh hưởng của nấm mốc nghiêm trọng hơn. Điều quan trọng mà báo cáo này nói đến là trong khoảng 5 hay 6 năm qua đã có những nghiên cứu cho thấy việc phơi nhiễm độc nấm mốc có thể dẫn đến kìm hãm sự phát triển ở trẻ.

Thống kê được đưa ra trong báo cáo cho thấy hiện cả thế giới có khoảng 162 triệu trẻ em có độ tuổi dưới 5 bị còi cọc. Theo các nhà khoa học, thiếu dinh dưỡng ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Tuy nhiên việc cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho các bà mẹ đang mang thai và trẻ nhỏ tại những vùng bị ảnh hưởng có thể làm giảm khoảng 20 đến 30% tỷ lệ trẻ bị còi. Điều này không thể giải thích được tại sao vẫn còn một phần đông số trẻ bị còi dù đã có đủ dưỡng chất. Bác sĩ David Miller cho rằng, điều này khiến các nhà khoa học đặt nhiều nghi ngờ vào yếu tố nấm mốc. Tuy nhiên, theo ông, các nhà khoa học vẫn cần thêm các nghiên cứu để khẳng định mối liên quan này.

Phòng tránh nấm mốc

Nguồn thực phẩm chính dễ bị nhiễm nấm mốc mà con người hay gặp phải theo báo cáo mới là các nông sản khô, trong đó chủ yếu là ngô. Nấm mốc phát triển trên các sản phẩm này do điều kiện bảo quản trong kho chứa không tốt khiến chúng bị ẩm ướt. Theo báo cáo mới của IARC, ngô là sản phẩm chịu ảnh hưởng nhiều nhất của nấm mốc, nhưng điều này không có nghĩa là các thực phẩm nông sản khác không thể bị nhiễm nấm mốc, nhất là gạo vốn là thực phẩm quan trọng nhất của người dân ở khu vực Đông Nam Á. Bác sĩ David Miller cho biết:

Nếu bạn bị phơi nhiễm với độc tố nấm mốc dù với số lượng nhỏ trong một thời gian dần dần chất độc tích lũy và nó gây hại cho gan của bạn ...
- Bác sĩ David Miller

Vấn đề với nấm mốc nằm ở chỗ là khi bạn để vào kho bất cứ sản phẩm nào thì những sản phẩm này cũng có nguy cơ bị nấm mốc. Ví dụ như gạo chẳng hạn. Thóc thu hoạch từ ruộng là rất tốt. Nó không có nấm mốc ngoài đồng. Nếu nó được lưu kho đúng cách thì cũng không sao. Nhưng nếu vì một lý do nào đó, trong quá trình từ người nông dân đến người tiêu dùng, gạo bị lưu kho trong điều kiện xấu, ví dụ như không đủ khô, bị ẩm do mưa thì sẽ bị mốc.

Đây là điều khá phổ biến ở Đông Nam Á là nơi mà người dân có thói quen phơi đồ trên đường. Cho nên rất có khả năng các thực phẩm này bị nhiễm aflatoxin. Gạo đáng ra không có vấn đề gì đối với aflatoxin. Tuy nhiên bất cứ những sai sót nào trong quá trình lưu kho có thể dẫn đến nhiễm aflatoxin, điều này rất dễ xảy ra ở khu vực Đông Nam Á, là nơi có khí hậu nhiệt đới. Đã có những trường hợp tử vong do nấm mốc ở Đông Nam Á.

Từ những năm 60s của thế kỷ trước, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã nhận thức được tầm quan trọng phải kiểm soát sự lây lan của nấm mốc trong thực phẩm mà con người và gia xúc ăn vào. Đã có những khuyến nghị được đưa ra yêu cầu các nước phải gia tăng các biện pháp bảo quản thực phẩm tránh nấm mốc. Một số quốc gia trên thế giới từ lâu đã áp dụng các biện pháp kiểm tra ngặt nghèo đối với việc bảo quản cũng như nhập khẩu thực phẩm từ nước ngoài để tránh nấm mốc. Theo bác sĩ David Miller, người đã có nhiều năm nghiên cứu về tình trạng nấm mốc trong thực phẩm ở khu vực Đông Nam Á, chính phủ Thái lan từ vài thập niên qua đã thực hiện chương trình loại bỏ nấm mốc khỏi thực phẩm, trong khi Malaysia quản lý rất chặt việc nhập khẩu các thực phẩm từ nước ngoài để tránh nấm mốc. Việt Nam cũng có những quy định cụ thể đối với hàm lượng độc tố nấm mốc tối đa có mặt trong các thực phẩm dành cho người và gia xúc.

Bất chấp những nỗ lực của quốc tế và chính phủ nhiều nước trong việc kiểm soát nấm mốc, tình trạng nhiễm nấm mốc vẫn còn rất phổ biến ở những nước nghèo và phát triển trong suốt nhiều thập niên qua. Các chuyên gia của IARC kêu gọi chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế và tư nhân gia tăng đầu tư trong thời gian tới để giải quyết triệt để tình trạng này.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/LifeAndHealth/myco-contamina-affects-deve-countries-vh-03072016120423.html/03072016-suckhoe-vha.mp3

Việt Nam sử dụng thuốc diệt muỗi nghi ngờ gây teo não

Ngày 15-2, nguồn tin từ Bộ Y tế cho biết, hiện Việt Nam cũng dùng chất pyriproxyfen - chất nghi ngờ gây teo não ở thai nhi. Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, ông Trần Đắc Phu nói rằng Việt Nam có cấp phép cho sử dụng piryproxifen để ngăn ấu trùng muỗi trưởng thành từ năm 2015 đến nay. Tuy nhiên Việt Nam không bơm chất này vào nước sinh hoạt như một số quốc gia, mà chỉ sử dụng trong nước thải ở một số khu vực như công trường xây dựng, mương nước ô nhiễm…

Bộ Y tế nói rằng piryproxifen chỉ sử dụng ở những khu mương nước ô nhiễm. (ảnh: M.Trí)

Trước đó, hôm 14-2, báo chí nước ngoài đưa tin về Nhóm các bác sĩ Argenitna ở Physicians in the Crop-Sprayed Towns (PCST) đã có phúc trình bày tỏ sự nghi ngờ chất pyriproxyfen – một thuốc diệt các ấu trùng muỗi được đưa vào nguồn nước nhằm chấm dứt sự phát triển của các ấu trùng muỗi trong các bể chứa nước – mới là thủ phạm gây dị tật đầu nhỏ bẩm sinh ở thai nhi. Các tác giả cho biết, hóa chất này có tên thương mại SumiLarv, được sản xuất bởi công ty hóa chất Sumitomo Nhật Bản. Theo PCST, vào năm 2014, Bộ Y tế Brazil đã cho phép sử dụng pyriproxyfen để đưa vào các hồ nước tự nhiên của bang Pernambuco, nơi mà tốc độ phát triển của loài muỗi chứa mầm bệnh Zika đang rất mạnh. “Không phải ngẫu nhiên mà hàng ngàn đứa trẻ bị dị tật đầu nhỏ là con của các bà mẹ sống ở những khu vực sử dụng pyriproxyfen”, PCST cho biết.

