Nhật 'chờ phản ứng chống tham ô của VN'

Nhiều dự án đường sắt ở Việt Nam sử dụng vốn ODA từ Nhật

BBC-13:28 GMT - thứ tư, 4 tháng 6, 2014

Chính phủ Nhật Bản xác nhận với BBC về việc tạm ngưng giải ngân cho các dự án ODA mới ở Việt Nam, trong lúc một bộ trưởng Việt Nam cam kết quản lý chặt vốn ODA.

Trả lời BBC hôm 4/6, Bí thư Thứ nhất Sứ quán Nhật Bản tại Hà Nội cho biết tại cuộc họp ngày 2/6 ở Hà Nội giữa Nhật và Việt Nam, phía Nhật thông báo sẽ “tạm ngưng” các dự án mới dùng nguồn vốn viện trợ phát triển chính thức (ODA).

Nhật Bản yêu cầu Việt Nam điều tra rõ có tiêu cực hay không sau cáo buộc một công ty Nhật, JTC, hối lộ quan chức Việt Nam để đổi lấy hợp đồng cho dự án đường sắt đô thị Hà Nội.

Ông Hayashi Hiroyuki xác nhận với BBC không phải toàn bộ các dự án ODA tại Việt Nam đều bị ảnh hưởng.

“Chỉ các dự án mới dùng vốn ODA sẽ bị tạm ngưng,” ông cho biết.

“Chính phủ Việt Nam sẽ điều tra liệu có hay không tham nhũng ở dự án liên quan JTC hoặc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.”

Cáo buộc công ty Nhật JTC hối lộ quan chức Việt Nam được báo Nhật đăng tải hồi tháng Ba.

Báo Nhật Yomiuri Shimbun đưa tin Chủ tịch Tập đoàn Tư vấn Giao thông Nhật Bản (JTC) khai với cơ quan công tố Tokyo việc hối lộ một quan chức Việt Nam 80 triệu yen (tương đương 16 tỷ đồng) để giành dự án có sử dụng vốn ODA trị giá 4,2 tỷ yen.

Đây là một phần trong dự án xây dựng tuyến đường sắt trên cao ở Hà Nội.

Theo báo Nhật, ông chủ tịch tập đoàn khai đã chi tiền lại quả cho các quan chức ở Việt Nam, Indonesia và Uzbekistan.

Ông này được cho là đã ký vào bản khai. Trước đó ông đã tự nguyện đến làm việc với Văn Phòng Công tố Tokyo hôm thứ Ba ngày 18/3 sau khi Cục thuế Tokyo phát hiện JTC đã chi một khoản không minh bạch trị giá 130 triệu yen.

Trong tổng số 130 triệu yen chi không minh bạch này, 80 triệu yen là chi cho quan chức Việt Nam, còn 30 triệu chi ở Indonesia và 20 triệu chi ở Uzbekistan.

Tất cả đều với mục đích giúp cho JTC giành được hợp đồng các dự án có sử dụng vốn vay ODA của Nhật ở các quốc gia này.

Việt Nam nói sáu quan chức đường sắt đang bị điều tra, trong đó có nguyên Phó tổng giám đốc Đường sắt Việt Nam Trần Quốc Đông và ông Trần Văn Lục, nguyên Trưởng ban Quản lý dự án đường sắt.

Ông Hayashi Hiroyuki, Bí thư Thứ nhất Sứ quán Nhật Bản, nói với BBC rằng Nhật Bản đặt ra ba yêu cầu với Việt Nam.

• Điều tra có hay không tham nhũng trong các vụ bị tố cáo
• Có biện pháp nghiêm khắc với các viên chức liên quan
• Thiết lập biện pháp hiệu quả để ngăn ngừa tái diễn

"Tác động với các dự án mới phụ thuộc vào phản ứng của chính phủ Việt Nam."-Hayashi Hiroyuki, Bí thư Thứ nhất Sứ quán Nhật Bản

 Với các dự án khác tại Việt Nam, Nhật Bản cũng yêu cầu Việt Nam bảo đảm sẽ điều tra khi có tố cáo và có biện pháp phòng ngừa.

“Tác động với các dự án mới phụ thuộc vào phản ứng của chính phủ Việt Nam,” nhà ngoại giao Nhật nói.

“Phản ứng nhanh hơn sẽ khiến tác động nhỏ hơn.”

Dự kiến Nhật Bản và Việt Nam sẽ có cuộc họp cuối tháng Sáu để nghe kết quả điều tra của Việt Nam.

Tin cho hay tại cuộc họp này, Nhật Bản sẽ cân nhắc nối lại ODA cho các dự án mới sau khi xem kết quả điều tra và biện pháp phòng ngừa của Việt Nam.

‘Không để tái phát’

Cùng ngày 4/6, truyền thông Việt Nam tường thuật về phản ứng của các quan chức Việt Nam.

Ông Nguyễn Xuân Tiến, Vụ phó Vụ Kinh tế đối ngoại (Bộ Kế hoạch & Đầu tư), nói phía Nhật chỉ tạm ngừng cấp cho dự án liên quan trực tiếp tới vụ việc tiêu cực của Tổng công ty Tư vấn Giao thông Nhật Bản (JTC).

"Phía Nhật Bản cho biết sẽ tạm ngừng giải ngân ODA, nhưng không phải ngưng toàn bộ mà chỉ là ngưng một phần trong tổng số một tỷ USD vốn ODA cho Việt Nam vay năm nay,” ông Tiến được dẫn lời.

 

Quan trọng là các giải pháp sắp tới, bao gồm những việc như không để tái phát tiêu cực cũ và không xuất hiện tiêu cực mới."-Bộ trưởng Giao thông – Vận tải Đinh La Thăng

 “Tôi khẳng định phần này rất nhỏ và chỉ liên quan trực tiếp đến vụ việc.”

Ông Tiến không dùng từ “tạm ngưng” khi nhắc về các dự án mới, mà nói rằng chúng sẽ được Nhật “xem xét trên cơ sở Việt Nam cam kết xử lý nghiêm minh vụ việc cũ và có giải pháp tránh sự việc tái diễn trong tương lai”, theo trang tin VnExpress.

Vào sáng 4/6, Bộ trưởng Giao thông – Vận tải Đinh La Thăng nói với báo trong nước “phải quản lý chặt vốn ODA trong thời gian tới”.

“Bây giờ chúng ta đang làm, điều tra, đã bắt rồi, nhưng phải có kết luận, đưa ra toà theo quy trình tố tụng,” Bộ trưởng Thăng bình luận.

“Quan trọng là các giải pháp sắp tới, bao gồm những việc như không để tái phát tiêu cực cũ và không xuất hiện tiêu cực mới.”

Trong khi đó, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội Nguyễn Đức Kiên tuyên bố “hai bên cùng xử lý kiên quyết thì mới bảo vệ được đồng vốn”.

“Cơ chế của chúng ta có thể chậm phát hiện tiêu cực nhưng khi có thông tin chúng ta làm rất mạnh tay bất kể đối tượng đó là ai,” ông Kiên nói.

Tòa Quốc tế muốn TQ nộp bằng chứng minh định chủ quyền Biển Ðông

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Philippines Charles Jose nói đang yêu cầu Trung Quốc xét lại quyết định không tham gia vụ kiện.

Simone Oredain-04.06.2014
MANILA — Một tòa án quốc tế đang cho Bắc Kinh thêm thời gian để bênh vực các khẳng định chủ quyền ở vùng Biển Ðông. Nhưng Trung Quốc đã từ chối không tham gia vào vụ kiện này do Philippines đưa ra để làm rõ những khẳng định chủ quyền. Từ Manila, thông tín viên VOA Simone Orendain gửi về bài tường thuật sau đây.

Tòa án Trọng tài Thường trực ở La Haye cho hay Bắc Kinh có tới ngày 15 tháng 12 để đệ trình các lập luận cho hội đồng trọng tài xử lý vụ Philippines kiện Trung Quốc.

Nhưng trong một thông cáo tòa nói đã nhận một lời khai của Trung Quốc nói rằng “họ không chấp nhận vụ kiện do Philippines đề xuất. Tòa cũng cho biết Trung Quốc đã khẳng định rõ rằng sự đáp ứng ngoại giao không có nghĩa là họ chấp nhận hay tham gia vụ kiện.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Philippines Charles Jose nói bộ đang yêu cầu Trung Quốc xét lại quyết định không tham gia.

“Chúng tôi tiếp tục kêu gọi họ tham gia vào vụ kiện để có thể xác minh lời khẳng định như trình bày trong đường chín đoạn.”

