Nhân cách người làm giáo dục ở đâu?

 Minh Triều

(VNTB) – Đạo đức của người làm giáo dục có giá bằng bữa nhậu hay bữa karaoke

Vai trò của giáo viên là truyền đạt kiến thức và đạo đức, tuy nhiên, đa phần giáo viên, giảng viên trong nền giáo dục xã hội chủ nghĩa hiện nay đều đốn mạt và thiếu đạo đức. Họ chỉ biết lợi dụng danh nghĩa người thầy để moi tiền từ học sinh, sinh viên bằng mọi giá.

Mới đây, cựu học viên Trường đại học Sư phạm Huế đã làm đơn tố cáo ông L.M.H. – hiện đang là giảng viên tại một khoa ở trường về việc ông L.M.H. có những hành vi vòi vĩnh tiền của học viên. Đặc biệt là yêu cầu các học viên đưa đi giải trí tại các tụ điểm karaoke, ăn chơi không lành mạnh.

Kèm đơn thư là hình ảnh mà phía tố cáo cho là của ông tiến sỹ L.M.H. đang có những hành vi trụy lạc với các cô gái đang trong tình trạng không mảnh vải trên người. (1)

Tình trạng những người làm giáo dục lạm quyền và bỏ qua vấn đề đạo đức, liêm sỉ để vòi tiền từ học sinh, sinh viên là việc không hiếm ở sau gần nửa thế kỷ hấp thụ nền giáo dục xã hội chủ nghĩa. Việc này, đã tạo ra rất nhiều hệ luỵ, tác động tiêu cực tới tâm lý và cuộc đời của thế hệ trẻ, học sinh, sinh viên.  Một thầy giáo cho biết có một sinh viên đại diện nhóm thi rớt hẹn thầy đi uống cà phê, gợi ý chuyện chung chi để được đủ điểm đậu, qua môn. Trong khi đó, trò cũng tố thầy vòi tiền để đủ điểm, đủ tín chỉ.

Hành vi vòi vĩnh tiền từ học sinh không chỉ là vi phạm nghiêm trọng đạo đức và quy định của ngành giáo dục mà còn cho thấy nhiều lỗ hổng và sự xuống cấp của hệ thống giáo dục. Việc này tạo ra một môi trường học tập không lành mạnh, thiếu công bằng, mà còn nuôi dưỡng quan điểm “tiền có thể mua được tất cả”. Từ đó, đồng tiền trở thành thước đo cho xã hội chứ không phải là các giá trị chân thiện mỹ. 

Chẳng những suy đồi trong tư tưởng, mà còn là phân biệt giàu nghèo ngay trong trường học. Những học sinh có điều kiện kinh tế cao sẽ được ưu tiên và nhận được sự quan tâm hơn so với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhờ có nhiều tiền để mua điểm, mua sự ưu ái, sự quan tâm. Việc này đang tạo ra sự chia rẽ và bất công trong môi trường giáo dục.

Bên cạnh đó, đây không phải là lần đầu mà những vấn nạn liên quan đến ngành giáo dục bị phanh phui và nhận được sự chú ý của dư luận.

Đơn cử, năm 2018 Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an Hà Tĩnh, phát hiện và bắt quả tang 13 người, trong đó có 6 nam và 7 nữ đang sử dụng trái phép chất ma túy. Trong nhóm người trên có ông Tô Hữu Tài (Phó Giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn – Agribank Hương Khê), cán bộ Hạt Kiểm lâm Hương Khê. Đặc biệt, có 1 nữ giáo viên tiểu học và kế toán trường mầm non trên địa bàn.(2)

Hay chuyện giáo viên “gạ tình” một nữ sinh lớp 8. Đắng cay là cả hệ thống báo chí xã hội chủ nghĩa và nhà trường xông vào lên án, kết tội nữ sinh vu khống thầy giáo. Nữ sinh yếu thế bị sỉ nhục, buộc phải xin lỗi thầy giáo và nhà trường công khai đòi kỷ luật nữ sinh. Đến khi chuyện vở lở thì nữ sinh lớp 8 không nhận được một lời xin lỗi nào từ phía nhà trường hay các báo đài của đảng. (3)

Hành vi giáo viên ăn chơi trụy lạc trái đạo đức được người dân lên án và chỉ trích nhiều. Nhưng mọi chuyện đâu rồi lại vào đấy khi cứ vài ba hôm lại xuất hiện thêm vụ việc liên quan đến giáo viên vòi tiền, thác loạn, dâm ô, bạo lực với học sinh,…

Sự đốn mạt trong ngành giáo dục xã hội chủ nghĩa đang ngày càng lan rộng và trở thành 1 khối u ác tính. Nhà cầm quyền cần phải thanh lọc lại những người đang làm trong ngành giáo dục, loại thẳng những thầy, cô giáo có đạo đứ‌c suy đồ‌i ra khỏi ngành giáo dụ‌c.