Trên thực tế, bang Đông Nam Brazil này có tỉ lệ trẻ bị tật đầu nhỏ chiếm 35% tổng số trẻ mắc bệnh - đứng đầu trong cả nước về tỉ lệ mắc bệnh. “Những đại dịch Zika trước đây không gây ảnh hưởng đến trẻ mới sinh, mặc dù 75% dân số bị nhiễm vi rút này. Tương tự, ở các nước khác như Colombia, không ghi nhận trường hợp nào mắc tật đầu nhỏ dù có rất nhiều ca Zika”, phúc trình chỉ rõ. Cụ thể, theo phúc trình PCST, tại Colombia, đã có 3,177 phụ nữ nhiễm vi rút Zika, nhưng những đứa trẻ sinh ra từ những người mẹ này hoàn toàn khỏe mạnh.

Trước thông tin trên, công ty hóa chất Sumitomo nói trên trang web của họ rằng sản phẩm của Sumitomo “không chỉ an toàn với các động vật có vú, chim và cá mà nó còn được cho phép đưa thẳng vào nguồn nước uống của người”. Còn theo báo cáo của Abrassco, Tổ chức các bác sĩ và các nhà nghiên cứu y học Brazil, có sự liên quan giữa hóa chất này với sự bất thường ở thai nhi. Họ nêu đích danh pyriproxyfen như là 1 thủ phạm gây tật đầu nhỏ.

Trả lời báo chí vào chiều ngày 15-2, ông Trần Đắc Phu nói Việt Nam sẽ tiếp tục nắm bắt thông tin từ quốc tế để có biện pháp xử lý thích đáng vụ hóa chất này. Hiện tại vẫn tiếp tục sử dụng piryproxifen để ngăn ấu trùng muỗi trưởng thành.

Bộ Y tế nói rằng piryproxifen chỉ sử dụng ở những khu mương nước ô nhiễm. (ảnh: M.Trí)

02/15/2016 - 10:21

Vũ Minh Ngọc / SBTN

Cẩn trọng với hóa chất sử dụng trong thực phẩm Tết

RFA 08.02.2016   

 Một cửa hàng bán thực phẩm hàng ngày và thực phẩm Tết trên đường phố Sài Gòn.  AFP photo

Tết với những món đồ ăn truyền thống như mứt tết, hạt dưa đỏ, canh măng khô nấu chân giò gần đây đang trở thành nỗi lo của nhiều người vì vấn đề an toàn thực phẩm do những chất bảo quản, hóa chất được sử dụng trong các thực phẩm này.

Phẩm màu và chất bảo quản

Vào dịp tết, hầu như gia đình nào ở Việt Nam cũng phải có hộp mứt tết nhiều màu và hạt dưa đỏ để đãi khách. Ngoài ra, mâm cơm cúng tất niên, năm mới thường cũng phải có thịt gà, bát canh măng khô nấu chân giò. Những món ăn đẹp mắt, ngon miệng này giờ đây có thể bị coi là nguy hiểm khi những người chế biến, bán hàng vì lợi nhuận, bất chấp tác hại, đã thêm vào những chất bảo quản, tạo màu sắc quá mức hoặc không được phép. Những chất này đã được chứng minh có thể gây ngộ độc  lâu dài đối với người tiêu dùng.

Bác sĩ chuyên khoa dinh dưỡng, Tạ Thị Tuyết Mai, thuộc bệnh viện nhân dân Gia Định, Sài Gòn nói về những đồ ăn này như sau:

Mứt thì sợ người ta bỏ phẩm màu vào. Thứ hai là măng khô mà mình hay nấu với giò heo. Nếu măng mình mua phải loại người ta bỏ phốt pho thì độc. Cái thứ ba là hạt dưa thì phẩm màu trong hạt dưa cũng rất có hại, độc…. thường thường những cái đó không gây ngộ độc ngay mà ngộ độc mãn. Sợ nhất là ngộ độc mãn, lâu dần sẽ làm tổn thương gan, thận, dẫn đến ung thư.

Trong dịp gần tết, các cơ quan chức năng của Việt Nam đã tiến hành kiểm tra các cơ sở sản xuất và bán các thực phẩm phục vụ tết. Kết quả những đợt kiểm tra này là việc phát hiện hàng loạt những thực phẩm tết bị nhuộm màu công nghiệp, hoặc được bảo quản trong các hóa chất không được phép. Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế mới đây cho biết đã phát hiện được một số sản phẩm hạt dưa bị tẩm Rhodamine B là loại chất hóa học dùng để nhuộm quần áo và bị cấm tuyệt đối trong thực phẩm và thuốc. Theo các bác sĩ, việc ăn hạt dưa nhuộm Rhodamine B lâu dài sẽ suy gan, thận và mắc bệnh ung thư.

Sợ nhất là ngộ độc mãn, lâu dần sẽ làm tổn thương gan, thận, dẫn đến ung thư.
- BS. Tạ Thị Tuyết Mai

Mới đây, cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường công an thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với cơ quan chức năng quận Bình Tân cũng đã phát hiện một cơ sở làm mứt tết đang ngâm tẩm các loại khoai lang, gừng, bí làm mứt trong các thùng hóa chất công nghiệp là sodium hydrosulfite và vôi công nghiệp. Chất sodium hydrosulfite là hóa chất dùng tẩy trắng trong công nghiệp. Chủ cơ sở này cho biết bà dùng hóa chất này để tẩy rửa các nguyên liệu trước khi chế biến mứt. Vôi công nghiệp được sử dụng để làm mứt săn chắc, giòn. Hóa chất sodium hydrosulfite thường được dùng trong công nghiệp thuộc da, làm giấy, nhuộm và chiết xuất quặng khoáng chất. Người nhiễm chất này có thể bị các triệu chứng khó thở, chóng mặt, hạ huyết áp, đau bụng, nôn mửa, đi ngoài. Những người có vấn đề về suyễn nặng có thể bị sốc, bất tỉnh, thậm chí tử vong.

