Tranh chấp Biển Đông và vai trò của VN

Thái Văn Cầu-Chuyên gia Khoa học Không gian, Hoa Kỳ

Cập nhật: 04:42 GMT - thứ sáu, 14 tháng 3, 2014

Một tàu cá trước các tàu HQ-264 và HQ-265 của Bộ Tư lệnh vùng 5 Hải quân Việt Nam

Năm 2014 đánh dấu hai sự kiện lớn trong mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc:

Kỷ niệm 40 năm ngày Trung Quốc dùng vũ lực đánh chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa, khiến 74 chiến sĩ Quân đội Việt Nam Cộng hoà hy sinh, và kỷ niệm 35 năm ngày Trung Quốc tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược chống Việt Nam, khiến 60,000 người Việt Nam thiệt mạng, và khiến các tỉnh biên giới cực Bắc bị tàn phá nặng nề.

Ngày 14 tháng 3 năm nay cũng đánh dấu 26 năm ngày Trung Quốc dùng vũ lực đánh chiếm đảo Gạc Ma, thuộc quần đảo Trường Sa, khiến 64 chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam hy sinh.

Qua nguồn tư liệu do nhà nước Việt Nam phổ biến công khai sau cuộc chiến tranh xâm lược của Trung Quốc và qua đối chiếu với nguồn tư liệu độc lập để kiểm chứng, ba điểm mốc thời gian của năm 1974, 1979, và 1988 phản ánh các mắt xích trong một chiến lược lâu dài, nhất quán, của Trung Quốc nhắm vào Việt Nam: Bắt đầu từ thập niên 1950 cho đến ngày nay, bằng những mưu đồ, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt khác nhau, thay đổi tùy tình huống, Trung Quốc luôn luôn muốn kiềm chế Việt Nam, giữ Việt Nam ở vị thế nước yếu kém, lệ thuộc vào Trung Quốc.

Mặc dù vào năm 1979, Trung Quốc thất bại thảm hại trong việc sử dụng hàng trăm ngàn quân tinh nhuệ và hoả lực hùng hậu để “dạy” cho Việt Nam một bài học, kể từ sau Hội nghị Thành Đô năm 1990, Trung Quốc thành công đáng kể trong nỗ lực kiềm chế Việt Nam, đặc biệt là trong vấn đề Biển Đông.

Do Việt Nam có chứng cứ lịch sử và cơ sở pháp lý chủ quyền Hoàng Sa-Trường Sa rõ ràng, vững chắc, và do hành động ngang ngược, bất chấp luật pháp quốc tế của Trung Quốc trên Biển Đông, nhiều năm trước, người viết đề nghị Việt Nam kiện toàn hồ sơ chủ quyền, tham vấn chuyên gia người nước ngoài, tranh thủ ủng hộ của khu vực và thế giới trong việc sử dụng luật pháp quốc tế để giải quyết tranh chấp Biển Đông với Trung Quốc.

"Trong gần 20 năm ... Việt Nam hoàn toàn bị động, tiêu cực, không có một phương án nào khác biệt với lập trường của Trung Quốc cho Biển Đông."

Thực tế cho thấy, trong gần 20 năm, lãnh đạo Việt Nam chủ trương giải quyết tranh chấp “thông qua đàm phán hòa bình”, trên tinh thần “vừa là đồng chí, vừa là anh em”, và trên cơ sở “16 chữ vàng, 4 tốt”. Việt Nam hoàn toàn bị động, tiêu cực, không có một phương án nào khác biệt với lập trường của Trung Quốc cho Biển Đông. (Xem thêm "Tuyên bố chung Việt Nam-Trung Quốc” giữa Nông Đức Mạnh-Hồ Cẩm Đào, tháng 6 năm 2008).

Trong cùng thời gian, Trung Quốc tích cực xây dựng sức mạnh trong cả hai lãnh vực quyền lực mềm và quyền lực cứng về Biển Đông: Ban hành “Luật Lãnh hải và vùng tiếp giáp” bao gồm quần đảo Hoàng Sa-Trường Sa năm 1992 (20 năm trước khi Luật Biển Việt Nam được ban hành); kể từ giữa thập niên 1990, đầu tư vào các học viện, trung tâm nghiên cứu chiến lược, quy mô lớn, thu hút sự tham gia của giới nghiên cứu, chuyên gia người nước ngoài; vận động để có quan toà Trung Quốc trong hai cơ chế luật pháp quốc tế: Toà án Quốc tế (ICJ) và Toà án Luật Biển (ITLOS); kể từ năm 1999, ban hành lệnh cấm đánh cá ba tháng mỗi năm, bao gồm vùng biển của Việt Nam; hiện đại hoá lực lượng hải quân để gia tăng sự hiện diện của Trung Quốc trên toàn bộ Biển Đông; lôi kéo đồng minh trong khối ASEAN; nâng cấp đơn vị hành chính quản lý các đảo chiếm đóng bất hợp pháp thuộc Hoàng Sa-Trường Sa, v.v.

Mãi cho đến đầu năm 2013, lãnh đạo Việt Nam mới đề cập đến sử dụng công cụ luật pháp quốc tế trong giải quyết tranh chấp Biển Đông. Quan điểm này được đưa ra đúng 25 năm sau sự kiện 14.3 và gần 40 năm sau sự kiện 19.1, trong đấy, Trung Quốc vi phạm nghiêm trọng Hiến chương Liên Hiệp Quốc khi dùng vũ lực đánh chiếm đảo Gạc Ma thuộc Trường Sa và nhóm đảo phía Tây Hoàng Sa, khiến hơn 100 chiến sĩ hải quân Việt Nam hy sinh.

Những bước cần thực hiện

Vài diễn biến đáng ghi nhận trong ba tháng đầu năm 2014 là việc nhà nước cho kỷ niệm một cách giới hạn 40 năm trận đánh Hoàng Sa giữa hải quân Việt Nam Cộng hoà và hải quân Trung Quốc, cho thành lập Quỹ hỗ trợ nghiên cứu biển Đông để thúc đẩy việc nghiên cứu, và trong một cuộc gặp chính thức, Đại sứ Việt Nam tại Philippines thông báo cho phó Tổng thống nước bạn biết là Việt Nam ủng hộ Philippines trong cuộc tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc.

Việt Nam có nên kết hợp cùng Philippines, Malaysia để kêu gọi Trung Quốc giải quyết tranh chấp bằng luật pháp quốc tế?

Các bước đi này, dù muộn màng nhưng đúng hướng, cần thiết phải có cho quá trình đấu tranh bảo vệ chủ quyền Hoàng Sa-Trường Sa và bảo vệ quyền lợi đất nước trên Biển Đông.

Những bước đi khác mà Việt Nam nên khẩn trương thực hiện song song là:

• Hoàn chỉnh một cách khoa học, nghiêm túc, hồ sơ bằng chứng chủ quyền Hoàng Sa-Trương Sa qua đóng góp của giới nghiên cứu (độc lập cũng như trực thuộc bộ máy chính quyền) và qua tham vấn chuyên gia luật pháp quốc tế người nước ngoài
• Trong khi hiện đại hóa quốc phòng là điều không thể thiếu trước tham vọng bành trướng của Trung Quốc, là nước yêu chuộng hoà bình, Việt Nam tiếp tục phát huy mặt thuận lợi trong quan hệ ngoại giao với các nước, trong và ngoài khu vực
• Do điều kiện đảo, đá, do nhu cầu giảm thiểu mức độ xung đột, tranh thủ ủng hộ của quốc tế, và do khả năng vô hiệu hoá đòi hỏi đường lưỡi bò của Trung Quốc, Việt Nam chủ trương quy định ngay cả đảo lớn nhất thuộc Hoàng Sa và Trường Sa có lãnh hải 12 hải lý và không có vùng đặc quyền kinh tế hay thềm lục địa

Việt Nam nên năng động, tích cực trình bày cho thế giới thấy rõ rằng, do vị thế chiến lược của các đảo này, Hoàng Sa-Trường Sa đóng vai trò then chốt trong đòi hỏi đường lưỡi bò của Trung Quốc.

Làm sao để tạo đột phá?

Quyết tâm của Việt Nam nhằm thúc đẩy sử dụng luật pháp quốc tế trong giải quyết tranh chấp Biển Đông với Trung Quốc không chỉ để giải quyết vấn đề chủ quyền lãnh hải giữa những bên liên hệ mà còn để mang lại ổn định cho tất cả các nước có giao thông hàng hải đi ngang qua một khu vực quan trọng hàng đầu thế giới và có diện tích rộng bằng một phần ba diện tích nước Mỹ.

"Việt Nam đang thật sự đối diện với một trách nhiệm to lớn mà lịch sử giao phó: sử dụng công cụ luật pháp quốc tế để duy trì an ninh và trật tự trong một khu vực trọng yếu của thế giới."