____________

Tham khảo:

(1) https://tuoitre.vn/lam-ro-thong-tin-mot-giang-vien-o-hue-bi-to-voi-tien-doi-di-karaoke-doi-truy-20240425222256588.htm

(2) https://nld.com.vn/phap-luat/13-nguoi-tham-gia-tiec-ma-tuy-vksnd-yeu-cau-lam-ro-nguon-cung-cap-ma-tuy-20181224095405309.htm

(3) https://laodong.vn/xa-hoi/khong-co-chuyen-vu-khong-nu-sinh-bi-thay-giao-ga-tinh-la-that-1159045.ldo

Việt Nam sẽ đào tạo 1.300 giảng viên ngành bán dẫn, mục tiêu xa vời !

 RFA tiếng Việt

Tại buổi làm việc về Đề án ‘Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2045’, vào sáng ngày 22/4/2024, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho biết Việt Nam sẽ đào tạo chuyên sâu 1.300 giảng viên ngành bán dẫn.

Một nhân viên giữ chip bán dẫn do công ty kỹ thuật và điện tử Bosch của Đức sản xuất tại nhà máy sản xuất chất bán dẫn Bosch ở Dresden, miền đông nước Đức, vào ngày 13 tháng 7 năm 2022. J ens Schlueter / AFP.

Theo ông Hà, phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn có tầm quan trọng lớn, đòi hỏi tầm nhìn chiến lược, nhưng cần những gói cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ vướng mắc.

Khó thực hiện

Giáo sư Phạm Minh Hoàng, cựu giảng viên môn Toán học ứng dụng tại Đại học Bách Khoa Thành phố Hồ Chí Minh hôm 22/4/2024, nhận định với RFA :

"Đối với tôi, 1.300 giảng viên cũng là nhiều. Nếu họ đã là giảng viên rồi thì để học khoa học kỹ thuật tân tiến, thì tôi không lấy làm lạ. Các giảng viên mà tôi đã từng làm việc tại trường Bách Khoa thì họ cũng đã được đào tạo một cách tương đối bài bản. Những giảng viên ở trường Bách Khoa Hà Nội, Đà Nẵng, Sài Gòn thì tôi nghĩ họ có thể học được. Chỉ có điều nếu họ là những người Hàn lâm quá, từ trước đến giờ học những ngành quá lý thuyết, mà bây giờ bước sang ngành bán dẫn thì cái này đòi hỏi nhiều kiến thức khác hoàn toàn".

Theo Giáo sư Phạm Minh Hoàng, từ hàn lâm mà hội nhập với công nghệ mới, thì đó là chuyện khó :

"Tôi có thể lấy ví dụ có những người giảng viên đã dạy 20 năm trở lên, nhưng những điều họ dạy thường là những điều Hàn lâm, tức là lý thuyết. 20 - 30 năm nay họ cứ như con tằm nhã tơ mỗi ngày, cứ lập đi lập lại lý thuyết đó. Nhưng bây giờ một công nghệ mới như công nghệ bán dẫn, cần thay đổi liên tục, phải có những trường hoặc viện công nghệ, hoặc những phòng bào chế đủ điều kiện để tạo ra công nghệ bán dẫn. Tại vì công nghệ bán dẫn là công nghệ rất cao và cần những phòng thí nghiệm gần như theo điều kiện vô trùng không khác gì nhà thương".

Giáo sư Phạm Minh Hoàng cho rằng, nếu đào tạo từ một số nhân lực đã từng biết về công nghệ thì còn khả thi, chứ còn đào tạo một lượng lớn giảng viên như vừa nêu thì khó thực hiện. Vì phòng thí nghiệm về công nghệ bán dẫn tại Việt Nam tuy đã có, nhưng chưa đủ để tiếp nhận số lượng lớn giảng viên.