Mới đây, Cục An toàn thực phẩm cũng cho biết kết quả kiểm nghiệm mẫu bắp non và đậu Hà lan của một cơ sở sản xuất tại Sài Gòn cho thấy cơ sở này đã sử dụng phẩm màu chưa công bố và chất bảo quản vượt ngưỡng. Cụ thể kết quả kiểm tra cho thấy sản phẩm bắt non và đậu Hà Lan của cơ sở này sử dụng màu Tartrazine chưa công bố và sử dụng chất bảo quản Natri Benzoate vượt ngưỡng. Các nhà khoa học trên thế giới đã tiến hành các nghiên cứu cho thấy chất bảo quản này khi kết hợp với các màu thực phẩm nhân tạo có thể làm tăng tính hoạt động thái quá ở trẻ.

Theo bác sĩ Tạ Thị Tuyết Mai, rất nhiều loại măng khô được bán trên thị trường hiện nay được ngâm phốt pho vì mục đích bảo quản và tạo sự hấp dẫn.

Phốt pho bỏ vào măng khô để cho nó vàng đẹp…. hiện đúng nguyên tắc là không bỏ, vì phốt pho đau có nằm trong danh sách phụ gia cho phép. Nó là thuốc độc chỉ dùng trong công nghiệp thôi nên không có quy định hàm lượng được dùng là bao nhiêu…. Ở đây người ta làm bậy, người ta cho vào để làm cho măng hấp dẫn để bán hàng và chống mốc nhưng nhiều khi người ta không biết là nó rất độc hại cho người dùng.

Nói về phẩm màu dùng trong các loại mứt, bánh tết, bác sĩ Tạ Thị Tuyết Mai cho biết:

Có những màu thực phẩm mà dùng thì mắc tiền. Về nguyên tắc vẫn có một số màu thực phẩm được phép dùng ví dụ như màu đỏ là có màu thực phẩm. Thường thì những màu đó đắt tiền. Nhiều khi người ta lấy màu công nghiệp bỏ vào và gây độc. ngay như là mứt cũng vậy. Mình có thể dùng màu thực phẩm cũng được, nhưng tốt nhất là dùng màu thiên nhiên ví dụ như muốn màu xanh thì dùng lá dứa nhưng dĩ nhiên nó không đẹp bằng màu thực phẩm. Nhưng mà màu thực phẩm cũng dùng ít thôi, dùng nhiều cũng độc. Màu thực phẩm cũng xếp vào dạng phụ gia tức là chỉ dùng theo lượng cho phép chứ không được dùng quá nhiều.

Bên cạnh đó là những loại mì, lá hoành thánh được sản xuất có sử dụng hàn the, là chất đã bị cấm sử dụng trong thực phẩm vì có thể gây độc, dẫn đến ung thư. Theo bác sĩ Tạ Thị Tuyết Mai, phần lớn các loại sản phẩm là lá hoành thánh, và một số loại bánh thường có sử dụng hàn the để tạo độ giòn. Hàn the đã được chứng minh là có thể đọng lại ở gan, não và gây ngộ độc mãn.

Làm thế nào để nhận biết thực phẩm an toàn

Hiện tại, người tiêu dùng gặp nhiều khó khăn trong việc chọn lựa những thực phẩm an toàn vì không phải loại hóa chất nào cũng có thể được kiểm tra dễ dàng khi mua. Người tiêu dùng thường được khuyên nên sử dụng kinh nghiệm mua hàng là cảm quan đối với phần lớn các sản phẩm tết, tức là nhận biết từ màu sắc là chính.

Ví dụ đối với hạt dưa đỏ, Cục An toàn thực phẩm đã đưa ra khuyến cáo đối với người tiêu dùng khi chọn mua hạt dưa. Theo Cục an toàn thực phẩm, hạ dưa nhuộm bằng phẩm màu công nghiệp thường có màu sáng bong, không bị phai, kể cả khi tiếp xúc với nước. Hạt dưa nhuộm bằng phẩm màu thực phẩm có màu đỏ nâu tự nhiên, không quá đậm, không sáng bong, dễ bị phai, nhòe khi gặp nước và rất dễ tính vào tay khi sử dụng.

Đối với các loại mì hoành thánh, bác sĩ Tạ Thị Tuyết Mai cho biết người tiêu dùng có thể sử dụng que thử để kiểm tra có hàn the trong sản phẩm hay không.

Nhưng mà màu thực phẩm cũng dùng ít thôi, dùng nhiều cũng độc. Màu thực phẩm cũng xếp vào dạng phụ gia tức là chỉ dùng theo lượng cho phép chứ không được dùng quá nhiều.
- BS. Tạ Thị Tuyết Mai

Hàn the thì mình có thể thử được. Cái đó thì tương đối dễ… người tiêu dùng có thể thử nhanh bằng cách ra chợ y khoa mua que thử cũng rẻ, chỉ khoảng 20 đến 30 ngàn được 100 que. Lấy mẫu sợi mì, hoành thánh cắt nhỏ bỏ vào nồi nước đun sôi khoảng 5 đến 10 phút rồi lấy giấy thử bỏ vào thì sẽ thấy nó chuyển màu. Lấy một bên là ly nước trắng và một bên là ly nước nấu đó, bỏ giấy vào thấy màu cam thì đừng ăn vì có hàn the.

Riêng đối với sản phẩm măng khô, theo bác sĩ Tạ Thị Tuyết Mai, hiện vẫn chưa có kỹ thuật đơn giản nào mà người tiêu dùng có thể áp dụng để thử phát hiện phốt pho trong măng. Bà không khuyên mọi người không nên ăn măng khô trong dịp tết nhưng cho biết gia đình bà đã không nấu măng khô trong dịp tết mà thay vào đó là miến gà vì bà không thể nhận biết được đâu là măng có tẩm phốt pho và đâu là măng được phơi khô tự nhiên.

Ngoài ra chuyên gia dinh dưỡng cũng cảnh báo người tiêu dùng nên cẩn thận với những loại bánh mứt sử dụng nhiều đường hóa học. Theo bà, mặc dù đường hóa học được phép sử dụng trong thực phẩm nhưng trong một số trường hợp, nhà sản xuất chạy theo lợi nhuận đã sử dụng quá nhiều đường hóa học, vượt mức cho phép, có thể gây hại cho người tiêu dùng. Theo quy định một người có cân nặng khoảng 50 kg chỉ được ăn không quá 5 gram đường hóa học một ngày. Người tiêu dùng có thể đọc bên ngoài nhãn mác hàng hóa của các cơ sở sản xuất để biết liệu thành phần đường này có được cho vào sản phẩm hay không.