Philippines gọi khẳng định chủ quyền của Trung Quốc trong vùng Biển Ðông là “quá đáng.” Một số bản đồ cho thấy Bắc Kinh đòi chủ quyền gần như toàn bộ vùng biển lưỡi bò 9 đoạn. Manila nêu nghi vấn về những khẳng định chủ quyền của Bắc Kinh đối với những hòn đảo mà họ nói là nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.
  
Bản đồ nơi Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981.

Brunei, Malaysia, Ðài Loan và Việt Nam cũng đòi chủ quyền vùng biển giàu tài nguyên hải sinh, và có thể chứa những trữ lượng lớn về hydrocarbon đồng thời là một tuyến giao thương quan trọng.

Trong mấy tuần vừa qua, các tàu thuyền của Việt Nam và Trung Quốc đã xung đột trong vùng biển ngoài khơi quần đảo Trường Sa nơi một giàn khoan dầu của Trung Quốc đang hoạt động.

Hoa Kỳ từng tuyên bố Trung Quốc có những hành động “gây mất ổn định” khi khẳng định chủ quyền của mình.

Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Penny Pritzker đang đi thăm Philippines hôm qua tuyên bố giàn khoan dầu của Trung Quốc được tàu của chính phủ hộ tống có tính cách “khiêu khích” và có thể gây cản trở cho kinh doanh. Nhưng bà cũng nói rằng “sự phát triển đáng kể” của nền kinh tế Philippines và những nước khác ở khắp vùng này đem lại tiềm năng đầu tư chưa được khai thác.

Trong một bài phát biểu quan trọng với các nhà lãnh đạo kinh doanh Mỹ ở Manila, bà Pritzker lập lại rằng sự ‘cam kết’ của Hoa Kỳ đối với vùng Châu Á Thái Bình Dương vẫn không thay đổi.
 
Hoa Kỳ và Philippines đã ký hiệp định tăng thêm các cuộc luân phiên điều quân Mỹ, các cuộc tập trận chung


“Cam kết của chúng tôi là hợp tác với quý vị và nhiều quốc gia sinh động trong vùng Châu Á-Thái Bình Dương nhằm củng cố tiến bộ kinh tế của quý vị và đem lại sự thịnh vượng lớn hơn cho hàng triệu người khắp vùng, ở Hoa Kỳ và trên khắp thế giới.”

Philippines là chặng dừng thứ nhì trong chuyến công du 3 nước của bà Pritzker, trong đó có Việt Nam và Miến Ðiện.

Hoa Kỳ đang tìm cách tăng cường quan hệ với các đồng minh của mình trong khu vực với trọng điểm nhắm vào các mặt trận an ninh, kinh tế và chính trị trong khi ảnh hưởng của Trung Quốc gia tăng.

Hồi cuối tháng 4, Hoa Kỳ và Philippines đã ký một hiệp định tăng thêm các cuộc luân phiên điều quân Mỹ, các cuộc tập trận chung và bố trí sẵn thiết bị Mỹ trong nước.

Philippines coi đây là một cách để củng cố cho vị thế phòng bị khả tín của mình trong khi phải đối đầu với vụ tranh chấp đang tiếp diễn với Trung Quốc.

Xây dựng hồ sơ PSSA – một biện pháp bảo vệ chủ quyền lãnh hải

 Một Thế Giới - 16:24 04-06-2014

Theo đánh giá của UNESCO đối với giá trị di sản thiên nhiên thế giới cho vùng biển, bờ và các đảo nhiệt đới: vùng Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam nằm trong danh sách ứng cử viên hàng đầu là vùng biển nhạy cảm đặc biệt (PSSA). Tuy nhiên hiện nay, Trung Quốc cũng đang muốn biển Đông thành một PSSA cho mình. 

Phóng viên Báo điện tử Một Thế Giới đã có một cuộc trao đổi với TS Dư Văn Toán, trưởng phòng Nghiên cứu quản lý tài nguyên biển, Viện Nghiên cứu quản lý biển và hải đảo (thuộc Tổng cục biển và hải đảo Việt Nam - Bộ Tài nguyên và Môi trường) về vấn đề này. 

Thưa TS, được biết ông và nhóm cộng sự đã đề xuất 5 vùng nghiên cứu lập hồ sơ PSSA của vùng biển Việt Nam và 4 vùng nghiên cứu PSSA xuyên biên giới. Xin ông cho biết thêm về điều này? 

Qua nghiên cứu, chúng tôi đã xác lập được tất cả 23 khu vực biển có tiềm năng, được gọi là các khu lõi hạt nhân của PSSA, trong đó có Hoàng Sa và Trường Sa. Do có nhiều khu vực tương đối gần sát nhau, nên có thể mở rộng - kết nối thành 5 khu PSSA. Đấy cũng là kinh nghiệm của nhiều quốc gia đã có các khu PSSA như Mỹ tại PSSA Hawaii có đến hơn chục khu lõi hạt nhân PSSA. 

Trong 14 khu PSSA đã được công nhận trên thế giới hiện nay, có đến 5 khu PSSA là xuyên biên giới, PSSA Baltic có 7 quốc gia lân cận (ngoại trừ Nga) không tham gia. PSSA Tây Âu có 6 quốc gia, PSSA Wadden có 3 quốc gia, PSSA Eo Tores và Bonifacio có 2 quốc gia. 

Các kinh nghiệm quý báu của các PSSA này có thể giúp Việt Nam hợp tác nghiên cứu và triển khai xây dựng hồ sơ chung PSSA tại tất cả các vùng biển cận biển tại các khu vực có biên giới biển, tạm chia ra làm 4 vùng: vịnh Bắc Bộ, vịnh Thái Lan, Trường Sa và Hoàng Sa.  

Khi một vùng biển được công nhận là PSSA, thì vùng đó sẽ được công nhận về tầm quan trọng đặc biệt trên bản đồ hàng hải thế giới của Tổ chức thủy đạc quốc tế IHO có trụ sở tại Monaco. 

Thứ hai, các cá nhân và tổ chức hàng hải về việc thận trọng khi đi lại qua một khu vực biển PSSA. Và cuối cùng, đây là cơ hội cho các quốc gia ven biển áp dụng các biện pháp bảo vệ bổ sung để hướng tới kiểm soát các rủi ro do hàng hải quốc tế gây ra.

Theo đánh giá của UNESCO đối với giá trị di sản thiên nhiên thế giới cho vùng biển, bờ và các đảo nhiệt đới thì vùng Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam nằm trong danh sách ứng cử viên hàng đầu. Nếu chúng ta có những vùng biển, đặc biệt là vùng biển Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam, được công nhận là khu PSSA thì điều này có ý nghĩa như thế nào?

Ngoài các lợi ích chính của các PSSA truyền thống, trong bối cảnh quốc tế phức tạp tại Biển Đông, Trường Sa, Hoàng Sa thì việc được công nhận PSSA còn có thêm các lợi ích khác như: Giúp bảo vệ chủ quyền vùng biển, đảo (các đảo nhỏ vùng đường cơ sở, vùng khơi); Tăng cường hợp tác, hữu nghị, đối với các PSSA liên quốc gia.

Nếu có các khu PSSA của Việt Nam thì chúng sẽ được phát hành trên bản đồ thủy đạc của IHO (Tổ chức Thủy đạc quốc tế) và được công bố rộng rãi toàn cầu đến các công ty dịch vụ, cộng đồng hàng hải. 

Các hoạt động tàu thuyền dưới cờ hiệu Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) sẽ buộc phải chấp hành. Một kinh nghiệm đã có tại khu PSSA Malpelo của Columbia chỉ gồm các đảo đá khô cằn: sau khi khu này được công nhận là PSSA, việc bảo vệ các hệ sinh thái, chủ quyền biển đã rất hiệu quả, hơn hẳn trước đó. 

Kinh nghiệm này cũng tạo cơ hội cho các PSSA xa bờ của Việt Nam: tạo cơ sở cho các đảo nhỏ xa bờ thuộc Hoàng Sa, Trường Sa khi được công nhận là PSSA thì sẽ giúp bảo vệ tài nguyên và chủ quyền biển đảo tốt hơn.

Được biết hiện Trung Quốc đang muốn biến Biển Đông thành vùng PSSA cho mình?

Từ năm 2011, hội thảo khoa học quốc tế về Giao thông hàng hải tại Hải Nam Trung Quốc, chủ đề về PSSA tại Biển Đông đã được bàn thảo nhiều. Có nhiều báo cáo đến từ Singapore, Mỹ, Trung Quốc, và chúng đều đề cập đến mật độ tàu thuyền nước ngoài rất cao tại Biển Đông, cũng như hệ sinh thái biển tại Biển Đông rất phong phú và đa dạng, nên coi PSSA là một giải pháp. 

