Wednesday, July 19, 2017

Trò rẻ tiền

Trần Thảo (Danlambao) - Tờ Tiền Phong đưa tin nhà nước CSVN đang tiến hành thanh toán những khoản vay của nhân dân trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Bên cạnh đó, Tiền Phong cũng đưa tin Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc thúc giục nhà nước phải sớm đưa ra chủ trương huy động tiền đô la Mỹ trong dân. 

Cả hai bản tin đều thật là ý nghĩa. Nếu bạn móc xích hai bản tin lại với nhau, sẽ thấy được nhà nước CSVN đã nỗ lực động não, cuối cùng lại đưa ra được cái trò trẻ rất là ngô nghê.

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, không thiếu những người dân hiền lành chất phác, đã lỡ trao duyên lầm tướng cướp. Tiền của, vàng bạc, công sức, thực phẩm, thuốc men v.v... tất cả đã được vun vén, cắt củm rồi trao vô tay cán bộ, với ước vọng góp phần vào việc chung. Những công khố phiếu được bán ra, những giấy nợ được trịnh trọng trao cho người dân với chữ ký của đại diện chính phủ kháng chiến v.v... Sau này, trong cuộc chiến xâm lược VNCH bởi cộng ản Bắc Việt, lại một lần nữa, những người dân chất phác nghe theo lời tuyên truyền của đảng, lại móc hầu bao, lại cân thêm gạo, lại mua thêm thuốc tây, đào hầm cất giấu cán bộ, ủng hộ "cách mạng". 
Nhưng đảng không phải là kẻ thật thà chung tình. Đảng sau khi đã nắm trọn quyền lực trong tay là bắt đầu lộ diện là tên sở khanh bạc hãnh nhất. Đảng chả thực tâm nhớ gì tới công ơn của những người một thời đóng góp máu xương. Những tấm bằng ghi công đóng góp cho kháng chiến của các mẹ, các chị được đảng cho in ra tá lả, phát cho mọi người mang về đặt lên bàn thờ gia tiên làm của quý. Tinh thần đền ơn đáp nghĩa của đảng chỉ có thế mà thôi! 

Từ năm 1953 nghĩa là lúc cuộc kháng chiến chống Pháp chưa ngã ngũ, trận Điện Biên Phủ còn chưa khai diễn, nhưng lực lượng Việt Minh đã coi như nắm trọn quyền hành ngoài miền bắc, HCM đã nghe theo lệnh Trung Quốc, tiến hành cải cách ruộng đất. Ân nhân của Việt Minh là bà Nguyễn Thị Năm, tức là bà chủ của hiệu buôn Cát Hanh Long, người đã từng cúng vàng cho HCM để hoạt động, lại bị lũ khốn nạn HCM đem ra làm vật tế cờ đầu tiên cho cái gọi là cuộc cách mạng long trời lở đất! Sau khi vùi xác bà Năm đâu đó trong một cái hòm bằng gỗ tạp, những kẻ mặt người lòng thú lại tiếp tục truy sát những kẻ ngày xưa cho chúng ăn, đào hầm cho chúng nấp. Con số nhân dân vô tội chết trong cải cách ruộng đất thời gian 1953-1956 đã lên tới con số gần 200 ngàn người. 

Tương tự như vậy, sau năm 1975, khi nước nhà thống nhất, những người dân chất phác ngày nào cung cấp lương thực, thuốc men, hầm trú ẩn cho mấy tên cán bộ mặt mày xanh lét vì sốt rét, nay mới biết rõ "chân diện mục" của mấy ông trời con "cách mạng". Nhiều bà mẹ ôm trong lòng cả đống giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ. Cái mâm cơm để cả chục cái chén và chục đôi đũa mà không có ai ngồi đó, ngoài một bà cụ già với mái lá hắt hiu. Nếu "mẹ VN anh hùng" chỉ có túp lều tuềnh toàng, gió lùa phất phơ thì không nói làm gì, những tên áo xanh, áo vàng chúng để yên cho, nếu mẹ mà có miếng đất trông ngon cơm thì thế nào chúng cũng lôi mẹ ra ngoài đường. Nếu mẹ mà chống cự như cái bà cựu biệt động thành ở ngoài Núi Thành, Quảng Nam kia, thì ba, bốn đứa sẽ a lát sô nhào vô, đứa túm chân, đứa túm cẳng mà khiêng mẹ ra ngoài đường cho xe xúc dễ dàng làm việc. 
Với tinh thần đền ơn đáp nghĩa như thế của chế độ CSVN hiện nay, khiến ai cũng ngán ngẫm, đến nỗi ông nhà thơ Bùi Minh Quốc phải cay đắng thốt lên "Quay mặt vào đâu cũng phải ghìm cơm mửa. Cả một thời đểu cáng đã lên ngôi."

Tình hình như thế, chắc chắn không người dân nào mơ tưởng nhà nước CSVN lại có lòng tốt, muốn thanh toán những khoản vay mà chế độ đã mượn của dân trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chiến tranh xâm lược VNCH. Người dân chỉ mơ ước đừng có áo xanh, áo vàng, đừng có dân phòng, côn an với roi điện, dùi cui, chó săn lảng vảng trước cổng nhà. Người dân chỉ mơ sáng ngủ dậy không phải nhìn trước cửa nhà mình đầy rẫy những cứt đái, mắm tôm, sơn đỏ, những dấu ấn điển hình của lực lượng từng được cựu chủ tịch nước Trương Tấn Sang vinh danh là những chiến sĩ công an mà trách nhiệm và bổn phận của họ gắn liền với hạnh phúc của nhân dân! 

Thế nên khi đọc được tin tức nhà nước CSVN thực hiện việc thanh toán những khoản vay của nhân dân trong hai kỳ kháng chiến chống Mỹ và chống Pháp thì người dân mở hai mắt tròn vo, không tin là sự thật. Có người còn tự nhéo tay mình để biết chắc là mình không nằm mơ. Rõ ràng là mặt trời vẫn mọc ở phương đông và lặn ở phương tây, tại sao kẻ thủ ác, tên khốn nạn, đứa sở khanh lại tự nhiên hóa thành bồ tát như thế? Đố ai mà biết tại sao?

Cũng may, bên cạnh bản tin về vụ nhà nước thanh toán những khoản vay của nhân dân trong hai kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ lại có thêm một bản tin khác: Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc thúc giục nhà nước sớm đưa ra chủ trương huy động tiền đô la (usd) trong dân

Thì ra là như thế! Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc sau khi điều nghiên kỹ lưỡng, đã biết số lượng vàng khối trong dân hiện đã vượt mức dự trù. Ban đầu chỉ nghĩ là khoảng 500 tấn, nào ngờ dân số tăng vọt, trẻ nít lại hay ỉa đùn, thế là số lượng vàng trong dân tăng vọt lên cả tỉ tấn. Con số quá lớn, kho nhà nước không có chỗ chứa. Thôi tạm để đó, huy động tiền tươi USD trước đã. 

Mà niềm tin của dân đối với đảng, đâu có được ngon lành như mụ Nguyễn Thị Quyết Tâm bốc phét. Ngay như Hồ Chí Minh, một tượng vàng cách mạng, mà trong thời đại thông tin đa chiều, đã bị bóc mẽ, bây giờ mặt mày loang lỗ vết tích, nào là dâm tặc, nào là láu cá, nào là sở khanh, gian ác, tàn bạo, hay rờ và hôn miệng trẻ nít v.v...

Thế thì làm sao? Nguyễn Xuân Phúc đã tức tốc họp bộ sậu tham mưu, tìm nghị quyết khai thông bế tắc. Cuối cùng đã tìm ra giải pháp, đó là cố gắng tạo dựng lại niềm tin của dân, dĩ nhiên là tạm thời, sau đó qua sông có đoạn cầu cũng không sao, việc đó đảng đã có nhiều kinh nghiệm. 

