Việt Nam, “học trò ngoan” hay trung bình khá trong WTO?

Trong khi đại diện Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương cho rằng Việt Nam là “học trò ngoan”, TS. Võ Trí Thành lại nhận định Việt Nam là “học trò trung bình khá” trong WTO. Tweet

Chưa hội nhập sâu rộng xong WTO, Việt Nam đã “nhảy” vào 15 Hiệp định thương mại tự do (FTA) khác, câu hỏi đặt ra Việt Nam có quá liều khi tham gia hàng loạt các FTA như vậy. Tham gia nhiều FTA đặt ra những thách thức, cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt và hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam.

Tại cuộc toạ đàm “Kết nối ngân hàng và doanh nghiệp xuất khẩu đón bắt cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do” diễn ra chiều 14/9, đại diện Bộ Công Thương, các doanh nghiệp và chuyên gia kinh tế đã bàn luận quanh những vấn đề nêu trên.

"Chàng trai dũng cảm" với "gã khổng lồ"

Điểm lại các FTA Việt Nam đã hoàn tất và các FTA đang đàm phán, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh cho biết, số lượng 15 FTA là tương đối nhiều nhưng các FTA Việt Nam tham gia đều có hoàn cảnh đặc thù, đã tổng hoà nhiều yếu tố, tránh việc phụ thuộc quá mức vào một thị trường, tiến tới việc đa dạng hoá thị trường tập trung vào những thị trường có tính chất bổ sung như Hoa Kỳ, EU, Nga.

Bổ sung thêm, ông Lương Hoàng Thái, Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương cũng cho biết, với xu hướng toàn cầu Việt Nam có động cơ tham gia vào chuỗi giá trị chung của toàn cầu để tạo lợi thế cạnh tranh.

"Việt Nam mở cửa thị trường, đối đầu với các nước mà nhiều nước cũng phải e ngại như Trung Quốc”, ông Thái nói.

Tại cuộc toạ đàm, TS. Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) so sánh việc tham gia hàng loạt các FTA của Việt Nam, Việt Nam như "chàng trai trẻ dũng cảm chơi với các gã khổng lồ" mà trong đó phải giải quyết 2 câu chuyện: sự hỗ trợ của Chính phủ và đồng hành của ngân hàng.

Toạ đàm "Kết nối ngân hàng và doanh nghiệp xuất khẩu đón bắt cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do". Ảnh: N. Thảo

"Chính phủ thể hiện lòng hảo tâm đối với doanh nghiệp như thế nào? Mong muốn tạo ra cơ hội tốt nhất cho doanh nghiệp, thị trường tốt nhất và vốn liếng nhiều nhất cho doanh nghiệp.

Tiếp nữa, dù muốn nhưng ngân hàng cùng Chính phủ có đồng hành và tạo thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận hay khi doanh nghiệp đến vay vốn lại nói đây là chuyện thị trường, ngân hàng cũng là doanh nghiệp", ông Thành phân tích.

Việt Nam như "học sinh trung bình khá"

Theo số liệu được cung cấp bởi ông Trần Thanh Hải, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, năm 2014 doanh nghiệp FDI đóng góp 62,5% kim ngạch xuất khẩu, doanh nghiệp trong nước đóng góp 37,5%. Trong khi đó, tỷ trọng nhập khẩu của doanh nghiệp FDI chiếm 57% tổng kim ngạch nhập khẩu, còn doanh nghiệp trong nước chiếm 43%.

Đánh giá từ ông Hải cho thấy, doanh nghiệp xuất khẩu trong nước quy mô vốn nhỏ, hạn chế về kiến thức, kinh nghiệm, trình độ quản lý. Hạn chế về khả năng tiếp cận thị trường, khả năng chịu đựng biến động thị trường còn hạn chế, dễ đổ vỡ…

Thách thức từ hội nhập đôi với doanh nghiệp là cạnh tranh cả trong và ngoài nước. Khả năng “tiêu hoá” vận dụng những ưu đãi của các FTA, thiếu những doanh nghiệp đầu tàu, mũi nhọn.

Do đó, doanh nghiệp xuất khẩu có xu hướng muốn hàng rào thuế quan của nước ngoài xuống thấp, hàng rào kỹ thuật giảm bớt, hàng rào phòng vệ không quá phi lý.

Tuy nhiên, ông Hải cũng đánh giá đối với các biện pháp tự vệ Việt Nam có 4 vụ khởi kiện trong khi các nước khác là 93. “Điều đó thể hiện Việt Nam như bước vào 1 lớp học mà thành tích xuất khẩu tốt nhưng khi bị các anh khác cấu véo lại phản ứng quá hiền lành”, ông Hải so sánh.

Đồng tình với những quan điểm được ông Hải đưa ra song TS. Thành lại cho rằng, Việt Nam thực chất là “học trò trung bình khá”.

“Nhìn xuất khẩu, tốc độ tăng khó có nước nào nhanh như Việt Nam trong vòng 10-15 năm trở lại đây nhưng Việt Nam lại có tài biến toàn bộ cơ hội thành thách thức”, ông Thành nhấn mạnh.

Ông Thành cho rằng, Việt Nam có thể học hỏi mô hình phát triển của Hàn Quốc khi nước này đã hỗ trợ những doanh nghiệp tốt nhất, kết quả trong số 22.000 trung tâm nghiên cứu và phát triển về ứng dụng công nghệ nhưng có tới trên dưới 50% là trung tâm chỉ có khoảng 4-5 người.

"Muốn nâng cao giá trị, nâng cao năng lực cạnh tranh, một trong những vấn đề là chuyển sang công nghệ gốc, công nghệ tốt nhất", Phó Viện trưởng CIEM cho hay.