 Nhân chuyến viếng thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry vào giữa tháng 2 năm 2014, Trung Quốc tuyên bố tranh chấp Biển Đông cần được giải quyết thông qua đàm phán song phương, trên cơ sở chứng cứ lịch sử và luật pháp quốc tế.

Để tạo đột phá trong bế tắc hiện nay và để tranh thủ thuận lợi hiện có, xét từ góc độ luật pháp quốc tế và tình hình khu vực, Việt Nam nên hoặc tự mình, trong trường hợp Hoàng Sa, hoặc cùng Philippines, Malaysia, trong trường hợp Trường Sa, hoặc một kết hợp khéo léo của cả hai phương án, công khai kêu gọi Trung Quốc đồng ý để cơ chế luật pháp quốc tế giải quyết tranh chấp Biển Đông.

Trung Quốc có quan toà đại diện trong Toà án Quốc tế và Toà án Luật Biển; Trung Quốc cũng luôn luôn khẳng định trước dư luận thế giới là họ có đầy đủ bằng chứng lịch sử và pháp lý hậu thuẫn cho đòi hỏi đường lưỡi bò nói chung và quần đảo Hoàng Sa-Trường Sa nói riêng.

Nếu khẳng định chủ quyền của Trung Quốc là dựa trên cơ sở sự thật, khó có bất kỳ lý do chính đáng nào cho Trung Quốc viện dẫn để từ chối vai trò giải quyết tranh chấp giữa các nước mà Toà án Quốc tế đã và đang hành xử hữu hiệu trong hơn 60 năm nay.

Việt Nam đang thật sự đối diện với một trách nhiệm to lớn mà lịch sử giao phó: sử dụng công cụ luật pháp quốc tế để duy trì an ninh và trật tự trong một khu vực trọng yếu của thế giới.

Thủ tướng Malaysia: Ai đó trên máy bay đã tắt máy móc liên lạc

15.03.2014

Thủ tướng Malaysia Najib Razak phát biểu trước các phóng viên về sự mất tích của chuyến bay MH370, tại sân bay 

quốc tế Kuala Lumpur, 15/3/2014

Thủ tướng Malaysia Najib Razak nói rằng có phần chắc là có người nào đó đã cố ý tắt các hệ thống liên lạc và máy thu phát tín hiệu trên chiếc phi cơ của hãng Malaysia Airlines bị mất tích, nhưng ông không nói một cách dứt khoát là máy bay bị không tặc.

Tại cuộc họp báo hôm nay ở Kuala Lumpur, Thủ tướng Najib nói rằng các dữ liệu của hệ thống ra đa chính của quân đội Malaysia cho thấy chiếc máy bay mà họ tin là chuyến bay MH370 đã quay đầu để bay về hướng tây, băng qua bán đảo Mã Lai, rồi sau đó đã bay về hướng tây bắc.

Ông Najib nhấn mạnh rằng tuy giới truyền thông nói đây là một vụ không tặc, nhưng giới hữu trách Malaysia đang xem xét tới mọi khả năng làm cho chiếc máy bay bay chệch tuyến bay đã định. Ông cho biết các giới chức đang tập trung điều tra những thông tin về nhân viên phi hành và hành khách.

Ông nói rằng những tín hiệu giữa máy bay với một vệ tinh đã tiếp tục trong hơn 6 tiếng rưỡi đồng hồ sau khi liên lạc chính với phi cơ này bị mất.

Ông Najib cho biết những hoạt động tìm kiếm ở Biển Nam Trung Hoa, tức Biển Đông, đang chấm dứt; và cuộc tìm kiếm “bước vào một giai đoạn mới.”

Ông nói rằng các hoạt động tìm kiếm giờ đây được tập trung tại hai hành lang chính: hành lang phía bắc, trải dài từ biên giới Kazakhstan và Turkmenistan cho tới miền bắc Thái Lan; và hành lang phía nam, chạy từ Indonesia cho tới phía nam Ấn Độ Dương.

Chưa có dấu tích nào của chiếc Boeing 777 được tìm thấy kể từ khi máy bay cất cánh từ Phi trường Quốc tế Kuala Lumpur để đi Bắc Kinh hồi sáng thứ 7 tuần trước với 239 người trên máy bay.
Các giới chức Mỹ cho biết chiếc máy bay có lẽ đã bị rơi ở Ấn Độ Dương.

Máy bay của quân đội Ấn Độ đã được phái tới tìm kiếm ở quần đảo Andaman và Nicobar ở Ấn Độ Dương. Đây là nơi có hơn 500 hòn đảo cây cối rậm rạp và phần lớn là không có người ở.

Nga phủ quyết nghị quyết LHQ về Crimea, Trung Quốc vắng mặt

VOA-Thứ bảy, 15/03/2014

Đại sứ Nga Vitaly Churkin phủ quyết nghị quyết của Liên Hiệp Quốc yêu cầu các nước không công nhận kết quả cuộc trưng cầu dân ý về vùng Crimea.

Nga phủ quyết một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc yêu cầu các nước không công nhận kết quả cuộc trưng cầu dân ý vào ngày Chủ nhật về vùng Crimea của Ukraina.

Nga là thành viên duy nhất của Hội đồng Bảo an ngày thứ Bảy phủ quyết nghị quyết này trong khi Trung Quốc vắng mặt. 13 thành viên khác ủng hộ nghị quyết.
Quyết định của Trung Quốc từ chối không theo bước Nga phủ quyết nghị quyết có thể cho thấy Moskva ngày càng bị cô lập trong việc ủng hộ cuộc trưng cầu dân ý tại Crimea.
Đại sứ Anh Mark Lyall Grant nói “thông điệp” của cuộc bỏ phiếu ngày thứ Bảy là “Nga bị cô lập” tại Hội đồng Bảo an và trong cộng đồng quốc tế.
Cuộc trưng cầu dân ý dành cho cư dân ở Crimea hai lựa chọn: sáp nhập vào Nga hoặc tăng cường đáng kể quyền tự trị bên trong Ukraina.

Trước cuộc bỏ phiếu không lâu, Đại sứ Nga tại LHQ Vitaly Churkin nói nghị quyết của Hội đồng đi ngược với những nguyên tắc của luật pháp quốc tế.

Nghị quyết của LHQ khẳng định sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraina bằng cách tuyên bố cuộc trưng cầu dân ý Crimea vào Chủ nhật này “không có tính hiệu lực.”

Sau cuộc bỏ phiếu, Đại sứ Trung Quốc tại LHQ Lưu Kết Nhất nói giải pháp duy nhất của nước ông là vắng mặt vì dự thảo nghị quyết của LHQ chỉ làm phức tạp thêm tình hình tại Ukraina.

Phản ứng trước việc nghị quyết thất bại, Đại sứ Mỹ tại LHQ Samantha Power nói “Đây là một thời điểm buồn và đáng ghi nhớ.”

Trong một diễn biến khác cũng vào ngày thứ Bảy, quân đội Ukraina cho biết đã đẩy lui một nỗ lực của lực lượng Nga nhằm xâm nhập một vùng gần Crimea. Bộ quốc phòng Ukraina nói quân đội nước này đã sử dụng máy bay và các lực lượng trên bộ để đẩy lui lực lượng Nga.

Ngày thứ Bảy, hàng vạn người đã tụ tập ở Moskva để tham gia những cuộc biểu tình đối nghịch nhau về vấn đề Crimea.

Những người ủng hộ cuộc trưng cầu dân ý Crimea vẫy cờ Nga và cờ Liên Xô trong lúc tuần hành tới Quảng trường Cách mạng. Nhiều người mặc trang phục giống nhau với hai màu đỏ và đen.

Những người chống đối vẫy cờ Ukraina và cờ Nga. Một số người tỏ ý lo ngại là sự can thiệp của Nga ở Crimea có thể đưa tới chiến tranh.

Tại Kyiv hàng trăm người biểu tình bày tỏ sự ủng hộ việc Crimea vẫn là một phần của Ukraina.

Ngày thứ Bảy, các quan sát viên quốc tế bắt đầu tới Crimea để theo dõi cuộc trưng cầu dân ý ngày Chủ nhật. Những người này được Nga và các giới chức Crimea thân Nga mời đến.

Ông Alexander Simov, một nhà báo Bulgaria trong toán quan sát viên, nói ông tin rằng cuộc đầu phiếu này là hợp pháp.

“Tôi sẽ theo dõi toàn bộ tiến trình. Tôi nghĩ đây là một cuộc trưng cầu dân ý hợp pháp. Tôi nghĩ cuộc trưng cầu dân ý này rất hợp pháp.”

Một quan sát viên khác, giáo sư Johan Backman của Đại học Helsinki, nói rằng các cường quốc Tây phương không hiểu rõ tình hình ở Crimea.