Vì thế mà có vụ nhà nước tính thanh toán những khoản vay của nhân dân trong cuộc kháng chiến chống Pháp và xâm lược miền Nam. Đây là chiêu trò mà TƯ đảng đã nghĩ nát óc mới tìm ra để cứu nguy. Trước hết phải dụ cho người dân tin rằng đảng không phải là sở khanh, chơi xong không dzông mà trả tiền đàng hoàng. Có như vậy thì đảng mới có thể chạm bàn tay nhớp nhúa của mình vào mớ tiền tươi usd của dân được chứ! 

Chúc thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và bộ sậu của ông mã đáo thành công nhá! 

19.07.2017

Khi Bộ trưởng Quốc phòng xách hoa đi vận động hành lang

Vũ Đông Hà (Danlambao) - Vào ngày 17/7/2017 Bộ trưởng Quốc phòng Ngô Xuân Lịch đã vác hoa đi thăm một loạt các ông trùm tướng lãnh đã về hưu nhưng còn nhiều ảnh hưởng đằng sau sâu khấu chính trị của đảng hay với giới quân đội. Đây là chuyến mang danh nghĩa "thăm viếng" nhưng thật sự là một cuộc vận động sự ủng hộ, lôi kéo phe phái trong bối cảnh lợn ăn nhiều heo ăn ít giữa các thế lực bỏ súng kiếm tiền trong quân đội.

Không phải là một ngày đại lễ, cũng không phải là tết truyền thống, Ngô Xuân Lịch đã đến "thăm, chúc sức khỏe các đồng chí nguyên lãnh đạo đảng, nhà nước, bộ quốc phòng" như báo QĐND đăng tin.

Những nhân vật trong đạo quân "nguyên" mà Ngô Xuân Lịch đem hoa đến viếng gồm có: Thượng tướng, nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu; Đại tướng, nguyên Chủ tịch nước, nguyên Bộ trưởng QP Lê Đức Anh; Đại tướng, nguyên Bộ trưởng BQP Phạm Văn Trà; Đại tướng, nguyên Bộ trưởng BQP Phùng Quang Thanh.

Không cần biết thật sự bên trong những cựu trùm quân đội này có ủng hộ phe Ngô Xuân Lịch hay không, nhất là Phùng Quang Thanh, nhưng những hình chụp bắt tay tươi cười thân thiện sẽ giúp cho Ngô Xuân Lịch và đồng bọn mị được các thành phần trong quân đội - đang tại ngũ hoặc là đã về hưu là phe cánh của ông ta đang được sự ủng hộ nồng nhiệt bởi chính các đàn anh cũ của họ.

Sự ủng hộ này rất cần thiết trong bối cảnh "phe địch" trong quân đội, đứng đầu làthượng tướng thứ trưởng Lê Chiêm đang tấn công "phe ta" Ngô Xuân Lịch về chủ trương quân đội làm kinh tế. Chuyến đi thăm "bất ngờ" và "trật quẻ" này cũng cho thấy áp lực từ phe Lê Chiêm và sự chống đối trong hàng ngũ quân đội đối với phe Ngô Xuân Lịch đang có chiều hướng gia tăng và vì thế Ngô Xuân Lịch phải giải quyết tức tốc bằng những... lẵng hoa và thái độ vuốt ve các cựu quan chức quân đội.

Tương tự như tiến trình "đả muỗi đập ruồi" của Nguyễn Phú Trọng, sau chuyến đi này sẽ có những đồng chí thuộc đội quân "nguyên" đăng đàn báo lề đảng để viết bài ủng hộ gà nhà Ngô Xuân Lịch đang muốn có nhiều "vịt teo"; gián tiếp tấn công và kết án phe Lê Chiêm là thế lực phản động thù địch; thu hút sự đồng tình, hỗ trợ của đám "quần chúng quân đội" cho chủ trương "quân đội làm kinh tế".

Cũng sẽ không ngạc nhiên nếu trong những ngày sắp tới có nhiều thư từ phe Lê Chiêm được phát tán trong nội bộ, được gửi đến các báo lề Dân nhằm tố cáo hành vi và những tiêu cực, thoái hóa, bất tài của Ngô Xuân Lịch.

Một cuộc chiến đang ầm ỉ và có thể bùng nổ lớn. Không bằng súng đạn, lòng yêu nước và kẻ thù là quân xâm lược Bắc Kinh; nhưng là bằng những lẵng hoa, những bài viết tố cáo nhau, bằng lòng yêu đô la và kẻ thù là những tên đồng chí nhưng không đồng bọn trong nội bộ của cái gọi là quân đội nhân dân.

19.07.2017

Nguyễn Xuân Phúc - hãy mau mau móc vàng trong dân

Tư nghèo (Danlambao) - Dĩ nhiên chú Phúc cái đầu dặt dẹo, cục não mất thăng bằng thì cũng khó bị ngu toàn tập tới mức thiệt thà nói theo kiểu Tư nghèo giật tít. Phải là "sớm có chủ trương huy động đô la trong dân" mới đúng trường phái chôm chĩa có đạo đứt chớ bà con.

Hết vàng trong dân rồi tới đô la trong dân. Sao mà tìm cách moi, ra sức móc woài dzậy mấy cha!? Mà tìm cách nhắc nhở đàn em 3 lần cho cái chủ trương moi mới phiền chớ!


Đô la sợ đồng bào không nghe rõ... phải là đô la Mỹ cho chắc cú.

Mà sao kỳ dzậy ta!?

Tiền tệ chính thức của nước cộng huề sở hụi quang dzinh là hồ tệ, có hình Hồ Giáo Chủ từ bi mím chi thiệt dễ thương muốn chết, mà sao lại chỉ muốn moi thằng cha Benjamin Franklin vậy cà. Bộ hồ tệ nó tệ mạc đến vậy sao?

Mà tại sao cha nội thủ tướng lại phải nhắc đến 3 lần mà công cuộc moi vẫn chưa được thành công đại thành công?

Thì đây, đồng chấy Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng trả lời ngay: "phần lớn ngoại tệ trong dân đã được chuyển hóa thành đồng Việt Nam..."

Phần lớn đã chuyển hóa thì còn bao nhiêu để... móc hở trời!

Vậy mà thủ tướng còn nhắc đến 3 lần để móc thêm thì phải nói đây đúng là chủ trương kiên trì móc, móc xối xả, móc như chưa bao giờ được móc.

Mà làm ơn đừng suy diễn nghe bà con. Móc là móc túi dân chớ không phải móc bậy móc bạ kiểu Hồ động chủ, sáng xuống suối, tối vào hang để móc à nghe! 

19.07.2017


Bác Hồ ác thật

Nguyễn Bá Chổi (Danlambao) - Ngày xửa ngày xưa, khi liếc qua báo Nhân Dân thấy có bài “Địa chủ ác ghê” ký tên C.B, Cu Tèo cực kỳ “bức xúc” bởi chưa lúc nào thấy tác giả viết tắt tên mình cộc lốc như “me xừ” C.B này.

“Động não” mãi vẫn không ra C.B là ai, C.B là “con gì đây”, Cu ta chỉ còn con đường duy nhất để cứu n...ão là “tiến lên chủ nghĩa” để suy đoán:

Tác giả C.B phải là một tay Cầu Bơ Cầu Bất nào đó Chẳng Biết cái đờ-ếch gì; thấy người ta lắm của, nhiều tiền liền “không có gì quý hơn” đi theo con đường thổ phỉ bách chiến bách thắng vô địch muôn năm; thế là cứ Chửi Bừa Chửi Bậy người ta, đem người ta ra đấu tố, rồi bắn Chết Bỏ hầu tịch thu trọn gói tài sản của người ta một cách ngon ơ như có bác hồ trong ngày vui (nhờ) đại bịp mà thắng.

