Vì sao lãnh đạo không chịu ra tòa khi bị dân kiện hành chánh?

Diễm Thi, RFA-2018-08-30  

 Tòa án Nhân dân Hà Nội.AFP

Phiên tòa xét xử vụ án ông Lê Văn Lung kiện Ủy Ban Nhân Dân Quận 2 liên quan việc phá hủy căn nhà của ông theo quyết định cưỡng chế thu hồi đất do Chủ tịch UBND quận này ban hành, dự kiến diễn ra sáng 28/8 vừa qua đã bị hoãn. Lý do được thông báo ngay trước phiên xử là do bên bị đơn vắng mặt.

Đây không phải là vụ đầu tiên những phiên tòa như thế bị hoãn vì không có sự tham gia của bị đơn là đại diện bên chính quyền.

Vietnamnet trích thông tin từ 2015-2017, Toà án nhân dân Hà Nội xét xử 189 vụ án nhưng chưa có vụ án nào Chủ tịch và Phó Chủ tịch uỷ ban tham gia tố tụng.

Tại phiên họp thứ 10 của Uỷ ban Tư pháp diễn ra vào sáng 22/8, đoàn giám sát cho biết tỷ lệ các lãnh đạo UBND và người đại diện không tham gia phiên tòa năm 2017 cao gấp 3 lần so với trước khi thực hiện Luật tố tụng hành chính 2015. Hiện có hàng trăm vụ án loại này mà tòa án không thể thụ lý chỉ vì Chủ tịch UBND và đại diện UBND vắng mặt.

Lách luật hay bận?

Lý giải vì sao các lãnh đạo UBND lại “né” việc đối chất hay tham gia tố tụng tại tòa, luật sư Ngô Anh Tuấn, trưởng một văn phòng luật mang tên ông ở Hà Nội nhận định:

Phải thừa nhận một thực tế là các cơ quan hành chính nhà nước không có nhiều sự tôn trọng đối với các cơ quan tư pháp, bởi vì tòa gọi là cơ quan tư pháp độc lập nhưng thực tế không độc lập được. Ngân sách thì được cấp từ bên hành chính nên họ phụ thuộc. Tòa thì tôi không nói nhưng bên cơ quan thi hành án chịu sự lệ thuộc khá là lớn bên cơ quan hành chính, nên nếu có phán quyết xấu với bên thi hành án xảy ra thì chưa chắc họ thực hiện.

Nhưng nếu theo đuổi một vụ án hành chánh thì phải theo từ đầu đến cuối, và luật pháp rất phức tạp nên họ rất là ngại.  - LS. Nguyễn  Khả Thành

Theo Luật sư Nguyễn Khả Thành, sở dĩ các vị chủ Tịch hay phó chủ tịch UBND không ra tòa một phần vì họ vin vào Điều 158 của Luật tố tụng hành chánh. Điều luật này quy định trường hợp đương sự vắng mặt nhưng có đơn xin xét xử vắng mặt thì tòa án vẫn xử.

Vấn đề tốn kém về thời gian cũng là một nguyên nhân khiến các đại diện chính quyền ngại xuất hiện tại tòa. Luật sư Thành nói:

Theo tôi thì một trong những lý do họ hay né tránh - khi tôi nói chuyện với một số vị phó chủ tịch - thì công việc họ rất bề bộn, đôi lúc đến mấy chục đầu việc. Nhưng nếu theo đuổi một vụ án hành chánh thì phải theo từ đầu đến cuối, và luật pháp rất phức tạp nên họ rất là ngại. Hơn nữa một năm có hàng trăm vụ thì họ cũng không có thời gian theo đuổi. Mà nếu theo mà chỉ nắm một cách cụ thể, không nắm rõ ràng cụ thể thì khi ra tòa, nếu luật sư hay bên kiện họ chất vấn một số câu hỏi nào đó thì vị này rất khó trả lời.

Cần thay đổi luật

Theo Khoản 3 Điều 60 Luật tố tụng hành chính 2015, trường hợp người bị kiện là cơ quan, tổ chức hoặc người đứng đầu cơ quan, tổ chức thì người bị kiện chỉ được ủy quyền cho cấp phó của mình đại diện...

Thường trực Ủy ban Tư pháp Nguyễn Thị Thủy nói rằng sau khi luật 2015 có hiệu lực thi hành thì có những địa phương, Chủ tịch UBND làm văn bản ủy quyền thường xuyên cho phó chủ tịch tham gia tố tụng, nhưng thực tế phó chủ tịch cũng chưa tham gia bất kỳ phiên đối thoại hoặc phiên tòa nào.

Liên quan đến việc cấp trên ủy quyền cho cấp dưới tham gia tố tụng, Vietnamnet dẫn lời đại biểu Thân Đức Nam (Đà Nẵng) rằng người dân kiện những quyết định hành chính do người đứng đầu cơ quan hành chính ký, mà khi ra tòa thì lại ủy quyền cho cấp dưới tham gia tố tụng trong khi họ không đủ thẩm quyền đối chất mà chỉ nghe rồi đề nghị tòa án hoãn phiên tòa để về xin ý kiến Chủ tịch UBND, dẫn đến kéo dài thời gian giải quyết.

Nhưng nếu theo đuổi một vụ án hành chánh thì phải theo từ đầu đến cuối, và luật pháp rất phức tạp nên họ rất là ngại. - LS. Ngô Anh Tuấn

Vậy làm cách nào để những người bên phía chính quyền được triệu tập phải có mặt tại tòa, luật sư Ngô Anh Tuấn nói với chúng tôi:

Điều tôi quan tâm hơn là giải quyết kết quả của phiên tòa đó như thế nào, tính thực thi phán quyết của tòa như thế nào, các cơ quan có thực thi hay không, người trưởng có thực thi hay không hay cứ đẩy qua đẩy lại.