Thứ Ba, 08:19  15/09/2015

Theo Nguyễn Thảo

Diễn đàn đầu tư

'Công nghệ' giăng bẫy lột tiền khách Tây trên phố cổ Hà Nội

- Những vị khách Tây - vốn được nhiều quốc gia coi trọng và tiếp đón như thượng khách khi đến Việt Nam chẳng khác gì “con mồi”. Họ bị săn đón và bủa vây bởi nhiều đối tượng giăng bẫy, thậm chí ngang nhiên như trấn lột ngay trên phố cổ Hà Nội - một điểm đến được yêu thích hàng đầu Việt Nam. 

Việc nữ du khách Australia bị “trấn” tới 900.000 đồng cho vài mũi khâu ở xăng đan cho thấy, dường như hành xử theo kiểu trấn lột, ăn cướp của khách du lịch vẫn ngấm ngầm diễn ra ngay tại trung tâm Hà Nội. 

Cách tiếp đón khách du lịch như vậy, khác nào tự đâm vào chân mình.

Thử hình dung, bạn đang du lịch ở một nước hoàn toàn xa lạ, thăm thú một địa điểm đẹp nổi tiếng. Bỗng dưng, có người chạy đến, giật và tháo phăng đôi giầy bạn đang đi, khâu vài mũi, đánh bóng qua quýt rồi bắt bạn trả khoảng 50 USD. 

Bạn có tức không, có thất vọng không?. Có thể, 50 USD đối với du khách hào phóng không đáng để phải bận tâm. Có thể bạn nghĩ, thôi thì bỏ qua coi như tai nạn. Nhưng, bạn không bao giờ quên dấu ấn về một chuyến đi mà bạn đã bị ăn chặn trắng trợn như thế.

Hàng rong đeo bám khiến nhiều du khách bỏ chạy

Đấy chính là tình huống mà cô Avy, du khách đến từ xứ sở Kangoroo gặp phải khi đang đi bộ trên phố Hàng Đào (Hoàn Kiếm, Hà Nội) mới đây. Nó khiến cô bị sốc. Thậm chí, bà Helen, một khách du lịch Na Uy, còn giận dữ cho rằng, đó là một trải nghiệm tồi tệ khi bà buộc phải trả 500.000 đồng cũng chỉ để cho một lượt đánh giày.

Chắc chắn, còn nhiều khách ngoại quốc khác cũng bị bắt chẹt tương tự, nhưng không lên tiếng hoặc không biết báo với ai, để tự bảo vệ mình.

Khẳng định như vậy là bởi, cách đây 4 năm, tình trạng trên đã xảy ra, cũng tại ngay những tuyến phố quanh hồ Gươm như Lò Sũ, Hàng Dầu, Hàng Đào, Hàng Bè, Cầu Gỗ... 

Hễ “đánh hơi” thấy bóng dáng khách nước ngoài, một nhóm đánh giày bặm trợn lao tới, làm vài động tác chỉ chỏ rằng cần phải khâu vá, đánh bóng,... chẳng cần biết khách có đồng ý không. Mất vài phút, khách bị lột từ vài trăm nghìn đến cả triệu đồng.

Những vị khách Tây - vốn được nhiều quốc gia coi trọng và tiếp đón như thượng khách khi đến Việt Nam chẳng khác gì “con mồi”. Họ bị ngang nhiên săn đón và bủa vây ngay trên phố cổ Hà Nội, bởi nhiều đối tượng - vì miếng cơm manh áo, mà không còn lòng tự trọng, tính sĩ diện và sự tử tế. 

Những “con mồi” ấy, năm 2013, còn bị cả một đội quân quang gánh đeo bám, chèo kéo, vòi tiền, dồn ép mua hàng, thậm chí còn cướp giật, thó tiền của khách, ngay tại khu vực trước cổng chùa Trấn Quốc. Đeo bám quyết liệt đến nỗi, có đoàn khách kinh hoàng đã phải chạy thục mạng, tìm cách thoát thân.

Chưa hết, khách du lịch quốc tế còn bị lái xe xích lô, tài xế taxi ngang nhiên “chém đẹp”. Dạo một vòng phố cổ bằng xích lô bị hét tới vài trăm ngàn đồng. Đi taxi 3km từ khu vực đền Ngọc Sơn về Bảo tàng Hồ Chí Minh (quận Ba Đình), khách nước ngoài bị nữ lái xe giật mất cả tờ 50 USD đang cầm trên tay.

(ảnh minh họa - Thanh Niên)

Hà Nội là điểm đến được nhiều du khách quốc tế lựa chọn khi đến Việt Nam. Nhưng, đi taxi từ cửa ngõ là sân bay Nội Bài về trung tâm thành phố đã bị móc túi. Dạo phố thì bị đội quân hàng rong chèo kéo, bị đánh giầy lột tiền, bị xích lô tính giá cước trên trời. Không chỉ vậy, họ còn bị chặt chém khi dùng bữa ở Hạ Long, ở Vũng Tàu, bị cướp giật ở TP.HCM,...

Tất nhiên, đó chỉ là một trong số ít những hạn chế, mà có thể xảy ra ở bất kỳ nước nào, nhưng đến mức để khách du lịch sốc, khiếp sợ, giận dữ,... thì đúng là khó có thể lấy lòng họ lại được trong ngày một, ngày hai. Chưa kể, hình ảnh, thương hiệu đất nước, điểm đến du lịch ở Việt Nam cũng bị tổn thương.

Riêng du lịch Thủ đô, năm 2014 đón 3 triệu lượt khách nước ngoài, tăng 16% so với năm trước. Tự hào trước tốc độc tăng trưởng hai con số hàng năm, song, trong số du khách ấy, bao nhiêu sẽ quay trở lại? 

Một lần nữa, câu hỏi về việc tại sao tình trạng chặt chém, đeo bám, ăn cướp của khách nước ngoài - mặc dù diễn ra từ lâu, nhưng cứ dẹp xong, im ắng một thời gian thì đâu lại vào đấy. Thành lập cảnh sát du lịch, ra chế tài xử phạt mạnh,... những giải pháp từng được đề xuất, xem ra vẫn không hiệu quả, khi mà bài toán lâu dài, tốn kém và quan trọng hơn cả là tạo thu nhập bền vững và nâng cao ý thức của những người nghèo làm du lịch, vẫn còn đó.