Liên quan đề án này, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Duy Đông cho biết, hiện nay, nhiều doanh nghiệp bán dẫn lớn đang tìm cách đa dạng hoá chuỗi cung ứng, tận dụng nguồn nhân lực trẻ, có trình độ tại các nước châu Á trong đó có Việt Nam. Theo số liệu ông Đông cung cấp, ước tính đến năm 2030 Việt Nam cần khoảng 15.000 kỹ sư thiết kế, 35.000 kỹ sư làm việc trong các nhà máy sản xuất chip bán dẫn, đóng góp 360.000 tỷ đồng vào GDP.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A, nguyên Chủ tịch Hội tin học Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển IDS (đã tự giải thể), khi trao đổi với RFA hôm 22/4/2024 về vấn đề này, nhận định :

"Tôi nghĩ khả năng của Việt Nam hoàn toàn có thể làm được việc đó trong 10 năm… chứ không phải là trong sáu tháng hay là hai năm, ba năm. Bởi vì việc đào tạo một giảng viên cần ít nhất năm năm ; hay ba năm từ những kỹ sư điện tử đã có kinh nghiệm và họ phải thực tập thêm khoảng hai đến ba năm nữa thì mới trở thành giảng viên được. Hoàn toàn khả thi, không có vấn đề khó khăn gì cả với những nguồn đầu vào sẵn có của Việt Nam. Vấn đề là họ được ai đào tạo ? Thực tập như thế nào và chương trình đào tạo ra sao ? Đây mới là vấn đề cốt lõi".

Buổi làm việc về Đề án ‘Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2045’, vào sáng ngày 22/4/2024. Courtesy chinhphu.vn

Quá xa mục tiêu

Trước đó vào tháng 3/2024, Chính phủ Việt Nam đã đề nghị Công ty Samsung hỗ trợ cho mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư cho ngành bán dẫn đến năm 2030.

Trả lời RFA vào tháng 3/2024, Tiến sĩ Trọng Tống, một chuyên gia cấp cao tại trụ sở của Intel ở bang Oregon, Hoa Kỳ, nhận xét :

"Đối với Intel và cá nhân tôi, số lượng kỹ sư và ngành học của người lao động không quan trọng bằng phẩm chất của họ. Như tôi đã nói, ứng viên có thể học bất kỳ ngành gì miễn là thuộc ngành kỹ thuật thì chúng tôi đều tuyển hết miễn là người đó có khả năng.

Xin lấy ví dụ về sinh viên tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, là trường kỹ thuật lớn nhất Việt Nam, chúng tôi có tuyển không ? Điều đó không nói được. Không phải cứ tốt nghiệp Bách Khoa là chúng tôi nhận, ngay cả sinh viên tốt nghiệp đúng ngành bán dẫn. Điều kiện trước hết vẫn là phải giỏi, chứ không phải học làng nhàng là có thể vào làm được. Điều tôi muốn nhấn mạnh là chất lượng của sinh viên chứ số lượng thì không nói được".

Thời gian gần đây, vấn đề nhân lực cho ngành bán dẫn thường được các lãnh đạo Việt Nam nhắc đến như một phong trào và đưa ra nhiều con số mục tiêu được các chuyên gia nhận định là khó thực hiện. Tiến sĩ Nguyễn Quang A nhận định thêm :

"Người nghe phải hiểu đây là một biện pháp tuyên truyền, để có thể có kích động những người tham gia. Nhưng tôi nghĩ phải rất là thực tiễn, Việt Nam muốn trở thành một trung tâm của Việt Nam đã khó chứ chưa nói đến là trung tâm của khu vực, còn nói chi trung tâm của thế giới. Chúng ta phải biết rất rõ hoàn cảnh cụ thể của chúng ta, cố gắng hết sức để theo trình độ của thế giới. Còn khoác lác vỗ ngực sẽ thế này, sẽ thế kia thì chỉ là biện pháp tuyên truyền và làm không khéo thì nó sẽ phản tác dụng".

Còn Giáo sư Phạm Minh Hoàng thì cho rằng :

"Thật sự những chuyện này không lạ ở Việt Nam, từ thời ông Nguyễn Xuân Phúc còn làm Thủ tướng từng nói, 52 tỉnh thành Việt Nam đều là những đầu tàu của thế giới… Tôi thấy chuyện đó lố bịch quá. 10 phần mình phải làm được bảy hay tám phần thì hãy công bố, chứ không phải còn cách quá xa mục tiêu, thậm chí từ zero mà đã nói".