Quy định luật tố tụng hành chánh năm 2015 về phạm vi Người đại diện thì tôi thấy nó cứng nhắc, có nghĩa ông trưởng chỉ được ủy quyền cho cấp phó của mình. Đó không phải là mấu chốt để giải quyết vấn đề. Bởi vì người có chuyên môn có thể là một người khác, không quan trọng, miễn họ giải quyết được vấn đề. Còn giả sử người phó yếu kém về năng lực thì hậu quả người cấp trưởng cũng phải chịu.

Theo luật sư Nguyễn Khả Thành thì hiện tại là bế tắc, bởi Luật tố tụng hành chánh đưa ra Điều 60 vì họ mong muốn chính người ký quyết định có thể ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp của người kiện phải ra tòa đối diện chất vấn. Nhưng thực tế theo đuổi một vụ kiện không phải đơn giản, thẩm phán phải coi hồ sơ tới hàng mấy tháng mới đem ra xử được, trong khi những vị phó chủ tịch rất nhiều công việc chứ không phải chỉ một việc ra tòa. Với hàng trăm vụ như vậy, nếu UBND cử riêng một vị phó chủ tịch chuyên ra tòa như Điều 60 thì cũng không xuể. Hơn nữa vị này không có chuyên môn sâu về pháp luật.

Báo Người Lao Động dẫn lời Luật sư Nguyễn Tri Đức, Giám đốc Công ty Luật 360, Đoàn Luật sư TP HCM cho rằng đến nay, Luật Tố tụng hành chính không đề ra các quy định cụ thể chế tài khi phía người bị kiện không tham gia đối thoại. Chính điều này đã dẫn đến ít nhiều hệ lụy làm ảnh hưởng quyền, lợi ích của người khởi kiện và quá trình giải quyết, xét xử vụ án.

Nợ công cao do đâu? Nguyễn Trang Nhung

Theo RFA-2018-08-29   

Hình minh họa. Một người đếm đô la ở một nơi đổi ngoại tệ ở Hà Nội-AFP

Mấy ngày gần đây, báo chí trong nước đưa tin mỗi người Việt Nam gánh 35 triệu đồng nợ công năm 2018, tương ứng với tổng nợ là 3,5 triệu tỉ đồng và tỷ lệ nợ công trên GDP là 63,92%, theo dự báo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.[1] Các con số này đều tăng so với các con số tương ứng của năm 2017. Như vậy, tỷ lệ nợ công trên GDP đã tiến gần hơn tới mức trần là 65%. Dự báo cho thấy tổng nợ sẽ tiếp tục tăng trong các năm tiếp theo, cụ thể là hơn 3,9 triệu tỉ đồng vào năm 2019 và gần 4,3 triệu tỉ đồng vào năm 2020.

Theo Báo cáo Đánh giá Chi tiêu công Việt Nam do Bộ Tài chính và Ngân hàng Thế giới công bố vào tháng 10/2017, Việt Nam thuộc nhóm các nước có tỷ lệ nợ công trên GDP tăng nhanh nhất thế giới.[2] Nhiều con số và thông tin liên quan khác, chẳng hạn lãi suất của các khoản vay vốn đã cao lại càng cao trong tương lai, cho thấy Việt Nam đang đứng trước nguy cơ mất an toàn nợ công.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến nợ công cao, trong đó bao gồm 5 nguyên nhân chủ yếu: (1) bội chi ngân sách kéo dài, (2) đầu tư công không hiệu quả, (3) kỷ luật ngân sách yếu kém (4) phân cấp ngân sách không hiệu quả, và (5) chi phí lãi vay cao. Ngoài ra là một số nguyên nhân khác.

Bội chi ngân sách kéo dài

Năm 2017, nợ chính phủ chiếm 51,8% GDP, nợ chính phủ bảo lãnh chiếm 9% GDP, nợ chính quyền địa phương chiếm 0,6% GDP.[3] Các con số tương ứng của các năm cũ hơn cho thấy một cấu hình tương tự, theo đó nợ chính phủ là thành phần chủ yếu của nợ công. Nguồn gốc chủ yếu của nợ chính phủ, theo nhiều phân tích và nhận định, lại là bội chi ngân sách kéo dài. Như vậy, bội chi ngân sách kéo dài là nguồn gốc chủ yếu của nợ công. Cũng theo báo cáo Đánh giá Chi tiêu công Việt Nam, cán cân tài chính đang phải đối mặt với rủi ro lớn, do bội chi ngân sách đang ở mức cao, bình quân giai đoạn 2011 – 2015 là 5,6% GDP.[4]

Biểu đồ tỷ trọng nợ công, nợ chính phủ, nợ nước ngoài của Việt Nam qua các năm Tác giả tổng hợp từ Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính và báo chí

Theo nhiều nghiên cứu, bội chi ngân sách ở mức thấp nhưng kéo dài vẫn nguy hiểm. Việt Nam không những có bội chi ngân sách kéo dài mà còn ở mức cao nên rủi ro đối với an toàn nợ công là không nhỏ. Điều này dẫn đến một câu hỏi là bội chi ngân sách ở mức nào là không cao (?). Không có câu trả lời thống nhất cho câu hỏi này, tuy nhiên, một số chi tiêu chung được dùng bởi các quốc gia có nền tài khóa lành mạnh có thể làm rõ vấn đề. Theo Hiệp ước Maastricht 1992, các quốc gia thành viên phải duy trì thâm hụt ngân sách không quá 3% GDP. Nếu dựa trên mức được thừa nhận bởi cộng đồng quốc tế này, Việt Nam đang duy trì mức mặc định cao, là 5%, cho bội chi ngân sách hàng năm.