Ý thức du lịch kém bị xem là yếu tố hàng đầu trong số những điểm yếu “chết người” của du lịch Việt Nam, theo một khảo sát trên 3.000 du khách mới đây do Dự án du lịch EU thực hiện. Xếp sau đó là tệ nạn xã hội, sự chậm đổi mới ở các điểm đến, công tác bảo tồn yếu, sản phẩm du lịch Việt Nam thiếu đặc sắc, ít sáng tạo và còn trùng lặp,... khiến du lịch Việt Nam chỉ giữ chân được du khách ít ngày.

Đến khách du lịch trong nước, nhất là vào dịp cao điểm, còn bị ngang nhiên đối xử kiểu chặt chém công khai, ép buộc mua hàng với giá cắt cổ, nữa là những vị khách xa lạ tận trời Tây.

Rõ ràng, những giải pháp mà du lịch Việt Nam đang nỗ lực triển khai để thu hút khách quốc tế, như miễn visa, quảng bá tiếp thị, nâng cao chất lượng dịch vụ, miễn thuế VAT cho khách, giảm thuế cho các doanh nghiệp lữ hành,... sẽ không đem lại nhiều hiệu quả khi bản thân ngành du lịch còn tồn tại những hạn chế như trên, khiến khách đến một lần rồi hoảng sợ quay lưng.

15/09/2015 03:00

Ngọc Hà

Nóng TP HCM: Đường dẫn cầu Thủ Đức sụt lở nghiêm trọng

(Kiến Thức) - Sáng nay, đường dẫn cầu Thủ Đức sụt lở nghiêm trọng khiến toàn bộ khu vực cầu bị phong tỏa, hiện sự cố sụt lún chưa có dấu hiệu ngừng lại.

Hiện, CSGT đội Rạch Chiếc đang phong tỏa toàn bộ khu vực cầu Thủ Đức (cầu vượt trạm 2) do đường dẫn cầu Thủ Đức sụt lở nghiêm trọng.

Hàm ếch sâu khoảng hơn 1 mét

Trước đó, khoảng 8h sáng cùng ngày, tại nhánh cầu vượt cửa ngõ các tỉnh đi vào TP HCM thuộc địa bàn phường Linh Chung, quận Thủ Đức, TP HCM có hiện tượng mặt đường bị lún nứt. Chỉ ít phút sau đó, 1 dãy taluy dài hơn 20m cùng nhựa đường đất đá bị cuốn xuống bên dưới.

Lực lượng CSGT đang phong tỏa khu vực.

Theo quan sát, hàm ếch do sụt lún tạo ra cao khoảng hơn 1 mét và chưa có dấu hiệu dừng lại khi tiếp tục ăn sâu vào lòng đường.

Hiện, lực lượng CSGT đang phong tỏa khu vực này để tránh xảy ra nguy hiểm.

Kiến Thức tiếp tục cập nhật.

10:01 15/09/2015

Vũ Sơn

TP HCM: Khổ sở vì phố ngập sâu, đường kẹt cứng

Theo NLDO-15/09/2015 21:46

Cơn mưa đầu giờ chiều 15-9 khiến nhiều tuyến đường ở quận Bình Thạnh, TP HCM như Nguyễn Hữu Cảnh, D2, Quốc lộ 13, Ung Văn Khiêm ngập nặng, xe chết máy hàng loạt.

Ngập nặng nhất là Quốc lộ 13, đoạn từ ngã năm đài liệt sĩ đến trước Bến xe Miền Đông. Nước sâu chừng 50cm khiến hàng trăn m phương tiện bị chết máy. Do mưa lớn vào giờ cao điểm nên lượng phương tiện ùn ứ nhiều giờ, nhiều người phải dắt bộ gây ra tình trạng kẹt xe kéo dài.

Hẻm 69 đường D2 bị ngập khiến xe bị chết máy, người đi bộ bị ngã

Kẹt xe kéo dài trên Quốc lộ 13, nhiều phương tiện phải dắt bộ

Tại ngã tư Hàng Xanh, các phương tiện nhích từng mét một. Dòng phương tiện lưu thông trên đường Điện Biên Phủ xung đột với các phương tiện lưu thông về đường Xô Viết Nghệ Tĩnh. Nhiều xe máy đi vào các con hẻm để ra đường D2 nhưng những con hẻm này bị ngập nên xe lại chết máy. Khi đi ra được D2 thì kẹt xe trên đường Ung Văn Khiêm nên hàng nghìn phương tiện đành chôn chân trên đường Ung Văn Khiêm.

Ngập ảnh hưởng đến buôn bán, đưa con đi học

CSGT điều tiết phương tiện trên đường Ung Văn Khiêm

Các chiến sĩ CSGT phải lội dưới dòng nước ngập tới đầu gối để điều tiết các phương tiện đi đúng làn đường, hạn chế tình trạng kẹt xe kéo dài. Anh Trần Thái Na, ngụ quận Thủ Đức ngao ngán: “Đi từ Hàng Xanh tới Ngã năm đài liệt sĩ mất 1 giờ  đồng hồ, chôn chân ở Quốc lộ 13 thêm 15 phút. Lần đầu tiên tôi thấy kẹt xe nghiêm trọng trên tuyến đường Xô viết Nghệ Tĩnh như vậy”

S. Đông

Chợ quê nay còn đâu?

Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam
2015-09-14

Nhiều người chọn mua hàng ở chợ tự phát vì sự tiện lợi -RFA

Chuyện người nông dân bán vài củ khoai, trái bí, trái bầu hay vài con gà, con vịt, sáng ra, thay vì gánh ra chợ để bán, người ta lại đưa lên đầu xóm, ngay ngã ba đường ngồi bán đã thành một nếp quen ở khắp miền quê Việt Nam. Lâu ngày thành chợ, những góc chợ quê như thế tuy đơn giản chỉ là việc mua với bán cho nhanh để còn thời gian ra làm đồng nhưng vô hình trung lại trở thành nét văn hóa nông thôn. Hình ảnh chợ quê đi vào tâm hồn người ta một cách tự nhiên, lặng lẽ. Mãi cho đến khi công an, nhà cầm quyền địa phương vác gậy, mang bình xịt hơi cay ra xua đuổi thì mọi chuyện có khác…!