Các nhà khoa học Singapore (Robert Beckman, Leonardo Bernard - ĐH Tổng hợp NUS) đã đưa ra khả năng tại Biển Đông có nhiều khu PSSA. Trong khi đó, nhà khoa học Trung Quốc như ông Guan Song (ĐH Hạ Môn) lại cho rằng Biển Đông có thể là một PSSA, hoặc chí ít 2 triệu km² thuộc đường chữ U mà Trung Quốc tự vạch ra có thể là một PSSA. 

Theo ông, khoa học Việt Nam cần làm gì để đối kháng vấn đề này của Trung Quốc? 

Tôi cho rằng, tình hình Biển Đông đang có những diễn biến phức tạp, Việt Nam có thể xem xét trong thời gian sớm nhất xây dựng hồ sơ PSSA Hoàng Sa - Trường Sa trình IMO. Nếu được công nhận chúng ta dễ dàng kiểm soát, bảo vệ tài nguyên biển và đồng thời bảo vệ, khẳng định chủ quyền quốc gia trên biển, đảo. 

Việt Nam cần liên tục cập nhật thông tin về khả năng PSSA sẽ được công bố trên các tạp chí quốc tế, hội thảo và có thể có hồ sơ lên IMO. Các nhà khoa học Việt Nam cần phải có các nghiên cứu đầy đủ và chi tiết, để có thể kiến nghị các cơ quan liên quan có giải pháp phù hợp nhất. 

Để được công nhận PSSA, trước mắt Việt Nam cần có những bước đi như thế nào?

Việt Nam cần có các nghiên cứu đầy đủ, cập nhật theo các tiêu chí về PSSA của IMO, tiếp thu các ý kiến của cộng đồng dân cư, các nhà khoa học, kinh doanh vận tải hàng hải, các tổ chức môi trường. Hoàn chỉnh hồ sơ, đề nghị nhà nước cho trình lên Ủy ban môi trường của IMO. Họ sẽ xem xét vấn đề này hàng năm theo quy trình công nhận PSSA đã được quy định.

PSSA là khu vực biển đặc biệt nhạy cảm, do IMO (tổ chức Hàng hải quốc tế, thuộc Liên Hiệp Quốc) công nhận từ 1990, nhằm bảo vệ tài nguyên môi trường và đa dạng sinh học biển. 

PSSA được công nhận dựa trên bộ 17 tiêu chí nổi bật về sinh thái - môi trường, văn hóa giáo dục, kinh tế xã hội, và có nguy cơ bị tổn thương do hoạt động tàu thuyền quốc tế qua lại gây hại. 

PSSA là công cụ hài hòa nhiều công ước quốc tế như Công ước Luật biển UNCLOS 1982, Công ước di sản thế giới 1972, Công ước RAMSAR 1971, Chương trình Khu dự trữ sinh quyển thế giới của UNESCO 1972, Công ước đa dạng sinh học 1992, Công ước MARPOL 1973/1978, Công ước COLREG, Công ước SOLAS…. 

Nếu được IMO công nhận là PSSA thì các PSSA sẽ có mặt trên bản đồ của Tổ chức Thủy đạc quốc tế (IHO) và các hoạt động hàng hải quốc tế sẽ tuân thủ đi lại qua PSSA và hạn chế gây ô nhiễm cho các vùng PSSA.

Lê Quỳnh (thực hiện)

Ngư dân lại tố cáo tàu Trung Quốc cố tình đâm chìm

Một Thế Giới - 16:28 04-06-2014

Ông Nguyễn Tấn Cu chỉ vào vết nứt do tàu Trung Quốc đâm vào ở phần đuôi của mạn tàu. Ảnh: Từ An

Sáng 4.6, ông Nguyễn Thanh Hùng, Phó Chủ tịch xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi cho biết, vừa có thêm một tàu cá của ngư dân Bình Châu bị tàu Trung Quốc tấn công ở Hoàng Sa đã về đất liền.

Đó là tàu cá mang số hiệu QNg 90567 TS của ông Nguyễn Tấn Cu (ngụ xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi).

Ngay sau khi cập cảng, chủ tàu cùng các thuyền viên đã trình báo sự việc với cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi.

Theo thuyền trưởng kiêm chủ tàu Nguyễn Tấn Cu, khoảng 8 giờ ngày 5.5 khi tàu đang đánh bắt ở đảo Tri Tôn (thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam), cách vị trí Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 khoảng 6 hải lý thì bất ngờ xuất hiện 2 tàu Trung Quốc mang số hiệu 4001 và 37101.

Ngay sau đó, 2 tàu của Trung Quốc đã cố tình vờn quanh tàu cá QNg 90567 TS. Để tránh đụng độ, các thuyền viên trên tàu QNg 90567 TS đã điều khiển tàu né tránh.

Nhưng 2 tàu Trung Quốc liên tục kèm tàu cá QNg 90567 vào giữa rồi xịt vòi rồng lên tàu, cố tình va quẹt mạnh vào tàu QNg 90567 TS cho hư hỏng…

Sau khoảng 30 phút kèm kẹp, tàu số hiệu 37101 của Trung Quốc không đuổi nữa, chỉ còn tàu 4001 vẫn tiếp tục đuổi theo.

“Lúc đó, bất ngờ tàu số hiệu 4001 tăng tốc khoảng 15 hải lý/giờ và đâm trực diện vào tàu của tôi. Ngay lúc đó, tôi đã bẻ bánh lái hết cỡ nên chỉ bị tông phía đuôi mạn phải. Cũng may, tàu của tôi mới đóng 2 tháng và được bọc thép xung quanh mạn nên mới chịu được cú đâm chí mạng đó chứ không đã chìm rồi.

Đây rõ ràng là hành động cố đâm vào tàu cho chìm chứ không phải va quẹt bình thường”, ông Cu nói.

Sau khi thoát khỏi cú đâm chí mạng, tàu số hiệu 4001 của Trung Quốc vẫn tiếp tục đuổi theo dùng vòi rồng xịt vào tàu QNg 90567 TS, khiến cabin và nhiều ngư lưới cụ trên tàu bị hư hỏng, rớt xuống biển.

“Trong lúc vừa chống đỡ vòi rồng của tàu Trung Quốc xịt qua, chúng tôi vừa điều khiển tàu chạy về hướng tàu kiểm ngư Việt Nam. Lúc này, tàu kiểm ngư Việt Nam cũng tiến về phía chúng tôi nên tàu Trung Quốc mới rút đi”, ông Cu kể tiếp.

Khi thoát khỏi tấn công của tàu Trung Quốc, các ngư dân trên tàu QNg 90567 TS tự gia cố lại những hư hỏng bên mạn tàu rồi tiếp tục ở lại khai thác, đánh bắt đến sáng 3.6 mới trở về đất liền.

Chủ tàu Nguyễn Tấn Cu cho biết thêm, sau khi trở về đất liền đã đưa vào tào sửa chữa, sửa chữa xong sẽ tiếp tục ra Hoàng Sa đánh bắt.

Ông Nguyễn Thanh Hùng, Phó chủ tịch UBND xã Bình Châu, huyện Bình Sơn cho hay, đây là tàu cá thứ 4 của ngư dân xã Bình Châu bị Trung Quốc hung hăng đe dọa, tấn công khi đang hoạt động trên vùng biển Hoàng Sa của Việt Nam kể từ đầu tháng 5 đến nay.

Vết đâm do tàu Trung Quốc gây ra 

“Dù liên tục bị tấn công nhưng nhiều tàu cá của ngư dân Bình Châu vẫn đang hướng ra Hoàng Sa đánh bắt để bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc”, ông Hùng cho hay.

Từ An

Tòa án quốc tế yêu cầu Trung Quốc hầu tòa

Một Thế Giới - 19:09 04-06-2014

Tòa án Công lý quốc tế đặt tại The Hague (Hà Lan) hay còn gọi là tòa án La Haye, đã yêu cầu Trung Quốc trong vòng 6 tháng phải gửi bằng chứng cho tuyên bố chủ quyền lãnh hải ở biển Đông của Bắc Kinh. Vụ này xuất phát từ đơn kiện của Philippines về những tranh chấp giữa họ và Bắc Kinh tại một số vùng trên vùng biển quanh bãi cạn Scarborough.

Trung Quốc đã từ chối tham gia quá trình phân xử do chính phủ Philippines khởi kiện lên Tòa án Công lý quốc tế hồi năm ngoái. 

Hôm nay (4.6), các quan chức Philippines đã kêu gọi Trung Quốc tham gia quá trình phân xử tại tòa án quốc tế như một giải pháp hòa bình và bền vững cho các tranh chấp lãnh thổ kéo dài, và bùng lên dữ dội trong những năm gần đây, gây ra căng thẳng ở châu Á và cả khu vực Thái Bình Dương.