Cu lý luận như rứa là dựa trên cơ sở: từ trước đến giờ Cu chỉ đọc và nghe bà địa chủ Nguyễn Thị Năm là đại đại ân nhân của Mặt trận Việt Minh trong thời kỳ kháng khiến, chứ có bao giờ nghe ai nói, đọc thấy đâu viết bà Năm ác, dù là ác một chút “tí ti ông cụ”, chứ đừng nói là “ác ghê” như C.B “vừa đi vừa phịa chuyện” (1).

Phải đợi cho đến hôm nay, sau hơn 60 năm từ ngày có Đấu (tố), khi từng người tình bỏ ta đi (2)... à lộn, khi từng nhà “lão thành cách mạng” bỏ đảng “ta” đi, tiết lộ nhiều sự thật thâm cung bí sử, trong đó có ông Trần Đĩnh, người đã một thời sát cánh với “bác”, bật mí cho biết “bí mật” C.B trong cuốn tự truyện Đèn Cù của ông: C.B là viết tắt Của Bác; “Bác” đây đương nhiên là “bác-tự-xưng” Hồ, chứ còn ai trồng khoai đất nầy nữa.

Như vậy, té ra, bà Nguyễn Thị Năm “ác ghê” đâu không thấy, nhưng dưới ánhĐèn Cù của ông Trần Đĩnh, Cu Tèo thấy lồ lộ giữa ban ngày cái ác thật của bác Hồ.

Quả là bác Hồ ác thật, chứ không phải “ác ghê” kiểu Của Bác Chụp Bừa lên vị đại ân nhân của mình là bà Nguyễn Thị Năm - Cát Hanh Long.

“Đồ ăn cháo đá bát”! Ngày xưa còn bé, hễ mỗi lần nghe ai chửi như thế, Cu Tèo cực kỳ phản cảm, không tin; nghĩ làm gì có kẻ ăn cháo xong lại đi đá bát; nếu có ai đó “đá bát” chăng, là vì bị ăn phải “cháo lú”, hoặc bị người ta đưa cho bát đựng thứ cháo gì đó không phải dành cho con người ăn, nên giận quá mà đá luôn cả bát lẫn cháo, chứ đàng này xơi sạch cháo rồi mới đá bát.

Quả quyết như thế, nhưng rồi sau đó bắt chước “phong trào xét lại chống đảng”, Cu Tèo xét lại chống đá bát. Cu “đổi mới tư duy”, nghĩ: Tục ngữ có nói oan cho ai bao giờ; chắc chắn là phải có kẻ ăn cháo xong rồi đá bát nên dân gian mới có câu “Ăn cháo đá bát” để răn đời đừng chơi “đểu”, nói trắng ra là, làm trò mất dạy vô ân bội nghĩa.

Cu Tèo phân biệt bác Hồ với bác Hổ - Tranh HatKa

Nếu có kẻ nào đó ăn cháo xong rồi đưa chân đá bát, dù với bất cứ lý do gì đi nữa, thì cũng đều bị loài người kết tội là phường bạc ác. Đàng này ông “bác” nhà ta ăn cháo giá trị 800 lượng vàng xong, chẳng những không chỉ đá bát, mà còn đấu (tố) bát, đập bát, khi bát đã tan tành, bỏ vào hòm “bát” Nguyễn Thị Năm còn bị (các cháu ngoan của) “bác” đạp (3).

Bác Hồ ác thật.

PS. Cu Tèo kết luận “Bác Hồ ác thật” là căn cứ vào sách vở tài liệu đàng hoàng. Nếu có ai dờ lờ vờ (DLV) hay tơ lơ mơ “phản cảm”, thì xin phản bác lại sách vở và tài liệu tác giả dẫn chứng. Chớ dại dột đấu tố Cu này “ác ghê”, kẻo bị “Giáo sư Gu Gồ” chê cái đầu bã đậu.

*

Ghi chú:

1. “Vừa đi vừa kể chuyện” - T. Lan.

(2) “Từng người tình bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ” - Trịnh Công Sơn.

(3) Sau khi bị đấu tố và bắn chết, thi thể của bà Nguyễn Thị Năm không vừa khổ với quan tài quá nhỏ, các ”đồng chi du kích” phải đứng lên xác người chết đạp xuống cho lọt; người ta nghe xương chân tay gãy. Trong đám người đứng xem có “bác” Hồ đứng bịt râu giấu mặt (theo Đèn Cù của Trần Đĩnh). 

19.07.2017

Côn Minh & Bắc Kinh


"Trung Hoa (dường như) chưa từng thoát khỏi đêm trường trung cổ." - Phạm Thanh Nghiên

Gần hai mươi năm trước, tôi hân hạnh được Đại Tá Phạm Văn Liễu gửi cho mấy tập hồi ký (Trả Ta Sông Núi) cùng lời yêu cầu viết một bài giới thiệu về tác phẩm của ông. Tôi thưa lại rằng mình rất vinh dự khi được nhờ cậy. Tuy nhiên, theo công tâm, tôi sẽ góp đôi lời về những trang sách mà tác giả đề cập đến những nhân vật quá cố (Ngô Đình Diệm & Hoàng Cơ Minh) với quá nhiều hằn học.

Ông không đồng ý như thế nên chút duyên nợ, về chữ nghĩa, giữa chúng tôi đã không có cơ thành tựu. Từ đó đến nay - thỉnh thoảng - tôi vẫn được đọc thêm những cuốn hồi ký khác, của nhiều nhân vật khác.

Phần lớn những người Việt Nam đi làm cách mạng, hồi đầu thế kỷ trước, đều có lúc phải sang Trung Hoa lánh nạn. Họ thường đi qua ngả Vân Nam vì địa danh này giáp giới với miền Bắc nước mình.

Phạm Văn Liễu cũng thế. Là một đảng viên Việt Quốc ông đã phải lưu lạc đến Côn Minh (thủ phủ của Vân Nam) khi còn là một thanh niên, ở tuổi đôi mươi. Ông kể lại rằng khi đang bơ vơ nơi đất lạ quê người thì may mắn được một phú gia người Hoa cho tá túc. Không những thế (và có lẽ vì cảm cái khí phách và nhân cách của chàng trai nước Việt) ông còn được vị ái nữ xinh đẹp, cùng cả gia đình, của vị đại gia này đem lòng thương mến.

Thiệt là quá đã!

Nếu tôi mà rơi vào hoàn cảnh tương tự thì cuộc đời cách mạng, tới đây, là... kể như rồi. Bôn ba làm chi, cho má nó khi. Làm rể người giầu - bất kể Tây/Tầu - là cơ hội hiếm, và (rất) không nên bỏ lỡ.

Quan điểm nhân sinh (nhỏ hẹp) của tôi, tất nhiên, cũng không được Phạm Văn Liễu đồng tình. Vì nghĩa lớn nên ông từ chối một cuộc sống ấm êm - bên cạnh mỹ nhân - và lại khoác áo lên đường, để lại biết bao là luyến thương (cùng sầu muộn) trong lòng người ở lại.

Tôi vốn hay thương vay khóc mướn nên cứ áy náy hoài về mối tình (dang dở) của vị tiểu thư Trung Hoa, và có cảm tình mãi với vùng đất mà cô sinh trưởng. Vì vậy nên ngay sau khi khi cầm được cái visa sang Tầu là tôi mua vé bay ngay đến Côn Minh.