Chợ quê từ đâu?

Ông Kha, một lão niên ở Quỳnh Lưu, Nghệ An, chia sẻ: “Chợ quên thì nhiều chỗ, còn nhiều lắm. Bán các loại hàng hóa lặt vặt cũng có, bán sỉ cũng có. Giá chợ quê rẻ hơn chợ thành phố, chợ quê vui vẻ, thân thiện...”.
Theo ông Kha, chợ quê vốn có từ khi người Việt có nhu cầu mua bán, trao đổi, theo thời gian, chợ phát triển theo nhiều kiểu khác nhau. Có những chợ quê nằm gần sông được giữ lại, phát triển thành chợ thị trấn, chợ xã, chợ thị tứ hoặc chợ thành phố. Nhưng trường hợp này cũng hiếm, đa số các chợ quê mọc lên tự phát và đến một lúc nào đó thì tự biến mất bởi có một khu chợ khác mọc lên phong phú hơn hoặc thuận tiện cho việc mua bán hơn.

Cũng theo ông Kha, đa phần chợ quê bị biến mất là do vấn đề giao thông bị cản trở, để đảm bao an toàn giao thông, nhà cầm quyền địa phương buộc phải dẹp bỏ những khu chợ tự phát ở các ngã ba, ngã tư thôn quê. Bởi việc mua bán ở đây gây ảnh hưởng và cản trở giao thông. Chính vì vậy, các khu chợ quê nhanh chóng lụi tàn theo thời gian.
Phần lớn các khu chợ quê tự phát bị mất hẳn là do chính quyền địa phương chủ trương dẹp bỏ, họ huy động công an, dân phòng, dân quân tự vệ và dùng các biện pháp mạnh như hất đổ đồ, tịch thu hàng hóa, đập bỏ bàn ghế hoặc đập bỏ các quầy mua bán và sau đó liên tục bắt những người có liên quan, mua bán lâu ngày ở chợ quê phải nộp tiền phạt vì lấn chiếm lòng lề đường.

Xét trên khía cạnh lý trí thì việc làm này hoàn toàn hợp lý, không có gì đáng bàn. Tuy nhiên, do các chợ thị trấn, chợ thị xã quá xa những làng mạc, thôn xóm, trong khi đó, một số bà mẹ, bà nội trợ vẫn còn giữ thói quen gánh hàng đi bán và không biết đi xe đạp. Chính vì vậy, quãng đường càng ngắn càng có lợi cho việc bán xong các thức quà quê, nông sản lại về nhà ăn vội chén cơm nguội để kịp ra đồng, ra vườn làm việc.
Chính vì điều kiện về thời gian thôi thúc, gấp gáp nên nhiều bà mẹ, bà nội trợ nghĩ cách đứng ở các ngã ba đường để bán hàng, tuy rẻ hơn một chút mà lại nhanh chóng xong việc để còn kịp làm việc khác. Chính cách nghĩ tuy rẻ vẫn nhanh đó mà các món hàng bán ở góc quê luôn được mua nhanh chóng, người mua cũng tìm đến các góc ngã ba thôn quê để mua hàng vừa rẻ lại vừa đáng tin cậy. Chợ quê đông dần theo hướng này, lâu ngày trở thành chợ có buổi họp chợ hẳn hoi.

Một chợ quê tự phát ở Thanh Hóa. RFA

Và khi chợ đủ đông, nhà cầm quyền địa phương bắt đầu tìm cách dẹp để ổn định trật tự giao thông. Người mua kẻ bán lại cố gắng nấn ná được bữa nào hay bữa đó với chợ quê đang bị cấm, bị dẹp. Bởi lẽ, nhà cầm quyền cấm chợ ở các góc ngã ba nhưng lại không qui hoạch được một khu chợ mới cho người dân. Và nếu qui hoạch, xây dựng chợ, số tiền có thể lên đến vài chục tỉ mà tính thuận lợi trong mua bán lại rất kém vì nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân tiền thu thuế chợ quá cao và muốn mua bán ổn định, người ta phải bỏ ra một khoản tiền quá lớn để mua quầy mà chưa chắc mua bán thuận lợi được giống như các chợ tự phát.
Chính vì lẽ này, hầu hết các chợ tự phát đều là những khu chợ tuy không rộng lớn, qui mô nhưng lại mua bán rất thuận lợi, nhanh chóng trở thành điểm giao thương của người dân trong vùng. Mà một khi chợ do nhà nước qui hoạch bị bỏ trống, chợ tự phát lại nhanh chóng móc lên, điều này chẳng khác nào một gáo nước lạnh dội vào nhà cầm quyền. Chuyện nhà cầm quyền gay gắt, mạnh tay dẹp các chợ quê cũng có một phần nguyên nhân vừa nêu.

Dùi cui và bình xịt hơi cay…

Một người tên Năm, vốn là cựu tư thương ở các chợ quê tự phát, không phải đóng thuế, chia sẻ: “Có chứ, ở đây nhiều chợ, chợ tự phát ở ngã ba đường còn nhiều. Đã sinh ra chợ thì có các mặt hàng, hàng gì cũng có, rau thịt cũng có. Nếu ảnh hưởng giao thông thì an ninh xã họ dẹp. Chợ quê thì mặt hàng không đầy đủ bằng chợ lớn ở thành phố. Chợ quê thì mua bán trao đổi giữa người nông dân với nhau chứ không qui mô như chợ thành phố…”.