Đầu tư công không hiệu quả

Tháng 10 năm ngoái, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã công bố tình trạng không hiệu quả của việc đầu tư 42.000 tỷ đồng trong 72 dự án. Trong bối cảnh các nguồn thu ngày càng hạn hẹp thì đầu tư không hiệu quả gây ra tổn thất và gánh nặng cho ngân sách. Theo PGS. TS Bùi Tất Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, lãng phí trong đầu tư công thể hiện ở việc chi chưa đúng chế độ, chính sách, không bố trí đủ nguồn vốn, chất lượng công trình xây dựng thấp.[5] Cũng theo ông, nhiều dự án dở dang, chậm tiến độ, làm tăng tổng mức đầu tư cũng là nguyên nhân gây nên lãng phí.

Đoàn tàu tuyến Cát Linh - Hà Đông Courtesy of Bộ Giao thông Vận tải

Có thể kể đến nhiều dự án trong tình trạng nêu trên. Dự án đường cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây có tổng mức đầu tư điều chỉnh tăng thêm 10.738 tỷ đồng. Dự án đường nối từ sân bay Nội Bài đến cầu Nhật Tân điều chỉnh từ 4.956 tỷ đồng lên 6.742 tỷ đồng. Hàng loạt các dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 18 đoạn Uông Bí – Hạ Long qua hai lần điều chỉnh đã tăng tổng mức đầu tư hơn gấp đôi.[6] Gần đây nhất, dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông được báo chí đưa tin về tình trạng đội vốn từ 8.769 lên 18.000 tỷ đồng. Một số dự án đường sắt khác cũng trong tình trạng tương tự, như dự án đường sắt đô thị TP. HCM tuyến 1, đoạn Bến Thành – Tham Lương, và dự án đường sắt đô thị thành phố Hà Nội tuyến 2, đoạn Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo.[7]

Một cách tổng quát, có thể nhận biết hiệu quả đầu tư của quốc gia qua hệ số đầu tư tăng trưởng ICOR. Theo tính toán, hệ số này của Việt Nam trong giai đoạn 2006 – 2010 là 5,73, trong giai đoạn 2011 – 2015 là 5,9[8], nghĩa là Việt Nam phải đầu tư gần 6 đồng mới được 1 đồng tăng trưởng, trong khi hệ số này của các nước trong khu vực là 3 – 4.[9]

Kỷ luật ngân sách yếu kém

Liên quan tới hai nguyên nhân kể trên, phải kể tới nguyên nhân chủ quan là kỷ luật ngân sách. Kỷ luật ngân sách là một tập hợp các nguyên tắc và quy định về việc dự thảo, phê duyệt và thực hiện ngân sách nhà nước. Theo IMF, kỷ luật ngân sách bao gồm bốn nhóm: (1) kỷ luật về nợ công, (2) kỷ luật về cán cân ngân sách, (3) kỷ luật về chi ngân sách và (4) kỷ luật về thu ngân sách.[10] Tại Việt Nam, kỷ luật ngân sách cũng xác lập theo 4 nhóm này, trong đó 3 nhóm sau có ảnh hưởng trực tiếp tới thâm hụt ngân sách và nợ công.

Kỷ luật về cán cân ngân sách không nghiêm, thể hiện qua bội chi ngân sách ở mức cao và kéo dài (như đã nêu trên). Bên cạnh đó là sự dễ dãi trong việc điều chỉnh dự toán, quyết toán thâm hụt ngân sách. Trong năm tài khóa 2013, dự toán mức thâm hụt ngân sách là 162.000 tỉ đồng, sau đó được Quốc hội điều chỉnh lên 195.500 tỷ đồng (theo Nghị quyết số 54/2013/QH13). Đến tháng 5/2015, khi có quyết toán ngân sách năm 2013, con số thâm hụt ngân sách được quyết toán là 236.769 tỷ đồng, vượt 41.269 tỷ đồng so với mức Quốc hội đã điều chỉnh, bằng 6,6% GDP thực tế.[11]

Quốc hội Việt Nam họp ở Hà Nội hôm 21/5/2018 AFP

Theo Luật Ngân sách Nhà nước[12], mức thâm hụt ngân sách không được vượt quá mức chi đầu tư phát triển. Mặc dù quy định này không cho thấy một biện minh rõ ràng cho việc quản lý thâm hụt ngân sách, song cơ bản có ý nghĩa nhất định. Tuy nhiên, trên thực tế, quy định này không được tuân thủ.

Ngoài ra, việc nới rộng các chỉ tiêu tài khóa lẫn bỏ qua hoặc xem nhẹ các chỉ tiêu vượt mức khác cũng cho thấy kỷ luật ngân sách yếu kém, mà việc nơi rộng tỷ lệ nợ công trên GDP theo thời gian là một ví dụ điển hình.

Liên quan đến vấn đề này là thẩm quyền của Quốc hội và Chính phủ. Theo Hiến pháp 2013 cũng như Hiến pháp 1992, Quốc hội là cơ quan có thẩm quyền quyết định kế hoạch ngân sách trong khi Chính phủ có thẩm quyền đề xuất, xây dựng kế hoạch ngân sách. Tuy nhiên, thực tế diễn ra không như quy định. Quốc hội không thực sự có thẩm quyền trong việc quyết định kế hoạch ngân sách, hay nói cách khác, thẩm quyền này chỉ mang tính hình thức.