Ăn Tết là tục lệ cổ truyền của người Việt Nam. Vì vậy, các món ăn tết là phần không thể thiếu. Với những thông tin liên tục về tình hình an toàn thực phẩm trong dịp tết, bác sĩ Tạ Thị Tuyết Mai hy vọng người dân theo dõi kịp những thông tin này để tránh rủi ro trong khi vẫn có thể hưởng một cái tết vui vẻ theo đúng nghĩa.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/LifeAndHealth/medical-expert-concerns-ab-tet-food-safety-vh-02082016123951.html/08022016-skds-vh.mp3

Trà Ô Long TEA+ Plus bị phát giác dùng toàn nguyên liệu Trung Quốc

Theo petrotimes-09:15 | 18/01/2016

Trà Ô Long TEA+ Plus được quảng cáo sản xuất trên dây chuyền hiện đại của Nhật Bản, chất lượng Nhật Bản, chỉ có điều nguyên liệu thì toàn 'made in China’.

 Nguồn gốc xuất xứ nguyên liệu của Trà ô long Tea+ Plus là từ Trung Quốc (vòng tròn đỏ: CN - tức China - Trung Quốc).

Mượn danh Trà đạo Nhật Bản

Nhật Bản từ xa xưa đã nổi tiếng về trà, đặc biệt là Trà đạo. Văn hóa uống trà có ở rất nhiều quốc gia, tuy nhiên nâng nó lên thành một thứ đạo thì chỉ có người Nhật.

Từ lúc khởi nguyên, Trà đạo đã điểm thêm nét tinh khiết và hài hòa vào cuộc sống của người Nhật. Nó thể hiện sự lãng mạn, nét kín đáo và sự thanh sạch trong một xã hội vốn rất coi trọng trật tự. Người Nhật xem Trà đạo như một cách để nhẹ nhàng hoàn thiện những nét không hoàn thiện trong cuộc đời này.

Không chỉ có trà, những sản phẩm mang “mác” Nhật Bản bao giờ cũng được đánh giá cao và được đông đảo người dân tin tưởng.

Nắm bắt tâm lí này, tập đoàn Suntory PepsiCo Việt Nam đã cho ra đời sản phẩm mới trà Ô Long TEA+ Plus và được quảng cáo sản xuất từ dây chuyền hiện đại của Nhật Bản, chất lượng Nhật Bản.

Nhờ “mác” Nhật Bản cộng với chiến dịch quảng cáo rầm rộ nên dù mới xuất hiện trên thị trường, trà Ô Long TEA+ Plus đã được nhiều người biết đến và sử dụng rộng rãi.

Trà đạo Nhật Bản nhưng nguyên liệu… China

Thông tin mà chúng tôi đưa ra dưới đây có thể sẽ khiến nhiều người tiêu dùng giật mình. Bởi qua tờ khai hải quan thì nguyên liệu để sản xuất trà Ô Long TEA+ Plus lại được nhập khẩu từ Trung Quốc, không dính dáng gì đến Nhật Bản.

Người tiêu dùng sử dụng sản phẩm Tea + Plus chủ yếu dựa vào danh tiếng của Trà Nhật Bản. Tiếc rằng, nguyên liệu của sản phẩm này lại nhập từ...  Trung Quốc.

Tờ khai nhập khẩu của Công Ty TNHH Nước Giải Khát Suntory Pepsico Việt Nam từ tháng 6 đến tháng 12/2015 thể hiện mặt hàng nhập khẩu là “Bột trà ô long-Instant Oolong tea powder SUN60 (Qui cách đóng gói: 20kgs/1 carton)”, nơi nhập khẩu là Việt Nam, nguồn gốc xuất xứ ghi “CN” (viết tắt China, tức Trung Quốc - PV).

Phương thức vận chuyển loại bột trà này là đường biển. Đơn vị đối tác là Công ty SUNTORY BEVERAGE & FOOD ASIA PTE.LTD, Tên doanh nghiệp XNK là Công Ty TNHH Nước Giải Khát Suntory Pepsico Việt Nam.

Từ thông tin trên có thể nhận định, nguyên liệu làm trà Ô Long TEA+ Plus có nguồn gốc từ Trung Quốc. Dĩ nhiên, không phải cái gì của Trung Quốc cũng xấu và nguy hiểm. Nhưng dù sao thì cũng phải xem xét bởi Trung Quốc là đất nước nổi tiếng trên toàn thế giới bởi công nghệ làm giả và hàng kém chất lượng.

Vấn đề ở đây cần đề cập là đạo đức kinh doanh.

Những người làm kinh doanh ở Suntory Pepsico Việt Nam chắc chắn biết rằng: Trà Ô Long TEA+ Plus được người Việt Nam sử dụng phần nhiều vì danh tiếng Trà đạo của Nhật Bản. Suntory Pepsico đánh đúng vào tâm lý này.

Chỉ tiếc rằng, họ che giấu hoàn toàn nguồn gốc nguyên liệu nhập từ Trung Quốc, cho đến khi vụ việc bị chính người tiêu dùng phát giác.

C.V

Người Việt đang giết nhau như thế nào?

(CAO) Việt Nam đang có tỷ lệ ung thư đáng báo động nếu không muốn nói là đứng top đầu trên thế giới nếu chia theo tỷ lệ dân số. Một trong những “sát thủ” thầm lặng mà ít người ngờ tới lại chính là do thực phẩm bẩn được hình thành từ việc không ít người đam mê lợi nhuận nên bất chấp sức khỏe người khác.

Tưới nhớt đã qua sử dụng lên rau

Những hộ trồng rau ở khu vực phường Thạnh Xuân, quận 12 đều đặn mỗi ngày pha thuốc trừ sâu, thuốc tăng trưởng, dầu nhớt,… để tưới rau giúp rau xanh mướt, lá đẹp,…

Thực chất sử dụng dầu nhớt không làm cho rau lớn mau, chúng chỉ tạo nên một lớp màng nhầy khó phá vỡ, giúp rau ít bám bụi, xanh hơn,… Bình thường nhớt đã rất độc hại, trong khi đó nhớt đã qua sử dụng thì càng gây hại cho sức khỏe hơn vì bên trong chúng chứa chì, kẽm,… Nếu sử dụng các loại rau tưới nhớt đã qua sử dụng lâu dài thì chắc chắn sẽ gây ung thư.

Cho bò, dê ăn rác đại trà

Những bãi rác thải tại các làng quê đang mọc lên như nấm sau mưa. Bất chấp nguy hiểm rình rập, những kiếp người sống, mưu sinh cùng rác cũng tăng lên nhanh chóng.

Đi kèm theo đó là hình ảnh hững đàn bò được chăn thả trên những đống rác thải sinh hoạt đã trở nên phổ biến ở nhiều địa phương. Bất chấp tác hại từ loại "thực phẩm chăn nuôi" dạng này đã được các nhà khoa học, chuyên gia cảnh báo từ lâu.