Theo bà Năm, việc mua bán ở chợ quê tự phát rất phù hợp với người nông dân chân lấm tay bùn. Bởi đơn giản thời gian của người nông dân không giống như thời gian của giới công chức, có giờ ăn, giờ nghỉ và có cả ngày nghỉ, kì nghỉ xả hơi. Người nông dân suốt ngày đầu tắt mặt tối chạy đua với thời gian để kiếm chén cơm, ở đâu mua bán nhanh chóng, thuận lợi thì ở đó có người nông dân.
Không chỉ riêng người nông dân mà một số cán bộ nhà nước thuộc hàng lương bét, không có quyền thế cũng thường mua bán ở chợ quê tự phát. Bởi lẽ, những cán bộ này cũng phải làm việc quần quật với lương ba đồng ba cọc, thời gian đối với họ là tắm lợn, chăn bò, nuôi gà để kiếm thêm thu nhập. Chợ quê với giá cả vừa phải, chất lượng tươi ngon và ít tốn thời gian luôn thu hút giới này.

Một người phụ nữ đang trên đường chở ít rau muống mới hái ra chợ đầu làng. RFA

Rất tiếc là nhà nước luôn qui hoạch chợ không theo mong muốn của người mua bán mà qui hoạch theo chủ ý của những người có khi cả đời không bước ra chợ. Chính vì vậy, cái chợ họ xây lên có khi rất hoành tráng, qui mô nhưng lại vô cùng bất lợi cho việc mua bán. Có thể là đường đến chợ quá xa, hoặc giá hàng quá cao bởi tiền mua chỗ rất cao nhằm bù vào khoản tiền khủng xây chợ… Cuối cùng, chợ quê lại âm ỉ mọc lên.
Và khi chợ quê mọc lên, nhà cầm quyền địa phương đã dùng đến cả dùi cui, bình xịt hơi cay để đuổi những người mua bán. Hành vi dẹp chợ của giới chức địa phương không phải là mời bà con lên ủy ban họp để thông báo việc giải tán chợ mà dùng biện pháp mạnh để giải tán. Chính điều này tạo ra không ít bất bình đối với người dân.

Vì với nhà cầm quyền, một cái chợ mọc ra có thể gây cản trở giao thông hoặc gây mất vệ sinh một khu phố. Nhưng nếu không có lý do chính đáng, cái chợ ấy đã không tồn tại và hơn nữa, người dân họp chợ là có lý lẽ của họ, ít nhất cũng là lý lẽ của việc thuận mua vừa bán, bảo vệ chén cơm manh áo của gia đình.

Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam.

http://www.rfa.org/vietnamese/reportfromvn/vanishin-country-market-09142015055254.html/09142015-vanishin-country-market.mp3

Ngưng hay không dự án lấn Sông Đồng Nai

Gia Minh, biên tập viên RFA, Bangkok
2015-09-15

Hiện chủ đầu tư vẫn tiếp tục đổ đất đá xuống sông với những khối đá rất to để hoàn thành việc lấn sông.Photo Hoang Truong/vnexpress

Dự án lấn Sông Đồng Nai gây quan ngại gần đây tại Việt Nam và cho đến nay vẫn chưa ngã ngũ. Có ý kiến yêu cầu phải ngưng ngay lại, trong khi đó phía cơ quan chức năng vẫn chần chừ.

Ngưng lại

Mạng lưới Sông Ngòi Việt Nam vào cuối tháng 8 vừa qua ra thông cáo báo chí kêu gọi chấm dứt dự án lấn sông Đồng Nai. Diễn đàn này lặp lại quan điểm nói không với dự án, đề nghị chấm dứt dự án và trả lại nguyên trạng cho dòng sông Đồng Nai.

Đây là lần thứ hai Mạng lưới Sông Ngòi Việt Nam ra thông cáo báo chí về dự án lấn sông Đồng Nai. Thông cáo báo chí thứ nhất ra ngày 23 tháng 3 năm nay bày tỏ lo ngại sâu sắc và kiến nghị việc rút giấy phép dự án.

Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, cố vấn Mang Lưới Sông Ngòi Việt Nam, cho biết những cơ sở để yêu cầu phải ngưng dự án lấn sông Đồng Nai lại:

“ Dự án này đã vi phạm một số luật đã hình thành tại Việt Nam như Luật Tài Nguyên Nước, Luật Phòng chống Thiên tai…; tức là dự án này trước tiên đã vi phạm những qui định trong các bộ luật rồi thì những cái đánh giá tác động môi trường, và diễn giải những tác động đó theo cách nào đi nữa cũng không có giá trị. Do đó Mạng Lưới Sông Ngòi Việt Nam yêu cầu phải chấm dứt dự án này, trả lại hiện trạng cho dòng sông.”

Thông cáo báo chí của Mạng lưới Sông Ngòi Việt Nam nêu rõ dự án lấn Sông Đống Nai vi phạm nghiêm trọng nhiều điểu khoản trong các luật của Việt Nam gồm Luật Tài Nguyên nước năm 2012, Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014, Luật Đê Điều năm 2006, Luật Phòng chống Thiên tai năm 2013, Luật Xây Dựng năm 2003 và Nghị định Quản lý Lưu vực Sông  số 120/2008/Nđ-CP.

Dự án này đã vi phạm một số luật đã hình thành tại VN như Luật Tài Nguyên Nước, Luật Phòng chống Thiên tai…; tức là dự án này trước tiên đã vi phạm những qui định trong các bộ luật rồi thì những cái đánh giá tác động môi trường, và diễn giải những tác động đó theo cách nào đi nữa cũng không có giá trị.

Tiến sĩ Lê Anh Tuấn

Theo Mạng Lưới Sông Ngòi Việt Nam thì 5 bộ luật vừa nêu là 5 bộ luật quan trọng và Dự án Lấn sông Đồng Nai vi phạm.

Cũng theo Mạng Lưới Sông Ngòi Việt Nam thì dự án này gây lo lắng và bức xúc dư luận xã hội vì những tác động ảnh hưởng đến môi trường và cuộc sống của hơn 20 triệu người đang sinh sống và phụ thuộc nguồn nước tại lưu vực Sông Đồng Nai. Đây là một lựu vực sông được đánh giá có ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển kinh tế- xã hội và sinh kế của 11 tỉnh thành Nam bộ.