Phân cấp ngân sách không hiệu quả

Phân cấp ngân sách tại Việt Nam đang tồn tại nhiều bất cập làm trầm trọng thêm tình hình nợ công tại Việt Nam. Trong giai đoạn 2011 – 2016, 50 tỉnh vẫn nhận trợ cấp cân đối từ trung ương[13], trong khi sử dụng nguồn trợ cấp này cũng như nguồn thu ngân sách địa phương không hiệu quả. Sự thiếu vắng các cơ chế giám sát chặt chẽ cùng chế tài nghiêm khắc càng làm cho ngân sách nhà nước thất thoát. Mặc dù trợ cấp không được tính như nợ chính quyền địa phương, nhưng việc trợ cấp cho các địa phương làm tăng gánh nặng ngân sách, cũng như làm tăng nợ công của quốc gia.

Chi phí lãi vay cao

Nợ nước ngoài trên GDP là một trong các chỉ tiêu an toàn nợ công. Trong số các khoản vay nước ngoài, bên cạnh các khoản vay ưu đãi ODA là các khoản vay có lãi suất cao. Riêng về các khoản vay ODA, đây không nhất thiết là các khoản vay ưu đãi như danh nghĩa của nó, khi các chi phí của các khoản vay này không hề rẻ như nhiều phân tích đã chỉ ra.[14] Các khoản vay với lãi suất cao làm tăng gánh nặng trả nợ của quốc gia. Lãi suất trái phiếu mà chính phủ phát hành để vay nước ngoài cao hơn các đối thủ cạnh tranh như Indonesia và Philippines.[15]

Các nguyên nhân khác

Thông tin thiếu minh bạch

Minh bạch thông tin là một điều kiện thiết yếu cho quản lý nợ công. Sự thiếu công khai, minh bạch dẫn đến bất đối xứng thông tin và kéo theo rủi ro đạo đức và vấn đề ủy quyền – thừa hành. Luật Quản lý Nợ công[16] quy định Bộ Tài chính có trách nhiệm công khai thông tin về nợ công, theo đó 6 tháng một lần, Bộ Tài chính phải phát hành bản tin nợ công dưới dạng dữ liệu trên website của Bộ. Tuy nhiên, Bộ chỉ công bố thông tin nợ công 1 lần 1 năm, và nội dung báo cáo thì không đủ chi tiết để có thể khai thác, thường bao gồm các thông tin không có ý nghĩa, hoặc có ý nghĩa không đáng kể cho việc phân tích nợ công.[17]

Nghĩa vụ nợ phát sinh

Nợ của các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) không được tính vào nợ công. Các khoản nợ này trên danh nghĩa là các khoản nợ do DNNN vay và DNNN trả. Tuy nhiên, thực tế không hẳn như vậy. Khi các DNNN đứng trước nguy cơ vỡ nợ, chính phủ sẽ can thiệp bằng cách thanh toán nợ của các doanh nghiệp này. Đây là nghĩa vụ nợ tiềm ẩn, thường xảy ra tại các nước đang phát triển, và đối với các DNNN. Nghĩa vụ nợ tiềm ẩn thường là nguyên nhân của nhiều trục trặc về rủi ro nợ công do chúng làm phát sinh nghĩa vụ nợ ngoài dự tính của các cơ quan quản lý.[18]

Chú thích:

[1] Mỗi người Việt ‘gánh’ 35 triệu đồng nợ công

[2] Đáng lo ngại: Nợ công Việt Nam thuộc nhóm tăng nhanh nhất thế giới

[3] Nợ chính phủ bảo lãnh giảm mạnh

[4] Như [2]

[5] Đầu tư công không là ‘chùm khế ngọt’

[6] Như [5]

[7] “Choáng” với mức đội vốn đầu tư của hàng loạt dự án đường sắt đô thị

[8] Đánh giá tác động của tái cơ cấu đầu tư công đến nền kinh tế giai đoạn 2011 - 2015

[9] Khắc phục điểm nghẽn về hiệu quả đầu tư công

[10] Nâng cao kỷ luật tài khóa ổn định kinh tế vĩ mô

[11] Như [10]

[12] Luật cũ năm 2002 (đã hết hiệu lực), và luật mới năm 2015 (hiện có hiệu lực)

[13] Quan hệ giữa ngân sách trung ương với ngân sách địa phương: Thực trạng và một số đề xuất

[14] ODA không hoàn lại chưa hẳn là “ngon, bổ, rẻ”

[15] Tính bền vững của nợ công ở Việt Nam

https://tuoitre.vn/tinh-ben-vung-cua-no-cong-o-viet-nam-378593.htm

[16] Luật cũ năm 2009 (đã hết hiệu lực) và luật mới năm 2017 (hiện có hiệu lực)

[17] Đỗ Thiên Anh Tuấn (2014), Các mô thức quản lý nợ công và vấn đề của Việt Nam

[18] Như 17

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do

Bao che cho nạn bạo hành đến chết trong đồn công an

RFA-2018-08-29   

Đám tang anh Hoàng Tuấn Long hôm 26/8/2018 ở Hà Nội-Courtesy FB NamAnh

Tình trạng người dân chết bất minh trong đồn công an vẫn tiếp tục diễn ra. Gia đình các nạn nhân yêu cầu cơ quan chức năng phải điều tra vì thân nhân của họ chết một cách oan ức; thế nhưng tiếng kêu của họ không hề được đáp ứng.