Trong đống rác thải chất cao như núi thật khó có thể nói trong đó chứa những chất độc gì. Với thời gian ăn rác lâu như vậy, dần dần các chất độc hại sẽ càng được tích trữ và loại thịt nhiễm những chất độc này mang đến khả năng gây hại đến dường nào thì chưa thể thống kê hết được.

Táo, lê, chuối, dưa hấu để lâu không hư

Những quả táo ta vốn đã rất nổi tiếng là có vị ngon ngọt nhưng người mua loại trái cây này dần một thưa thớt. Đơn giản là vì loại trái cây này rất dễ nhiễm sâu bệnh gây hại, chỉ có cách duy nhất là phun thuốc trừ sâu liều lượng lớn mới có thể đảm bảo được sự phát triển và cho quả ngon của loại cây ăn trái này.

Bên cạnh đó người dùng Việt cũng đã quá quen thuộc với hình ảnh táo, lê, chuối,… để trưng một thời gian dài mà lỡ quên trên bàn thờ hay trong tủ lạnh thì cũng không bị hư hay thối rữa. Rõ ràng, chỉ có hóa chất độc hại mới giữ được trái cây tươi ngon lâu đến thế.

Một quả táo để 9 tháng không hư

Nhúng sầu riêng vào hóa chất

Sau một thời gian mật phục theo dõi, ngày 7-9, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về môi trường – Công an tỉnh Đắk Lắk đã ập vào bắt quả tang các nhân công của cơ sở thu mua sầu riêng Minh Tâm, tại xã Ea Yông, huyện Krông Pắk của ông Lê Minh Tâm (SN 1978, ngụ huyện Cai Lậy, Tiền Giang) đang nhúng quả sầu riêng vào thùng hóa chất được pha sẵn.

Theo các nhân công ở đây, việc nhúng trái sầu riêng vào hóa chất là nhằm mục đích làm cho trái sầu riêng mau chín. Để có lãi thì phải dùng hóa chất để sầu riêng chín nhanh hơn, múi đẹp, ngon. Đặc biệt, màu sắc của sầu riêng bị nhúng hóa chất gần giống như trái chín tự nhiên, chỉ có người sành sầu riêng mới phân biệt đâu là trái tự chín và bị ép chín.

Loại hóa chất các chủ cơ sở thường dùng nhuộm trái cây có nguồn gốc từ Trung Quốc. Hóa chất càng nặng đô thì thời gian thúc sầu riêng chín càng rút ngắn. Sau khi nhúng, chưa đầy 12 giờ sau là sầu riêng chín.

“Nghề” làm mít chín

Để những quả mít non chín cùng một lúc, nhiều chủ vựa tại tỉnh Đắk Lắk bất chấp sức khỏe người tiêu dùng, bơm hóa chất vào trong trái. Sau 24 giờ, mít non vỏ cứng, chưa có mùi... đồng loạt chín, ruột vàng, thơm ngào ngạt.

Nhiều năm nay, hai huyện Krông Pắk và Ea Kar (tỉnh Đắk Lắk) được xem là “thủ phủ” mít lớn nhất cả nước. Khi mít được “phù phép” chín “siêu tốc”, chủ vựa lột lấy múi bán cho các nhà máy.

Cạnh chỗ công nhân làm, những ruột mít vàng ruộm để cạnh đám phế phẩm thối rữa. Ruồi nhặng, côn trùng bu bám đầy, thậm chí có con chết dính vào múi, nhưng vẫn được công nhân đưa vào bịch mang đi nhập cho lò sấy.

Để có được nguồn múi thành phẩm dồi dào, hàng ngày ông Bốn (chủ một sơ sở tại tỉnh) gom về cơ sở của mình cả tấn mít trái còn xanh, vỏ cứng, chưa có mùi rồi dùng hóa chất “thúc” mít non chín “siêu tốc”. Ông Bốn tiết lộ: “Nếu cứ để chín từ từ sẽ hỏng ăn. Muốn có lời phải ủ làm sao để cả tấn mít đồng loạt chín, rồi thuê công nhân lột”.

Các loại thịt có chất tạo nạc

Một số chủ một trại chăn nuôi sử dụng loại chất này cho biết, trên thị trường có rất nhiều loại thuốc dạng này. Đa phần là không biết xuất xứ hoặc có nguồn gốc từ Trung Quốc, giá mỗi hộp dao động từ 300.000 đến 2.000.000 đồng, đơn vị tính theo gam hoặc kg, tùy theo dạng thường hay đậm đặc.

Khi pha trộn thì chỉ hơn 1 tháng, heo đã có thể đạt trọng lượng 25 - 30 kg/con. Hiện nay, các loại thuốc này được bán khá tràn lan, có thể dễ dàng kiếm hàng tại các thành phố lớn hay các khu vực tập trung nhiều khu chăn nuôi.

Trương Lâm

Môi trường và lối sống làm gia tăng nguy cơ ung thư

Việt Hà, phóng viên RFA 2015-12-28

 Một cuộc đua thử thách hàng năm ở châu Âu hôm 29/8/2015

Các nhà khoa học trên thế giới từ lâu vẫn cố gắng đi tìm câu trả lời cho câu hỏi nguyên nhân của các bệnh ung thư đến từ đâu? Có nghiên cứu chỉ ra rằng ung thư chủ yếu là do biến đổi gene bất  kỳ và vì vậy người bị ung thư chỉ là do không may. Nhưng một nghiên cứu mới đây được công bố tại Hoa Kỳ lại cho thấy phần lớn các bệnh ung thư là do các yếu tố môi trường và thói quen sống.

Không phải do không may

Hồi đầu năm nay, các nhà khoa học thuộc trường đại học John Hopkins, Mỹ công bố kết quả một nghiên cứu cho thấy nguyên nhân chính dẫn đến các bệnh ung thư là do những biến đổi gene bất kỳ ở người, hay nói đơn giản hơn là do không may mắn mà một người nào đó bị một biến đổi gene bất ngờ, dẫn đến ung thư. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới được công bố trong tháng 12 của các nhà khoa học thuộc trường đại học Stony Brook, New York, Mỹ, lại chỉ ra rằng các yếu tố môi trường và thói quen sống đóng góp phần lớn vào những bệnh ung thư ở người.

Viết trên tạp chí Nature công bố vào hồi giữa tháng này, các tác giả của nghiên cứu viết rằng ‘các yếu tố môi trường đóng vai trò quan trọng trong ung thư và những yếu tố này có thể được thay đổi nhờ những thay đổi trong cách sống và/hoặc tiêm phòng’.

Các nhà nghiên cứu dựa vào số liệu các ca ung thư gia tăng thời gian qua để phân tích và đi đến kết luận là phần lớn các mối nguy ung thư đến từ những thay đổi trong môi trường xung quanh như hút thuốc lá, ô nhiễm không khí, tiếp xúc nhiều với nắng, thói quen ăn uống không tốt. Đây cũng là những yếu tố đã được xác định là có thể gây ung thư.