Một cư dân Đồng Nai nói đến tác động của hoạt động can thiệp vào dòng chảy tự nhiên của con sông Đồng Nai cũng như công tác đánh giá tác động môi trường của cơ quan chức năng như sau:

“ Là người dân Đồng Nai tôi hiểu được con sông Đồng Nai không chỉ là nguồn sống cho dân Đồng Nai mà cho cả người dân vùng Đông Nam bộ- các tỉnh lân cận Bình Dương, Vũng Tàu, thành phố Hồ Chí Minh… Hằng triệu người đang phụ thuộc vào dòng sông này. Dòng sông như dòng sữa khổng lồ của người mẹ cho hằng triệu đứa con. Do vậy nếu dòng sông này bị tắc nghẽn hay đổi dòng, hoặc nếu có vấn đề gì thì đời sống của hằng triệu người nương vào dòng sông này cũng bị đảo lộn.

Với tư cách là một người dân chứ không phải chuyên gia tôi cho rằng cái gì tự nhiên vốn có đều phải được tôn trọng. Kiến thức hữu hạn của chúng ta không thể tác động vào tự nhiên một cách tự động. Điểm thứ hai nữa là báo cáo đánh giá tác động môi trường của Việt Nam mang tính hình thức. Trước đây Viện Môi trường ở thành phố Hồ Chí Minh do ông Nguyễn Văn Phước chủ trì từng làm rất ‘ẩu và láo’ ( đánh giá tác động môi trường) cho dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A. Nên những đơn vị tư vấn của Việt Nam mà thuộc Nhà nước không được chuẩn xác. Vì nằm trong một hệ thống như thế nên thực sự không có được tính độc lập, sẽ thiên vị cho đơn vị làm kinh tế. Chính người làm kinh tế bỏ tiền ra thuê đơn vị làm đánh giá tác động môi trường nên ý kiến không có sự độc lập. Một khi thiên về giá trị kinh tế thì môi trường bị hủy hoại. Khi tác động vào dòng sông Đồng Nai như thế này thì gây tác động lớn đến dòng chảy tự nhiên. Tôi không tin tưởng vào những chuyên gia trong nước vì không đủ tầm để làm việc như thế. Nếu Nhà nước (Việt Nam) có quan tâm đúng mức thì cần phải có nhóm chuyên gia nước ngoài có ý kiến về vấn để ‘chỉnh, trị’ dòng sông. Phải mời các chuyên gia nước ngoài tham gia vào hội đồng phản biện và thông tin phải  công khai, minh bạch. Lúc đó dân mới yên tâm. Bây giờ thì dân không yên tâm và mất niềm tin vào hệ thống.”

Tiến sĩ Lê Anh Tuấn cũng nêu ra những tác hại của dự án lấn sông Đồng Nai như sau:

“ Thứ nhất sẽ tạo ra tiền lệ xấu cho những hoạt động khác, ví dụ chỗ này lấn sông được, thì chỗ khác cũng lấn sông được. Như vậy dòng sông sẽ bị thu hẹp và đến một lúc nào đó người ta sẽ không kiểm soát được tất cả những tác hại diễn ra trong tương lai.

Tôi không tin tưởng vào những chuyên gia trong nước vì không đủ tầm để làm việc như thế. Nếu Nhà nước VN có quan tâm đúng mức thì cần phải có nhóm chuyên gia nước ngoài có ý kiến về vấn để ‘chỉnh, trị’ dòng sông. Phải mời các chuyên gia nước ngoài tham gia vào hội đồng phản biện và thông tin phải công khai, minh bạch.

Một cư dân Đồng Nai

Chúng tôi cũng nhận thấy rằng sông Đồng Nai là một sông liên tỉnh có vai trò quan trọng trong cấp nước sinh hoạt, nước tưới tiêu, cũng như giao thông, môi trường cho nhiều triệu người từ trên thượng nguồn cho đến Sài Gòn. Do đó việc xây dựng làm thay đổi dòng chảy trên sông ở thượng nguồn hay hạ nguồn cần có sự đồng thuận giữa các tỉnh vì có sự tác động lẫn nhau. Dự án này chưa có ý kiến đánh giá của các tỉnh khác, đặc biệt của Sài Gòn nơi có hằng triệu người đang sử dụng nguồn nước sông Đồng Nai. Dự án này sẽ gây ra những hệ lụy mà chưa có thể đánh giá một cách đầy đủ; mặc dù có thể nói được một khi thu hẹp dòng chảy sẽ tạo nên những thay đổi về yếu tố thủy văn và các vấn đề về môi trường.”

Khi dự án mở rộng đắp đất bờ sông Đồng Nai được thực hiện, hàng nghìn tấn đất đá đổ xuống lòng sông.(vietnamnet)

Chờ thẩm định

Trong khi Mạng lưới Sông Ngòi Việt Nam nêu rõ quan điểm về việc phải cho ngưng dự án lấn sông Đồng Nai lại, thì phía Bộ Tài Nguyên Môi trường đang tiến hành tổ chức thẩm định lại đánh giá tác động môi trường của dự án.

Ông Nguyễn Vũ Trung thuộc Cục Thẩm định & Đánh giá Tác động Môi trường của Bộ Tài Nguyên- Môi trường cho biết:

“  Việc đánh giá tác động môi trường ĐTM là chỉ làm việc dự báo thôi; thế thì trong quá trình có những vấn đề chưa chắc chắn như báo cáo nêu thì phải tiếp tục nghiên cứu …

Không thể nói cái này có tác động gì hay không có tác động gì, bởi vì toàn bộ điều kiện tự nhiên để nghiên cứu dòng chảy đến nay số liệu vẫn không đầy đủ. Tất cả vấn đề chưa chắc chắn đó thì cơ quan nhà nước và chủ dự án có trách nhiệm nghiên cứu tiếp, đề xuất biện pháp để cuối cùng quyết định thôi; chứ bây giờ Bộ Tài nguyên- Môi trường đứng trên phương diện về môi trường, còn việc đánh giá mô hình dòng chảy là việc của bên ngành thủy lợi cũng như các chuyên ngành khác.