Phi cơ hạ cánh giữa mưa. Nhìn núi đồi nhấp nhô và mờ nhạt xa xa khiến tôi cứ ngỡ như mình vừa đáp xuống phi trường Liên Khương, vào một chiều mưa nào đó (tưởng chừng) như vẫn chưa xa xôi lắm.

Cũng như Đà Lạt, Côn Minh ở độ cao hai ngàn mét nên khí hậu rất dịu dàng. Cây cỏ xanh tươi, đất trời mát rượi. Xa lộ dẫn vào thành phố khá tân kỳ. Đường rộng thênh thang. Hoa lá được chăm sóc kỹ càng, tử tế.

Tôi đã đặt phòng với giá rẻ nhất, chưa tới mười Mỹ Kim, bao luôn ăn sáng. Phòng ngủ chung nhưng nhà trọ vắng khách nên chỉ có mình tôi với mấy cái giường đôi, ngó trống trải thấy mà ái ngại.

Sau một giấc ngủ dài, tôi đeo máy ảnh đi loanh quanh khi trời chiều còn sáng. Đường phố rộng rãi, được phân làn rõ ràng và trật tự. Côn Minh không thiếu ô tô, và có nét đặc thù là rất nhiều xe hai bánh điện (e-bike) cùng không ít xe đạp.

Tranh cổ động dán ở khắp nơi. Dù không đọc được tiếng Hoa nhưng tôi cũng đoán được nội dung rất “lành mạnh” qua sắc mầu tươi vui, và những nét vẽ đơn sơ mộc mạc: giữ vệ sinh chung, nhường nhịn người già, chăm sóc cây cảnh...

Tranh cổ động ở Côn Minh. Ảnh chụp tháng 7/2017

Điều đáng nói là Côn Minh không chỉ làm đẹp bằng tranh cổ động. Du khách còn có thể thấy được “thiện chí” của thành phố này qua những con phố không bụi rác, và những nhà vệ sinh công cộng sạch sẽ (miễn phí) dù không dễ tìm.

Tuy nhiên, chỉ cần rời bỏ đại lộ với những cao ốc chọc trời và rẽ ngang vào bất cứ một con đường ngang nào khác là sẽ có ngay một Côn Minh khác. Nhà cửa cũ kỹ, mái ngói rêu phong, cái nghèo có thể nhìn thấy được qua những cánh cửa mở toang (giường tủ, bàn ghế bừa bộn, tuyềnh toàng) và qua những khuôn mặt buồn phiền, cam chịu.

Tua tủa hai bên những con đường nhỏ là những ngõ hẻm sâu, vừa chỉ vừa lọt một chiếc xe đạp hay hai người đi bộ trái chiều. Cái gì chứ cảnh nghèo ở Á Châu thì tôi nhìn thấy hoài mà (ở Miên, ở Miến, ở Lào đều như vậy tuốt) nên không có hứng thú tiếp tục lần dò tiếp vào những ngõ ngách khai khai, tôi tối, và âm ẩm của Côn Minh.

Côn Minh. Ảnh chụp tháng 7/2017

Trở ra đường lớn thì không thiếu hàng quán tấp nập nhưng tôi không có thói quen ăn tiệm mình ên nên mua một phần cơm chỉ hai món (đậu đũa xào và thịt heo kho trứng) hết mười lăm nhân dân tệ, cỡ hai MK, và một chai rượu nhỏ cùng giá. Về lại nhà trọ, tôi ngồi nhai trệu trạo vì bụng không thấy đói và rượu thì quá dở: đã nhạt phèo mà lại còn có vị hơi ngòn ngọt nữa. Thiệt là vô duyên hết biết luôn!

Tôi không vào được Gmail, Facebook, hay YouTube. Mấy trang mạng quen thuộc cũng không luôn nên nghĩ rằng có lẽ vì mình thuê chỗ ở quá rẻ tiền nên wifi yếu. Thôi thì đành mua rượu uống nữa, dù là rượu dở, rồi lăn ra ngủ tiếp.

Sáng hôm sau tôi chạy ngay đi nơi khác, vào khách sạn có sao tử tế (Spring City Star Hotel) trên một con lộ lớn: No.636 Beijing Road, Panlong District 650051 China / Yunnan / Kunming.

Password của wifi ghi sẵn luôn trong thang máy. Thiệt là văn minh chưa từng thấy. Nhận phòng xong là tôi mở laptop liền.

Tưởng sao?

Cũng y như hôm qua thôi. No Gmail, no Facebook, no YouTube..., dù những hình ảnh quảng cáo khách sạn hay vé máy bay (Agoda, Travelgenio, Jetcost, Expedia, Cheapoair...) vẫn xuất hiện đều đều, và thử bấm chơi thì đều chạy vo vo.

Tới lúc đó tôi mới chợt nhớ ra rằng (thôi chết mẹ rồi) mình đang ở trong đất Tầu. Côn Minh đâu phải là Vientiane, Phnom Penh, Yangon, hay Bangkok. Đây là thủ phủ của một tỉnh thuộc Trung Hoa Lục Địa, và bưng bít thông tin vốn là “chủ trương xuyên suốt” của mọi đảng CS mà. Thảo nào mà những người trẻ, ở nơi này, chả thấy mấy ai chăm chăm cầm cái smart phone như nhiều nơi khác!

Tự nhiên lại chợt nhớ đến Lưu Hiểu Ba, và câu nói lạc quan của ông khi còn tại thế: “Internet là món quà Chúa ban cho Trung Quốc. Nó là công cụ tốt nhất cho nhân dân Trung Quốc đang mơ ước vất đi sự nô lệ và đạt đến tự do.” Có lẽ vì món quà này qúi báu quá nên đảng CS Trung Hoa phải nhất định “dằng lại” bằng mọi giá, kể cả cái giá là sự ngu dân để nhà nước dễ bề cai trị.

Thôi thì tạm quên Lưu Hiểu Ba, quên Internet, và lại tiếp tục đi lòng vòng phố xá cho rộng tầm con mắt. Mắt tôi đụng toàn chữ Hán, đủ kích cỡ khác nhau nhưng đều đỏ rực như nhau - ngoại trừ tên mấy cái ngân hàng và khách sạn: China Construction Bank, Fudian Bank, Holiday Inn City Centre, Howard Johnson City of Flower Hotel...

Chinese - English. Ảnh chụp tháng 7/2017

Đi gần muốn rã cẳng luôn tôi mới chợt thấy một cái bảng hiệu tiếng Anh (Travel Agency) mà mừng muốn rơi nước mắt. Ôi Trời, tha hương ngộ cố tri!

Tôi cần một hướng dẫn viên, cần thuê một cái xe hơi, hay ít ra thì cũng phải mướn được một cái e-bike (cùng với bản đồ thành phố) để thăm thú Côn Minh cho biết sự tình. Chớ cứ lết bộ hoài, và xung quanh thì toàn là chữ Tầu không (chả hiểu cái con bà gì ráo trọi) thì chịu đời sao thấu?

Tôi hăm hở mở cửa bước vào văn phòng du lịch, với nụ cười tươi tắn, và một câu tiếng Anh thông dụng. Người đối diện đáp lại bằng tiếng Tầu. Tôi quay sang cô nhân viên ngồi kế, lập lại câu nói vừa rồi. Cô này cũng trả lời bằng tiếng Hoa, nghe từa tựa y như cô trước.

Coi như là hết thuốc! 

Bây giờ thì tôi hiểu thế nào là một nhà tù lớn. Tuy không có chấn xong nhưng kẻ ở bên trong cũng hoàn toàn bị cắt đứt mọi liên lạc với thế giới bên ngoài. No English, no Facebook, no YouTube, no Gmail... mà tôi thì chỉ có Gmail và không dùng điện thoại - bất kể loại nào.