Trường hợp chết trong đồn công an gần đây nhất xảy ra ở Hà Nội. Nạn nhân là ông Hoàng Tuấn Long, sinh năm 1979, được thông báo là đã qua đời ở bệnh viện đa khoa Hà Đông hôm 24 tháng 8 năm 2018 sau khoảng 1 tuần lễ bị giam giữ. Người nhà nghi ngờ ông bị đánh chết trong trại tạm giam, trong khi đó công an phường Thổ Quan, quận Đống Đa cho biết ông Long cắn lưỡi tự tử.

Gia đình nạn nhân nói với RFA rằng bác sĩ cho biết ông Long bị chảy máu tai, tụ máu mà chết. Khi khám nghiệm tử thi, gia đình thấy phía đằng sau đầu của ông Long có một vết lõm rất to, đến khi mổ ra thì xương sườn bị gãy 4 cái mà tim thì tụ một cục máu, mật sưng to, các nội tạng khác đều bị sưng.

Đây không phải là trường hợp hiếm hoi một công dân chết trong đồn công an và được phía cơ quan chức năng nói là tự tử. Trước đây, nhiều gia đình đã làm đơn kêu cứu khi phát hiện kết quả xét nghiệm tử thi cho thấy người thân của họ có dấu hiệu bị đánh, nhưng không một cơ quan chức năng nào vào cuộc làm rõ. Dần dần, các vụ án chìm vào im lặng.

RFA trao đổi với luật sư Phạm Công Út, người mới bị Liên Đoàn Luật sư Việt Nam tước thẻ hành nghề luật sư trong một vụ việc dân sự và cũng là người từng tham gia tư vấn cho nhiều vụ nạn nhân bị dùng nhục hình đến chết trong đồn công an. Luật sư Út đưa ra những nguyên nhân nhiều vụ chết trong đồn công an không được điều tra:

Để giải oan cho người chết đó, thì sẽ có rất nhiều người khác “chết” theo. Ví dụ lãnh đạo của hai cơ quan giam giữ và cơ quan điều tra. Hai cơ quan này tuy tách rời nhưng chịu sự lãnh đạo của 1 người đứng đầu, ví dụ là trưởng công an huyện hay giám đốc sở công an. Cho nên nếu làm rõ ra, thứ nhất người nào làm cho nạn nhân chết sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự. Nhưng vấn đề còn lại là những người không trực tiếp gây ra cái chết nhưng trong khi quản lý thiếu trách nhiệm để dẫn tới cái chết đó thì vẫn có thể bị khởi tố. Để giải oan cho một người bị nhục hình thì sẽ có khoảng 6-7 người bị khởi tố.

Để giải oan cho người chết đó, thì sẽ có rất nhiều người khác “chết” theo.

- LS Phạm Công Út

Luật sư Phạm Công Út lấy ví dụ vụ Ngô Thanh Kiều ở Phú Yên bị dùng nhục hình đến chết, không chỉ riêng những người trực tiếp đánh ông Kiều mà ngay cả trưởng công an huyện cũng bị khởi tố.

Vụ việc này theo ông là một bài học cho các địa phương khác. Họ vẫn khởi tố vụ án, nhưng nói rằng không khởi tố bị can được do không tìm ra hung thủ trực tiếp. Một ví dụ điển hình khác là vụ Nguyễn Văn Đức ở Vĩnh Long mà chính luật sư Phạm Công Út là người tư vấn. Đến bây giờ, cơ quan chức năng vẫn nói là chưa tìm ra hung thủ trực tiếp đánh chết anh Đức.

Ông giải thích, một vụ nhục hình bị đưa ra ánh sáng thì nhiều người khác “chết theo”, chết ở đây là “chết sự nghiệp chính trị”, có thể tù tội hoặc chịu án treo. Tức là xóa hết quá trình họ phấn đấu lên một chức vụ nào đó. Thứ hai, uy tín của ngành công an sẽ bị mất đi. Họ sẽ không còn được nhìn nhận như “những người bạn dân” nữa, mà bị coi là những kẻ “hung dữ, mất hết tính người”.

Ngành công an và quân đội của VN có thể được coi là ngành quan tâm nhiều nhất đến “thể diện”. Điều này được chính ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng từng thừa nhận. Ông Trọng nói rằng ngành công an, quân đội xin được xử kín những vụ tham nhũng để giữ danh tiếng nhưng ông Trọng không đồng ý.

Vợ và con trai ông Hoàng Tuấn Long ở đám tang của ông ở Hà Nội hôm 26/8/2018 Courtesy FB NamAnh

Chúng tôi cũng nêu câu hỏi về sự bao che từ cấp trên xuống cấp dưới trong các vụ chết trong đồn công an với luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội. Luật sư Thuận nhận định:

Cái việc bao che hay không cũng phải thông qua thực tế, nhưng trong một tổ chức bao giờ cũng có một đường dây người ta gọi là nhóm lợi ích, phe phái, thì họ cũng “đỡ đòn” cho nhau. Chính như vậy nên vừa qua có một số vụ án lớn, tham nhũng rồi đánh bạc cả nghìn tỷ, một số tướng lãnh bị bắt giam. Tất cả là do sự bao che cho nhau dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như thế.

Bộ Công an VN cho biết trong 3 năm kể từ năm 2011 đến 2014, đã xảy ra 226 trường hợp chết tại trạm giam. Nguyên nhân chủ yếu của các trường hợp tử vong này được Bộ Công an lý giải là do bệnh lý và do đối tượng bị tạm giữ, tạm giam tự sát.