Theo trang Thư viện Pháp luật, ngành bán dẫn là ngành công nghiệp sản xuất các thiết bị điện tử, máy tính và thiết bị di động bằng cách sử dụng chất bán dẫn. Chất có độ dẫn điện ở mức trung gian giữa chất dẫn điện và chất cách điện. Các vi mạch và chip được sản xuất từ chất bán dẫn này.

Nguồn : RFA, 22/04/2024

Giáo dục thành cái chợ lừa đảo

 Chu Mộng Long-28-11-2023

Khi các giáo sư, tiến sĩ bày tỏ sự đồng cảm, chia sẻ với hành vi bán bài báo của PGS. Đinh Công Hướng cho các trường hạng bét nâng hạng lên top đầu đại học thì có một giảng viên từng là thầy tôi cũng nhảy vào bình luận với sự đồng cảm, chia sẻ thống thiết. Nội dung như sau:

“Tôi đã từng viết thuê một luận văn thạc sĩ, dù chỉ lấy ba triệu đồng, cho nên tôi rất đồng cảm, chia sẻ với thầy Hướng”.

Rất nhiều like cho một dòng bình luận như vậy. Nếu tổng hợp, thống kê những ý kiến cả trên báo nhà nước, lẫn mạng xã hội ủng hộ thầy Hướng, thì có lẽ số lượng lên đến cả vạn.

Ý kiến của ông thầy tôi trên kia, cũng như các ý kiến khác còn mang hàm nghĩa: Tự khoe năng lực của mình. Bởi khi bày tỏ đồng cảm, chia sẻ ấy, họ cũng bày tỏ sự nể phục tài năng của thầy Hướng. Nể phục thầy Hướng để thể hiện “liên tài”. Nôm na, như cụ cả từng tự hào: “Mình phải thế nào mới có người thuê mình viết bài báo, viết luận văn, luận án cho họ chứ!”

Trong Kim Vân Kiều truyện có đoạn ở nhà chứa, bọn gái lầu xanh tranh khách. Đứa một ngày ôm nhiều khách cũng nói tương tự: “Mình phải như thế nào mới có nhiều khách chứ!”

Truy lên mạng thì thấy, có cả một cái chợ rao công khai dịch vụ viết thuê bài báo, luận văn, luận án mới kinh! Ai tham gia vào dịch vụ này? Hiển nhiên phải là lực lượng giáo sư, tiến sĩ. Giáo dục đã thành cái chợ đen hoạt động nhiều năm. Đến khi giáo sư, tiến sĩ vênh mặt tự hào khoe mình tham gia vào cái loại dịch vụ như vậy thì không thể nói khác hơn: Giáo dục đang là cái động đĩ khổng lồ. Bằng cấp, danh hiệu đang như cái thứ “nước vỏ lựu, máu mào gà” lừa cả thiên hạ!

Nghĩ mình ngồi các hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, viết nhận xét cho các luận án tiến sĩ, là đang chấm và nhận xét cái thứ “nước vỏ lựu, máu mào gà” như vậy. Nhục nhã ê chề.

Bộ Giáo dục và cơ quan chức năng làm ngơ đến bao giờ? Nói thật, cái thuở tôi nghèo rớt mồng tơi, khó khăn chồng chất, có người cho tôi nhiều tiền để tôi viết luận văn, luận án cho, tôi đã từ chối thẳng thừng. Người thân học từ xa nhờ tôi làm bài thay, tôi càng từ chối. Đến bài tập về nhà của con tôi, tôi cũng chỉ giảng cho nó hiểu và để nó tự làm. Hướng dẫn khoá luận đại học, luận văn thạc sĩ thì cũng chỉ hướng dẫn đúng nghĩa, không có chuyện làm thay.

Vậy mà, trong khi tôi biết, nhiều bậc cha mẹ làm thay bài tập cho con, dám khoe luôn đã làm thay công trình khoa học kỹ thuật cho con dự thi cấp quốc gia để đoạt giải. Không loại trừ nhiều giáo sư, tiến sĩ ăn phong bì rồi ngồi viết thay luận văn, luận án cho học viên, nghiên cứu sinh mình hướng dẫn. Không khó hiểu khi lộ chuyện thầy Hướng thì nhiều giáo sư, tiến sĩ khoe luôn đã từng tham gia dịch vụ viết thuê bài báo, luận văn, luận án để tự ngợi ca năng lực của mình.