Theo dự tính thì sau Côn Minh là sẽ đến Bắc Kinh (vài bữa, hoặc mươi ngày) nhưng tôi đổi ý. Tôi sẽ trở lại Phnom Penh hay Bangkok vào chuyến bay sớm nhất - khuya nay - với bất cứ giá nào. Côn Minh hay Bắc Kinh thì có khác gì nhau. Cả xứ sở này chỉ là một cái ngục tù bao la, có tên gọi là Trung Hoa Vỹ Đại!

19.07.2017

Tập Cận Bình thay nhân sự, củng cố thêm quyền lực

Hà Tường Cát/Người Việt  July 17, 2017
Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng Thống Mỹ Donald Trump tại Thượng Đỉnh G20 Tháng Bảy ở Hamburg, Germany. (Hình: Saul Loeb/AP)
BẮC KINH (NV) – Những chuyển đổi nhân sự lãnh đạo là sự kiện bình thường trước mỗi kỳ đại hội của đảng Cộng Sản, nhưng năm nay trước Ðại Hội 19 vào mùa Thu của Cộng Sản Trung Quốc, các quan sát viên rất chú ý đến việc phe cánh của Chủ Tịch Tập Cận Bình đang được đưa vào những chức vụ trọng yếu để củng cố thêm quyền lực rộng lớn mà ông đã nắm giữ trong mọi lãnh vực.
Trong khi đó tiếp tục để cho các bộ phận tuyên truyền cổ vũ đề cao lý thuyết chính trị của mình, người ta thấy dường như ông Tập có tham vọng xa hơn là muốn trở thành một lãnh tụ tối cao độc tôn theo kiểu Ðặng Tiểu Bình nếu chưa phải là Mao Trạch Ðông, và như thế sẽ không có gì ngạc nhiên nếu qua hai nhiệm kỳ 5 năm, đến Ðại Hội 20 vào năm 2022 ông Tập có thể tìm cách để được lưu giữ ở vị trí lãnh đạo thêm một hay nhiều nhiệm kỳ nữa.
Một dấu hiệu cụ thể của ý muốn nắm vững quyền lực của Tập Cận Bình và tránh mọi rủi ro có thể xảy tới, là thay thế Bí Thư Thành Ủy Trùng Khánh Sun Zhengcai (Tân Chánh Tài) bằng Chen Miner (Trần Mẫn Nhĩ) hôm Thứ Bảy, theo tin của Tân Hoa Xã.
Trùng Khánh là thành phố lớn ở Tây Nam Trung Quốc với dân số gần 30 triệu, và là một trong bốn thành phố trực thuộc trung ương. Có thể giống như trường hợp Bạc Hy Lai trước kia, cũng là bí thư Thành Ủy Trùng Khánh, từng được coi như có tiềm năng đối đầu với Tập Cận Bình vào chức vụ lãnh đạo, đã bị cáo buộc tội danh lạm quyền và tham nhũng rồi bị loại khỏi đảng trước Ðại Hội 18.
Tân Chánh Tài, 53 tuổi, người trẻ nhất trong 25 ủy viên Bộ Chính Trị, có triển vọng sẽ được bầu vào ban Thường Vụ Bộ Chính Trị, hoặc  hơn nữa có thể tiến lên vị trí lãnh đạo đảng. Nguồn tin từ nội bộ đảng nói rằng Tân Chánh Tài bị Ủy Ban Kỷ Luật Ðảng điều tra vì “sai phạm nghiêm trọng.” Tân Hoa Xã không xác định chuyện này nhưng sự thay thế xảy ra quá nhanh chóng và đột ngột khiến người ta phải nghĩ rằng không bình thường. Tối Thứ Bảy vừa qua, ngoài giờ làm việc, có quyết định thay thế và Tân Chánh Tài không hiện diện như nghi thức thông thường trong buổi lễ bàn giao chức vụ Thành Ủy Trùng Khánh ngay sau đó.
Nếu Tân Chánh Tài được coi như người đã do cựu Thủ Tướng Ôn Gia Bảo đỡ đầu thì người thay thế, Trần Mẫn Nhĩ, là một đàn em thân tín của ông Tập. Trần Mẫn Nhĩ, 56 tuổi, đã làm trưởng Ban Tuyên Huấn cho Tập Cận Bình khi ông là bí thư Tỉnh Ủy Chiết Giang. Sự thăng tiến nhanh chóng của họ Trần thuộc phe cánh Chiết Giang khiến nhiều quan sát viên cho rằng ông ta đang theo vết chân Tập Cận Bình và có thể tương lai lên tới chức vị chủ tịch. Trần Mẫn Nhĩ chỉ mới là ủy viên Ban Chấp Hành Trung Ương Ðảng nhưng nhiều hy vọng sẽ được bầu vào Bộ Chính Trị trong Ðại Hội 19. Trần đang là bí thư Tỉnh Ủy Quý Châu, miền Tây-Nam Trung Quốc giáp Vân Nam, tỉnh tương đối nghèo và dân số chỉ có 34 triệu. Bí thư Thành Ủy Trùng Khánh luôn luôn do một ủy viên Bộ Chính Trị đảm nhận. Trần Mẫn Nhĩ là một trong ba lãnh đạo đảng ở cấp tỉnh hay thành phố sinh trong thập niên 1960 và duy nhất trong ba người đó chưa phải là ủy viên Bộ Chính Trị.
Tân Hoa Xã không cho biết Tân Chánh Tài sẽ được chỉ định vào nhiệm vụ gì, không giống như hồi Tháng Tư, Bí Thư Tỉnh Ủy Chiết Giang Xia Hạ Bảo Long (Baolong) được đưa vào nhiệm vụ khác ngay sau khi Xa Tuấn (Che Jun) thay thế. Hạ Bảo Long, người thân cận từng phụ tá cho Tập Cận Bình khi ông Tập làm bí thư Tỉnh Ủy Chiết Giang từ 2005 đến 2007 và thành viên của nhóm đưa ông Tập lên vị trí lãnh đạo tối cao. Nhưng Hạ Bảo Long là một đảng viên Cộng Sản có lập trường cứng rắn, năm 2015 đã cho tiến hành chiến dịch triệt hạ hàng ngàn thánh giá trên nóc các nhà thờ Thiên Chúa giáo ở thành phố Ôn Châu và sau đó mở rộng ra toàn tỉnh Chiết Giang.
Một biểu hiện khác về sự thăng tiến của những người trong cánh Chiết Giang là Bí Thư Thái Kỳ (Cai Qi ) được đưa vào vị trí bí thư Thành Ủy Bắc Kinh hồi Tháng Năm. Thái Kỳ, 60 tuổi, khác với hầu hết các viên chức Trung Quốc khác là ông ta không nhuộm tóc để cho thấy có vẻ trẻ hơn.
Trong vòng 4 năm, Thái Kỳ đã tiến thân mau chóng trong đảng, từ một chức vụ tầm thường ở tỉnh Chiết Giang lên tới lãnh đạo thành phố thủ đô và như vậy chắc chắn sẽ được bầu vào làm một trong 25 ủy viên Bộ Chính Trị ở kỳ Ðại Hội 19 sắp tới. Thành công ấy có thể coi là do họ Thái đã trải qua nhiều năm làm việc đắc lực dưới trướng Tập Cận Bình từ Phúc Kiến tới Chiết Giang.
Thái Kỳ nổi tiếng là người có tinh thần cởi mở, chấp nhận những tư tưởng mới và chủ trương một chính quyền trong sáng hơn. Cuối thập niên 2000, khi làm thị trưởng Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Thái Kỳ đã mời dân chúng đến tham dự các buổi họp của hội đồng thành phố. Ông cũng rất quan tâm đến Internet và là một blogger có tài khoản 10 triệu người vào trên mạng xã hội. Thái Kỳ không ngần ngại nói đến những đề tài nhạy cảm trong thế giới Cộng Sản như vụ Bức Tường Bá Linh sụp đổ năm 1989. An ninh mạng là một chủ điểm mà Tập Cận Bình quan tâm và Thái Kỳ cho rằng, “Ðảng cần phải coi Internet là một chiến trường không có khói, nếu muốn củng cố quyền lực của mình.”
Nhà bình luận chính trị Chương Lập Phàm (Zhang Lifan) ở Bắc Kinh nói rằng ngày nay người ta không dựa vào tuổi tác và kinh nghiệm khi đưa các nhân vật vào vai trò lãnh đạo. Tuy nhiên khuynh hướng bảo đảm an toàn vẫn căn cứ trên lý lịch, xuất xứ và quá trình hợp tác đáng tin cậy, nói cách khác là phe cánh. Ðấu tranh quyền lực trong đảng Cộng Sản Trung Quốc không vượt ra ngoài quy luật này.