“Các chính trị gia phương Tây không hiểu rõ những gì đang xảy ra. Bởi vì theo sự hiểu biết của tôi, các nước này và đặc biệt là Hoa Kỳ rất yếu trong việc có được những thông tin về những gì xảy ra trước hết tại Nga và thứ nhì là tại Ukraina. Và các chính trị gia của EU cũng không thực sự hiểu được những gì xảy ra tại Nga. Các nước phương Tây đang lâm vào ngõ cụt. Trên thực tế, các nước này không thể áp dụng bất cứ biện pháp nào để chống lại Nga trong tình thế này. Và Nga hoàn toàn kiểm soát và an ninh.”

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry nói rằng nếu Nga chấp nhận cuộc trưng cầu dân ý Crimea tách khỏi Ukraina để sáp nhập vào Nga thì đó sẽ là “sự thôn tính cửa sau” bất hợp pháp.


Phó Tổng thống Joe Biden sẽ đi thăm Ba Lan và Lithuania tuần tới để gặp các đối tác trong vùng nhằm thảo luận về những sự kiện tại Ukraina. Một tuyên bố của Tòa Bạch Ốc cho biết ông Biden sẽ tham khảo về những bước nhằm ủng hộ chủ quyền của Ukraina và khẳng định “những cam kết về phòng thủ tập thể theo Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương.”

"Kẻ khống chế máy bay Malaysia còn đáng sợ hơn thủ phạm vụ 11/9"

My Lan - theo Trí Thức Trẻ | 15/03/2014 16:32

(Soha.vn) - Để đánh cắp được máy bay Malaysia, phải là người có chuyên môn cao, có trình độ và thông thạo.

Trong cuộc họp báo được tổ chức chiều ngày 15/3, Thủ tướngMalaysia Najib Razak đã chính thức thông báo rằng chiếc máy bay Boeing 777 của Malaysia Airlines đã đổi hướng trước khi hoàn toàn mất tích, hệ thống liên lạc trên máy bay cũng bị tắt. Trước đó, đã có nhiều nguồn tin cho rằng máy bay đã đổi hướng 2 lần và nhiều lần thay đổi độ cao một cách bất thường sau khi hoàn toàn mất liên lạc với kiểm soát không lưu.

Mặc dù không khẳng định máy bay bị không tặc, song ông Razak nói rằng đây là "hành động có chủ ý" của một kẻ nào đó trên máy bay.

Để có thể đánh cắp được chiếc máy bay Malaysia ngay trên không trung, phi công phải là một người biết cách né sự phát hiện của cả radar dân sự và quân sự. Theo AFP, máy bay cần phải bay ít nhất 1 dặm trước khi hạ cánh, có thể là trong bóng tối, và được giấu tại một nơi đủ lớn. Giả thuyết này dường như không có thực, song các chuyên gia cho rằng, điều này không phải là không thể.

Ông Scott Shankland, một phi công của American Airlines, người từng nhiều năm làm cơ phó trên Boeing 777 cho rằng, cơ trưởng sẽ biết cách làm thế nào để vô hiệu hoá sóng vô tuyến và những hệ thống theo dấu khác của máy bay. Tuy nhiên, đó chưa phải là tất cả, bởi theo ông này, dữ liệu của máy bay còn được truyền tự động từ một thiết bị không nằm bên trong buồng lái.

Theo giáo sư hàng không tại Viện Công nghệ Massachusetts (Mỹ) John Hansman, người từng có nhiều năm làm việc với chiếc Boeing 777, kẻ xâm nhập có thể biết cách tắt bộ thu phát, song việc tắt các thiết bị khác, nhằm khiến chiếc máy bay trở nên "tàng hình", sẽ khó khăn hơn nhiều. Ông này nhận định, "ngay cả những kẻ không tặc giống vụ 11/9 làm được điều này, thì chúng cũng gặp khó khăn khi tiếp tục bay, hạ cánh an toàn và giấu kín chiếc máy bay".

Ông Alan Diehl, cựu điều tra viên tại Uỷ ban An toàn giao thông Quốc gia Mỹ NTSB nhận định, nếu đây là một vụ không tặc, "đó sẽ phải là kẻ biết rất chi tiết về máy bay... 

Chúng có thể thoát khỏi radar và tiến thẳng tới một sân bay bị bỏ hoang ở đâu đó. Tôi cho rằng câu trả lời ngắn gọn là có. Thậm chí hôm nay, các vệ tinh cũng không thể nào bao quát tất cả mọi nơi trên Trái Đất".

Cùng chung quan điểm, một quan chức quân đội cấp cao Malaysia (giấu tên) bình luận trên tờ AFP rằng, trong trường hợp này, "phi công phải có kinh nghiệm, có chuyên môn cao và là người thông thạo ... Hắn phải là người biết tránh các radar dân sự. Hắn ta sẽ phải nghiên cứu cách tránh chúng".

Ông Scott Hamilton, giám đốc hãng tư vấn hàng không Mỹ Leeham nhận định: "Nếu đây là một vụ phạm tội - và có vẻ như đang ngày càng lộ rõ là vậy - thì thông tin này sẽ được giữ kín".

Theo ông Razak, các hoạt động tìm kiếm sẽ chấm dứt tại biển Đông và chuyển hướng tập trung sang Ấn Độ Dương. Hai vùng tìm kiếm được xác định là từ Turkmenistan sang Nam Thái Lan và từ Indonesia tới phía nam Ấn Độ Dương.

Hiện đang có 43 tàu và 58 máy bay từ 14 quốc gia đã tham gia hoạt động tìm kiếm, xác định vị trí của chiếc máy bay này.

Bữa cơm có giòi và nhu cầu đại tiểu tiện!

14/03/2014 14:55

(TNO) Tuần này, đọc vài bản tin mà thấy thật khổ cho đời sống của người công nhân, nhất là những nữ công nhân.

Gần 900 công nhân đình công tại Công ty Shilla Bags Việt Nam để yêu cầu lãnh đạo công ty thay đổi một số nội quy liên quan đến việc ăn uống và giờ giấc… đi vệ sinh, sáng 13.3 - Ảnh: Đức Tiến

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8.3 vừa mới được trang trọng tổ chức, chưa kịp hết cái không khí hân hoan, vui mừng, rạo rực. Bên cạnh hoa tươi, những món quà ý nghĩa, những lời chúc tụng có cánh đến phái đẹp, thì những hình ảnh báo chí mới phản ánh gần đây, đa số là những nữ công nhân với những bức xúc của mình, lại là một bức tranh đối lập, tương phản mạnh, rất mạnh.

Ngày 8.3, sau khi tan ca, hơn 800 công nhân tập trung tại nhà ăn của Công ty TNHH Yan-Jin Sài Gòn chuẩn bị dùng bữa cơm trưa. Khi thức ăn được đưa ra, nhiều công nhân phát hiện trong trứng có nhiều dòi. Các con dòi còn bò trên món trứng kho tàu. Sự việc đã được báo lên ban giám đốc, yêu cầu được giải quyết. Công nhân sau đó bỏ làm ra về.

Tiếp đến, ngày 13.3, gần 900 công nhân của Công ty TNHH Shilla Bags Việt Nam quyết định ngừng việc vì chất lượng bữa ăn quá tệ, cách quản lý hà khắc, đặc biệt là việc đi vệ sinh tính từng phút, tính bằng thẻ đi vệ sinh, nhà vệ sinh lại mất vệ sinh, hôi thối, hỏng hóc.

Thật ra, những văn bản pháp quy bảo vệ quyền lợi người lao động, người phụ nữ, an toàn vệ sinh thực phẩm… đã được ban hành và tương đối đầy đủ. Song song với việc đó là hệ thống công đoàn các cấp, tới cùng các cơ sở, xí nghiệp, nhà máy… để đồng hành với người lao động, phản ánh và lên tiếng kịp thời trước những “bất công” bức xúc hằng ngày mà họ phải gánh chịu.

Thế nhưng, những câu chuyện đau lòng “khó coi, khó nghe” này vẫn diễn ra liên tục từ năm này sang năm khác với nhịp độ tăng dần trong những bản tin của truyền thông, báo chí.

Suất ăn có dòi, có sâu là câu chuyện không mới, nhưng trách nhà ăn, căn tin vô lương tâm một thì trách ban quản lý, giám sát của công ty vô lương tâm đến mười, đến trăm lần. Những người công nhân là những người trực tiếp làm ra sản phẩm nuôi sống công ty. Với cách quan tâm và bảo vệ sức khỏe những “đồng sự” quan trọng của mình một cách “quan liêu” như vậy thì người lao động nào đủ sức gắn bó với công ty lâu dài được.