Trung Quốc gây bất ổn tại khu vực với những hành động hung hăng

Đặc biệt trong tháng 5 vừa qua, Trung Quốc đã gây sóng gió trong khu vực khi đơn phương đặt giàn khoan Hải Dương (Haiyang Shiyou) 981 trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam và đâm chìm thuyền ngư dân Việt Nam. Bất chấp việc bị các nước trên thế giới lên án nhưng Trung Quốc vẫn tỏ ra ngang ngược, bất chấp lý lẽ.

Tòa án tại The Hague đã ra hạn chót cho Trung Quốc vào ngày 15.12 để trình lên lập luận bằng văn bản và bằng chứng phản bác lại các khiếu nại của Philippines.

Đặc biệt, trong đó có câu hỏi về hiệu lực của cái gọi là "đường chín đoạn" mà Trung Quốc tuyên bố. Đường lưỡi bò này là yêu sách lãnh thổ chính thức của Trung Quốc bao phủ gần như toàn bộ Biển Đông và đè lên cả vùng biển thuộc đặc quyền kinh tế của các nước trong khu vực Đông Nam Á được LHQ công nhận.

Sau khi nộp đơn khiếu nại hồi năm ngoái, Philippines đã gửi lên tòa án các văn bản và bằng chứng chống lại tuyên bố của Trung Quốc ngày 30.3. Năm thẩm phán tại tòa án Công lý quốc tế đã yêu cầu Trung Quốc trả lời, nhưng cho biết chính phủ Trung Quốc đã gửi một thông báo hồi tháng trước nhắc lại rằng "không chấp nhận tham gia cuộc phân xử do Philippines khởi xướng" và rằng Trung Quốc không chấp nhận tham gia tố tụng.

Thế giới không công nhận đường lưỡi bò của Trung Quốc

Trước sự bất hợp tác của Trung Quốc, Tòa án đề nghị sẽ tiếp tục nghe các khiếu nại Philippines kể cả không có sự tham gia của Trung Quốc. 

"Hội đồng trọng tài quyết định sẽ thực hiện quá trình tiếp theo của thủ tục tố tụng”, tòa án Hague thông báo. Nếu Trung Quốc không nộp các lý lẽ và bằng chứng thì tòa án Hague có thể tự thu thập bằng chứng khác. Tuy nhiên, thái độ bất hợp tác của Trung Quốc có thể khiến họ dễ bị xử thua hơn nhiều.

Trong bối cảnh Trung Quốc đặt giàn khoan trên vùng biển Việt Nam, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng cũng tuyên bố cân nhắc khả năng dùng pháp lý với Trung Quốc để chứng minh vùng biển chủ quyền của Việt Nam. Thủ tướng Shinzo Abe của Nhật Bản cũng lên tiếng thách thức Trung Quốc nộp đơn ra tòa án quốc tế nếu không chấp nhập thực tế rằng quần đảo Senkaku thuộc chủ quyền Nhật Bản.

Anh Tú (theo ABC News)

Hoa Kỳ cần có vai trò tích cực hơn tại Đông Nam Á

Các đại biểu tại Hội thảo Philippines, Việt Nam và những tranh chấp về lãnh thổ ở Biển Đông được tổ chức tại Trung tâm Wilson ở Washington DC vào sáng ngày 3 tháng 6 năm 2014-RFA

Việt Hà, phóng viên RFA-2014-06-04

Một cuộc hội thảo có tên Philippines, Việt Nam và những tranh chấp về lãnh thổ ở Biển Đông vừa được tổ chức tại Trung tâm Wilson ở Washington DC vào sáng ngày 3 tháng 6. Cuộc hội thảo có sự tham dự của những diễn giả đến từ Philippines, Việt Nam, Trung Quốc và Hoa Kỳ.

Bất đồng giữa Mỹ và Trung Quốc

Căng thẳng gần đây ở biển Đông giữa Trung Quốc và nước láng giềng Việt Nam xung quanh vụ giàn khoan HD 981 cho thấy sự bất đồng ngày càng lớn giữa hai cường quốc là Mỹ và Trung Quốc. Đó là nhận định mở đầu buổi hội thảo của ông Robert Daly, Giám đốc Viện Kissinger về Trung Quốc và Mỹ thuộc Trung Tâm Quốc tế Woodrow Wilson:

“Trong vài tuần qua chúng ta đã chứng kiến tranh chấp lâu nay đe dọa trở thành một khủng hoảng quốc tế. Những lo lắng của vụ tranh chấp, tương đương như những lo lắng về sự triển khai rầm rộ các loại tàu và sự kiên quyết trong khẳng định chủ quyền cũng tương đương như nỗi lo về một thực tế  là hai nước lớn Mỹ, Trung Quốc không thể đồng ý với nhau về những điểm bất đồng. Chúng ta thậm chí cũng chưa bắt đầu thảo luận đến việc điều hòa những bất đồng này một cách hòa bình. Hai bên cũng chưa có được thống nhất về điểm nào bao gồm một thực tế, đâu là quy định chung về dẫn chứng, và cái gì bao gồm trong một lập luận hợp lý, và vai trò của luật quốc tế ra sao….”

Theo chuyên gia Robert Daly, Hoa Kỳ liên tục đưa ra những lập luận hợp lý mang tính xây dựng nhưng đều bị khước từ trong khi Trung Quốc tin là những lập luật của họ xung quanh cái gọi là chủ quyền mang tính lịch sử không thể chối cãi đã bị lờ đi.

Trong vài tuần qua chúng ta đã chứng kiến tranh chấp lâu nay đe dọa trở thành một khủng hoảng quốc tế.
-Ông Robert Daly

Sau khi Trung Quốc đặt giàn khoan HD 981 gần quần đảo Hoàng Sa đang tranh chấp giữa Việt Nam và Trung Quốc hồi đầu tháng năm vừa qua, giới chức Hoa Kỳ đã nhiều lần lên tiếng cáo buộc đây là hành động gây hấn đơn phương từ phía Trung Quốc gây bất ổn cho khu vực. Để đáp lại những lên án từ Hoa Kỳ, tại đối thoại Shangri-la, diễn ra cuối tháng 5 đầu tháng 6 tại Singapore, bà Phó Oánh, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Trung Quốc đã cảnh báo Hoa Kỳ không nên can thiệp vào tranh chấp giữa Trung Quốc và Việt Nam.

Tiến sĩ Aileen San Pablo-Baviera, thuộc trường đại học Philippines, trong bài phát biểu tại hội thảo thì cho rằng những căng thẳng gần đây tại biển Đông cho thấy rõ hơn những thách thức về an ninh trong khu vực. Bên cạnh những thách thức liên quan đến các tranh chấp về chủ quyền là thách thức về sự đối đầu giữa các cường quốc, nổi bật là Mỹ và Trung QUốc. Tiến sĩ Braviera cáo buộc các hành động đơn phương gần đây của Trung Quốc đã gây căng thẳng cho khu vực.

Tiến sĩ Baviera nói Trung Quốc đã gia tăng đòi hỏi chủ quyền trong khu vực đường 9 đoạn với việc sử dụng đông đảo các tàu bán quân sự, trong khi các tàu quân sự sẵn sàng đáp ứng khi cần thiết. Tiến sĩ Baviera cũng nhìn nhận Hoa Kỳ đã đưa ra lập trường rõ ràng và mạnh mẽ hơn liên quan đến những hành động gần đây của Trung Quốc và bảy tỏ quyền lợi của Mỹ ở khu vực, cũng như khẳng định cam kết hỗ trợ cho đồng minh của mình tại khu vực, mà cụ thể là Philippines, trước những thách thức từ Trung Quốc.

Trung Quốc gây bất ngờ với ASEAN

Đến từ Việt Nam, diễn giả Hoàng Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao cho rằng Việt Nam và các nước ASEAN đã hoàn toàn bất ngờ trước hành động mới của Trung Quốc tại biển Đông:

“Hành động của Trung quốc làm ASEAN bất ngờ. Một mặt chúng tôi nhìn thấy hy vọng, tương lai phát triển quan hệ giữa ASEAN và Trung Quốc, nhưng thật bất ngờ khi quan hệ giữa hai phía bị chuyển sang một hướng khác mà không một ai đoán trước...”

Tiến sĩ Aileen San Pablo-Baviera, thuộc trường đại học Philippines (trái) và diễn giả Hoàng Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao Việt Nam tại Hội thảo Philippines, Việt Nam và những tranh chấp về lãnh thổ ở Biển Đông được tổ chức tại Trung tâm Wilson ở Washington DC vào sáng ngày 3 tháng 6 năm 2014. RFA PHOTO.