Con cái nhà ai?

Tạp chi Huy Phương 
 Theo Người Việt- July 16, 2017
Quan bán chổi để xây... biệt thự. (Hình minh họa: Báo Tuổi Trẻ Cười)
Nếu sinh ra và lớn lên ở một quận lỵ hay thành phố nhỏ, hẳn bạn nhớ hết những con đường, những ngôi nhà và đôi khi cả một vài cây cổ thụ cho bạn bóng im thời trẻ hay những bờ sông tắm mát những trưa hè. Và lẽ cố nhiên bạn cũng nhớ đến một vài nhân vật đặc biệt như một ông cụ râu dài hay một người đàn bà điên trong thành phố. Sau này lớn lên rồi, tha phương, nhưng những con người trong một thành phố cũ của một thời xa xưa vẫn còn như hiển hiện trong trí nhớ.
Những nhân vật ngày xưa được nhớ lại, không chỉ là những nơi ăn chốn ở, mà cả sinh hoạt tính tình, cả đến con cái nhà ai, cha mẹ làm nghề gì, có gì đặc biệt. Bây giờ khi kể chuyện một người xưa, qua câu chuyện người ta còn nhớ đến cô kia là con ông chủ tiệm thuốc Bắc, cậu nọ gia đình là một chủ tiệm vàng. Giàu nghèo, xuất thân từ một gia đình như thế nào, đứa nào cũng mang theo một cái biệt hiệu cho đến lúc lớn lên, mặc dù răng bây giờ đã hết sún, tóc giờ này không còn “búp bê” nữa! Lũ trẻ mất dạy thì luôn luôn nhớ tên cha mẹ hay nghề nghiệp gia đình đứa khác, để lúc tức giận dễ bề chửi bới.
Tôi còn nhớ câu răn đe của ông bố: “Ra đường làm gì thì làm, đừng để chúng nó gọi tên cha mẹ lên mà chửi!” Tục ngữ chúng ta cũng có câu: “Thương cha chớ chọc ăn mày!” Nói chung, nếu biết thương cha mẹ thì ăn ở cho thuận hòa, đừng để ai làm tổn thương đến danh dự của gia đình, nghĩa là đem cha mẹ ra mà chửi. Nếu một nhân vật hư hỏng, người ta không gọi là thằng mất dạy mà còn gọi là “con nhà mất dạy!”
Ông bà ngày xưa cũng đã nói: “Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống,” tức là phải tìm biết cái gốc gác ra sao. Gốc chẳng ra gì, thì ngọn không khá được, và tìm hiểu cái nề nếp, ngọn ngành của một con người luôn luôn là điều cần thiết. Chẳng thế mà “ra đi mẹ có dặn rằng, cam chua mua lấy, ngọt bồng chẳng ham!” Bà này kỳ thị, cho rằng cam chua dù sao đi nữa cũng là giống cam, ngọt lắm cũng là loại bồng vô giá trị!
Lấy lai lịch cha mẹ mà xét đoán tư cách của con là lối dùng người của cổ nhân. Chẳng thế mà chúng ta đã nghe giai thoại về cách dùng người của Tổng Thống Ngô Đình Diệm, mỗi khi phê chuẩn việc bổ nhiệm cho một cấp chỉ huy quan trọng, ông thường hỏi người đề nghị: “Thằng ni con cái nhà ai?” Nếu gia đình thằng ni là người có tiếng tăm, đạo đức thì hẳn hắn không ăn hối lộ, không làm điều xằng bậy, vì người đàng hoàng làm điều xằng bậy thì nhục tới cha ông.
Thời nay dùng người, đứng đắn nhất là dùng người có tài, trong chế độ vô đạo thì người ta dùng người trung thành, cùng băng đảng, trung thành và cùng băng đảng thì dễ sai khiến, và sẵn sàng bảo vệ quyền lợi chung. Cũng không cần biết đến gia thế, cha mẹ là ai, gốc gác từ đâu.
Ngày xưa trong cái thẻ căn cước, người ta ghi cả quê quán, tên cha tên mẹ. Ngày nay, đảng viên không còn nhớ tên cha mẹ đặt, dùng bí danh, ngụy trang gốc gác nên chẳng ai còn biết ai là ai. Bởi vậy chúng nói ngang nói ngược, tham ô, bóc lột, lấy của đất nước, giang sơn làm của riêng, chẳng hề sợ đến thanh danh của gia đình, cũng không ai biết mà chửi đến cha đến mẹ!
Trong Cổ Học Tinh Hoa có câu chuyện “Tiễn người đi làm quan,” nói rằng Tiết Tôn Nghĩa người Hà Đông sắp đi làm quan, ông Liễu Tôn Nguyên làm tiệc tiễn hành ở bờ sông, rót chén rượu mời Tôn Nghĩa và nói về nghĩa vụ làm quan:
“Giả thử ta đây thuê một người làm việc trong nhà, nó đã lấy tiền thuê mà lười không làm việc, lại còn ăn cắp đồ thập vật trong nhà, thì tất ta phải giận mà trách phạt nó và đuổi nó đi. Bây giờ kẻ làm quan như thế quá nhiều, mà không ai dám nổi giận trách phạt và đuổi đi là tại làm sao?”
Cũng trong sách này, chuyện “Thuyết Uyển” có nói:
“Chức đã cao, ý càng phải khiêm cung, quan đã to, tâm càng phải tế nhị; lộc đã hậu, càng phải cẩn thận, chớ có lấy xằng, lấy bậy. Ông giữ được ba điều ấy là đủ trị dân vậy!”
Bây giờ, cán bộ đảng Cộng Sản ở Việt Nam năm nào cũng học tập theo lời “bác Hồ dạy” là “cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; phải xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ trung thành của nhân dân. Các cơ quan của chính phủ đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh vác chung cho dân chứ không phải đè đầu dân… Việc gì lợi cho dân ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân ta phải hết sức tránh…”
Nhưng sự thật, học một đàng làm một nẻo. Cán bộ cao cấp ngày nay như đàn heo sục mõm vào máng, mạnh ai nấy ăn, còn nghĩ gì đến bác với chú.
Tại Việt Nam hiện nay, vô số viên chức cầm quyền giàu có bất thường, sống giàu có với những ngôi nhà riêng trị giá hàng triệu đô la, sống xa hoa vương giả. Tổng thanh tra chính phủ là người thanh tra tham nhũng mà cũng tham nhũng để giàu có thì còn trách cứ ai.
Hệ thống thanh tra đã kiểm tra 1,800 cơ quan chính phủ mà chỉ tìm ra 22 cơ quan vi phạm tham nhũng. Tổng số vụ tham nhũng được phát giác trong sáu tháng đầu năm 2017 chỉ có 47 vụ, liên quan đến 66 viên chức, mà cuối cùng chính phủ kết luận chỉ có một trường hợp vi phạm.Tất cả các vụ còn lại, các viên chức nhà nước đều trình bày tài sản, cơ ngơi của họ là do việc lao động cần cù như chạy xe ôm, nuôi heo, bện chổi, làm men nấu rượu, làm bánh kẹo, làm giá… mà trở nên giàu có.
Điều đáng nói là hệ thống thanh tra của chính quyền, nghĩa là đảng đã bao che người của đảng, chấp nhận tất cả những giải thích trên và tuyên bố tha bổng, chỉ giữ lại một trường hợp duy nhất để tế thần.
Ngày nay cha mẹ thấy con tham ô, vơ vét để có nhà cao cửa rộng càng cho là nhà có phước, con thấy cha mẹ giàu có nhờ chức phận thì lấy làm vui, mai sau củng cố cho đời mình, còn ai như chuyện xưa có liêm sỉ mà biết hổ thẹn. Vậy thì cũng không nên hỏi chúng là con cái nhà ai? Giấy rách phải giữ lấy lề! Có lề hồi nào đâu mà phải giữ?
Trong cuộc đời thường, chúng ta ai cũng có một gia đình để bảo vệ thanh danh, có một tôn giáo để vững một niềm tin, có một tổ quốc để hết lòng phục vụ, nhưng đối với những người Cộng Sản… thì không!