Bộ Tài nguyên- Môi trường thứ nhất không phải cơ quan quản lý và thứ hai chuyên môn không sâu nên chúng tôi không thể quyết vấn đề đó được mà chỉ làm sao cho tốt nhất thôi.!”

Giáo sư Ngô Đình Tuấn, chủ tịch Hội dồng Khoa học, Viện Tài nguyên nước và Môi trường Đông Nam Á, cũng cho biết

Không thể nói cái này có tác động gì hay không có tác động gì, bởi vì toàn bộ điều kiện tự nhiên để nghiên cứu dòng chảy đến nay số liệu vẫn không đầy đủ. Tất cả vấn đề chưa chắc chắn đó thì cơ quan nhà nước và chủ dự án có trách nhiệm nghiên cứu tiếp, đề xuất biện pháp để cuối cùng quyết định thôi

Ông Nguyễn Vũ Trung

“ Dự án này thế nào đến nay chưa có kết luận, còn đánh giá tác động môi trường còn nhiều thiếu sót nên chúng tôi chỉ có ý kiến về những gì thiếu sót và có ý kiến phải làm như thế nào cho đúng. Chứ còn cách ai làm như thế nào chúng tôi không biết. Chúng tôi chịu trách nhiệm với phó thủ tướng là nói lên những gì còn thiếu sót, cái gì là ưu điểm, phải điều chỉnh như thế nào. Còn điều chỉnh hay không là việc của ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai.

Họ chưa làm xong, chưa tính xong được nên phải chờ. Chúng tôi chỉ ra những điểm căn bản và có văn bản gửi cho phó thủ tướng.”

Phó giáo sư Lê Kim Truyền, phó chủ tịch Hội Đập Lớn & Phát triển Nguồn nước của Việt Nam cũng cho biết việc hội của ông chưa chính thức có đánh giá về tác động của dự án lấn sông Đồng Nai đối với dòng chảy này:

“ Hội chưa có hội thảo bàn về vấn đề đó. Cá nhân thì người này có ý kiến, người kia có ý kiến nhưng chưa tổ chức hội thảo bàn về vấn đề đó. Tôi chỉ trao đổi cá nhân những ý kiến khác nhau thôi chứ không có tập hợp nên chưa thể nói xu hướng thế nào, thế nào!”

Báo mạng Thanh Niên hôm ngày 11 tháng 9 trích dẫn ý kiến của một chuyên gia tại Thành phố Hồ Chí Minh nói rằng khi UBND tỉnh Đồng Nai được phép làm lại đánh giá tác động môi trường cho một dự án tư nhân khiến nảy sinh nhiều nghi vấn. Thứ nhất kinh phí đển làm đánh giá tác động môi trường như thế lấy từ đâu? Và bất cứ từ nguồn nào cũng là từ tiến thuế của dân đóng góp thôi. Thứ hai, sau khi giới chuyên gia chỉ ra những thiều sót, sai lầm về mặt khoa học phải ngưng dự án thì việc cho làm lại đánh giá tác động môi trường phải chăng là cách ‘bịt những lỗ hổng’ bằng cách ‘làm đẹp’ lại số liệu!

Xin được nhắc lại Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai và tháng 7 năm ngoài phê duyệt dự án lấn sông Đồng Nai của Công ty Cổ phần Toàn Thịnh Phát. Dự án có qui mô diện tích hơn 84 ngàn mét vuông, trong đó hơn 77 ngàn mét vuông là lấn sông, chạy dọc theo sông Đồng Nai dài hơn 1,3 kilomet, từ Công viên Nguyễn Văn Trị- đối diện với UBND tỉnh Đồng Nai, cho đến cầu Rạch Cát, thuộc phường Quyết Thắng. Dự án được khởi công vào tháng giêng năm nay và đổ đất đá lấn mặt sông. Nơi lấn hẹp nhất là 30 mét và nơi rộng nhất là 100 mét.

Sông Đồng Nai dài 586 kilomet, lưu vực rộng 38600 kilomet vuông. Lưu vực này chỉ sau lưu vực Sông Cửu Long và sông Đồng Nai là con sông nội địa dài nhất Việt Nam.

Mục Khoa học- Môi trường kỳ này tạm dừng tại đây. Hẹn gặp lại các bạn trong chương trình kỳ tới.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/ScienceAndEnvironment/dongnai-riverside-fill-project-09142015075053.html/09102015-dongnai-riverside-fill-project.mp3

Thái Lan siết chặt quản lý nhập cảnh và lao động bất hợp pháp

Anh Vũ, thông tín viên RFA
2015-09-15

Du khách nước ngoài chờ làm thủ tục tại sân bay ở Thái Lan-Photo Thanh Liem/ttvn

Khoảng 5 vạn công dân VN đang sử dụng visa du lịch để làm việc ở Thái lan có thể bị buộc phải trở về VN và không thể quay lại, do việc chính quyền Thái lan siết chặt việc gia hạn visa đối với khách du lịch.

Các cơ quan chức năng VN và Thái lan nói gì về vấn đề này?

Visa cho khách du lịch VN đến Thái lan được miễn, tuy vậy mỗi lần cấp phép chỉ có giá trị trong một tháng, nếu có nhu cầu ở thêm khách du lịch phải xin gia hạn tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, nhưng không quá 3 lần. Sau đó buộc phải xuất cảnh.

Để đối phó với tình trạng đó, phần lớn lao động VN khi visa hết hạn thường phải đến một cửa khẩu nào đó làm thủ tục xuất cảnh sang các nước láng giềng như Lào, Campuchia hay Myanmar và sau một vài tiếng đồng hồ thì họ lại nhập cảnh trở lại. Hoặc để tiết kiệm chi phí và thời gian nhiều người lao động đã thông qua người trung gian - dùng tiền để hối lộ cho cảnh sát làm dịch vụ gia hạn visa.