Chuyện “đại tiểu tiện” là những sinh hoạt bắt buộc rất đời thường của con người, đừng viện dẫn lý do “công nhân lợi dụng việc đi vệ sinh để lười biếng, để bấm điện thoại” mà ra những quyết định hà khắc, cực đoan, vi phạm nghiêm trọng đến quyền con người. Nín những “nhu cầu” tối thiểu ấy là một trong những cực hình khốn khổ khủng khiếp nhất của loài người. Và chuyện “viện dẫn lý do” kia là không thỏa đáng.

Điều này chỉ cho thấy một điều rất rõ là cái công ty này đang có một ban quản lý, giám sát tồi, thiếu chuyên nghiệp, thiếu khoa học.

Việt Nam là một đất nước đang phát triển, đang hội nhập. Bên cạnh những tài nguyên khác thì tài nguyên nhân lực là một yếu tố cực kỳ quan trọng. Cũng biết rằng, nhân công lao động Việt Nam rẻ là một trong thế mạnh của cạnh tranh kinh tế, cạnh tranh thương trường, nhưng rẻ đến mức có thể “coi rẻ” luôn mạng người là điều tuyệt đối phải ngăn cấm.

Thiết nghĩ, các cơ quan công quyền cùng những đơn vị có trách nhiệm cần phải vào cuộc sớm, giải quyết triệt để những bức xúc nói trên. Đừng để những bữa cơm "có dòi" và “nhu cầu” bình dị kia “hành hạ” từng ngày, từng ngày những người lao động cần cù...

Với đồng lương như vậy, họ có dám đến bệnh viện không và ở lại trong bệnh viện được bao nhiêu lâu lại là một câu chuyện khác!

Minh Phước *

Cuối cùng, có thể chỉ Mỹ mới tìm ra máy bay Malaysia mất tích

Friday, March 14, 2014 4:17:56 PM 
KUALA LUMPUR (TH) - Nếu quả thật chuyến bay MH370 của Malaysian Airlines  mất tích ở một nơi nào đó trong vùng Ấn Độ Dương chứ không phải ở Biển Đông, thì có lẽ chỉ Hải Quân Hoa Kỳ mới có khả năng tìm ra được.

Khu trục hạm USS Kidd (DDG-100) của Hải Quân Hoa Kỳ được chuyển qua tìm kiếm máy bay mất tích ở Ấn Độ Dương. (Hình: US NAVY)

Trường hợp máy bay rơi xuống biển, những dấu tích còn lại trên mặt biển nếu có, cũng đã tản rộng rất khó gặp. Các phần chìm xuống đáy biển cần phải dùng phương tiện đặc biệt mới có thể nhận biết. Trong những hoàn cảnh ấy chỉ Hải Quân Hoa Kỳ có đủ điều kiện để tìm kiếm có kết quả ở vùng Vịnh Bengal  rộng hơn 2 triệu km2 thuộc Ấn Độ Dương.

Từ cuối tuần này, khu trục hạm USS Kidd và một máy bay tuần thám biển P-8 Orion sẽ thi hành nhiệm vụ tìm kiếm từ vùng từ eo Malacca đến biển Andaman phía Tây Myanmar/Thái Lan  và sau đó có thể mở rộng ra ngoài vịnh Bengal xa hàng ngàn dặm.
Khu trục hạm trang bị hỏa tiễn USS Kidd (DDG100)thuộc lớp Arleigh Burke, 9,200 tấn, dài 155 mét,  thủy thủ đoàn 380, có trang bị phương tiện điện tử cho việc chiến đấu chống tàu ngầm, mới đưa vào hoạt động từ năm 2007. Trên chiến hạm có 2 trực thăng MH-60R Seahawk chuyên dùng cho công tác tìm kiếm – cứu nạn.
P-8A Poseidon, loại máy bay tuần thám biển mới nhất mới được Hải Quân sử dụng từ năm ngoái, là một phiên bản của Boeing 737, có những tính năng vượt xa loại cũ  P-3C Orion. Vận tốc tối đa của P-8 là 490 gút (hải lý/giờ), tầm xa 1,200 hải lý với 4 giờ bay quanh mục tiêu, ở cao độ từ 41,000 feet xuống tời gần mặt biển. Hoạt động bình thường của máy bay P-8 là từ 5,000 đến 10,000 feet với vận tốc 350 gút và thời gian tìm kiếm lâu khoảng 8-9 giờ.
Bằng những tính năng ấy, P-8 có thể lùng kiếm trong một khu vực rộng lớn, khi trời sáng cũng như lúc trời tối, với kính nhìn ban đêm cùng những thiết bị điện tử, radar, hồng ngoại tuyến để phát hiện những vật thể nổi trên mặt biển hay chìm dưới đáy nước.
Hôm Thứ Sáu Ấn Độ cho biết tàu hải quân và các máy bay tuần thàm biển của họ được lệnh mở cuộc tìm kiếm ở vùng duyên hải tiểu bang Tamil Nadu, cách Andaman 600 dặm bên kia vịnh Bengal. Không có lời giải thích nào về việc này nhưng các phóng viên dự đoán có thể radar quân sự phòng thủ căn cứ hải quân ở Andaman đã phát hiện được máy bay MH370 đi ngang.
Còn nhiều nghi vấn
Việc chuyển trọng tâm tìm kiếm sang vùng biển Ấn Độ Dương là do Malaysia nghi ngờ là máy bay Boeing 777-200 chuyến bay MH370 đã đổi hướng gần một giờ sau khi cất cánh từ phi cảng quốc tế ở Kuala Lumpur. Trong vụ này người ta nhận thấy những thông tin  đưa ra nhiều khi rất mâu thuẫn, tuy nhiên điều ấy dễ hiểu vì nên biết rằng Malaysia không có sự chọn lựa, phải lần theo bất cứ một manh mối nào chưa biết có chính xác hay không.
Hôm Thứ Năm một thông tin cho biết thiết bị tự động chuyển tin qua vệ tinh khi máy bay có thể có vấn đề, vẫn còn gởi tín hiệu cách nhau 1 giờ như quy định, và người ta ghi nhận đươc 5 hay 6 tín hiệu như thế sau khi máy bay mất liên lạc gần vùng FIR-Ho Chi Minh City. Tuy nhiên qua  tín hiệu này không thể biết vị trí của máy bay cũng như không biết nó còn ở trên không hay đã xuống đất.
Trong khi đó 2 hệ thống thông tin bình thường khác đều không hoạt động. Máy bay cất cánh lúc 12.40 giờ sáng. Tới 1,07 giờ hệ thống báo dữ kiện phi hành bị tắt, 14 phút sau, lúc 1.21 giờ, transponder cũng bị tắt. Transponder (do từ phối hợp transmitter + responder) là thiết bị tự động trả lời khi nhận được tín hiệu hỏi của đài không lưu. Với thiết bị này, radar thứ cấp của đài không lưu mới biết được đó là máy bay nào qua mã số đã ấn định trước, vị trí, vận tốc, cao độ của máy bay. Radar sơ cấp loại quân sự có thể nhận ra tất cả mọi máy bay trong vùng trời, nhưng không thể phân biệt đó là máy bay nào, cao đô bao nhiêu. Dân sự và các đài không lưu cũng có radar sơ cấp, nhưng tầm hoạt động hẹp hơn.
Do hai hệ thống thông tin bị tắt trong khoảng thời gian cách nhau 14 phút, các chuyên viên cho rằng đây là sự cố ý của một người nào đó chứ không phải là trục trặc kỹ thuật. Hơn nữa Boeing 777 có hai transponder, một để dự phòng và nếu phi công có thể mở lên ngay khi chiếc kia hỏng.
Do đó giả thuyết máy bay bị cướp trước khi mất tích được coi là đáng tin nhất vì đó là hành động cố ý của một người nào đó muốn làm cho máy bay thành “tàng hình”.
Mike Glynn, thành viên Hiệp Hội Phi Công Quốc Tế, nói rằng ông tin chuyện phi công tự tử là nguyên nhân hợp lý nhất trong vụ này. Theo lời ông: “Phải là một phi công. chứ không phải một không tặc, mới hiểu rõ cách tắt hai hệ thống phát tín hiệu này”.
Nhà chức trách Malaysia đang điều tra quá trình của hai phi công và sơ khởi cho biết mọi sinh hoạt của họ đều bình thường chưa tìm thấy điều gì khả nghi.
Hoa Kỳ đã gởi một toán 5 chuyên viên về điều hành không lưu và radar, gòm 2 nhân viên FAA và 3 nhân viên NTSB, đến Kuala Lumpur từ hôm Thứ Hai để giúp Malaysia điều tra tìm hiểu về những nghi vấn này.
Mặc dầu có việc mở rộng tìm kiếm qua Ấn Độ Dương, việc tìm kiếm trong vùng viển Tây Nam Việt Nam vẫn được tiếp tục. Trung tâm điều hành công tác ở Phú Quốc cho biết hôm Thứ Sáu các máy bay và tàu vẫn tiếp tục nhiệm vụ, tuy nhiên xác nhận rằng quy chế hoạt động hiện nay được xem là ở  mức độ thường lệ chứ không phải khẩn cấp.