Bế tắc giải quyết doanh nghiệp nhà nước

 Phạm Chí Dũng 
Theo Người Việt-July 16, 2017

Cho tới nay chính phủ của ông Nguyễn Xuân Phúc dường như vẫn nguyên trạng thế bế tắc trong mục tiêu giải quyết hàng loạt doanh nghiệp nhà nước làm ăn lỗ lã, cận kề phá sản. Nhưng nguy hiểm nhất là đang bắt ngân sách phải còng lưng trả nợ thay cho núi vay trong quá khứ.
Con nợ Đạm Ninh Bình là một ví dụ…
Nợ doanh nghiệp nhà nước
Hãy đối chiếu giữa khối doanh nghiệp nhà nước và khối doanh nghiệp tư nhân. Khối doanh nghiệp nhà nước chiếm tới 2/3 tổng tài sản, 60% nguồn vốn tín dụng, 70% nguồn vốn ODA và được ưu đãi rất lớn về khả năng tiếp cận tín dụng và những điều kiện về chính sách, nhưng lại hoạt động quá tệ. Ít nhất 30% doanh nghiệp nhà nước bị lỗ và khối này chỉ đóng góp được khoảng 1/3 tổng sản phẩm xã hội.
Gần như ngược lại, khối doanh nghiệp tư nhân chỉ chiếm 1/3 tài sản, chẳng mấy được ưu đãi về tín dụng và chỉ có thể “hớt cặn” vốn ODA, lại còn bị phân biệt đối xử đủ đường, nhưng lại tạo ra đến 2/3 tổng sản phẩm xã hội.
Nội dung đáng chú ý nhất của Luật Quản Lý Nợ Công (sửa đổi) (vừa được “thống nhất cao” hồi Tháng Năm) là không chấp nhận đưa các khoản vay nợ nước ngoài của tập đoàn và doanh nghiệp nhà nước vào khái niệm nợ công quốc gia. Trong khi đó, loại nợ này lại là một trong năm định nghĩa về nợ công của cơ quan thống kê của Liên Hiệp Quốc.
Nhưng tại sao luật về nợ công của Việt Nam lại như cố tình không gộp cả phần nợ vay nước ngoài của các tập đoàn và doanh nghiệp nhà nước?
Theo một phân tích của Tiến Sĩ Vũ Quang Việt vào đầu năm 2017 ngay trên một tờ báo nhà nước là Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn, nợ của 3,200 doanh nghiệp nhà nước theo điều tra của Tổng Cục Thống Kê năm 2014 là 4.9 triệu tỷ đồng ($231 tỷ), gấp nhiều lần con số 1.5 triệu tỷ đồng mà Bộ Tài Chính đưa ra chỉ cho một số tập đoàn và công ty lớn. Ước tính thêm cho thấy năm 2016, nợ của doanh nghiệp nhà nước là $324 tỷ, bằng 158% GDP.
Như vậy, cộng cả nợ chính phủ và nợ doanh nghiệp nhà nước sau khi trừ đi phần chính phủ bảo lãnh trùng lặp, tổng số nợ năm 2016 là $431 tỷ, bằng 210% GDP.
Trước đây và đặc biệt dưới thời của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng, việc chính phủ bảo lãnh cho tập đoàn và doanh nghiệp nhà nước vay vốn của nước ngoài diễn ra tràn lan và vô tội vạ. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp nhà nước làm ăn kém hiệu quả, có ít nhất 30% số doanh nghiệp nhà nước luôn phải đối mặt với nguy cơ phá sản.
Còn sang thời Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc, vấn đề bảo lãnh vay nợ nước ngoài cho doanh nghiệp nhà nước gần như đã bị chính phủ đóng lại bởi vì số nợ công tăng vượt mặt. Theo tinh thần mới nhất mà Thủ Tướng Phúc họp với ngành tài chính và các ngành khác, nếu doanh nghiệp nhà nước không trả được nợ vay nước ngoài thì sẽ phải tự phá sản chứ không thể trông đợi vào sự cứu giúp của chính phủ.
“Phán quyết” mới nhất của chính phủ là cơ quan này sẽ bảo lãnh cho doanh nghiệp nhà nước vay nợ nước ngoài chỉ đúng $1 tỷ trong năm 2017, giảm mạnh so với mức bảo lãnh $2.5 tỷ trong năm 2015 và $1.5 tỷ trong năm 2016.
Giải pháp SCIC?
Tổng Công Ty Đầu Tư và Kinh Doanh Vốn Nhà Nước (SCIC) được thành lập vào năm 2005, tức cách đây đến 11 năm. Vào lúc thành lập, SCIC đã được giới chức quản trị và báo chí nhà nước tung hô như một cơ quan sẽ giúp cho bộ máy quản trị tinh gọn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.
Tuy nhiên, khoảng thời gian tồn tại hàng chục năm qua của SCIC cũng trùng với thời gian diễn ra phong trào tham nhũng ghê gớm nhất ở Việt Nam, tồn tại dưới “triều đại Nguyễn Tấn Dũng.” Cho đến những năm gần đây, rất nhiều dư luận xã hội đã cho rằng SCIC đã không làm gì khác ngoài việc lấy vốn nhà nước đi gửi ngân hàng để lấy lãi hoặc chỉ bỏ tiền vào những vụ việc mang màu sắc “trục lợi chính sách.” Trong khi đó, vốn nhà nước ở nhiều tập đoàn, tổng công ty vẫn đều đặn thất thoát (Vinashin, Vinalines…).
Vào Tháng Chín, 2016, Bộ Tài Chính cho biết là từ năm 2014 đến năm 2015, SCIC đã triển khai bán vốn thành công tại 12 doanh nghiệp niêm yết theo phương thức bán thỏa thuận ngoài hệ thống Sở Giao Dịch Chứng Khoán, sàn Upcom với giá bán nằm ngoài biên độ giá giao dịch của mã chứng khoán tại ngày chuyển nhượng. Kết quả, giá trị vốn đầu tư SCIC hạch toán trên sổ sách kế toán là 211,499 tỷ đồng, giá trị bán vốn thu về là 757,904 tỷ đồng, chêch lệch bán vốn là hơn 565,215 tỷ đồng, chênh lệch giữa giá trị thu về so với giá trị tính theo mức giá trần của mã chứng khoán tại ngày chuyển nhượng là 371,236 tỷ đồng.
Như vậy, SCIC đã bán vốn nhà nước được khoảng $25 tỷ trong hai năm qua. Năm 2014 lại là năm mà tình hình thu ngân sách bắt đầu khó trầm trọng, giá dầu thô quốc tế giảm mạnh, đồng thời nguồn vay ODA quốc tế cũng giảm mạnh, trong lúc chính phủ phải “căng mình” để trả nợ (nợ quốc tế phải trả trong năm 2015 lên đến $20 tỷ).