Học giả Việt Nam đưa ra những bằng chứng về cơ hội cho sự phát triển quan hệ hai phía thời gian qua. Theo ông Tuấn, với một thị trường hơn 600 triệu dân và GDP hơn 2 ngàn 300 tỷ đô la, ASEAN có thể trở thành một thị trường lớn trên thế giới và là  nền tảng cho sự phát triển quan hệ với Trung Quốc. Đó là chưa kể tiềm năng kim ngạch hai chiều giữa ASEAN và Trung Quốc ước tính ở mức 400 tỷ đô la có thể được đưa lên mức 1.000 tỷ đô la vào năm 2020. Mặt khác, học giả Việt Nam cũng nhìn nhận những tín hiệu tích cực từ những lãnh đạo mới của Trung Quốc thể hiện bằng các chuyến viếng thăm các nước ASEAN sau khi nhậm chức vào cuối năm 2012. Ông Hoàng Anh Tuấn cũng cho rằng những lời hứa về hợp tác giữa Trung Quốc và Việt Nam, hay đường dây nóng đã trở thành vô nghĩa khi nó không thể được thực hiện như mục đích ban đầu được đặt ra.

Theo Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Trung Quốc sẽ không chỉ dừng lại ở việc đặt giàn khoan tại khu vực thềm lục địa của Việt Nam mà có thể dịch chuyển tới các vùng nước đang tranh chấp với các nước láng giềng khác. Học giả Việt Nam cho rằng vấn đề tranh chấp tại khu vực quần đảo Hoàng Sa bây giờ không còn là vấn đề song phương mà là đa phương vì nó đe dọa đến an ninh chung của toàn khu vực.

Tại sao TQ hành động đơn phương?

Một mặt chúng tôi nhìn thấy hy vọng, tương lai phát triển quan hệ giữa ASEAN và Trung Quốc, nhưng thật bất ngờ khi quan hệ giữa hai phía bị chuyển sang một hướng khác.
-Ô. Hoàng Anh Tuấn

Lý giải về những hành động gần đây của Trung Quốc tại biển Đông, đặc biệt là vụ giàn khoan HD 981, học giả Yun Sun, thuộc Trung tâm Stimson nói rằng Trung Quốc quyết định đưa ra các hành động bị các nước gọi là đơn phương và gây hấn là do Trung Quốc nhìn thấy việc kiềm chế hành động đơn phương trong quá khứ đã không cải thiện được vị thế của Trung quốc trong đòi hỏi chủ quyền của mình và với việc Trung Quốc không hành động gì chỉ khiến các nước khác trong khu vực có các hành động gia tăng chủ quyền của mình. Vì vậy đây là hành động nhằm cải thiện vị thế của Trung Quốc trong cuộc chơi và trong các đàm phán tương lai.

Ngoài ra còn có một số lý do khác được học giả Yun Sun đưa ra là chiến lược xây dựng cường quốc biển của  Trung Quốc được đưa ra từ nhiều năm trước. Trong khi việc mở rộng tầm hoạt động của hải quân Trung Quốc gặp trở ngại tại biển Hoa Đông từ phía Nhật Bản, biển Đông là một khu vực được cho là thuận lợi hơn để Trung Quốc thực hiện tham vọng này. Vấn đề tranh chấp biển đảo cũng liên quan đến vấn đề chính trị nội bộ của Trung Quốc khi Chủ tịch Tập Cận Bình muốn sử dụng chính sách ngoại giao để làm cải thiện hơn nữa hình ảnh của mình khi những chính sách cải tổ kinh tế và chống tham nhũng trong nước của ông gặp những trở ngại. Lý do cuổi cùng được đưa ra lý giải cho những hành động gần đây của Trung Quốc là việc Mỹ khó có khả năng can thiệp về mặt quân sự với dẫn chứng về cuộc khủng hoảng Ukraine gần đây và nhất là vụ tranh chấp bãi Scarborough Shoal với Philippines vào năm 2012. Theo học giả Yun Sun, Trung Quốc cho rằng họ có khả năng thực hiện một khủng hoảng có thể kiểm soát được mà không phải đối đầu trực tiếp với Mỹ. Với vụ giàn khoan dầu, Trung Quốc càng có thể làm mạnh khi Việt Nam cũng không phải là đồng minh của Mỹ.

Theo học giả Yun Sun, Trung Quốc đã cân đong những mặt thiệt và hơn trong những hành động gần đây và họ cho rằng mặt lợi đã vượt hơn nhiều so với những thiệt thòi mà họ có thể gánh chịu.

Kêu gọi Mỹ tham gia tích cực hơn

Học giả Philippines và Việt nam cho rằng Mỹ cần đóng một vai trò tích cực hơn trong khu vực. Theo Tiến sĩ Braviera, ASEAN hiện vẫn còn chia rẽ về vai trò của Mỹ ở khu vực. Một số nước hoan nghênh Mỹ, một số thì lo ngại sự tham gia của Mỹ trong khu vực có thể làm tình hình thêm phức tạp.

Tiến sĩ Braviera cho rằng, Mỹ cần cho các nước ASEAN thấy vai trò tích cực của mình trên nhiều mặt bao gồm ngoại giao, kinh tế, môi trường, biến đổi khí hậu và quân sự, qua các diễn đàn đa phương, nhất là cần phải tỏ rõ lập trường của mình qua việc thông qua Công ước về luật biển 1982.

Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn đề nghị Hoa Kỳ giúp đoàn kết ASEAN hơn nữa và khuyến khích Trung Quốc tham gia đàm phán tích cực với ASEAN để giải quyết các vấn đề một cách hòa bình.

Người Việt hải ngoại sẽ trở về khi VN có chiến tranh?

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh An ninh châu Á (Đối thoại Shangri-La) lần thứ 13, ngày 31 tháng 5, 2014-AFP

Hoà Ái, phóng viên RFA 2014-06-04

Vụ việc Trung Quốc đặt giàn khoan Hải Dương 981 trong vùng biển thuộc chủ quyền của VN đã tròn 1 tháng với diễn tiến căng thẳng ngày càng leo thang. Liệu rằng chiến tranh sẽ xảy ra giữa Trung Quốc và VN trong nay mai? Và người Việt hải ngoại sẽ trở về chiến đấu bảo vệ quê hương mình?

Việt Nam kiên trì giải quyết bằng biện pháp hòa bình?

Phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore hôm 31/5, Bộ Trưởng Quốc phòng VN-Đại tướng Phùng Quang Thanh nhấn mạnh quan hệ Việt-Trung vẫn phát triển tốt đẹp ngoại trừ vấn đề tranh chấp chủ quyền ở biển Đông đôi khi có những va chạm gây căng thẳng. Ông Phùng Quang Thanh viện dẫn “ngay ở trong quốc gia hay mỗi gia đình cũng còn có những mâu thuẫn, bất đồng, huống chi là các nước láng giềng với nhau còn tồn tại tranh chấp về biên giới, lãnh thổ hoặc va chạm là điều khó tránh khỏi”. Trong bài phát biểu, người đứng đầu quân đội VN khẳng định Hà Nội vẫn kiên trì giải quyết bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đồng thời kêu gọi Trung Quốc rút giàn khoan cũng như đàm phán để duy trì quan hệ hữu nghị giữa 2 nước.

Trong khi đó, trên thực tế, sau một tháng giàn khoan Hải Dương 981 hạ đặt tại khu vực biển cách đảo Lý Sơn 120 hải lý lại có những diễn tiến cho thấy tình hình căng thẳng tại biển Đông giữa VN và Trung Quốc không được lạc quan như nhìn nhận của đại diện phía VN.

Một ngày sau bài phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng VN ở Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Châu Á, báo giới trong nước loan tin tàu Trung Quốc điên cuồng phun nước và đâm thủng tàu Cảnh sát biển VN. Ngày 2/6, Trung Quốc tăng cường thêm 4 máy bay chiến đấu đến bảo vệ giàn khoan HD 981 cùng với 120 tàu các loại, 4 tàu quân sự và 1 máy bay trinh sát quanh khu vực giàn khoan. Trước đó, các chính trị gia và chuyên gia quân sự ở trong nước như Nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, ông Vũ Mão hay Thiếu tướng Lê Mã Lương nhận định VN và Trung Quốc sẽ không để xảy ra chiến tranh nhưng qua các động thái ngày càng hung hăng của Bắc Kinh khiến nhiều người quan tâm, trong đó có cộng đồng người Việt hải ngoại, lo lắng cho 1 cuộc chiến tranh sẽ bùng nổ rất gần mà VN ở trong thế bị động.