Kể từ năm 2015 đến nay chưa có một số liệu chính thức nào được công bố về số vụ chết trong đồn công an. Nhưng một số nguồn thống kê không chính thức cho biết năm 2017 đã xảy ra 13 vụ. Trong đó một số trường hợp tương tự khiến dư luận đặc biệt quan tâm có thể nêu ra gồm trường hợp ông Nguyễn Hữu Tấn, một tín đồ Phật giáo Hòa Hảo Thuần túy, 38 tuổi bị chết trong trại tạm giam Công an tỉnh Vĩnh Long vào đầu tháng 5 với thông báo là nạn nhân này đã dùng dao rọc giấy cắt cổ tự sát. Trường hợp khác là thanh niên Nguyễn Hồng Đê, 26 tuổi, trong thời gian bị tạm giữ tại đồn Công an thành phố Phan Rang-Tháp Chàm hồi đầu tháng 7 vừa qua, được nói cởi áo tự thắt cổ đến chết. Trường hợp khác là Võ Tấn Minh ở Phan Rang – Tháp Chàm, kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy bị bể hộp sọ và nát phổi dẫn đến chết. Viện kiểm sát Nhân dân Ninh Thuận lúc đó nói rằng đang điều tra vụ án nhưng đến bây giờ vẫn chưa có kết quả nào được công bố.

Các phương tiện nạn nhân dùng để tự tử mà phía cơ quan chức năng đưa ra thường được cho là rất “tức cười” và “ngây ngô” chẳng hạn như tự tử bằng dây thun quần.

trong một tổ chức bao giờ cũng có một đường dây người ta gọi là nhóm lợi ích, phe phái, thì họ cũng “đỡ đòn” cho nhau.

- LS Trần Quốc Thuận

Luật sư Trần Quốc Thuận nhận định về trách nhiệm của cơ quan chức năng trong các vụ tự tử trong đồn công an:

Nếu chết trong đồn công an, người ta đưa ra giám định cho thấy bị đánh hay thế nào đó chứ không phải tự tử, thì yêu cầu phải làm rõ. Trước hết là thủ trưởng cơ quan đó phải làm rõ, và trên cơ quan đó là cơ quan nào. Nếu chết ở đồn công an xã, phường thì công an quận phải chịu trách nhiệm điều tra. Nếu chết ở đồn công an quận, huyện, thành phố thì cơ quan của tỉnh, trung ương phải có trách nhiệm. Gia đình nạn nhân nên làm đơn gửi khắp, và đề nghị phải điều tra cho rõ. Hiện nay Quốc hội cũng tích cực tham gia vào việc đó, thì cũng nên gửi cho Ủy ban Tư pháp của Quốc hội để họ giám sát.

Bây giờ việc đưa lên mạng cũng thuận tiện thì nên đưa kết quả giám định lên, nếu mạng xã hội cùng lên tiếng thì thường họ phải trả lời.

Còn luật sư Phạm Công Út thì nói rằng người dân cần am hiểu luật cơ bản để phòng tránh cho bản thân. Pháp luật VN quy định nghi can bị triệu tập có quyền chỉ trả lời khi có mặt luật sư đại diện. Trước mặt luật sư, công an không thể dùng bạo lực để buộc khai một vấn đề nào đó.

CSVN không cho dân biểu Đức vào tù thăm blogger Mẹ Nấm

Ảnh: FB Frank Schwabe

Một dân biểu Đức chỉ trích nhà cầm quyền CSVN là “không tôn trọng Quốc Hội Liên Bang Đức và thiếu bản lĩnh tự tin”, khi không cho phép ông vào thăm tù nhân lương tâm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, tức Blogger Mẹ Nấm trong tù.

Dân Biểu Frank Schwabe, phát ngôn viên về nhân quyền và viện trợ nhân đạo của khối dân biểu đảng Dân Chủ Xã Hội trong Quốc Hội Liên Bang Đức, đã thực hiện chuyến đi làm việc tại Việt Nam từ ngày 20 đến 22 tháng 8 vừa qua. Theo lời kể của Dân Biểu Schwabe, vào ngày 21 tháng 8, ông xin vào thăm Mẹ Nấm trong trại giam số 5, tỉnh Thanh Hóa, nhưng bị nhà cầm quyền CSVN từ chối. Dân Biểu Schwabe nhắn tin trên Twitter lời chỉ trích vừa nêu và cam kết sẽ tiếp tục đấu tranh cho tự do của Mẹ Nấm.

Dân Biểu Schwabe đã đi thăm một dự án bảo vệ rừng do Đức tài trợ tại Bản Còn, tỉnh Bắc Kạn. Ngày 22 tháng 8, Dân Biểu Schwabe gặp bà Nguyễn Thị Tuyết Lan, mẹ của Blogger Mẹ Nấm, và hai con còn nhỏ của Mẹ Nấm tại tòa đại sứ Đức ở Hà Nội. Tham dự buổi gặp mặt còn có Phó Đại Sứ Wolfgang Manig, các nhân viên tòa đại sứ, và ông Dương Đại Triều Lâm, thành viên Mạng Lưới Blogger Việt Nam.

Ngày 26 tháng 8, trở về Đức sau chuyến làm việc ở ba nước Việt Nam, Bangladesh và Myanmar, Dân Biểu Frank Schwabe viết trên Facebook của ông một số nhận định. Trong phần về Việt Nam, Dân Biểu Schwabe viết rằng, “Tình hình nhân quyền, tự do báo chí và dân chủ tại Việt Nam đã tồi tệ hơn. Đặc biệt, tôi yêu cầu trả tự do cho Mẹ Nấm, người tôi đang bảo trợ”.

Dân Biểu Schwabe là người bảo trợ cho Blogger Mẹ Nấm qua chương trình “Dân Biểu Bảo Vệ Dân Biểu” của Quốc Hội Liên Bang Đức. Chương trình này về sau được mở rộng để áp dụng cho cả những người hoạt động vì nhân quyền, không nhất thiết phải là dân biểu.