Các tàu và máy bay Trung Quốc trong ngày Thứ Sáu tìm kiếm trong khu vực biển rộng khoảng 40,000 km2 và cũng như tất cả các đoàn tìm kiếm khác không thu được kết quả gì. Singapore loan báo sẽ tăng thêm số máy bay và Nam Hàn cũng gởi máy bay tới, trở thành quốc gia thứ 15 trong công tác tìm kiếm chứa đầy bí ẩn này. (HC)

Tuyển buôn lậu vào làm công chức Quản lý thị trường!

Thứ Bẩy, 15/03/2014 - 21:03

Vụ công chức quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Bình Định vốn là dân buôn lậu, đã từng bị truy nã, chịu án phạt tù và chưa được xóa án tích với tội danh buôn lậu, được tuyển dụng vào làm việc tại Chi cục QLTT tỉnh Bình Định đang gây bức xúc trong dư luận.

Chi cục Quản lý thị trường Bình Định tuyển người từng bị truy nã vì tội danh buôn lậu vào làm công chức. Trong ảnh là cảnh Đội QLTT cơ động thuộc Chi cục QLTT Bình Định kiểm tra hàng hóa không hóa đơn, chứng từ tại địa bàn.

 

Và liệu còn bao nhiêu công chức QLTT được tuyển dụng khuất tất, chất lượng công chức ngành này ra sao?

Đâu phải “lấy độc trị độc”

Đó là trường hợp của bà Vũ Thị Thu Hương (SN 1976), kiểm soát viên thị trường Đội QLTT số 7, Chi cục QLTT tỉnh Bình Định. Được biết, đầu năm 1997, khi tham gia buôn lậu thuốc lá tại TP.Quy Nhơn, bà Hương bị bắt giữ và đã bị Toà án nhân dân tỉnh Bình Định tuyên phạt 12 tháng tù giam. Không chấp hành án phạt tù, bà Hương đã bỏ trốn khỏi địa phương và đã bị truy nã toàn quốc để thực hiện thi hành án.

Năm 2007, bà Hương xin việc tại Chi cục QLTT tỉnh Bình Định với bản lý lịch trình độ văn hóa lớp 9/12. Tại thời điểm đó, Chi cục QLTT đã ký hợp đồng lao động cho bà Hương làm tạp vụ. Khi bà Hương có thêm tấm bằng bổ túc văn hóa và trung cấp kế toán thì lãnh đạo Chi cục QLTT chuyển bà Hương sang làm công tác văn thư rồi làm nhân viên kế toán. Tháng 4.2013, bà Hương tham dự kỳ thi tuyển công chức QLTT do UBND tỉnh Bình Định tổ chức và đã trúng tuyển. Ngày 13.9.2013, bà Hương được về làm kiểm soát viên tại Đội QLTT số 7 tỉnh Bình Định.

Lãnh đạo Chi cục QLTT tỉnh Bình Định không phải không biết bà Hương có tiền án về tội buôn lậu. “Phòng Tổ chức - Hành chính đã có khuyết điểm trong việc xem xét hồ sơ trước khi đề nghị lãnh đạo cơ quan nhận bà Hương vào làm hợp đồng, rồi sau đó đề nghị vào danh sách dự tuyển công chức” - Phó Chi cục trưởng Chi cục QLTT tỉnh Bình Định - ông Mai Xuân Hoàng - thừa nhận.

Thi tuyển công chức mà… không kết quả

Không chỉ riêng chuyện thi tuyển công chức QLTT của tỉnh Bình Định mới có tiêu cực, mà ngay tại Cục QLTT Bộ Công thương cũng đang có khuất tất trong việc thi tuyển công chức. Trong các ngày 5-6.10.2013, Cục QLTT đã tổ chức kỳ thi tuyển công chức để chọn nhân sự cho 10 chỉ tiêu vào cơ quan này. Hàng trăm thí sinh nộp đơn tham gia cuộc thi. Ngày 31.10.2013, Cục QLTT đã công bố điểm thi của các thí sinh trên website của Cục QLTT.

Nhưng cũng lúc này, đã có đơn khiếu nại, một đơn kiến nghị và một đơn tố cáo khẩn cấp do Thanh Tra Bộ Công thương gửi đến phản ánh những tiêu cực trong đợt thi tuyển này. Lập tức vụ việc “rơi vào im lặng” kéo dài. Ngày 13/3/2014, đã có người nhà thí sinh có điểm đỗ cao trong kỳ thi tuyển nêu trên đến Cục QLTT thắc mắc về việc tại sao con nhận được thông báo đỗ mà hơn 5 tháng vẫn không thấy giấy gọi?

Tuy nhiên, Cục trưởng Cục QLTT - ông Trương Quang Hoài Nam - Chủ tịch hội đồng thi tuyển và ông Trịnh Văn Ngọc - Phó Chủ tịch hội đồng thi tuyển - đã chấm thi xong từ lâu. Cục QLTT đã có công văn gửi lãnh đạo Bộ Công thương xin phê duyệt kết quả thi nói trên, nhưng lãnh đạo Bộ Công thương vẫn để kết quả thi tuyển trong “bí mật”, mặc dù theo quy định chỉ trong thời gian không quá 45 ngày sau khi tổ chức thi tuyển công chức, phải công bố kết quả trúng tuyển. Dư luận đang đặt ra câu hỏi: Có điều gì “khuất tất” đằng sau việc thi tuyển công chức ở Cục QLTT Bộ Công thương mà việc công khai kết quả thi tuyển phải bưng bít như vậy?

Chỉ có mấy chức danh công chức QLTT thi tuyển công khai mà đã có những chuyện phức tạp như đã nêu. Nếu chủ trương xin thêm 1.000 chỉ tiêu biên chế QLTT của Bộ trưởng Bộ Công thương được “thông đồng bén giọt”, thì còn có những điều gì phát sinh?

 

Theo Huy Bình

Lao Động

Hoảng loạn tin đồn thực phẩm có đỉa, quần áo chứa ấu trùng

16/03/2014 03:00 GMT+7

Vef.vn- - Bim bim có đỉa, mì tôm có đỉa, sữa có đỉa, dưa hấu có đỉa... giờ đến cả khăn mặt cũng có đỉa. Hàng loạt các thực phẩm, hàng hóa nghi có đỉa rồi sinh vật lạ khiến không ít người dân vô cùng hoang mang, lo lắng.

Khăn mặt Trung Quốc nghi có đỉa

Ngày 12/3, chị T. (Đồng Nai) bất ngờ phát hiện 4 chiếc khăn tắm được ngâm trong thau nước có rất nhiều ấu trùng màu đen bám đầy vào chiếc khăn, bò loằng ngoằng và bơi trong nước như đỉa con.

 

Những chiếc khăn này chị mua tại khu vực chợ Tân Hiệp, phường Tân Hiệp từ khoảng 1 tháng nay nhưng mới đưa ra sử dụng. Đây là khăn mặt, khăn tắm có nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc được bày bán tràn lan ngoài chợ với giá tiền chỉ vài nghìn đồng/chiếc.

Sinh vật lạ chui ra từ quần áo mới

Vào cuối năm 2012, chị Phạm Thị Tâm ở phường Đông Hải 1, quận Hải An (Hải Phòng) cho biết, chị mua 1 bộ quần áo cho cô con gái 1 tuổi tại một shop bán quần áo trẻ em, khi đem giặt đã phát hiện trong chậu có hàng nghìn sinh vật lạ rất nhỏ màu xám, có chiều dài khoảng 0,5cm..

 

Chị gọi hàng xóm đến xem thì mỗi người một ý kiến khác nhau. Người cho rằng là đỉa con, người lại cho rằng là con lăng quăng. Chị Tâm đã đem đổ chậu nước và vứt bỏ bộ quần áo. Sau đó, chị lấy một chiếc quần khác của con đem ngâm thử và theo dõi. 3 ngày sau phát hiện trong chậu nước xuất hiện những sinh vật lạ giống hệt sinh vật xuất hiện trước đó.

Sau đó ít lâu, bà Nguyễn Thị Phụng thôn Quang Hưng (Hòa Quang Nam, Phú Hòa, Phú Yên) cũng phát hiện ra rất nhiều sinh vật lạ giống như đỉa, bò lổm ngổm trong chậu nước và bò cả lên tay khi ngâm xà phòng giặt bộ đồ mới mua cho con gái ở chợ Hạnh Lâm (xã Hòa Quang Bắc, huyện Phú Hòa - Phú Yên) với giá 115.000 đồng.