Một báo cáo được công bố hồi năm 2013 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy các ca ung thư đã gia tăng trong các năm trở lại đây. Con số người mới bị ung thư trên toàn thế giới trong năm 2012 là hơn 14 triệu ca, trong khi con số này vào năm 2008 là 12,7 triệu ca. Nói về nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng các ca ung thư trên thế giới, bác sĩ David Forman, người đứng đầu phòng nghiên cứu về ung thư của IARC cho biết:

Hiển nhiên một trong các nhân tố về cách sống liên quan đến nguy cơ gia tăng ung thư đó là do cách ăn của mọi người ở nhiều người dẫn đến béo phì. Chúng ta thấy có những gia tăng ung thư liên quan đến béo phì và nó đã trở thành như một dịch bệnh và khó kiềm chế. Đó là một khu vực mà chúng ta cần quan tâm. Việc uống rượu cũng là một nhân tố khác liên quan đến chế độ ăn không tốt.

Thiếu hoạt động thể chất do công việc cũng làm tăng nguy cơ. Ngoài ra còn những thay đổi khác mà có thể nói là cũng khó kiểm soát đó là độ tuổi có con của phụ nữ đã tăng lên, ít cho con bú hơn, những nhân tố này cũng góp phần vào nguy cơ bị ung thư vú. Vì vậy chúng ta cần hiểu được những thay đổi về hormone trong phụ nữ khi họ sinh nở và cho con bú để có thể tìm cách làm giảm thiểu những nguy cơ bị ung thư vú ở phụ nữ.

Một nghiên cứu khác được công bố vào năm ngoái của IARC cũng cho thấy ngày càng có nhiều người bị ung thư do liên quan đến thừa cân, béo phì. Theo báo cáo này, thừa cân và béo phì đã trở thành một nguy cơ hàng đầu có liên quan đến khoảng 3,6% các ca ung thư trong năm 2012, trong đó phụ nữ chịu ảnh hưởng nhiều hơn so với nam giới. Nói về nguyên nhân béo phì dẫn đến ung thư, bác sĩ Melina Arnold, chuyên gia nghiên cứu thuộc IARC cho biết:

Đối với phần lớn các ung thư ở các bộ phận của phụ nữ, chúng tôi biết là có liên quan đến hormone được sản xuất bởi các tế bào mỡ có thể dẫn đến ung thư. Một ví dụ khác là ung thư ở bộ phận tiếp nối giữa thực quản và dạ dày, nó có liên quan đến chứng trào ngược thực quản vốn rất phổ biến ở những người bị béo phì ở cả nam giới và nữ giới.

Các nghiên cứu khoa học trên thế giới cũng đã chứng minh khói thuốc lá cũng là nguyên nhân dẫn đến một loạt các ung thư ở người. Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội ung thư Việt nam cho biết.

Khói thuốc lá chứa trên 60 chất gây ung thư mạnh trên người, trước kia là 40, tăng lên dần dần, giờ là khoảng 60 chất, gây ung thư phổi nhiều và nơi khói thuốc đụng chạm nhiều, như lưỡi, niêm mạc miệng, thanh quản, họng, các ung thư khác như ruột, tuỵ, bọng đái cũng bị ảnh hưởng, phụ nữ hút thuốc tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung và ung thư vú. Khói thuốc luân lưu khắp cơ thể, nay người ta biết nó đụng chạm tới khắp tế bào của cơ thể, vào đến nhân tế bào, nên nó nguy hiểm hơn ngày xưa người ta biết, nó đi chung với bệnh tim mạnh, ảnh hưởng lớn, bệnh về phổi, nhất là trẻ em như hen suyễn. nó không chỉ gây ung thư mà còn gây các bệnh khác, vì các chất vào đến nhân tế bào.

Một cuộc chạy đua dành cho phụ nữ ở Pháp hôm 13/9/2015. AFP photo

Mới đây WHO cũng công bố báo cáo xác định thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có thể gây các bệnh ung thư ở người, trong đó thịt đỏ được xếp vào danh mục các chất gây ung thư ở mức 2, còn thịt chế biến sẵn được xếp vào danh mục các chất gây ung thư ở mức 1.

Vấn đề an toàn thực phẩm cũng được WHO xác định là có thể gây ra các bệnh ung thư, đặc biệt ở những nước có thu nhập thấp và trung bình. Bác sĩ Jeffrey Kobza, đại diện WHO tại Việt Nam cho biết:

Thực phẩm không an toàn có thể chứa các vi khuẩn không an toàn, hóa chất và ký sinh trùng, nó có thể gây ra hơn 200 bệnh các loại từ tiêu chảy đến ung thư.

Một báo cáo mới đây của WHO về an toàn thực phẩm toàn cầu cho thấy những độc tố trong nấm mốc phát hiện trong các thực phẩm được bảo quản không tốt cũng rất phổ biến ở nhiều nước và là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh, đặc biệt là bệnh ung thư.

Liên quan đến ô nhiễm không khí, một nghiên cứu khác của WHO được công bố hồi năm 2013 cũng xác định ô nhiễm môi trường là nguyên nhân môi trường hàng đầu dẫn đến ung thư. Báo cáo của IARC ước tính vào năm 2010 có khoảng 223,000 người chết vì ung thư phổi do nguyên nhân từ ô nhiễm không khí. Theo bác sĩ Dana Loomis, PHó Giám đốc IARC thì tình trạng này xảy ra ở khắp mọi châu lục, ở mọi nước, từ nước phát triển đến các nước đang phát triển, nhưng nghiêm trọng nhất là ở những nước có nền kinh tế đang phát triển tại châu Á.

Chúng tôi đã tìm thấy những bằng chứng cho thấy ung thư bàng quang cũng do ô nhiễm không khí. Điều này không ngạc nhiên vì ung thư bàng quang cũng liên quan đến hút thuốc lá. Một số các chất ô nhiễm trong không khí cũng là chất tìm thấy trong khói thuốc lá. Chúng tôi cũng nhìn vào các bằng chứng về ung thư ở trẻ nhỏ và ung thư vú ở phụ nữ hay ung thư máu ở người lớn thì thấy có một số là do ô nhiễm không khí. Tuy nhiên kết luận vẫn chưa phải là hoàn toàn. Nhưng chúng tôi biết có mối liên hệ giữa ung thư bàng quang và ô nhiễm không khí và chúng tôi khẳng định ung thư phổi là do ô nhiễm không khí, đó là bằng chứng mạnh mẽ nhất mà chúng tôi có.