Huy Lam / SBTN

2.9 - Ngày sinh của Cướp, ngày đi của Hồ

CTV Danlambao - "Bà Vương Tinh Minh, y tá trưởng của Bệnh viện Bắc Kinh kể lại: Vào buổi chiều một ngày cuối tháng 8, Hồ Chủ tịch đang trong trạng thái hôn mê. Các đồng chí trực bên cạnh Người rất lo lắng... bỗng nhiên Người tỉnh lại, mọi người vui mừng... Hồ Chủ tịch nhìn một lượt mọi người đứng quanh liền nói Người muốn nghe một bài hát Trung Quốc. Bà Vương Tinh Minh nghĩ rằng mặc dầu mình hát không hay nhưng để đáp lại mong ước của Người và vì tình hữu nghị Trung-Việt, mình nên hát. Nghe xong bài hát, Người mỉm cười. Đó là nụ cười cuối cùng của Người, nụ cười chan chứa tình hữu nghị Việt-Trung."

Bài hát mà Hồ Chí Minh tức thiếu tá Hồ Quang của Tàu muốn nghe trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời là bài “Đại Hải Hàng Hành Kháo Đà Thủ - 大海航行靠舵手” - Ra Khơi Nhờ Tay Lái Vững. 

Toàn bộ những dữ kiện nói lên "tình cảm thắm thiết" của Hồ đối với Tàu và Tàu đối với Hồ được đăng tải trên trang nhà Di tích của Hồ:

http://ditichhochiminhphuchutich.gov.vn/articledetail.aspx?articleid=506&sitepageid=556#sthash.m9JEXxp5.WsruMTei.dpbs

CTV Danlambao
danlambaovn.blogspot.com

Mừng ngày 2 tháng 9 và mừng... ngày mất của Bác!

Hưng Yên (Danlambao) - Để tránh bị chê là thằng... ngu, chúng tôi xin thưa ngay rằng cái "tiêu đề" của bài viết náy không phải chúng tôi tự nghĩ ra được, mà là đã "cóp" nguyên xi của một vị nào đó ở trên Net.

Số là nó như thế này: Mỗi sáng sau khi thức dậy, làm vệ sinh cá nhân xong, công việc bắt buộc của tôi - có tính cách bất di bất dịch - là: Trong khi chờ bà xã chuẩn bị cho bữa điểm tâm buổi sáng thì tôi tự pha cho mình 1 ly cà phê, cũng "cái nồi ngồi trên cái cốc" đàng hoàng. Ăn sáng với nhâm nhi cà phê xong rồi là tôi kéo ống nước tưới cho mấy chậu rau đủ thứ linh tinh như là: mấy gốc ớt, mấy chậu ngò gai, ngò rí, kinh giới, tía tô, dấp cá... đại khái mất chừng 5 phút. Công việc này siêng thì tôi làm, còn không thì tự bà xã làm lấy không sao. Ngoại trừ một thứ bắt buộc tôi phải tự làm lấy, không thể "đùn" cho người khác được và đó là "nghiêm lệnh" của bà xã. Đó là tôi phải tự đi bộ bằng đôi chân của mình chung quanh cái sân xi măng phía sau nhà tối thiểu 30 phút, lâu hơn nữa thì càng tốt. Chỉ có vậy thôi mà thi thoảng vì lười tôi cũng... ăn gian, ấy là tưới xong mấy chậu rau tôi lỉnh vào nhà ngay, lại ngồi trước cái Com-pu-tơ đọc đọc, viết viết ra cái điều ta đang bận rộn lắm đây. Biết được cái việc tôi "trốn việc quan đi ở chùa" (*) này, bà xã lại "cằn nhằn: Đi exercise tốt cho sức khỏe của mình không muốn, tối ngày cứ đọc đọc viết viết thì ăn cái giải gì chứ?! Không "ăn cái giải gì nhưng tính tôi nó thế thì biết làm sao? 

Chết thật, mãi "thanh minh thanh nga lẩm cẩm" mà tí nữa quên mất mục đích của bài viết. Ấy là đọc được ở trên Net câu "Mừng ngày 2 tháng 9 và mừng ngày mất của Bác"! Tôi cố nghĩ mãi ngày 2 tháng 9 là ngày quái quỷ gì mà phải mừng thế nhỉ, còn ngày Bác mất sao lại mừng? Nghĩ mãi sau mới chợt nhớ ra: À 2/9/1945 là ngày quốc khánh của Việt cộng, còn ngày 2/9/1969 lại là ngày Bác Hồ đi ngủ với giun. Một sự trùng hợp thú vị cho nên không thể buổi sáng nhảy múa mừng ngày quốc khánh rồi buổi chiều lại lăn lộn khóc thương Bác được. Thôi thì gồm cả 2 thứ làm một: Mừng ngày 2 tháng 9 rồi mừng ngày mất của Bác luôn cho tiện việc sổ sách! Thế nhưng đọc đi đọc lại cái "tiêu đề" của bài viết tôi lại thấy nó như "lấn cấn" một cái gì không ổn. Bác mất mà lại mừng thì có khác gì nó... đem Đỗ Mười ra chửi Bác không? Hay là người viết lên câu này muốn "xỏ lá" Bác? 