Tin đồn có đỉa trong dưa hấu

Vào khoảng tháng 9/2012, trên địa bàn một số xã nằm trên địa bàn huyện Thạch Thất, Hà Nội cũng rộ lên tin đồn một người dân mua quả dưa vàng nhập khẩu từ Trung Quốc về, bổ ra ăn thì phát hiện bên trong có đỉa.

 

Vụ việc chưa kịp lắng xuống thì người dân Thủ đô Hà Nội lại được một phen khiếp vía khi có thông tin có đỉa trong quả dưa hấu đỏ Trung Quốc khi bà Tính - một người dân xã Bình Minh (Thanh Oai, Hà Nội) ra chợ mua một quả dưa hấu Trung Quốc mang về nhà phục vụ thợ gặt lúa. Khi ăn cơm trưa xong bổ ra thì phát hiện một tổ đỉa lúc nhúc...

Tuy nhiên, không ai biết bà Tính kia là ai, nhà ở đâu. Thế nhưng đi đâu các bà nội trợ cũng kháo nhau tin đồn có tổ đỉa trong quả dưa hấu Trung Quốc.

Mỳ tôm chiên sấy trăm độ có đỉa?

Không chỉ có thông tin phát hiện có đỉa, sinh vật lạ trong các loại thực phẩm, hàng hóa của Trung Quốc mà thời gian gần đây, các loại thực phẩm sản xuất trong nước cũng dính tin đồn có đỉa, sinh vật lạ.

 

Vào cuối năm 2012, trên các trang mạng xã hội rộ lên thông tin mỳ gói có đỉa khiến người dân vô cùng hoang mang.

Tiến sĩ Nguyễn Duy Thịnh - Viện Công nghệ thực phẩm (trường Đại học Bách Khoa Hà Nội) - cho rằng: Người tiêu dùng cần cảnh giác không nên vội tin vào những tin đồn thất thiệt như thế.

"Không thể có chuyện có đỉa trong mỳ gói được vì thực chất đỉa chỉ tồn tại trong môi trường ruộng đất ẩm, còn nếu đã trải qua quy trình chế biến, với các công đoạn hấp, sấy, chiên... lên đến hàng trăm, ngàn độ C thì đỉa không thể sống được trong sản phẩm mỳ".

Đến tháng 8/2013, thông tin mỳ tôm có sinh vật lạ cũng lại rộ lên khi bà Nguyễn Thị Xuân (Hà Tĩnh) pha cho con trai bát mỳ và phát hiện ra.

Cục An toàn vệ sinh thực phẩm vào cuộc, lấy mẫu xét nghiệm và đã kết luận sinh vật lạ chỉ là đốt sán dây từ môi trường bên ngoài vào. Và khẳng định quá trình chế biến mỳ tôm có xử lý ở nhiệt độ trên 100 độ C với bao gói kín nên các sinh vật không thể sống được.

Bim bim có đỉa

Ngày 6/10/2012, Trung tâm Y tế thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết đã gửi mẫu thức ăn nhanh dạng bánh snack tới Phòng Cảnh sát môi trường tỉnh Thừa Thiên - Huế để kiểm nghiệm xem có hay không việc sinh vật xuất hiện trong loại bánh này.

Trước đó, ngày 2-10, bà Trần Thị Dưa ở xã Thủy Thanh (Hương Thủy) mua một số gói bánh snack do một công ty ở Hà Nội sản xuất về ngâm trong nước 14 giờ thì phát hiện những sinh vật màu trắng li ti, bò lúc nhúc như dòi. Khoảng 7 giờ sau, những sinh vật này chuyển sang màu đen.

Theo ông Văn Đình Câu, Trưởng Ban Công tác mặt trận thôn Vân Thê Đập, những sinh vật này giống con đỉa nên đã báo cáo lên UBND xã Thủy Thanh.

Sau khi cơ quan chức năng lấy mẫu xét nhiệm, kết quả kiểm tra cho thấy dụng cụ ngâm bánh YOYO của bà Dưa là thau nhôm lớn, đường kính khoảng 50cm, có đậy bằng lá chuối sơ sài. Vị trí đặt thau ngâm YOYO dưới gốc cây vả sau vườn, nơi có nhiều bùn lầy, phân gia súc, gia cầm rất hôi hám. Tức là mẫu nước ngâm bánh YOYO này rất dễ nhiễm côn trùng, ký sinh trùng và trứng ký sinh trùng từ môi trường vào và nở thành ấu trùng.

Đến sữa cũng dính tin đồn có đỉa

Cùng thời gian, vào khoảng tháng 10/2012, tại huyện Lập Thạch (Vĩnh Phúc) rộ lên thông tin chị Dương Thị Hồng (trú tại thôn Dương Thọ, xã Đức Bác, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc) phát hiện có rất nhiều sinh vật lạ nghi giống đỉa trong hộp sữa tươi tiệt trùng. Tuy nhiên, sau khi cơ quan chức năng lấy mẫu xét nghiệm đã cho kết luận mẫu sữa tươi lấy tại nhà chị Hồng đều đạt tiêu chuẩn và không có sinh vật lạ nào.

Ông Trịnh Quý Phổ, Tổng thư ký Hiệp hội Sữa Việt Nam, cho biết tại một số tỉnh Bắc bộ như Thái Bình, Ninh Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa... lại rộ lên tin đồn tương tự. Hiệp hội Sữa Việt Nam lại phải có văn bản cầu cứu lãnh đạo Bộ Công an điều tra làm rõ, xử lý nghiêm những kẻ đã tung tin đồn thất thiệt, gây ảnh hưởng đến hàng vạn hộ dân nuôi bò và những doanh nghiệp làm ăn chân chính.

 B.H

Di dân vội vàng, định cư từ từ!

15/03/2014 09:00 (GMT + 7)

TT - Công trình thủy điện Đắk Đring, xã Đắk Nên, huyện Kon Plông (Kon Tum) từng khiến hàng ngàn người dân nháo nhào chạy lũ hồi đầu tháng 7-2013. Đến nay, sau nửa năm người dân “lên đồi” tái định cư, cuộc sống của họ vẫn còn tạm bợ.

Đến tháng 3 này, trung tâm xã Đắk Nên đã ngập trong lòng hồ thủy điện, hơn 1.000 người dân đã chuyển lên các khu tái định cư. Tuyến đường dẫn dài khoảng 10km từ suối Đắk Nên dẫn vào trung tâm xã san sát những dãy nhà mới, nhưng trái ngược với hình ảnh này, cuộc sống của người dân ở đây hết sức khó khăn.

Cuộc di dân vội vàng

"Quá nhiều công trình thủy điện lớn được quy hoạch, xây dựng ở địa phương chúng tôi đã sinh ra những hệ lụy như: rừng bị thu hẹp, công tác di dân tái định cư chưa biết đến bao giờ mới giải quyết xong" Ông Đào Duy Thế  (phó chủ tịch UBND huyện Kon Plông)

Giữa trưa nắng, bốn cha con ông A Thanh ở thôn Xô Thác, xã Đắk Nên cùng nhau dựng căn nhà bằng gỗ để làm chỗ ở. Đối diện với căn nhà gỗ này là những dãy nhà bêtông của khu tái định cư. Chúng tôi hỏi vì sao không vào nhà mới ở, ông A Thanh thở dài: “Nhà nước xây cho nhà mà chưa làm đường đi lên nhà, nhà thì ở trên đồi không chạy xe lên được. Nước sạch thì khi có khi không nên mình phải đi kiếm gỗ về làm cái nhà gỗ để ở”.

Tháng 7-2013, có mặt tại lòng hồ (thời điểm chưa tích nước), chúng tôi ghi nhận cảnh cả người dân và chính quyền nháo nhào chạy lũ. UBND tỉnh Kon Tum huy động hàng trăm cán bộ, các đơn vị quân đội, công an khẩn cấp di dời dân trước mùa mưa lũ. Nguyên nhân là do chủ đầu tư thủy điện Đắk Đring thực hiện tái định cư quá chậm, trong khi một thân đập chặn dòng thủy điện đã được xây dựng. Ông Trương Văn Minh - phó Ban quản lý dự án di dân tái định cư các công trình thủy điện huyện Kon Plông - cho biết thời điểm di dân các khu tái định cư mới thực hiện được khoảng 50%. Người dân phải lên các khu đồi cao ở tạm bợ, chờ nhà tái định cư xây xong mới có thể vào ở.

Đầu tháng 8-2013, toàn bộ trung tâm hành chính xã Đắk Nên và hơn 200 hộ dân đã được di chuyển lên khu vực an toàn. Lúc này, mùa mưa bắt đầu đổ về khiến nước trong lòng hồ dâng lên. Sau cuộc di dân khẩn cấp, vội vàng, người dân phải vật lộn nhiều tháng để vừa ổn định chỗ ở, vừa thu hoạch hết hoa màu ngập dưới lòng hồ. “Một công trình thủy điện xây đập chắn khi chưa xong tái định cư đã khiến dân khổ, chính quyền vất vả” - ông Đào Duy Thế, phó chủ tịch UBND huyện Kon Plông, lắc đầu ngao ngán khi nói về việc người dân phải chạy lũ.