Tuy vậy, sau vụ đánh bom tại Băng cốc ngày 17/8/2015 chính quyền Thái lan đã tiến hành siết chặt việc quản lý đối với du khách, đồng thời kiên quyết xử lý các đối tượng lợi dụng visa du lịch để ở lại lao động bất hợp pháp.

Việc siết chặt quản lý đối với visa du lịch đã có tác động không nhỏ đối với những người Việt nam đang lao động bất hợp pháp ở Thái lan, và chỉ duy nhất một con đường buộc họ phải trở về VN rồi sang Thái lan một lần nữa.

Trước hiện trạng đáng lo ngại đó, chúng tôi đã trao đổi với tòa Đại sứ VN tại Băng cốc về vấn đề này, và được ông Trần Mạnh Hùng, Bí thư thứ nhất phụ trách bảo hộ công dân Việt Nam cho biết:

“Hiện nay cái việc cho hay không cho đóng dấu nhập cảnh vào Thái lan thì phải tuân theo đúng quy định của luật pháp Thái lan. Nghĩa là nhập cảnh vào Thái với mục đích du lịch thì họ cho đóng dấu để quay lại. Còn bây giờ bà con mình đi đóng dấu nhiều lần thì họ coi là không vì mục đích du lịch, mà là vi phạm pháp luật của Thái lan. Ví dụ như ở lại lao động ở Thái là không được phép, vì vậy họ đang thắt chặt việc đó. Còn việc xử lý là do nước sở tại, về góc độ Sứ quán thì chúng tôi đang liên lạc với Bộ Ngoại giao Thái lan để hỏi họ xem như thế nào?”

Nhập cảnh vào Thái với mục đích du lịch thì họ cho đóng dấu để quay lại. Còn bây giờ bà con mình đi đóng dấu nhiều lần thì họ coi là không vì mục đích du lịch, mà là vi phạm pháp luật của Thái lan. Ví dụ như ở lại lao động ở Thái là không được phép, vì vậy họ đang thắt chặt việc đó

ông Trần Mạnh Hùng

Đồng thời chúng tôi cũng liên hệ với Cục quản lý và kiểm soát lao động nước ngoài, Bộ Lao động Thái lan để hỏi về vấn đề này và được bà Seeraporn Vongkaeo cho biết:

Quầy làm thủ tục xuất nhập cảnh tại cửa khẩu Thái Lan. Courtesy photo.

Đại ý bà ta nói rằng, lao động VN chưa được phép lao động tại Thái lan như lao động thuộc các nước khác. Do vậy vấn đề này không liên quan đến Bộ Lao động, mà thuộc về chức năng của cơ quan cảnh sát, nếu phát hiện ra người nước ngoài lao động trái phép thì họ phải xử lý theo luật pháp của Thái lan.

Theo báo Prachathai của Thái lan ngày 11/2/2015 cho biết, ngày 10/2/2015 Chính phủ Thái lan đã có Nghị quyết cho phép Bộ Lao động Thái Lan tiến hành đăng ký hợp pháp hóa cho lao động Việt Nam đang làm việc tại Thái Lan. Cụ thể lao động VN được phép làm việc trong các lĩnh vực: người giúp việc, công nhân xây dựng, đánh cá và nhân viên phục vụ trong các nhà hàng. Theo kế hoạch, việc này dự kiến sẽ bắt đầu từ ngày 1/9 /2015 và chỉ áp dụng cho các đối tượng lao động VN nhập cảnh Thái lan sau ngày 10/2/2015.

Tuy nhiên, dưới tiêu đề "Thái Lan hoãn đăng ký cấp phép cho lao động VN", báo VNN ngày 25/8/2015 cho biết: do phía VN thấy rằng điều này chỉ đáp ứng được một bộ phận nhỏ lao động mới sang của VN, trong khi sẽ gây bất lợi cho đại đa số lao động VN hiện đang làm việc tại Thái Lan. Trước tình hình đó, phía VN đã đề nghị phía Thái Lan điều chỉnh lại một số quy định về việc triển khai đăng ký lao động cho phù hợp.

Lao động VN chưa được phép lao động tại Thái lan như lao động thuộc các nước khác. Do vậy vấn đề này không liên quan đến Bộ Lao động, mà thuộc về chức năng của cơ quan cảnh sát

Một cán bộ của Cơ quan MOU, Bộ Lao động Thái lan ghi nhận:

Đại ý bà ta cho biết, hiện tại lao động nước ngoài ở Thái lan chỉ áp dụng đối với lao động các nước Lào, Campuchia và Myanmar. Trường hợp lao động VN sang lao động ở Thái lan hiện nay mới có chủ trương nhưng chưa được triển khai chính thức. Theo bà này cho biết, có lẽ lao động Việt nam chính thức được làm việc ở Thái lan vào sang năm sau (2016).

Về vấn đề này, Bí thư thứ nhất phụ trách bảo hộ công dân Việt Nam Trần Mạnh Hùng khẳng định:

“Việc đó chúng tôi đang triển khai, khi nào có thông tin chính thức thì chúng tôi sẽ phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng. Hiện tại vẫn chưa có thông tin gì là cụ thể. Không ai nói là tháng 9/2015 cả, từ trước đến nay chưa hề có thông tin chính thức nào nói là tháng 9/2015 cả. Đó là do bà con mình tự nghĩ và nói như thế thôi.”

Thái lan đang trở thành một thị trường lao động của người VN, tuy rằng chỉ hạn hẹp trong một số ngành nghề nặng nhọc, vất vả, với mức lương thấp. mà lao động Thái lan chê và không làm. Tuy vậy đây vẫn là ước mơ của không ít người lao động VN trong lúc này.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/autho-talk-abt-illeg-vn-labr-in-thailan-09152015063246.html/09152015-autho-talk-abt-illeg-vn-labr-in-thailan.mp3