Ngay ở trong quốc gia hay mỗi gia đình cũng còn có những mâu thuẫn, bất đồng, huống chi là các nước láng giềng với nhau còn tồn tại tranh chấp về biên giới, lãnh thổ hoặc va chạm là điều khó tránh khỏi

Bộ trưởng Quốc phòng VN

Ông Hiền Nguyễn định cư tại Na Uy cho biết bản thân mình và nhiều người Việt khác trên khắp thế giới sẽ trở về bảo vệ quốc gia khi trả lời câu hỏi của đài ACTD nếu VN có chiến tranh. Ông Hiền Nguyễn nói:

“Tất nhiên chủ trương hòa bình là tốt nhất bởi vì nước mình cũng trải qua nhiều chiến tranh rồi nên không muốn mất mát đau thương. Nhưng mà mình chỉ có thể nhẫn nhịn tới một giới hạn nào đó thôi. Vì càng nhẫn nhịn thì xúc phạm tới lòng tự ái dân tộc nên không thể nhịn mãi để người ta đè đầu cưỡi cổ mình hoài được. Dù sức lực có thế nào thì mình cũng phải chiến đấu tới hơi thở cuối cùng”.

Tàu Trung Quốc dùng vòi rồng tấn công xua đuổi tàu VN ra khỏi khu vực giàn khoan HD981. AFP

Thiếu tướng Lê Mã Lương khẳng định với truyền thông chắc chắn VN có đủ sức bảo vệ chủ quyền biển đảo với tinh thần sẵn sàng chiến đấu của Không quân và Hải quân cùng với các khí cụ được trang bị như tàu ngầm Kilo, tàu chiến hiện đại cũng như lực lượng máy bay Su 30 MK2. Tuy nhiên, Thiếu tướng Lê Mã Lương cho rằng VN luôn đề cao giữ hòa khí và tinh thần hòa bình. Nhiều người Việt hải ngoại có cùng quan điểm với vị Thiếu tướng họ Lê, lập luận rằng VN đã trải qua chiến tranh quá dài nên không ai muốn chiến tranh lại xảy ra. Điểm khác biệt của họ với Thiếu tướng Lê Mã Lương là không có niềm tin quân đội VN có thể chống nổi lại thế lực quân sự hùng mạnh của Trung Quốc nhưng VN sẽ không “bại trận” vì tinh thần chống giặc ngoại xâm phương Bắc của ông cha vẫn chảy trong huyết quản của mình. Họ quả quyết sẽ trở về để giữ gìn giang san gấm vóc của tiền nhân dù phải chết. Một người Việt định cư ở Cộng Hòa Czech nói với đài ACTD:

“Quan điểm của tôi tức là nếu mình không gây chiến nhưng mà nó (Trung Quốc) cố tình gây chiến thì mình phải tự vệ. Mình không tự vệ thì mình chết. Nó giết cả dân tộc mình ngay. Năm nay tôi 53 tuổi rồi, tôi sẽ cầm súng để hy sinh ngay”.

Tất nhiên chủ trương hòa bình là tốt nhất bởi vì nước mình cũng trải qua nhiều chiến tranh rồi nên không muốn mất mát đau thương. Nhưng mà mình chỉ có thể nhẫn nhịn tới một giới hạn nào đó thôi. Vì càng nhẫn nhịn thì xúc phạm tới lòng tự ái dân tộc nên không thể nhịn mãi

Ông Hiền Nguyễn (Na Uy)

Sẽ trở về khi VN tôn trọng quyền tự do dân chủ

Câu hỏi đặt ra một khi VN phải đối mặt bằng một cuộc chiến tự vệ trong trường hợp xấu nhất thì bao nhiêu người Việt hải ngoại sẽ trở về để bảo vệ Tổ quốc? Phần lớn người Việt ở nước ngoài mà đài RFA tiếp xúc cho rằng họ chắc chắn sẽ trở về chỉ khi nào những người đang nắm trong tay vận mệnh quốc gia ở Hà Nội phải thay đổi quan niệm tình hữu nghị “4 tốt-16 chữa vàng” với Bắc Kinh, Chính phủ VN phải tôn trọng quyền tự do dân chủ thực sự của người dân để cho họ làm chủ đất nước mình chứ không phải là những tuyên bố sáo rỗng “đại diện cho Nhân dân VN” của  những lãnh đạo cấp cao, có toàn quyền định đoạt mọi sự. Ông Nguyễn Thế Hùng, định cư ở bang Arizona, Hoa Kỳ thiết tha lên tiếng với Thủ tướng và Bộ trưởng Ngoại giao VN:

Cộng đồng người Việt biểu tình trước sứ quán Trung Quốc ở Washington. RFA

“Đừng có chần chừ nữa Nguyễn Tấn Dũng ơi, Phạm Bình Minh ơi! Mấy người thủ cựu ở trong Đảng, hãy dẹp qua một bên đi! Anh cầm quyền, nắm trong tay quân đội với công an mà anh lại sợ những người thủ cựu đó sao?Anh dẹp ngay những người đó. Anh cho được tự do dân chủ và nhân quyền thì 4 triệu 500 ngàn người ở quốc ngoại và 90 triệu người trong nước họ sẽ ủng hộ anh đó”.

Phần lớn người Việt ở nước ngoài mà đài RFA tiếp xúc cho rằng họ chắc chắn sẽ trở về chỉ khi nào những người đang nắm trong tay vận mệnh quốc gia ở Hà Nội phải thay đổi quan niệm tình hữu nghị “4 tốt-16 chữa vàng” với Bắc Kinh, Chính phủ VN phải tôn trọng quyền tự do dân chủ thực sự của người dân

Cũng tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore năm nay, Tổng trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, ông Chuck Hagel cho biết Washington kiên quyết chống lại bất cứ hành động khiêu khích, gây hấn hoặc đe dọa sử dụng võ lực để tự khẳng định chủ quyền vì những hành động đó sẽ gây nguy hại cho ổn định và hòa bình. Đồng thời, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe cam kết hết lòng hỗ trợ cho VN và Philippines, 2 quốc gia đang bị Trung Quốc gây hấn. Và cộng đồng người Việt hải ngoại cũng đã cất lên tiếng nói của họ về vận mệnh của quốc gia trong tình thế nguy biến.

Chính phủ VN sẽ lựa chọn giải pháp nào khi Trung Quốc không có biểu hiện gì tỏ ra sẽ rút giàn khoan theo như yêu cầu của Bộ Trưởng Quốc phòng VN và những người quan tâm đang nôn nóng chờ đợi quyết định của Hà Nội được công bố rõ ràng như Đại tướng Phùng Quang Thanh khẳng định tại Đối thoại Shangri-La rằng "trong quá trình giải quyết các vấn đề mâu thuẫn, bất đồng cần phải được công khai, minh bạch trước cộng đồng quốc tế, tránh sự hiểu lầm hoặc gây hoài nghi cho dư luận."

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/vn-ovese-retu-fight-cn-06042014072527.html/06042014-vn-ovese-retu-fight-cn.mp3/inline.html

Tưởng niệm Thiên An Môn và tiến trình dân chủ hóa Việt nam

Ngày 5 tháng 6, 1989, một thanh niên đã ngăn chặn cả một đoàn xe thiết giáp dù chỉ trong giây lát đã trở thành biểu tượng của cuộc đấu tranh tại Thiên An Môn

Kính Hòa, phóng viên RFA-2014-06-04

Cách nay tròn 25 năm, thảm sát Thiên An Môn xảy ra tại Trung quốc, chấm dứt một phong trào đòi dân chủ của quốc gia này trong biển máu. Những người Việt nam có quan tâm đến dân chủ cho đất nước nghĩ gì về sự kiện này?

25 năm sau Thiên An Môn

Ngày 4 tháng sáu năm 1989, quân đội và xe tăng của quân giải phóng nhân dân Trung hoa  tràn vào quảng trường Thiên An Môn ở thủ đô Bắc Kinh, đàn áp những người sinh viên tụ tập ở đó hàng tháng trước để đòi dân chủ. Hàng trăm, và có thể là hàng ngàn người đã chết trong sự kiện này, một trong những sự kiện đẫm máu nhất lịch sử Trung quốc hiện đại. Trong những ngày này của năm 2014, 25 năm sau Thiên An Môn, các hãng thông tấn nước ngoài cho biết là an ninh thủ đô Bắc Kinh được tăng cường, nhiều vụ bắt bớ xảy ra trước đó để ngăn cản sự tụ tập tưởng niệm những nạn nhân Thiên An Môn.