Dân mỏi mòn chờ đợi

Đi sâu vào trung tâm mới của xã Đắk Nên, hàng trăm căn nhà mới nằm xếp dãy trên các sườn đồi nhưng nhiều nhà cửa đóng then cài. “Có mấy hộ chuyển vào nhà bêtông ở thì hôm nay họ đóng cửa đi rẫy, nhưng nhiều hộ chẳng nhận nhà mà lại làm nhà gỗ để ở” - một người dân ở thôn Xô Luông nói. Ông Đinh Văn Tang - trưởng thôn Xô Luông - cho biết trong 47 hộ thuộc diện tái định cư của thôn được nhận nhà mới thì đến nay có đến 32 hộ chưa nhận nhà. Giữa chiều, chúng tôi tìm đến những dãy nhà tạm do dân dựng lên thì hầu như tất cả người làng vẫn ngồi trong nhà nhìn ra. Chúng tôi hỏi sao không đi rẫy, ông A Long gãi đầu: “Nương rẫy chưa có lấy gì mà đi rẫy, mấy tháng nay cả nhà mình ăn rồi ngồi đợi Nhà nước cấp đất thôi”.

Ông A Sanh, chủ tịch Hội nông dân xã Đắk Nên, cho biết ông là một trong số ít hộ đã di chuyển lên nhà mới nhưng cuộc sống hiện tại đang thiếu thốn đủ bề. “Mình là cán bộ nên mình gương mẫu chuyển lên tái định cư chứ ở đây nước chưa có, còn đất sản xuất thì Nhà nước có chỉ cho dân đến sản xuất, nhưng dân đi làm thì người làng bên lại không cho. Họ nói Nhà nước thu hồi mà chưa đền bù nên họ không cho làm” - ông Sanh nói.

THÁI BÁ DŨNG

Quỹ đất sản xuất sau tái định cư đang được khai hoang Theo UBND xã Đắk Nên, dự án thủy điện Đắk Đring - lòng hồ tại xã Đắk Nên đã lấy đi gần như toàn bộ diện tích, làng mạc của người dân Đắk Nên. Có 217 hộ với gần 1.000 nhân khẩu phải bỏ làng cũ để về các khu tái định cư. Ông Trương Văn Minh cho rằng nhiều hộ dân chưa nhận nhà tái định cư là do tập quán của người dân thích sống trong nhà gỗ hơn nhà xây gạch. Ngoài ra, do quỹ đất sản xuất sau tái định cư đang được khai hoang, người dân sốt ruột nên quay về nơi ở cũ tạm bợ để tận dụng đất đai cũ. Theo ông Minh, sắp tới đất đai khai khẩn xong, bàn giao cho dân thì người dân sẽ đến ở ổn định tại nơi tái định cư. Còn ông Đặng Thanh Nam - phó chủ tịch UBND huyện Kon Plông - cho biết tái định cư là công việc lâu dài, cần có thêm thời gian để người dân đi vào ổn định. Trước mắt, huyện Kon Plông sẽ tiếp tục vận động để người dân nhận nhà tái định cư, đầu tư các hệ thống hạ tầng và tiến hành giao đất sản xuất để người dân dần ổn định nơi ở mới.

Đừng đùa với di tích

15-03-2014 15:54:50

PN - Mấy hôm nay, những ai quan tâm đến lịch sử đang hướng về làng cổ Đường Lâm (Hà Nội). Không phải chuyện cũ dân làng cổ đòi trả lại danh hiệu mà vì chuyện trùng tu lăng Ngô Quyền. Đường Lâm nổi tiếng vì một làng mà có hai vua. Đó là Phùng Hưng (Bố Cái Đại Vương), và Ngô Quyền, người đã đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, chấm dứt “ngàn năm nô lệ giặc Tàu”, mở đầu kỷ nguyên độc lập tự chủ của đất nước.

• 
  

Lăng Ngô Quyền ở Đường Lâm. Nguồn ảnh: wikimedia.org

Đền thờ Phùng Hưng và lăng mộ Ngô Quyền cổ kính, uy nghi cách nhau vài trăm mét, cả ngàn năm nay luôn được các triều đại gìn giữ, tôn tạo và là niềm tự hào của đất nước cũng như nhân dân Đường Lâm. Năm nay, Hà Nội cấp hàng chục tỷ đồng trùng tu lăng và đền thờ Ngô Quyền. Công việc mới bắt đầu chưa được bao nhiêu thì những người có trách nhiệm thi công đã phạm sai lầm. Họ đùa giỡn với di tích cấp quốc gia, tự đắp một con quái thú (giống con chó ngao hay con quỷ trong đồ họa dân gian) lên bức bình phong cao to quá cỡ và thô lậu, xúc phạm sự uy nghi ngàn năm tuổi của đền thờ Ngô Vương. Dòng họ Ngô và dân Đường Lâm cũng như các học giả, nhà sử học phản ứng dữ dội. Con quái thú bị đập bể, Hà Nội tạm đình chỉ thi công việc trùng tu. Thật may, việc làm sai trái với một di tích quan trọng như thế đã bị phát hiện và nhà chức trách cũng sửa sai khá kịp thời.

Nhưng không chỉ công trình trùng tu lăng Ngô Quyền. Cách ứng xử với di tích lịch sử kiểu “trứng khôn hơn vịt”, tự tiện thêm thắt vào di tích mà không suy nghĩ kỹ khá phổ biến. Chưa nói đâu xa, chỉ kể riêng Hà Nội thôi cũng đã gây sửng sốt. Năm kia có chuyện nhà sư trụ trì tự động dỡ nhà hậu chùa Trăm Gian cổ kính ra làm mới lại mà không xin phép ai. Mới đây, mấy ông chức sắc thôn Cựu Quán (Hà Nội) uống thuốc liều, dỡ đình lấy gỗ sưa đem bán, gây nên chuyện xưa nay chưa từng có. Và trước đó nữa, năm 1993, người ta đã tự động cho phép đưa xe đạp nước để trai gái bơi trên Hồ Gươm đất thiêng, lên cả Tháp Rùa du hý, tình tự… Xem ra ông “thủ từ” Bộ Văn hóa đã bị qua mặt khá nhiều!

Hà Nội có “ông từ” giữ đền thờ lịch sử mà còn như thế huống gì những nơi xa xôi hẻo lánh. Nhà máy xi-măng Chinh Fong (Đài Loan) được quyền đẽo núi đá vôi ngay bờ sông Bạch Đằng, nơi Nguyễn Trãi từng ca ngợi là “sơn hà bách nhị do thiên thiết” (nơi Trời cho hai người có thể địch lại trăm người), núi Hồng Lĩnh danh thắng đất Lam Hồng (Nghệ Tĩnh) bị đục đẽo, gặm nhấm thành vệt loang lổ để lấy đất đá làm đường, xây nhà. Núi Nhỏ Vũng Tàu làm nên cái tên lịch sử Cap Saint-Jacques cũng bị người ta đẽo mất mũi để lấy đá và mặt bằng xây khách sạn. Lam Kinh, thủ đô kháng chiến suốt 10 năm binh lửa của nghĩa quân Lam Sơn còn để lại 180 viên đá tảng chân cột cung điện và hai con rồng đá bên lối lên chính điện; cung điện xưa với những bảo vật vô giá ấy đã được tân trang như một công trình giả cổ, lấy cái giả thay cái thật mà tưởng rằng hay ho. Người ta bỏ cả một đống tiền ngân sách chỉ để biến cổng thành nhà Mạc (Tuyên Quang) hay thành cổ Sơn Tây, cửa ô Quan Chưởng giống những cái lò gạch hiện đại. Suýt nữa thì đến phiên cầu Long Biên. Và kể sao xiết những hiện tượng “tiền mất tật mang” tương tự đối với di tích, kể cả di tích cấp quốc gia trong cả nước.

Người ta thích vẽ nghê, vẽ quái thú hay trùng tu di tích một cách vội vã vì con nghê, con chó ngao nó vô hình vô dạng, lại là “tác phẩm nghệ thuật” nên báo giá nào cũng được. Vấn nạn "trùng tu" vô tội vạ diễn ra ở khắp nơi là vì thế. 

Nguyễn Quang Thân

Kinh tế thị trường định hướng XHCN là sức mạnh hay lực cản của Kinh tế VN?

Anh Vũ, thông tín viên RFA, Bangkok
2014-03-15

                                    Nhiều doanh nghiệp hàng đầu bi quan với nền kinh tế hiện tại

Tại hội thảo khoa học “Một số vấn đề lý luận - thực tiễn cốt yếu về phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”gần đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng “Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa làm sức mạnh quốc gia tăng lên rõ rệt”. Các chuyên gia kinh tế đánh giá về phát biểu này thế nào

Kinh tế thị trường định hướng XHCN là gì?