Thay đổi cách sống và tiêm chủng

Một trong những kết luận quan trọng được các tác giả nghiên cứu mới đưa ra là việc thay đổi các nhân tố môi trường bao gồm cách sống và tiêm chủng giúp giảm thiểu những nguy cơ bị ung thư.

Trong khi tại các nước phát triển, nơi nguy cơ béo phì cao, các bác sĩ thường khuyên mọi người tìm cách giảm cân, tránh hút thuốc lá để giảm nguy cơ ung thư, thì tại các nước đang phát triển và kém phát triển, vấn đề lại nằm ở chỗ giữ vệ sinh, an toàn thực phẩm, tầm soát và tiêm chủng để phòng bệnh. Đối với hai loại bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ là ung thư vú và ung thư cổ tử cung, bác sĩ David  Forman cho biết, việc phát hiện sớm và tiêm chủng có thể giúp kéo dài tuổi thọ của nhiều người.

Việc phát hiện ung thư vú sớm là rất quan trọng trong việc giảm tử vong ở phụ nữ bị ung thư vú. Các thiết bị và phương pháp chẩn đoán mới hiện đại giúp phát hiện sớm và có điều trị sớm cho phụ nữ và giúp ngăn chặn ung thư lan ra. Chúng ta cần có cơ sở để phát hiện ung thư vú và cơ sở để có thể điều trị các ca bệnh ung thư này. Trong khi đó ung thư cổ tử cung thì khác. Chúng ta đã có vaccine giúp ngăn ngừa ung thư này. Tuy nhiên nó sẽ không có những ảnh hưởng lớn ít nhất cho đến khoảng vài thập kỷ nữa vì bây giờ chúng ta mới bắt đầu tiêm vaccine cho các em gái nhỏ. Phải mất 20 năm hoặc hơn nữa mới thấy kết quả rõ ràng. Chúng ta cần phải tiếp tục tuyên truyền về phát hiện sớm căn bệnh ung thư cổ tử cung.

Tại các nước kém phát triển, vấn đề viêm nhiễm đường tiêu hóa khá phổ biến cũng dẫn đến các bệnh ung thư đường tiêu hóa, phổ biến là các bệnh ung thư dạ dày và ung thư đại tràng. Những loại ung thư này có thể được phòng tránh và phát hiện sớm. Ví dụ nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ung thư dạ dày là do vi khuẩn HP. Đây là loại vi khuẩn phát triển mạnh ở những nơi đông dân cư có điều kiện vệ sinh kém. Tại những nước nghèo và điều kiện vệ sinh không tốt, ước tính có đến 90% người lớn có thể bị nhiễm vi khuẩn này. Thường thì người đã nhiễm HP sẽ mang vi khuẩn này suốt đời trừ khi sau đó được điều trị hết vi khuẩn.

Việc xác định nguyên nhân căn bệnh giúp các bác sĩ tìm các biện pháp giúp mọi người phóng tránh bệnh và tìm ra cách điều trị bệnh thích hợp. Nghiên cứu mới của các nhà khoa học thuộc trường đại học Stony Brook dựa vào các nghiên cứu trên máy tính, đánh giá về gene và tổng hợp số liệu trong dân số để đi đến kết luận là chỉ có từ 10 đến 30% những người bị ung thư là do không may mắn vì biến đổi gene bất kỳ. Theo các tác giả điều này khẳng định hút thuốc lá, béo phì vẫn là những yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ bị ung thư ở mỗi người.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/LifeAndHealth/environment-n-behavior-contribute-cancers-vh-12282015132816.html/12282015-skds-vha

Mì chính có độc hại như người ta tưởng?

Bianca Nogrady 

Theo BBC-17 tháng 12 2015 

Image copyrightOther

Image captionGia vị dựa trên mì chính của Kikunae Ikeda có tên là Ajinomoto (‘tinh chất của vị giác’) hiện được thấy trên bàn ăn ở khắp thế giới. (Ảnh: Richard Masoner/Cyclelicious/Flickr/CC BY-SA 2.0)

Trước đây người ta gọi là ‘Hội chứng Nhà hàng Trung Quốc’: đó là một tập hợp các triệu chứng như nhức đầu, buồn nôn và cảm giác tê tê mà một số người hình như cảm thấy sau khi ăn đồ ăn Trung Quốc, nó còn hơn cả sự buồn nôn thông thường và ý nghĩ tự trách mình đã ăn quá nhiều bánh bao nhân thịt lợn. Thành phần bị đổ lỗi được sử dụng phổ biến gọi là monosodium glutamate (viết tắt là MSG), hay mì chính.

Tiếng xấu về mì chính bắt đầu vào năm 1968 khi tiến sỹ Ho Man Kwok viết một lá thư cho Tạp Chí Y Khoa New England suy ngẫm về nguyên nhân có thể có của một hội chứng mà ông đã trải nghiệm bất cứ khi nào ăn ở nhà hàng Trung Quốc tại Hoa Kỳ. Đặc biệt, ông mô tả một cảm giác tê tê ở sau cổ mà nó lan xuống cánh tay và lưng, cũng như bị yếu đi và mạch đập nhanh.

Ông cho rằng nguyên nhân có thể là xì dầu (nhưng rồi loại bỏ nó vì ông dùng nó để nấu ăn ở nhà mà không thấy làm sao) hoặc do dùng dùng quá nhiều rượu nấu ăn Trung Quốc ở các cơ sở thương mại. Rồi đến thứ gây hại: có lẽ là do mì chính được dùng vị trong các nhà hàng Trung Quốc.

Như các lý thuyết về sức khỏe có liên quan đến thức ăn thường được bàn đến, ý kiến của ông lan tỏa nhanh trên mạng, sản sinh ra rất nhiều các nghiên cứu khoa học, các sách nói ‘sự thật’ của mì chính, các sách dạy nấu ăn không dùng mì chính, và thậm chí làm cho các nhà hàng Trung Quốc phải quảng cáo là họ không dùng mì chính để nấu ăn.

Image copyrightOther

Image captionSự lo sợ về tác động phụ khiến các nhà hàng Trung Quốc phải quảng cáo là họ không dùng mì chính để nấu ăn

Mì chính là muối natri của acid glutamic, hoặc nếu bạn muốn gây ấn tượng với ai đó trong bữa tiệc tối thì nói là disodium 2-aminopentanedioate. Như giáo sư hóa học Kikunae Ikeda của Đại Học Tokyo đã phát hiện ra nó vào 1908 thì mì chính là muối ổn định nhất được hình thành từ acid glutamic và là thứ tốt nhất tạo ra vị ngọt thịt được ưa thích.