Giáo dục mà như vậy thì nhà trường thành nhà thổ, giáo sư, tiến sĩ thành Tú Bà và những kẻ chạy đua theo danh hiệu, bằng cấp là những con đĩ!

Đến lượt chính những nhà giáo trung thực ngồi chấm luận văn, luận án, hoặc bỏ phiếu học hàm học vị phải tự thú nhận, mình đã thành kẻ bị “nước vỏ lựu, máu mào gà” lừa cho. Nhưng không ai lên tiếng vì cái bất thường đã thành bình thường. Khốn nạn tột cùng!

Xin lỗi các thầy. Đến lúc tôi phải khạc nhổ vào các thầy chứ không chỉ nói lời khinh bỉ!

Việt Nam: Lại thêm một cô giáo bị ‘tố’ ra lệnh tát học sinh 50 cái

Trường Tiểu Học Quang Trung (quận Đống Đa, thành phố Hà Nội), nơi mới nhất bị ‘tố’ tát học sinh. (Hình: Người Lao Động)

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Cô giáo chủ nhiệm lớp 2 của một trường tiểu học ở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội, bị phụ huynh “tố” đã yêu cầu bạn trong lớp tát con mình 50 cái do “nói bậy.”

Báo Người Lao Động cho hay, theo tố cáo của phụ huynh này, ngày 3 Tháng Mười Hai, 2018, em P., học sinh lớp 2A5, Trường Tiểu Học Quang Trung (quận Đống Đa, thành phố Hà Nội) đã bị một bạn cùng lớp theo lệnh của cô T., giáo viên chủ nhiệm lớp 2A5, tát 20 cái khiến bầm tím mặt.

Tin cho biết, sự vụ bắt nguồn từ việc em P. mắc lỗi “nói bậy” và cô T. đã yêu cầu một học sinh trong lớp 2A5 tát vào mặt P. 50 cái. Tuy nhiên, sau khi tát được 20 cái thì em P. đau đớn và bật khóc nên cô T. cho ngưng.

“Về nhà, cháu đã tỏ ra vô cùng sợ hãi khi kể lại sự việc. Cháu còn nói sẽ không đi học nữa. Tôi không thể chấp nhận được việc này, cô giáo không được phép phạt học sinh như vậy,” phụ huynh em P. cho biết.

“Tại sao cô lại làm như vậy, sự việc cô giáo cho bạn tát 231 cái ở Quảng Bình vẫn chưa hết, giờ lại xảy ra việc này. Tôi đề nghị phải xử lý nghiêm,” một phụ huynh có con học cùng lớp 2A5 với P. tức giận nói.

Thế nhưng, sau khi phụ huynh em P. báo sự việc lên giáo viên chủ nhiệm và hiệu trưởng, thì đã nhận được lời đề nghị “không công khai sự việc tới báo chí mà chỉ xử lý nội bộ.”

Xác nhận với báo Người Lao Động, ngày 5 Tháng Mười Hai, bà Lê Anh Vân, hiệu trưởng Trường Tiểu Học Quang Trung, chỉ cho biết “đã tiếp nhận thông tin sự việc và đang tiến hành kiểm tra, xử lý.”

Liên quan đến vụ việc, chiều 5 Tháng Mười Hai, nói với báo chí bên hành lang kỳ họp Hội Đồng Nhân Dân thành phố Hà Nội về việc giáo viên Trường Tiểu Học Quang Trung cho học sinh tát bạn 50 cái, ông Chử Xuân Dũng, giám đốc Sở Giáo Dục Và Đào Tạo Hà Nội cho biết, hiện vẫn chưa có báo cáo chính thức về sự việc nhưng qua báo cáo nhanh của trưởng phòng Giáo Dục Và Đào Tạo quận Đống Đa thì có sự việc như báo chí phản ảnh. Tuy nhiên, mức độ cụ thể như thế nào thì phải chờ làm việc với nhà trường.