Kể từ năm 1986 khi tiến hành cải cách kinh tế, trong cương lĩnh của Đảng CSVN đã khẳng định Việt Nam thực hiện nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN).

Từ đó cho đến nay, Đảng CSVN vẫn thừa nhận rằng chưa có một định nghĩa cụ thể và đầy đủ cho khái niệm nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Mà chỉ có các giải thích nguyên lý chung cho rằng, đó là một nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý chặt chẽ của nhà nước.

Nguyên nhân của tình trạng này là do đây là hệ thống kinh tế hoàn toàn mới, chưa có tiền lệ trong lịch sử và được coi là một phát kiến của riêng Đảng CSVN.

Khi được hỏi có nhận xét gì về phát biểu của Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, khi cho rằng “Kinh tế thị trường định hướng XHCN làm sức mạnh quốc gia tăng lên rõ rệt”.

Đến hiện nay đang chưa rõ, nền kinh tế thị trường định hướng XHCN có đầu, mình, chân tay thế nào và cho đến nay chưa ai mô tả nó được rõ rệt. Cho nên tôi nghĩ rằng việc khẳng định Kinh tế thị trường định hướng XHCN đã có những tác động tích cực có lẽ phải nghiên cứu thêm

TS. Lê Đăng Doanh

TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương đánh giá rằng, từ khi tiến hành đổi mới kinh tế thì nền kinh tế Việt nam đã có những bước chuyển biến rõ rệt, thời gian đầu nền kinh tế tăng trưởng nhanh, nhưng những năm gần đây có chậm lại. Các kết quả đạt được đó là thành tựu của nền kinh tế thị trường, việc hòa nhập quốc tế và sự chủ động, sáng tạo của người dân. Tuy nhiên cho đến nay khái niệm nền Kinh tế thị trường định hướng XHCN là gì và nội dung như thế nào thì vẫn chưa được xác định rõ ràng. Từ Hà nội TS. Lê Đăng Doanh nói:

“Đến hiện nay đang chưa rõ, nền kinh tế thị trường định hướng XHCN có đầu, mình, chân tay thế nào và cho đến nay chưa ai mô tả nó được rõ rệt. Cho nên tôi nghĩ rằng việc khẳng định Kinh tế thị trường định hướng XHCN đã có những tác động tích cực có lẽ phải nghiên cứu thêm”.

TS. Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện Phản biện IDS cho rằng vấn đề quan trọng là ở chỗ là phải hiểu định hướng XHCN là thế nào? Nếu hiểu định hướng XHCN đó là kinh tế quốc doanh là chủ đạo, nhà nước giữ vai trò lớn là điều hoàn toàn sai lầm, đó là điều cần phải xóa bỏ. Mà cần hiểu nhà nước có trách nhiệm đảm bảo sự công bằng, bảo vệ người yếu thế, tức là nhà nước có trách nhiệm can thiệp vào thị trường khi thị trường bị thất bại để khắc phục các khuyết tật của thị trường. Theo ông Nguyễn Quang A rất đáng tiếc là các nhà lãnh đạo Việt nam chưa bao giờ nói đúng cái định hướng XHCN là gì? Trao đổi với chúng tôi, TS. Nguyễn Quang A nhận định:

Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng “Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa làm sức mạnh quốc gia tăng lên rõ rệt. TTXVA

“Tôi nghĩ nền Kinh tế thị trường mà gạt bỏ hai điểm như tôi vừa nói thì nó là môi trường thúc đẩy cho kinh tế Việt nam. Còn gắn thêm hai điểm ấy, nói một cách khác là nền kinh tế thị trường định hướng XHCN thì nó là lực cản của nền kinh tế Việt nam”.

Doanh nghiệp nhà nước hại nhiều hơn lợi?

Phân tích về nhược điểm của việc doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN ở Việt Nam, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, nguyên thành viên Ban tư Vấn của Thủ tướng Chính phủ  cho rằng thời gian qua khu vực kinh tế nhà nước tỏ ra hoạt động không hiệu quả, cho dù nhà nước đã hỗ trợ cho họ rất lớn về mọi mặt. Có ý kiến cho rằng hiện nay các doanh nghiệp kinh tế nhà nước đã đóng góp một phần lớn thu nhập của ngân sách, song điều đó hoàn toàn không tương xứng với việc các doanh nghiệp nhà nước đang nắm một số lượng tài sản của nhà nước, của toàn dân rất lớn và được kinh doanh trong các lĩnh vực có rất nhiều thuận lợi. Từ Hà nội, bà Phạm Chi Lan cho biết:

Doanh nghiệp nhà nước chưa hoạt động theo kỷ luật thị trường, họ vẫn được sử dụng các nguồn lực của nhà nước giao và không có sức ép đối với họ trong việc phải làm ra lợi nhuận và hoạt động có hiệu quả cao. Khi họ thua lỗ thì nhà nước ra tay cứu trợ họ, như vậy họ không có sức ép thực sự cũng như động lực để cạnh tranh

bà Phạm Chi Lan

“Hiện nay doanh nghiệp nhà nước chưa hoạt động theo kỷ luật thị trường, họ vẫn được sử dụng các nguồn lực của nhà nước giao và không có sức ép đối với họ trong việc phải làm ra lợi nhuận và hoạt động có hiệu quả cao. Khi họ thua lỗ thì nhà nước ra  tay cứu trợ họ, như vậy họ không có sức ép thực sự cũng như động lực để cạnh tranh ”

TS. Nguyễn Quang A đánh giá rằng việc nhà nước can thiệp vào nền kinh tế là chuyện bình thường và bất cứ nhà nước nào cũng phải can thiệp vào thị trường bằng chính sách của mình. Song có 2 điểm cốt lõi mà nhà nước Việt nam cần phải xem xét lại, đó là doanh nghiệp nhà nước là chủ đạo và sự can thiệp của nhà nước dưới sự lãnh đạo của đảng CSVN theo ông là điều vô nghĩa. Và chỉ cần bỏ 2 điểm này thì lập tức Việt nam sẽ có một nền Kinh tế thị trường hoàn chỉnh như các quốc gia khác đang tiến hành, điều mà chính quyền Việt nam đang hết sức mong đợi.

TS. Nguyễn Quang A cũng đánh giá rằng, nền kinh tế thị trường gắn với định hướng XHCN là sự biểu hiểm sự ôm đồm không cần thiết của nhà nước. Còn việc kinh doanh của các doanh nghiệp, các hoạt động của các tổ chức tôn giáo hay Xã hội Dân sự là việc của họ, nhà nước không nên can thiệp vào.

Trao đổi với chúng tôi, TS. Nguyễn Quang A cho rằng:

“Tôi nghĩ rằng đấy chính là vấn đề và chừng nào Đảng CSVN không thay đổi đường lối của họ thì nền kinh tế Việt nam chưa thể có những thay đổi mang tính đột phá được”.

Cũng theo TS. Lê Đăng Doanh hiện nay nền kinh tế thị trường định hướng XHCN đang chịu sự can thiệp quá mức của nhà nước đã gây nhiều tranh cãi. Do đó để thúc đẩy kinh tế phát triển mạnh đúng như khả năng của nó, theo ông nhà nước cần phải tôn trọng sự cạnh tranh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, chống độc quyền và áp dụng đúng và đủ cơ chế thị trường.

Nói về những hạn chế của Kinh tế thị trường định hướng XHCN hiện nay, theo TS. Lê Đăng Doanh đó là nguyên nhân của sự phát triển kinh tế thiếu hiệu quả, đồng thời nó là mầm mống của việc tham nhũng và lợi ích nhóm trong các doanh nghiệp nhà nước. Điều đó dẫn đến bảng xếp hạng của kinh tế Việt nam đang ở mức thấp trong nhiều năm gần đây. Trao đổi với chúng tôi, TS. Lê Đăng Doanh nói:

“Hiện nay nền kinh tế thị trường của Việt nam đang chịu sự tác động của nhà nước trên mức bình thường và có hàng loạt các cam kết đang gây tranh cãi. Ví dụ như việc nhà nước can thiệp vào hệ thống giá hiệu quả đến đâu, giữ ổn định giá có giữ được không và hiệu quả như thế nào?”

Đường lối phát triển kinh tế quốc gia là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong cương lĩnh chính sách của đảng cầm quyền, để thúc đẩy và kích thích nền kinh tế phát triển. Nếu chính sách kinh tế không rõ ràng, cụ thể và đảm bảo tính khoa học mà chỉ nhằm thể hiện cho mục đích chính trị thì chắc chắn nó sẽ trở thành lực cản của nền quốc gia.