25 năm vừa đủ để một thế hệ mới sinh sau Thiên An Môn trưởng thành. Đối với những người này dường như ký ức đã có phần phai lạt. Chị Lang Tinh, một cư dân Bắc Kinh lớn lên sau Thiên An Môn nói với chúng tôi rằng chuyện đó cũ rồi.

Lịch sử cũng có nói đến chuyện này. Học sinh sinh viên vẫn có thể đọc được trong sách. Không có giấu đâu, nhưng chắc cũng qua lâu năm rồi nên chỉ học qua thôi, không có nói nhiều và không có thảo luận nhiều

Chị Lang Tinh

“Mỗi năm đến lúc này thì đi qua con đường Tràng An, đại lộ trước Thiên An Môn thì thấy là cảnh sát tăng cường lực lượng.

Lịch sử cũng có nói đến chuyện này. Học sinh sinh viên vẫn có thể đọc được trong sách. Không có giấu đâu, nhưng chắc cũng qua lâu năm rồi nên chỉ học qua thôi, không có nói nhiều và không có thảo luận nhiều.”

Một cựu sinh viên Việt nam tại Bắc Kinh cũng nói với chúng tôi là đối với thế hệ trẻ ở Trung quốc, họ không biết nhiều về Thiên An Môn. Nhưng dù vậy, dường như chính quyền Bắc Kinh vẫn lo ngại những người còn nhớ về biến cố này. Trước ngày 4/6/14 ông cựu thư ký của nguyên Tổng bí Thư đảng Triệu Tử Dương bị nhà cầm quyền đem đi đâu không rõ dù ông đã 81 tuổi.

Một lưc lượng thiết giáp chưa từng thấy được điều động để đàn áp tại Thiên An Môn ngày 4 tháng 6, 1989 làm hàng ngàn người bị thiệt mạng. (ảnh từ video clip)

Sự kiện Thiên An Môn khi xảy ra cũng không được truyền thông rộng rãi ở Việt Nam. Ông Huỳnh Ngọc Chênh, cựu phóng viên báo Thanh Niên nhớ lại

“Hồi đó thông tin còn bưng bít ở Việt nam nên cũng nghe bên Trung quốc có biểu tình, có đàn áp, nhưng không biết rằng cái qui mô đàn áp nó ghê rợn như vậy. Mình thấy nó ghê gớm lắm nhưng mà cũng không ngạc nhiên. Đối với nhà nước cộng sản như Trung cộng đã từng giết hàng triệu người qua cải cách ruộng đất, cách mạng văn hóa, đấu đá nội bộ thì chuyện đó không ngạc nhiên lắm.”

Hồi đó thông tin còn bưng bít ở Việt nam nên cũng nghe bên Trung quốc có biểu tình, có đàn áp, nhưng không biết rằng cái qui mô đàn áp nó ghê rợn như vậy

Ông Huỳnh Ngọc Chênh

Và đối với thế hệ thanh niên Việt nam hiện nay, Thiên An Môn cũng không phải được nhiều người biết đến. Người cựu sinh viên Việt nam tại đại học nhân dân Bắc Kinh cho rằng sự thiếu hiểu biết đó cũng nằm trong cái chung về sự thờ ơ với chính trị của sinh viên hiện nay.

“Đại đa số sinh viên Việt nam hiện nay không quan tâm gì về chính trị của đất nước cả.”

Gần ngày tưởng niệm sự kiện Trung Quốc cho quân đội và thiếp giáp trấn áp Thiên An Môn. Tại Hông Kong một mẫu xe tăng bằng giấy được dựng lên ở góc đường ngày 3 tháng 6 năm 2014.

Thanh niên VN trước tình hình của đất nước

Tuy nhiên, có một thiểu số những người trẻ Việt Nam cũng tưởng nhớ Thiên An Môn và cũng có nhiều suy nghĩ về chính tình hình dân chủ tại Việt Nam. Anh Nguyễn Anh Tuấn, cựu sinh viên học viện hành chính quốc gia, hiện đang làm việc cho tổ chức dân sự Voice nói với chúng tôi:

“Sự kiện Thiên An Môn cho em sự hy vọng lẫn nỗi thất vọng. Sự hy vọng là trong một chế độ toàn trị đến mức như ở Trung quốc những người sinh viên vẫn sẳn sàng đứng lên đòi tự do dân chủ. Còn sự thất vọng là nó bị đàn áp trong bể máu.

Còn nếu đặt trong sự so sánh tương quan giữa Việt nam và Trung quốc đều có cùng chế độ toàn trị và đàn áp giống nhau thì người Trung quốc dù sao cũng có một thế hệ sinh viên để tự hào. Hôm qua khi xem lại các bức ảnh ông Lý Bằng tiếp các lãnh tụ sinh viên thì thấy thái độ của họ rất là tự tin trước một người ở đỉnh cao quyền lực.

Nhìn lại phong trào ở Việt nam thì thấy rất có nhiều hạn chế mà cụ thể là đến thời điểm này số người tham gia rất ít ỏi.”

nếu đặt trong sự so sánh tương quan giữa Việt nam và Trung quốc đều có cùng chế độ toàn trị và đàn áp giống nhau thì người Trung quốc dù sao cũng có một thế hệ sinh viên để tự hào

Anh Nguyễn Anh Tuấn

Người thuộc thế hệ lớn tuổi như Ông Huỳnh Ngọc Chênh rút ra một suy luận từ sự kiện Thiên An Môn:

“Qua sự kiện Thiên An Môn thì thấy là các cuộc đấu tranh của sinh viên, của nhân dân theo kiểu bất bạo động đối với một nhà nước như Trung cộng thì rất khó thành.

Qua đó thì nhà nước Việt nam cũng rút kinh nghiệm nên người ta không muốn có tập trung, biểu tình dù là biểu tình rất chính đáng.”

Anh Nguyễn Anh Tuấn thì nói thêm là các tổ chức thanh niên của nhà nước như đoàn thanh niên cộng sản mà nhiều người gọi là quốc doanh kiểm soát khá thành công sinh viên và thanh niên Việt nam hiện nay.

Nói cho cùng nếu có bạo động thì một thể chế độc tài rất dễ sụp đổ nhưng mà không đơn giản như vậy, nếu chưa chín mùi mà bạo động như thế thì có thể bị dìm trong máu

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu, một nhà bất đồng chính kiến tại Việt nam thì nói rằng sẽ rất là nguy hiểm khi khuynh hướng đấu tranh bất bạo động không thành công.

“Nếu hai bên đều giở vũ lực ra thì có đổ máu, mà cái điều đó thì không ai muốn cả. Tôi nghĩ rằng nếu nhà nước không có những biện pháp thích nghi thì cái việc đổ máu sẽ rất là bất lợi và không thể nói là bên nào thắng được. Nói cho cùng nếu có bạo động thì một thể chế độc tài rất dễ sụp đổ nhưng mà không đơn giản như vậy, nếu chưa chín mùi mà bạo động như thế thì có thể bị dìm trong máu, chứ không tốt chút nào cả. Tôi tiếc cái điều đó, nhưng có lẽ mọi lời khuyên với chính quyền hiện nay rất là khó.”

25 năm sau ngày xảy ra thảm sát Thiên An Môn ở một quốc gia có nhiều sự tương đồng với Việt nam, một cuộc khủng hoảng lại nổ ra, đó là đường lối đối ngoại muốn làm bạn với tất cả của Việt nam đang bị thách thức lớn lao khi Trung quốc kéo giàn khoan nước sâu của họ vào trong vùng thềm lục địa Việt nam.

Việt nam sẽ ứng xử ra sao? Một liên minh khả dĩ của Việt nam với các quốc gia theo khuynh hướng dân chủ phương tây để bảo vệ quốc gia lại đòi hỏi sự nới rộng về nhân quyền và tự do dân chủ trong nước như nhiều chính trị gia phương Tây lẫn các chuyên gia, nhà quan sát chính trị Việt nam thẳng thắn nêu lên cũng như các tiếng nói đối lập từ trong nước.

Một câu hỏi lớn về tiến trình dân chủ hóa Việt nam cùng với sự toàn vẹn lãnh thổ không chỉ dành cho chính phủ Việt nam mà còn cho cuộc đấu tranh dân chủ, nhất là khi đất nước vừa trải qua một cuộc bạo động chết người mất kiểm soát trong các khu công nghiệp ngày 13/5 vừa qua.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/tienan-comm-n-dem-vn-06042014055319.html/06042014-tienan-comm-n-dem-vn.mp3/inline.html

Trung Quốc là 'con sư tử dễ thương'?

Ông Tập Cận Bình nói “Napoleon từng nói Trung Quốc là một con sư tử đang ngủ, và khi nó thức dậy, thế giới sẽ rúng động. Con sư tử Trung Quốc đã thức dậy, nhưng đây là một con sư tử hòa bình, dễ mến và văn minh.”