“Sau vụ việc này, chúng tôi sẽ yêu cầu các nhà trường tăng cường hơn nữa nhận thức của giáo viên trong giáo dục trẻ. Đối với trẻ em mẫu giáo, tiểu học khi có em có sai phạm thì cách thức ứng xử phải phù hợp sư phạm,” ông Dũng nói với báo Zing theo kiểu “lấy lệ” mà bất cứ cán bộ nhà nước nào cũng thuộc nằm lòng.

Trong khi đó, ông Lê Tiến Nhật, bí thư Quận Ủy Đống Đa, cho biết “trường đã tạm đình chỉ giáo viên này 5 ngày để điều tra sự việc. Để xử lý khách quan, dù bất cứ ai cũng phải nghe đầy đủ, sự việc như thế nào, vi phạm đến đâu, không thể chủ quan được,” ông Nhật nói.

Trong khi dư luận còn chưa hết bất bình về việc cô giáo chủ nhiệm lớp 6, trường trung học cơ sở ở huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo học sinh trong lớp tát bạn 230 cái đến nhập viện, thì nay lại đến cô giáo chủ nhiệm lớp 2 của trường tiểu học ở Hà Nội bị “tố” chỉ đạo tát một học sinh 50 cái do lỗi “nói bậy”.

Lần này phải chăng ông Phùng Xuân Nhạ, bộ trưởng Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo sẽ lại tiếp tục phát biểu trước báo chí rằng ông đã “cảm thấy rất buồn?!” (Tr.N)

Tiếng Việt thời 'Công nghệ giáo dục'

Theo BBC-27 tháng 8 2018

Bản quyền hình ảnhFACEBOOK

Gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện video clip trong đó một cô giáo dạy đánh vần theo cách hoàn toàn khác với cách truyền thống. Chẳng hạn các chữ cái k, q, c đều đọc là 'cờ'.

Nhiều phụ huynh cho biết họ 'hoang mang' vì cách đánh vần 'lạ', 'lần đầu được nghe thấy', và 'không biết phải dạy con thế nào', theo Laodong.vn.

Một giáo viên ở tỉnh Bắc Giang nói với báo Lao động rằng nhiều trẻ đã nhầm lẫn "Tổ quốc" thành "Tổ cuốc", "kiên quyết" thành "ciên quyết" do lớp Một học đánh vần theo cách mới nhưng lên lớp Hai học trường khác lại học cách cũ.

Được biết đây là chương trình đánh vần của bộ sách giáo khoa mới cho học sinh lớp Một, khi đánh vần sẽ theo âm chứ không theo chữ. Bộ sách giáo khoa này được lưu hành với tên gọi "Tiếng Việt lớp Một Công nghệ giáo dục".

Bản quyền hình ảnhCHAU DOAN/LIGHTROCKET VIA GETTY IMAGES

Cách dạy đánh vần mới khác hẳn cách quen thuộc mà học sinh vẫn được học từ hàng chục năm qua, vốn vẫn đang được ghi nhận trong bộ sách giáo khoa "Tiếng Việt lớp Một".

Với sự tồn tại song song của Tiếng Việt lớp Một (cách đánh vần cũ) và Tiếng Việt lớp Một Công nghệ giáo dục (cách đánh vần mới), nay giáo viên và học sinh đang đứng trước hai phương pháp dạy - học khác nhau.

Việc áp dụng giáo trình nào để giảng dạy từ trước tới nay là do các trường tự chọn, theo một nhà nghiên cứu.

"Bộ Giáo dục cho phép có nhiều bộ sách giáo khoa, có nhiều cách truyền đạt khác nhau dựa trên chương trình chuẩn. Các trường được tự chọn sách giáo khoa theo ý mình," dịch giả, nhà từ điển học Nguyễn Việt Long nói với BBC.

Chương trình Công nghệ giáo dục với cách đánh vần mới cho đến nay mới chỉ được xây dựng đến hết cấp hai. Lên cấp ba, học sinh sẽ phải học theo chương trình cũ, ông Long cho biết thêm.

Trong năm học 2018-2019, chương trình Công nghệ giáo dục đã được đưa vào giảng dạy tại gần 50 tỉnh thành với hơn 800.000 học sinh, "tạo nên hai lứa học sinh lớp Một có cách phát âm khác nhau", theo báo Lao Động.

Giáo trình mới này cũng đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo thông qua, đã "kết thúc quá trình thí điểm và được đưa vào giảng dạy chính thức", báo Lao Động viết.