‘Umami’, dịch là ‘ngọt thịt’, gắn với vị thịt, và là phát hiện của ông Ikeda. Ông theo đuổi nó và tin rằng còn có một vị nữa ngoài bốn vị giác cơ bản là ngọt, mặn, chua, đắng.

Glutamate là thành phần mầu nhiệm trong mì chính. Nó là một acid amin được tạo ra một cách tự nhiên trong rất nhiều thực phẩm kể cả cà chua, pho mát parmesan, nấm khô, xì dầu (nước tương), là thành phần chính trong quả và rau, và trong sữa phụ nữ.

Ikeda đã tách nó ra từ rong biển nâu Kombu mà vợ ông (cũng như tất cả những người làm bếp Nhật Bản khác trên thế giới) sử dụng làm nguyên liệu nấu canh cá dashi rất phổ biến ở Nhật. Khi bổ sung natri vào, là một trong 2 nguyên tố của muối ăn, làm cho glutamate ổn định ở dạng bột và cho vào thức ăn, và thế là tạo ra mì chính và làm cho ông Kikunae trở thành người giàu có. Gia vị dựa trên mì chính có tên là Ajinomoto (‘tinh chất của vị giác’) hiện được thấy trên bàn ăn trên khắp thế giới.

Sau bức thư của Kwok là một sự sôi động các thí nghiệm trong đó nhiều động vật, kể cả người, tham gia thử nghiệm với một lượng mì chính lớn bằng cách ăn hoặc truyền máu.

Thoạt đầu ta thấy hình như Kwok có thể đã phát hiện ra điều gì. Nhà nghiên cứu của Trường Đại Học Washington, tiến sỹ John W. Olney thấy rằng khi tiêm những liều rất lớn mì chính vào dưới da chuột con mới đẻ sẽ nảy sinh các đốm tế bào chết ở não chuột. Khi các con chuột này trưởng thành chúng nhỏ bé, béo phì, và trong một vài trường hợp, vô sinh. Olney cũng lặp lại thử nghiệm với khỉ nâu con, cho chúng mì chính qua đường miệng và thấy kết quả vẫn như vậy. Nhưng 19 nghiên cứu khác với khỉ do các nhà nghiên cứu khác thực hiện đã không cho ra kết quả như vậy, thậm chí không tương tự như vậy.

Image copyrightOther

Image captionMột tập hợp các triệu chứng đi kèm với việc dùng mì chính trước đây được gọi là ‘Hội Chứng Nhà Hàng Trung Quốc’ (Ảnh: Thinkstock)

Những nghiên cứu trên người cũng không đủ cơ sở để kết luận. Trong một nghiên cứu, 71 người khỏe mạnh được xử lý với liều lượng tăng dần mì chính thật và ở dạng viên con nhộng giả mì chính. Các nhà nghiên cứu thấy rằng cái gọi là triệu chứng Hội chứng Nhà hàng Trung Quốc xảy ra xấp xỉ như nhau, cho dù người tham gia uống mì chính thật hay uống viên giả mì chính.

Nhằm giải quyết dứt điểm chủ đề này, vào năm 1995 Cục Quản Lý Thuốc và Thực Phẩm Mỹ (FDA) đã giao trách nhiệm cho Hiệp Hội Các Công ty Mỹ Về Sinh Học Thực Nghiệm xem xét tất cả các bằng chứng sẵn có để quyết định xem mì chính có phải là "quái vật thực phẩm" như người ta tưởng không.

Để khởi sự, hội đồng chuyên gia đã loại bỏ thuật ngữ ‘Hội Chứng Nhà hàng Trung Quốc’ vì nó “mang nghĩa miệt thị và không phản ánh đúng mức độ và bản chất của triệu chứng”, và thay bằng thuật ngữ ‘tổ hợp triệu chứng MSG’ để mô tả nhiều triệu chứng khác nhau do dùng mì chính.

Nhưng họ có kết luận rằng có đủ bằng chứng khoa học để nói rằng có tồn tại một nhóm người khỏe mạnh trong dân chúng có thể có phản ứng xấu nếu sử dụng một lượng lớn mì chính, thường thì phản ứng xảy ra một giờ sau khi sử dụng. Nhưng phản ứng này được thấy khi nghiên cứu với 3 gram (hoặc nhiều hơn) mì chính đi kèm với nước, không có thức ăn; một tình huống không xảy ra trong thực tế mà, theo FDA, phần lớn người ta dùng khoảng 0,55 gram mì chính một ngày và lẫn trong thức ăn.

Image copyrightOther

Image captionMì chính là muối ổn định nhất được hình thành từ acid glutamic và là thứ tốt nhất tạo ra vị ngọt thịt ‘umami’ (Ảnh: Claudia Stocker/Science Photo Library)

Một nghiên cứu vào năm 2000 đã cố gắng để đi sâu hơn nữa với 130 người mà tự họ cho rằng họ có phản ứng với mì chính. Những người mạnh khỏe này trước tiên nhận được một liều mì chính không kèm thức ăn. Nếu ai đó có số triệu chứng vượt qua một mức nhất định trong bảng 10 triệu chứng, thì họ sẽ được thử nghiệm lại với cùng liều như cũ (hoặc mì chính giả) để xem phản ứng có nhất quán hay không. Họ cũng được thử nghiệm với liều cao hơn để xem có tăng triệu chứng không.

Sau một vòng nữa thử nghiệm lại, chỉ thấy có 2 người trong số 130 người là có biểu hiện phản ứng nhất quán với mì chính thật, không có phản ứng với mì chính giả. Nhưng sau đó, khi họ được thử nghiệm lại với mì chính trong thức ăn thì phản ứng của họ khác đi, điều này làm ta nghi ngờ tính vững chắc của việc tự đánh giá là nhạy cảm với mì chính.

Nhưng ngoài ra, glutamate là hết sức thấp về độc tố. Một con chuột có thể tiếp nhận 15-18 gram cho 1 kg trọng lượng trước khi bị rủi ro chết vì ngộ độc glutamate. Nên biết chuột nhắt sơ sinh đặc biệt nhạy cảm với tác động của mì chính.

Do vậy trong khi không thể khóa sổ về khoa học (và tiến sỹ John Olney đã dành gần cả đời mình, sau lần thử nghiệm ban đầu trên súc vật, để vận động cho quy chế chặt chẽ hơn với việc sử dụng mì chính) thì nay Cục Quản Lý Thuốc và Thực Phẩm Mỹ (FDA) nói rằng việc cho mì chính vào thức ăn ‘nhìn chung được công nhận là an toàn’.

Đó là sự đảm bảo với những người thích món ăn Trung Quốc mà đối với họ thì một kỳ cuối tuần sẽ không trọn vẹn nếu không ghé vào nhà hàng Trung Quốc.

Bài gốc tiếng Anh đã đăng trên BBC Future