Thú thật, đậm nét nhất trong đầu chúng tôi cho tới ngày nay chỉ là ngày Quốc Khánh 26 tháng 10 năm 1955 là ngày khai sinh nền Đệ I VNCH, tiếp đó là ngày Quốc Khánh 1/11/1967 là ngày khai sinh nền Đệ II VNCH, chót hết là ngày 19/6 hàng năm là ngày kỷ niệm Quân Lực VNCH. Chỉ bấy nhiêu thôi, chứ với những 2 tháng 9, với những ngày sinh, ngày mất của Bác có làm chúng tôi bận trí bao giờ đâu? Đặc biệt chỉ mới gần đây thôi, mở Còm-pu-tơ, vừa mới lên Net là thấy ngay lời kêu gọi trong nước cũng như ngoài nước, mọi người nên đông đảo xuống đường dẹp cho bằng được cái đám Việt gian cộng sản mất gốc này đi, chứ cái điệu này thì nó dâng Việt Nam cho Tàu cộng đến nơi rồi! Đúng đấy các vị ạ, ngoài những Hoàng Sa, Trường Sa, Ải Nam Quan, Thác Bản Giốc nay đã thuộc về Tàu cộng thì ở trong nước, suốt từ Bắc chí Nam đâu đâu cũng đầy rẫy người Tàu. Đà Nẵng, Nha Trang, Bình Dương... có những phố Tàu. Từ chữ viết, tiếng nói, bảng hiệu, trang trí... cái gì cũng Tàu. Thậm chí có những cửa hiệu, quán ăn nó còn không cho người Việt Nam vào. Mua bán toàn bằng Đô La Mỹ hoặc bằng đồng nhân dân tệ của Tàu chứ không tiêu bằng tiền đồng của Việt Nam. 

Nhớ lại trước 1975, nhất là dưới thời Đệ I VNCH, Sài Gòn chỉ có một khoảnh gọi là Chợ Lớn cho người Tàu ở túm tụm lại với nhau. Đặc biệt người Tàu muốn ở luôn Việt Nam thì phải nhập quốc tịch Việt Nam, thanh niên Tàu đến tuổi cũng phải đi quân dịch như thanh niên Việt Nam vậy. Có đúng như thế không hay bảo chúng tôi chỉ giỏi phịa? 

Không biết các bạn trẻ bây giờ thế nào, chứ già cúp bình thiếc cỡ tuổi tôi trở về trước (80 tuổi trở lên), ít người lại không biết bài thơ của Lý Thường Kiệt: 

Nam quốc sơn hà 

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư. 

Dịch nghĩa: 

Núi sông nước Nam thì vua Nam ở,

Cương giới đã ghi rành rành ở trong sách trời.

Cớ sao lũ giặc bạo ngược kia dám tới xâm phạm?

Chúng bay hãy chờ xem, thế nào cũng chuốc lấy bại vong. 

Bài thơ của Tiền Nhân vẫn còn rành rành ra đây, lịch sử mấy nghìn năm còn có: Hai Bà Trưng, Ngô Quyền, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung không làm chúng bay sợ hay sao? 

Thế nhưng mà các vị ạ, khổ lắm, thời nào cũng vậy, hễ có người anh hùng giữ nước thì lại có kẻ bán nước cầu vinh. Đời nhà Trần có Đức Trần Hưng Đạo đánh cho quân Nguyên te tua không còn manh giáp thì lại có Trần Ích Tắc bán nước cầu vinh, bị sử sách muôn đời xỉ vả. 

Đời nhà Nguyễn có Vua Quang Trung Nguyễn Huệ với cuộc hành quân thần tốc đêm 30 tết. Lang thang trên Net, chúng tôi đọc được 1 bài viết có đoạn thú vị như thế này, xin trích nguyên văn ra đây để mọi người cùng đọc: 

"Đêm 30 tết (âm lịch), quân ta vượt sông Gián Khẩu (sông Đáy), tiêu diệt gọn toàn bộ quân địch ở đồn tiền tiêu. Đêm mồng 3 tết, quân ta bí mật vây đồn Hà Hồi (Thường Tín, Hà Nội). Quân giặc bị đánh bất ngờ, hoảng sợ, hạ khí giới đầu hàng.

Mờ sáng mồng 5 tết, quân ta đánh đồn Ngọc Hồi (Thanh Trì, Hà Nội). Đây là đồn quan trọng nhất của địch với khoảng 3 vạn quân tinh nhuệ đóng giữ. Đồn luỹ được xây đắp kiên cố, xung quanh đều cắm chông sắt và chôn địa lôi dầy đặc.

Khi đến sát đồn giặc, Quang Trung truyền lệnh cho tượng binh và bộ binh đồng loạt xông tới. "Quân Thanh chống không nổi, bỏ chạy tán loạn, giày xéo lên nhau mà chết..., thây ngổn ngang đầy đồng, máu chảy thành suối. Quân Thanh đại bại".

Khi đạo quân của Quang Trung đang đánh đồn Ngọc Hồi thì đạo quân của đỏ đốc Long tấn công đồn Đống Đa. Được nhân dân địa phương giúp sức, quân ta giáp chiến, đốt lửa thiêu cháy doanh trại giặc. Tướng giặc là sầm Nghi Đống khiếp sợ, thắt cổ tự tử." (Hoàng Lê nhất thống chí).

Tiền nhân anh hùng như thế, nhưng đến đời chúng ta ngày nay thì sao? Cũng mang họ Nguyễn đấy nhưng bác Nguyễn Phú Trọng, TBT của đảng cộng sản ngày nay thế nào? Bác là "anh hùng" hay là "anh hèn"? Nếu là anh hùng sao bác lại mang tiếng là "hèn với giặc ác với dân? Hỏi tức là trả lời vậy! 

(*) Trốn việc quan đi ở chùa - thành ngữ - Ý nói tránh việc nặng làm việc nhẹ. 

30.08.2018

Hưng Yên 

danlambaovn.blogspot.com