'Từng gây tranh cãi'

Bản quyền hình ảnhHOANG DINH NAM

Image captionChương trình Công nghệ giáo dục của Giáo sư Hồ Ngọc Đại, với cách phát âm mới, ban đầu chỉ được 'thử nghiệm' ở miền núi

Theo ông Nguyễn Việt Long, chương trình Công nghệ giáo dục là của Giáo sư Hồ Ngọc Đại, đã có từ lâu và từng gây nhiều tranh cãi.

"Theo ý kiến cá nhân tôi, chương trình này có hiệu quả hơn khi áp dụng với những học sinh mà tiếng Việt không phải là bản ngữ, ví dụ như học sinh dân tộc thiểu số," nhà nghiên cứu nói với BBC từ Hà Nội.

"Đó là do cách tiếp cận khoa học của cách đánh vần mới giúp trẻ phân biệt được âm đọc từ nhỏ (giống kiểu dạy tiếng nước ngoài). Trong khi đối với học sinh bản ngữ thì trước khi học đọc đã biết nói các từ và âm rồi nên hiệu quả của phương pháp này không bộc lộ rõ," dịch giả Long lý giải.

Cũng theo ông Long, chương trình này áp dụng phát âm theo nguyên tắc âm vị học ngay từ đầu, tiên tiến hơn và khoa học hơn chương trình đại trà (phát âm theo cách truyền thống).

"Có lẽ vì thế mà gây hoang mang cho những người mới biết đến lần đầu," ông Long nói.

"Xem kỹ thì thấy các trang trong sách đều có luật chính tả, tức quy tắc viết cho đúng chính tả, nếu thuộc thì học sinh không thể viết nhầm lẫn được."

"Trong tiếng Việt, có những phụ âm và nguyên âm đôi có nhiều cách viết khác nhau, nhưng chỉ để ghi một âm. Giống như trong tiếng Anh được ghi bằng cùng một ký tự phiên âm quốc tế IPA. Cái này ai biết tiếng Anh sẽ dễ hiểu."

"Đối với các phụ âm, cần phân biệt giữa âm đọc của chữ cái trong một từ và tên gọi chữ cái, nhưng khi dạy phát âm thì hiện nay người ta kết hợp cả tên gọi phụ âm cộng với âm đọc của vần, ví dụ 'ca iên kiên'."

"Chương trình đại trà thực ra cũng phân biệt giữa âm và tên chữ cái, nhưng không áp dụng triệt để nên cứ học theo lối truyền khẩu theo thói quen."

"Còn vấn đề phân biệt tên gọi của chữ cái (nhất là phụ âm) khác âm đánh vần thì sách giáo khoa lớp Hai có dạy nhưng có lẽ ít người để ý nên bây giờ người lớn cũng lẫn lộn khi đọc các chữ viết tắt."

"Ví dụ cùng là 'G' nhưng trong 'G'7 thì ta hay đọc 'gờ 7' - đọc theo âm của từ, nhưng trong GDP lại đọc là 'giê đê pê' theo cách gọi tên chữ cái Việt, hoặc 'gi đi pi' theo kiểu Anh."

Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Image captionNhiều cha mẹ cho nói 'hoang mang' với cách đánh vần mới, không biết phải 'dạy con thế nào' (ảnh minh họa)

Chương trình của Giáo sư Đại từng 'không được tiếp nhận' ở các thành phố lớn nên phải 'thực nghiệm' ở các tỉnh miền núi, báo Giáo dục và Thời đại nói trong một bài đăng từ 2016.

Báo này dẫn lời Thạc sỹ Nguyễn Đình Anh, nguyên Trưởng phòng Giáo dục chuyên nghiệp Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, người từng trực tiếp tham gia thực nghiệm Công nghệ giáo dục của Giáo sư Hồ Ngọc Đại hồi thập niên 1980, nói Giáo sư Đại, "bằng con đường riêng" đã "yêu cầu các tỉnh triển khai thêm chương trình và sách giáo khoa lớp Một thực nghiệm của ông, trong đó có môn Tiếng Việt", từ 1983.

Thời gian đó, có những tỉnh 'hăng hái' thử nghiệm, có tỉnh thành không, và vì không được tiếp nhận ở nơi đô thị, Giáo sư Đại mang chương trình về miền núi để thực nghiệm cải thiện tiếng Việt cho học sinh thiểu số, theo ông Anh.