Duy Ái-04.06.2014

Việc Trung Quốc mang giàn khoan mà họ gọi là “lãnh thổ di động”, “vũ khí chiến lược” đến đặt tại vùng biển có tranh chấp với Việt Nam đã gặp phải sự chỉ trích kịch liệt của nhiều nước trên thế giới, từ Hoa Kỳ, Nhật Bản, Philippines cho tới Australia. Việc này cũng làm nhiều người nêu lên thắc mắc về hình ảnh của một con sư tử dễ thương mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mới đây đã tìm cách vẽ ra cho một nước Trung Quốc đang trỗi dậy.

Trong bài diễn văn đọc tại Paris hồi hạ tuần tháng 3 để đánh dấu kỷ niệm 50 năm ngày Trung Quốc và Pháp thiết lập quan hệ ngoại giao, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói rằng “Napoleon từng nói Trung Quốc là một con sư tử đang ngủ, và khi nó thức dậy, thế giới sẽ rúng động. Con sư tử Trung Quốc đã thức dậy, nhưng đây là một con sư tử hòa bình, dễ mến và văn minh.”


 Người cầm đầu Đảng Cộng Sản Trung Quốc phát biểu như vậy để tìm cách xoa dịu mối lo ngại của những người cho rằng Bắc Kinh đã từ bỏ chủ trương “thao quang dưỡng hối” hay “giấu mình chờ thời” của cố lãnh tụ Đặng Tiểu Bình để theo đuổi một đường lối ngoại giao quyết đoán hơn, dựa vào sức mạnh kinh tế và quân sự mỗi ngày một tăng để thực hiện giấc mơ "bá chủ thế giới.”

Giám đốc Trung tâm Trung Quốc của Đại học Quốc gia Australia tóm lược cách tiếp cận của Trung Quốc hiện nay là 'Cứ lấn tới ở bất kỳ nơi nào chúng ta có thể'

 Cựu Đại sứ Trung Quốc tại Pháp, ông Thái Phương Bá, nói với báo chí ở Bắc Kinh rằng diễn văn “sư tử” của ông Tập Cận Bình cho thấy “Trung Quốc đang đi theo con đường phát triển hòa bình.”

Tuy nhiên, ông Jean-Piere Cabestan, giáo sư chính trị học của Đại học Báp Tít Hồng Kông, không tán đồng nhận xét đó. Ông nói với tờ South China Morning Post rằng “Quí vị có bao giờ nhìn thấy một con sư tử hòa bình, văn minh và không hung dữ hay chưa? Sư tử là một con vật to lớn, hoang dại và chuyên ăn thịt những con thú khác, khá giống Trung Quốc trong mối quan hệ của họ với các nước khác.”

Việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 – một thiết bị mà họ mô tả là “lãnh thổ di động”, gần Hoàng Sa đã làm dấy lên sự chống đối quyết liệt từ Việt Nam và sự chỉ trích mạnh mẽ của nhiều nước khác, từ Hoa Kỳ, Philippines cho tới Nhật Bản và Australia.

Việc Trung Quốc mang giàn khoan nước sâu Hải Dương 981 – một thiết bị mà họ mô tả là “vũ khí chiến lược” và là “lãnh thổ di động”, đến hoạt động trong vùng biển có tranh chấp chủ quyền với Việt Nam chẳng những đã làm dấy lên những sự chống đối quyết liệt từ giới hữu trách ở Hà Nội mà còn gặp phải sự chỉ trích mạnh mẽ của nhiều nước khác, từ Hoa Kỳ, Philippines cho tới Nhật Bản và Australia.

Tại cuộc Đối thoại Shangri-la mới đây ở Singapore, Thủ tướng Shinzo Abe của Nhật Bản, là nước cũng đang có một vụ tranh chấp gay gắt với Trung Quốc về chủ quyền của một nhóm đảo ở Biển Đông Trung Hoa, cho biết Tokyo sẽ “hỗ trợ tối đa” cho các nước vùng Đông Nam Á để bảo vệ lãnh hải trước những mưu toan nhằm thay đổi hiện trạng bằng sức mạnh hoặc cưỡng ép. Cũng tại diễn đàn an ninh thường niên này, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Chuck Hagel tố cáo Trung Quốc đã thực hiện những hành động đơn phương, gây bất ổn để tìm cách khẳng định yêu sách chủ quyền ở Biển Đông. Ông Hagel nói rằng Washington “kiên quyết phản đối bất kỳ quốc gia nào sử dụng hăm dọa, cưỡng ép, hoặc đe dọa sử dụng vũ lực để khẳng định các yêu sách đó.” Bộ trưởng Quốc phòng Australia David Johnston cũng nói rằng “Hoa Kỳ, Australia và Nhật Bản quan tâm sâu sắc về hành động đơn phương của Trung Quốc đang gây bất ổn trong khu vực, đặc biệt tại Biển Ðông và Biển Hoa Ðông.” 

Các nhà phân tích cho rằng vì Tổng thống Obama đã không can thiệp quân sự ở Syria và Ukraine, Tập Cận Bình nghĩ rằng ông đang có một cơ hội tốt để thực hiện một phần quan trọng trong 'Giấc mộng Trung Quốc' của ông là phục hồi ngôi vị bá chủ của Trung Quốc trong khu vực.

 Vụ giàn khoan HD 981 cũng khiến một số các nhà quan sát tình hình Trung Quốc đề cập tới diễn văn sư tử mà ông Tập Cận Bình đã đọc tại thủ đô nước Pháp. Ông Trần Thế Diệu, chủ bút tờ Thế giới Nhật báo ở New York, viết trong bài bình luận hôm mùng 1 tháng 6 rằng sự phô trương cơ bắp trong những năm gần đây đã làm cho Trung Quốc không còn bạn bè nào nữa, ngoài Pakistan và Miến Điện. Ông nói thêm rằng “Tập Cận Bình nói con sư tử phương Ðông đã thức giấc; đây là con sư tử hòa bình, dễ thương và văn minh; nhưng rõ ràng câu nói đó chỉ nói cho người Trung Quốc nghe mà thôi, chứ người nước ngoài, thậm chí là những người Hoa đồng văn đồng chủng ở Đài Loan và Singapore, không ai tin câu nói đó cả.”

Trong khi đó, các nhà phân tích tình hình an ninh Á Châu tiếp tục bàn luận về những hành động hồi gần đây của Bắc Kinh mà họ cho là hung hãn nếu không muốn nói là hiếu chiến.

Người Việt Nam xuống đường biểu tình chống Trung Quốc tại Hà Nội, ngày 11/4/2014.

Tường thuật của tờ Wall Street Journal hôm mùng 3 tháng 6, trích lời các nhà phân tích chính sách ở các nước Á Châu và Hoa Kỳ nói rằng  việc Trung Quốc thực hiện những hành vi gây hấn và đối đầu cùng một lúc với nhiều nước Á Châu là một việc được tính toán kỹ lưỡng dưới sự lãnh đạo của ông Tập Cận Bình. Họ cho rằng việc này phát xuất từ chỗ ông Tập Cận Bình tin rằng ông ấy đang đối phó với một vị tổng thống Mỹ có thái độ mềm yếu, một người sẽ không mạnh mẽ đáp trả mặc dù đã đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ để ủng hộ các nước đồng minh ở Á Châu. Các nhà phân tích cho rằng sự tin tưởng đó của nhà lãnh đạo ở Trung Nam Hải đã được tăng cường vì Tổng thống Barack Obama đã không can thiệp quân sự ở Syria và Ukraine, và từ đó, ông Tập Cận Bình nghĩ rằng ông đang có một cơ hội tốt để thực hiện một phần quan trọng trong “Giấc mộng Trung Quốc” (Zhong Guo Meng) của ông là phục hồi ngôi vị bá chủ của Trung Quốc trong khu vực.

Theo tờ Wall Street Journal, ông Richard Rigby, Giám đốc Trung tâm Trung Quốc của Đại học Quốc gia Australia, đã tóm lược cách tiếp cận của Trung Quốc hiện nay là “Cứ lấn tới ở bất kỳ nơi nào chúng ta có thể.” Câu nói này làm nhiều người nhớ lại nhận xét của giáo sư Hoàng Tĩnh, chuyên gia an ninh Á Châu của Đại học Quốc gia Singapore, đối với các tướng lãnh trẻ đang ngày càng có nhiều ảnh hưởng trên chính trường Trung Quốc “Họ là những người làm những gì có thể, bất kể là có nên hay không.”

http://www.voatiengviet.com/content/trung-quoc-co-phai-la-con-su-tu-de-thuong/1929454.html