Câu hỏi đặt ra là con số $25 tỷ mà SCIC đã bán được chi dùng cho cái gì?
Nhiều khả năng con số trên được chi trả cho đội ngũ công chức viên chức lên đến gần ba triệu người, còn lại để chi “đầu tư phát triển” (trong đó không ít công trình trụ sở hành chính và tượng đài ngàn tỷ), và trả nợ nước ngoài.
Với kết quả quá sức hạn chế như vậy của SCIC, liệu một “siêu ủy ban quản lý vốn nhà nước” – đang được chính phủ và các bộ ngành dự tính cho thay thế SCIC – sẽ làm được gì, hay lại chỉ mang đến một tầng nấc trung gian mới?
Phá sản
Từ vài năm qua, đã xuất hiện một ít doanh nghiệp nhà nước bị phá sản, tuy chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với doanh nghiệp tư nhân.
Nhưng năm 2017 và những năm tiếp theo sẽ khác hẳn. Doanh nghiệp nhà nước sẽ “đồng hành” với tình trạng khốn khó của doanh nghiệp tư nhân.
Không khó để dự đoán rằng một khi chính phủ gần như phủi tay trước nhiều món nợ vay nước ngoài của các tập đoàn và doanh nghiệp nhà nước, ngay trong hai năm 2017 và 2018 sẽ xuất hiện những cái tên doanh nghiệp nhà nước bắt buộc phải phá sản, thậm chí còn phải đối mặt với vòng lao lý.
Và sẽ ập đến cả một phong trào “bắt doanh nghiệp nhà nước,” đi đôi với chiến dịch “bắt ngân hàng” đã, đang và sẽ gây náo loạn…
Bán và bán
Trong bối cảnh ngân sách năm 2016 vẫn tiếp tục bội chi đến 5.4% GDP và các nguồn thu từ trong nước lẫn từ quốc tế vẫn tiếp tục eo hẹp nhanh chóng, đời Thủ Tướng Phúc đã chẳng thể làm gì khác hơn thời gian cuối đời Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng là bán đi những gì sẵn có.
Một trong những nguồn sẵn có vẫn còn có thể bán được là phần vốn nhà nước nằm trong các doanh nghiệp.
Vào đầu Tháng Năm, Bộ Tài Chính – cơ quan mà vào giai đoạn cuối đời Thủ Tướng Dũng đã mang chức trách chuyên đi vay nợ để cứu vãn ngân sách, sau này chính thức có thêm chức năng mới là “bán vốn nhà nước” – đã kiến nghị Thủ Tướng Phúc quyết định phương án bán tiếp cổ phần Vinamilk.
Đồng thời, chính phủ cũng đã lên kế hoạch bán vốn tại Tổng Công Ty Điện Lực Dầu Khí Việt Nam (PV Power). Thậm chí, chính phủ còn để ngỏ phương án có thể bán tới 49% vốn tại PV Power.
PV Power là một trong ba nhà cung cấp điện lớn nhất cùng với Tập Đoàn Điện Lực (EVN) và Tập Đoàn Công Nghiệp Than – Khoáng Sản (TKV). Dự trù, việc bán cổ phần có thể giúp nhà nước thu về $700 triệu, và số tiền thu được sẽ “sử dụng làm nguồn vốn đầu tư cho các dự án năng lượng khác” – theo thông tin từ phía chính phủ. Tuy nhiên nhiều người thừa hiểu rằng một nền ngân sách “thủng túi” chỉ có thể sống sót nếu được “tiếp máu” bằng tiền bán vốn nhà nước tại các doanh nghiệp.
Cần nhắc lại, thời điểm cuối năm 2015 đã chứng kiến Thủ Tướng Dũng quyết định bán cổ phần tại hàng chục doanh nghiệp nhà nước, kể cả “con bò sữa” như Vinamilk để “bù đắp khó khăn ngân sách,” trong bối cảnh “ngân sách trung ương chỉ còn 45,000 tỷ đồng mà không biết chi cho cái gì.”
Cuộc “cách mạng bán tháo vốn nhà nước” lại diễn ra ngay vào đầu năm 2016, để đến giữa năm phía chính phủ “xông xênh” bước ra trước Quốc Hội với món tiền bán vốn được 10,000 tỷ đồng. Tuy nhiên, chừng đó vẫn là quá ít so với túi thủng ngân sách.
Đến Tháng Tám, 2016, Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phải chỉ đạo tiếp tục bán vốn tại hàng loạt doanh nghiệp khủng như Tổng Công Ty Cổ Phần Bia Rượu Nước Giải Khát Sài Gòn (Sabeco), Tổng Công Ty Cổ Phần Bia Rượu Nước Giải Khát Hà Nội (Habeco) và bán cổ phần của Tổng Công Ty Đầu Tư Và Kinh Doanh Vốn Nhà Nước (SCIC) tại 10 doanh nghiệp như Công Ty Cổ Phần Sữa Việt Nam (Vinamilk), Tổng Công Ty Cổ Phần Bảo Minh, Tổng Công Ty Cổ Phần Tái Bảo Hiểm Quốc Gia Việt Nam, Công Ty Cổ Phần Nhựa Thiếu Niên Tiền Phong, Công Ty Cổ Phần FPT, Công Ty Cổ Phần Viễn Thông FPT…
Trong khi kế hoạch bán đường, bán cảng, bán sân bay… mà Thủ Tướng Dũng chỉ đạo các bộ ngành “nghiên cứu thực hiện” từ năm 2015 vẫn chưa đâu vào đâu, đơn giản là vì chưa có ai mua, thì việc Thủ Tướng Phúc rút tiền từ cổ phần nhà nước trong các doanh nghiệp lớn là chóng vánh và thuận lợi nhất.
Một chuyên gia ngành tài chính ước tính, nếu bán hết vốn nhà nước tại 10 công ty thuộc SCIC cùng Habeco, Sabeco, nhà nước có thể thu được tới $7 tỷ (khoảng 150,000 tỷ đồng).
Con số 150,000 tỷ đồng trên, bằng khoảng 13% chi ngân sách năm 2016, là một số tiền lớn và đáng kể trong bối cảnh đảng không biết lấy tiền đâu để chi xài sau những vụ suýt nữa vỡ nợ của các Thành Ủy Cà Mau và Tỉnh Ủy Bạc Liêu vào cuối năm 2015, để sang năm 2016 còn nghe nói đảng đã phải dùng đến “quỹ đen” (một loại quỹ dự phòng trong đảng) và đang phải tìm cách “nhất thể hóa” giữa một số cơ quan đảng với cơ quan chính quyền để tiết giảm nguồn chi ngân sách.
Song 150,000 tỷ đồng cũng chỉ đủ để chi ngân sách khoảng 1.5 tháng. Hoặc chỉ có thể bù đắp được gần 2/3 của khoản bội chi ngân sách năm 2016 có thể lên đến 254,000 tỷ đồng.
Nhưng sau khi bán sạch những cổ phần ngon ăn và màu mỡ nhất tại các doanh nghiệp, chính phủ Việt Nam còn gì để bán vào những năm tới?